Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2025-2028Waarom dit inkoopbeleid? De gemeente spant zich steeds in voor een (verdere) professionalisering van de inkoop- en aanbestedingspraktijk. De uitstraling van professioneel ingerichte gemeentelijke inkoopprocessen naar de eigen organisatie, het bedrijfsleven en de burgers speelt een belangrijke rol in het ontwikkelen en vasthouden van vertrouwen in de manier waarop de gemeente gemeenschapsgeld uitgeeft. In dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid maakt de gemeente het inkoopproces inzichtelijk en transparant. Dit doen we oor de doelstellingen, uitgangspunten en kaders te schetsen waarbinnen inkopen in de gemeente plaatsvindt. De gemeente gaat hierbij uit van een aantal centrale doelstellingen na (zie verder hoofdstuk 2). Aangezien Het Inkopen gebeurt in een dynamische omgeving. Daarom voert de gemeente steeds verbeteringen in de inkoopprocessen door. De gemeentelijke doelstellingen zijn hierbij het uitgangspunt. Dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid sluit zoveel mogelijk aan op het algemene beleid van de gemeente. Daarnaast gaat de gemeente bij het inkopen van werken, leveringen of diensten uit van de volgende inkoopuitgangspunten: 1.Definities In dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid verstaan we onder: Concessie Concessie als bedoeld in artikel 1.1 Aanbestedingswet. Dit is een overeenkomst met een leverancier voor de uitvoering van een werk of dienst. Een overheidsdienst kan een concessie verlenen voor een (openbaar) werk of een dienst. Het verschil met een reguliere opdracht is dat de tegenprestatie voor de uitvoering van het werk of dienst niet bestaat uit betaling, maar uit het verlenen van exploitatierecht. Kenmerkend is dat het exploitatierisico bij de exploitant ligt. Als het laatste niet het geval is, dan is er geen sprake van een concessie maar van een gewone overheidsopdracht. Voorbeelden van concessies: exploitatie van een gemeentelijke parkeergarage door een onderneming of het uitvoeren van de catering bij een overheidsdienst. Contractant De in de overeenkomst genoemde wederpartij van gemeente Neder-Betuwe. Diensten Diensten als bedoeld in artikel 1.1 Aanbestedingswet. Dit is een restcategorie van alles wat niet onder werken of leveringen valt. Hieronder valt onder andere de inhuur van personeel of een rapport van een adviesbureau. Onder ‘sociale en andere specifieke (SAS-)diensten’ vallen alle diensten die te vinden zijn in Bijlage XIV van Richtlijn 2014/24/EU. Denk bijvoorbeeld aan sociale en culturele diensten, gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en enkele juridisch diensten. Een opsomming van deze diensten in te vinden in Bijlage XIV van Richtlijn 2014/24/EU. Gemeente De gemeente Neder-Betuwe in Opheusden. Inkopen (Rechts)handelingen van de gemeente gericht op de verwerving van werken, leveringen of diensten en waarvoor een ondernemer met betrekking tot bedoelde werken, leveringen of diensten een of meerdere facturen stuurt. Leveringen Leveringen als bedoeld in artikel 1.1 Aanbestedingswet. Het betreft levering van producten, zoals voedingsmiddelen, papier, pennen, multifunctionals, computers, bankjes, schommels en standaard software. De producten kunnen geleverd worden door middel van aankoop, leasing, huur of huurkoop. Bijkomende werkzaamheden bij afleveren, aanbrengen of installeren van de producten beschouwt de gemeente als onderdeel van het product. Offerte Een aanbod in de zin van het Burgerlijk Wetboek. Offerteaanvraag Een enkelvoudige of meervoudige aanvraag van de gemeente voor te verrichten prestaties of een (Europese) aanbesteding conform de Aanbestedingswet en de Europese aan- bestedingsrichtlijnen. Ondernemer Een ‘aannemer’, een ‘leverancier’ of een ‘dienstverlener’. Regionale inkoop Regionale inkoop betekent gezamenlijke inkoop met één of meerdere gemeenten en/of gemeenschappelijke regelingen binnen de regio Rivierenland, namelijk: de gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel, Werkzaak Rivierenland, AVRI en de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland. Werken Werken als bedoeld in artikel 1.1 Aanbestedingswet. Werken gaan om bouwkundige of civieltechnische opdrachten, zoals de bouw van een brug, schoolgebouw, de aanleg van een weg of riool en groot onderhoud. 