Uitvoeringsprogramma Cultuurnota 2025-2028 (Winterswijk)

Uitvoeringsprogramma Cultuurnota 2025-2028Kunst en cultuur, verweven tot in de kern Aanleiding In november 2024 stelde de gemeenteraad de Cultuurnota 2025-2028 vast. Dit uitvoeringsprogramma is de uitwerking van de nota. Hierin staat hoe we de komende vier jaar uitvoering geven aan de speerpunten en ambities uit de nota. Dit doen we met bestaande activiteiten en een aantal nieuwe activiteiten waarvoor incidenteel budget is opgenomen in de begroting 2025 (vetgedrukte activiteiten in de tabel). De rol van de gemeente ligt in het aanjagen en faciliteren daarvan. Speerpunt 1: Onze culturele infrastructuur bestendigen en waar mogelijk versterken Stabiele en toekomstbestendige basis voor lokale culturele infrastructuur Omschrijving Wanneer Wie voert uit Verzorgen van onderwijs op het gebied van muziek, dans en overige uitingen op het gebied van kunst en cultuur Lokale basis infrastructuur Doorlopend Boogie Woogie Exploiteren van een schouwburg met als doel het organiseren van culturele en andere activiteiten en bevordering belangstelling podiumkunsten Lokale basis infrastructuur Doorlopend Theater de Storm Bieden van een kennis- en informatievoorziening die aansluit op de behoeften van inwoners en aanbieden van boekencollectie, ontwikkeling en educatie (bv taaltraining), stimuleren van lezen, ontmoeting en debat organiseren, kennismaken met kunst en cultuur Lokale basis infrastructuur Doorlopend Bibliotheek Oost-Achterhoek Erfgoed van Piet Mondriaan bewaken en ontsluiten d.m.v. tentoonstellingen, (educatie) activiteiten en evenementen Lokale basis infrastructuur Doorlopend Villa Mondriaan Het beheren van de collectie en bewaken van het geheugen van Winterswijk Lokale basis infrastructuur Doorlopend Vereniging Het Museum Groot noodzakelijk onderhoud aan panden Theater de Storm en Boogie Woogie Op basis van aanvragen van Theater de Storm en Boogie Woogie en besluitvorming college / raad, onderhoud aan panden via aanwending bestemmingsreserve In standhouding voorzieningen 2025 Theater de Storm en Boogie Woogie Lobby voeren voor stevige basis voor kunst en cultuur Belang van kunst en cultuur en Kaderwet Cultuur onder aandacht brengen bij Provincie en Rijk via Cultuurregio Achterhoek en lobby voor bovenlokale voorzieningen in de regio voeren via Achterhoek Ambassadeurs Doorlopend Achterhoekse gemeenten Lokale alternatieve financieringsbronnen stimuleren Een proces om te komen tot een lokaal cultuurfonds faciliteren, met als doel om toekomstige investeringen in ons culturele voorzieningenniveau mogelijk te maken Doorlopend Gemeente Lokale culturele infrastructuur borgen en versterken met de kracht van regionale samenwerking Omschrijving Wanneer Wie Cultuur- en Erfgoedakkoord Achterhoek sluiten Bestuurlijke afspraken over regionale culturele infrastructuur voor een stevigere samenwerking op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed en aanpalende domeinen Q3 2025 Achterhoekse gemeenten Aanvragen subsidieregelingen bij Provincie Gelderland: Cultuur- en Erfgoedpact 2025 - 2027 Regionale culturele infrastructuur 2025 – 2027 (€ 200.000 per regio per jaar) Financiële middelen verwerven om met regio Achterhoek in te zetten op projecten op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed en het verstevigen van de regionale culturele infrastructuur Q1 2025 Achterhoekse gemeenten Convenant Landsdeel Oost 2025 - 2028 sluiten Gezamenlijke afspraken over kunst en cultuur in oost-Nederland over onderwerpen als cultuureducatie en -participatie met Cultuurregio’s, Provincies Gelderland en Overijssel en het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap Q1 2025 Achterhoekse gemeenten, provincies Gelderland en Overijssel en OC&W Gezamenlijk een beleidsplan voor de bibliotheek opstellen voor de periode 2025-2029 In 2025 gaat de nieuwe Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen in. Hierin staat dat bibliotheken een gemeentelijk beleidsplan moeten opstellen. Gemeente Winterswijk gaat dit plan (deels) samen opstellen met gemeenten Berkelland, Oost Gelre en bibliotheek Oost-Achterhoek. De wet gaat in routing naar de Tweede Kamer in Q1, het is echter ook nog wachten op de Algemene maatregel van Bestuur, waarin nadere regels komen te staan over de inhoud van het beleidsplan. Zodra de Algemene maatregel van Bestuur is gepubliceerd zal het beleidsplan voor de bibliotheek worden vastgesteld door het college Q4 2025 naar verwachting Gemeenten Berkeland, Oost Gelre en Winterswijk, Bibliotheek Oost-Achterhoek Vorming van streekomroep in de Achterhoek Vanaf 2028 treedt een nieuw stelsel in werking waarbij er wordt gewerkt met een streekomroep per regio. Gemeenteraden blijven verantwoordelijk voor