2.Gemeentelijke doelstellingen Met dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid volgt de gemeente de ambities uit het collegeakkoord en wil zij de volgende doelstellingen halen: Rechtmatig en doelmatig Inkopen zodat gemeenschapsgelden op controleerbare en verantwoorde wijze worden gebruikt en besteed. De gemeente leeft daartoe bestaande wet- en regelgeving en de bepalingen van haar Inkoop- en aanbestedingsbeleid na. Daarnaast koopt de gemeente efficiënt en effectief in. De inspanningen en uitgaven moeten daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van het beoogde doel. De kosten staan in redelijke verhouding tot de opbrengsten en het beheersen en verlagen van de gemeentelijke middelen staan centraal. De gemeente houdt daarbij in het oog dat er voldoende toegang is voor ondernemers tot gemeentelijke opdrachten. Een integere, betrouwbare, zakelijke en professionele inkoper en opdrachtgever zijn. Professionaliteit houdt in dat de gemeente op bewuste en zakelijke wijze omgaat met inkopen. De gemeente investeert steeds in inhoudelijke kennis over de in te kopen werken, leveringen en diensten, de marktomstandigheden en wet- en regelgeving. Het streven naar professioneel opdrachtgeverschap komt tot uitdrukking in een betrokkenheid bij de inkoopambitie, slagvaardige besluitvorming, adequaat risicomanagement, vertrouwen in de contractant en in wederzijds respect tussen gemeente en contractant. De gemeente spant zich in om alle inlichtingen en gegevens te verstrekken aan de ondernemer voor zover die nodig zijn in het kader van het inkoopproces. Het creëren van de meest maatschappelijke waarde voor de publieke middelen. Bij inkopen kan de gemeente ook interne en andere gemeentelijke en maatschappelijke kosten betrekken in haar afweging. Ook de kwaliteit van de in te kopen werken, leveringen en diensten speelt een belangrijke rol. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en daarmee bijdragen aan de realisatie van de maatschappelijke doelstellingen van de Gemeente. De gemeente heeft een grote rol bij de aanpak van belangrijke maatschappelijke en sociale vraagstukken. De gemeente wil bij de inkopen waar mogelijk een bijdrage leveren aan het oplossen daarvan. Steeds een positieve bijdrage leveren aan het goed presteren van de Gemeente. Inkopen heeft een belangrijke invloed op het hele prestatieniveau van de gemeente en draagt daar direct en steeds aan bij. De doelstellingen van inkopen zijn rechtstreeks afgeleid van de gemeentelijke doelstellingen. Administratieve lastenverlichting voor zowel de Gemeente als voor Ondernemers. Zowel de gemeente als ondernemers voeren veel administratieve handelingen uit tijdens het inkoopproces. De gemeente verlicht deze lasten door bijvoorbeeld proportionele eisen en criteria te stellen en door een efficiënt inkoopproces uit te voeren. Dit betekent dat de gemeente digitaal kan inkopen (en aanbesteden). De gemeente maakt, waar mogelijk, gebruik van het Uniform Europees Aanbestedingsdocument. 3.Juridische uitgangspunten 3.1Algemeen juridisch kader 3.1.1Gemeente Neder-Betuwe leeft de relevante wet- en regelgeving na Uitzonderingen op (Europese) wet- en regelgeving legt de gemeente restrictief uit en past zij toe om te voorkomen dat het toepassingsbereik van deze wet- en regelgeving wordt uitgehold. De voor het Inkoop- en aanbestedingsbeleid meest relevante wet- en regelgeving volgen uit: Aanbestedingswet De gewijzigde Aanbestedingswet 2012 implementeert sinds 1 juli 2016 de Europese Richtlijnen 2014/24/EU en 2014/25/EU (‘Aanbestedingsrichtlijnen’), Concessierichtlijnen 2014/23/EU en Richtlijn 2007/66/EU (‘Rechtsbeschermingsrichtlijn’). Deze wet biedt één kader voor overheids- en concessieopdrachten boven en – beperkt – onder de (Europese) drempelwaarden en de rechtsbescherming bij (Europese) aanbestedingen. Europese wet- en regelgeving Wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden is afkomstig van de Europese Unie. De ‘Aanbestedingsrichtlijnen’ en ‘Concessierichtlijn’ vormen momenteel de belangrijkste basis. De interpretatie van deze Aanbestedingsrichtlijnen en ‘Concessierichtlijn’ kan volgen uit Groenboeken, Interpretatieve Mededelingen etc. van de Europese Commissie. Burgerlijk Wetboek Het wettelijke kader voor overeenkomsten. Gemeentewet Het wettelijke kader voor gemeenten. Gids Proportionaliteit De (herziene) Gids Proportionaliteit 2016 is in zijn geheel het richtsnoer dat is aangewezen in het Aanbestedingsbesluit en geeft handvatten voor redelijke toepassing van het proportionaliteitsbeginsel. Aanbestedingsreglement Werken In het ARW 2016 zijn procedurevoorschriften opgenomen over de wijze waarop aanbestedingen voor werken moeten verlopen. Wet Bibob Bibob staat voor “bevordering integriteitbeoordelingen door het openbaar bestuur”. De Wet Bibob is een instrument om de integriteit te beoordelen van partijen waar de gemeente vergunningen en subsidies aan verleent, dan wel overheidsopdrachten aan gunt, dan wel vastgoedtransacties mee aangaat. Het doel van de Wet Bibob is voorkomen dat de gemeente criminele activiteiten of het witwassen van crimineel verdiend geld mogelijk maakt. De gemeente voert daarom een Bibob-onderzoek uit bij activiteiten die een verhoogd risico op criminaliteit hebben. Privacywet De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is de nieuwe Europese privacywet. Deze wet sluit beter aan op het digitale tijdperk waarin we leven. De wet geeft opdrachtnemers die persoonsgegevens moeten verwerken meer verantwoordelijkheid om zorgvuldig met (digitale) persoonsgegevens om te gaan 3.2Algemene beginselen bij Inkopen 3.2.1Algemene beginselen van het aanbestedingsrecht Gelijke behandeling Gelijke omstandigheden mogen niet verschillend worden behandeld, tenzij dat verschil objectief gerechtvaardigd is. Ook verkapte of indirecte discriminatie is verboden. Gelijke behandeling Gelijke omstandigheden mogen niet verschillend worden behandeld, tenzij dat verschil objectief gerechtvaardigd is. Ook verkapte of indirecte discriminatie is verboden. Non-discriminatie Discriminatie op grond van nationaliteit mag niet. Transparantie De gevolgde procedure moet begrijpelijk (en dus controleerbaar) zijn. Dit is een logisch uitvloeisel van het beginsel van gelijke behandeling. Zorgvuldige en oplettende inschrijvers moeten weten waar ze aan toe zijn. Proportionaliteit (evenredigheid) De gemeente zorgt ervoor dat de eisen, voorwaarden en criteria die ze aan de inschrijvers stellen in verhouding staat tot wat de gemeente van ze vraagt. Ze wil voorkomen dat de eisen, voorwaarden en criteria te streng zijn en daardoor onnodig moeilijk voor inschrijvers om aan te voldoen. Dit helpt om eerlijke kansen te bieden aan alle partijen die willen meedingen naar een opdracht. Wederzijdse erkenning De gemeente moet diensten en goederen van ondernemingen uit andere lidstaten van de Europese Unie moeten toelaten. Deze diensten en goederen moeten wel aan de door de gemeente gestelde eisen kunnen voldoen. 3.2.2Algemene beginselen van behoorlijk bestuur De gemeente volgt bij haar inkopen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, zoals het gelijkheidsbeginsel, motiveringsbeginsel en vertrouwensbeginsel. 3.3Uniforme documenten De gemeente streeft ernaar om steeds dezelfde documenten te hanteren, tenzij een concreet geval dit niet toelaat. Gelijkheid in de uitvoering zorgt ervoor dat ondernemers weten waar ze aan toe zijn en landelijk gezien niet steeds met verschillende procedureregelingen worden geconfronteerd. De gemeente past, mits passend, bij de betreffende Inkopen in ieder geval toe: Geldende VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden voor leveringen en diensten. Geldende GIBIT voor ICT-opdrachten. Geldende ‘Uniforme Administratieve Voorwaarden’ (UAV) voor op de RAW-systematiek gebaseerde opdrachten. Geldende UAV-GC voor geïntegreerde contractvormen. Geldende DNR voor architecten- en ingenieursdiensten. Geldende Arvodi voor inhuuropdrachten. Algemene (levering)voorwaarden van aanbieders worden nadrukkelijk van de hand gewezen. 3.4Mandaat en volmacht Inkopen vindt plaats volgens de geldende mandaat- en volmachtregeling van de gemeente. De gemeente wil slechts gebonden zijn aan verbintenissen en verplichtingen op basis van rechtsgeldige besluitvorming en civielrechtelijke vertegenwoordiging. 3.5Afwijkingsbevoegdheid Afwijkingen van dit Inkoop- en aanbestedingsbeleid zijn alleen mogelijk en toegestaan op basis van een goed gemotiveerd besluit van de gemeentesecretaris van de gemeente en voor zover een en ander op basis van de geldende wet- en regelgeving mogelijk is. 3.6Klachtenregeling De gemeente heeft een loket voor het afhandelen van klachten bij aanbestedingen. In de offerteaanvraag kan de gemeente bij iedere aanbesteding verwijzen naar het klachtenmeldpunt Juridische Zaken: klachtenaanbesteding@nederbetuwe.nl. 4.Ethische en ideële uitgangspunten 4.1Integriteit 4.1.1De gemeente stelt bestuurlijke en ambtelijke integriteit voorop Gemeente Neder-Betuwe heeft het integer handelen van haar bestuurders en ambtenaren hoog in het vaandel staan. De bestuurders en ambtenaren houden zich aan de vastgestelde gedragscodes. Zij handelen zakelijk en objectief, waar- door zij bijvoorbeeld belangenverstrengeling voorkomen. 4.1.2De gemeente contracteert enkel met integere ondernemers Gemeente Neder-Betuwe wil enkel zakendoen met integere partijen die zich niet bezighouden met criminele of illegale praktijken. Hoe gemeente Neder-Betuwe de Wet Bibob uitvoert en toepast is vastgelegd in een beleidsregel. Toetsing van de integriteit van partijen is bij inkopen (en aanbestedingen) in beginsel mogelijk, bijvoorbeeld door de toepassing van uitsluitingsgronden of het hanteren van de ‘Gedragsverklaring Aanbesteden’. De gemeente kan na het uitvoeren van een eerste Bibob-toets bij twijfel over de integriteit ook het landelijk Bureau Bibob om advies vragen. 4.2Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 4.2.1Bij inkopen neemt de gemeente sociale, ecologische en economische aspecten in acht. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent dat de gemeente de effecten op people (sociaal), planet (ecologisch) en profit (economisch) meeneemt bij inkopen. Met een goed inkoop- en aanbestedingsbeleid kan de gemeente maatschappelijke doelen realiseren, ook wel ‘Inkopen met impact’ genoemd. De gemeente stimuleert daarom sociale, ecologische en economische aspecten te integreren bij inkopen en aanbestedingen van werken, diensten en leveringen. Als opdrachtgever en inkoper heeft de gemeente een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast heeft de gemeente als opdrachtgever en inkoper invloed op ondernemers om wenselijke maatschappelijke veranderingen op gang te brengen. Door vooruitstrevende eisen te stellen wil zij een duurzaam beleid door ondernemers aanmoedigen. De gemeente vergroot de impact van MVI door haar opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen. De basis voor MVI ligt in de voorbereiding, door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en door middel van een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen. De gemeente maakt in alle stappen van het inkoopproces weloverwogen keuzes over de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit blijkt uit het volgende: De gemeente analyseert in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt. Bij de product- en marktanalyse doet de gemeente onderzoek naar het aanbod op de markt van werken, leveringen of diensten op het gebied van duurzaamheid. De gemeente promoot in gesprek gaan met de markt vóór (marktconsultatie) of tijdens de aanbestedingsprocedure (bijv. concurrentiegerichte dialoog) om te zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen. De gemeente neemt in de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) duurzaamheidscriteria op. De gemeente stimuleert het kijken naar de levensduurkosten en niet enkel de aanschafprijs. De gemeente kan digitaal Inkopen (elektronisch inkopen, elektronisch factureren, etc.). De gemeente monitort de aangeboden MVI-oplossingen en controleert of MVI-afspraken worden nagekomen. De gemeente deelt goede MVI-voorbeelden met andere overheden via pianoo.nl en via de MVI- Zelfevaluatietool. De gemeente kan sociale, ecologische en economische aspecten vertalen in specifieke MVI-thema’s, waaronder: KLIMAATBEWUST INKOPEN De gemeente onderschrijft het Klimaatakkoord van Parijs
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.