de advisering als het gaat om de aanwijzing van een streekomroep. Zij mogen hierbij voornamelijk advies geven over het vrijwilligersbeleid en samenwerking van de streekomroep 2025-2027, Ingangsdatum is 1 januari 2028 Achterhoekse gemeenten Amateurkunstenveld verstevigen Omschrijving Wanneer Wie Stimuleren van muziekbeoefening Boogie Woogie en de muziekverenigingen geven hier uitvoering aan Doorlopend Boogie Woogie & Muziek-verenigingen Ondersteuning bieden aan vrijwilligers Ondersteunen van vrijwilligers die actief zijn in de cultuursector via het Vrijwilligerspunt d.m.v. bestuursondersteuning en vrijwilligerswerving Doorlopend Winterswijkse Uitdaging Ontwerpen van een samenwerkingskader voor cultuurbeoefening Toewerken naar een Winterswijks ‘Convenant Amateurkunst’ waarin vanuit gedeelde visie gezamenlijke afspraken worden gemaakt ter versteviging van cultuurbeoefening (via Field Lab Amateurkunst Winterswijk) Q2 2025 Gemeente, Cultuur Oost, Amateurkunst beoefenaars, Ondersteunings- organisaties Samenwerkingsproject dat uitvoering geeft aan bovenstaand samenwerkingskader voor cultuurbeoefening Via een gezamenlijk project uitvoering geven aan het samenwerkingskader voor cultuurbeoefening Q3/4 2025 N.t.b. Meer verbinding door ontmoetingen tussen en voor culturele instellingen, verenigingen, locaties, creatieve makers etc. Omschrijving Wanneer Wie Deelnemen aan Landelijk Atelierweekend Evenement inzetten voor meer zichtbaarheid lokale kunstenaars. En hen in verbinding brengen met elkaar door rondom het evenement meerdere bijeenkomsten te organiseren Q3/4 2025 Landelijke organisatie Atelierweekend en Villa Mondriaan Kunst- en Cultuurcafé Faciliteren van ontmoeting om samenwerking binnen cultuursector te versterken. De gemeente heeft hierin een aanjaagfunctie, waarna het de bedoeling is dat de sector hier in vervolg zelf initiatief voor neemt Q4 2025 Gemeente Speerpunt 2: Stimuleren van meedoen aan kunst & cultuur Stevigere positie voor kunst en cultuur in sociale doelstellingen Omschrijving Wanneer Wie Kunstactiviteiten voor ouderen blijven inzetten Activiteiten Lang Leve Kunst Oost-Achterhoek binnen het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek 2025-2027 Boogie Woogie via CEPA Meer verbinding leggen tussen diverse partijen die zich inzetten voor het verbeteren van het welzijn van jongeren via cultuur (welzijnsorganisaties en culturele organisaties) Ontmoeting faciliteren om integrale samenwerking (welzijn en cultuur) te stimuleren 2026 Gemeente Cultuur als middel inzetten voor het aanpakken van eenzaamheid bij senioren, via een pilotproject Cultuurbus die op een laagdrempelige manier kunst en cultuur bij ouderen brengt 2025 Boogie Woogie & Transit Oost Extra stimuleren van taalvaardigheid voor jong en oud Taaloffensief, versterken digitaal burgerschap, aanschaffen en inzetten van VoorLEESbus, collectie uitbreiden en extra openstelling 2025-2026 Bibliotheek Oost-Achterhoek Beter aansluiten bij de culturele behoefte van de jeugd Omschrijving Wanneer Wie Verbinden van jeugdige muzikanten in de regio Oost-Gelderland Projecten van Stichting Oost Gelders Jeugd Orkest Doorlopend Oost Gelders Jeugdorkest Stimuleren van popcultuur Door middel van de Winterswijkse PopAward Doorlopend Boogie Woogie Ondersteunen culturele initiatieven gericht op jeugd O.a. inzet van subsidieregelingen Projectsubsidie kunst en cultuur en tijdelijke regeling voor activiteiten in het kader van 80 jaar Vrijheid met specifiek aandacht voor jongeren (2024-2025) Doorlopend Gemeente Open Call uitzetten met oproep voor initiatief dat bijdraagt aan het creëren van een tijdelijke culturele ontmoetingsplaats voor jongeren Als gemeente faciliteren we en stellen we budget beschikbaar voor de open call. Voorstel is de jongeren werkgroep WiJZ te betrekken bij de uitgangspunten en beoordeling van de open call 2025 N.t.b. Jongerenproject Kunstbende inzetten Jongeren mogelijkheid bieden om creatieve talenten te ontdekken, ontwikkelen en exposeren via het project Kunstbende Schooljaar 2024-2025 Cultuur Oost en Boogie Woogie Gelijke toegang tot kunst en cultuur voor alle kinderen in Winterswijk Omschrijving Wanneer Wie Coördinatiepunt Cultuur Educatie Coördineren en verbinden van vraag van onderwijs en aanbod van cultuuraanbieders (zie pagina 8 Randvoorwaarden) Doorlopend Boogie Woogie Algemene Muzikale Vorming Muzieklessen in het basisonderwijs waardoor alle basisschoolleerlingen op een laagdrempelige manier in aanraking gebracht worden met muziek in de breedste zin van het woord Doorlopend Boogie Woogie Kunst & cultuur zijn voor iedereen toegankelijk Omschrijving Wanneer Wie Cultuurcoach: wijkgerichte aanpak voor culturele activiteiten voor kinderen in verschillende wijken van Winterswijk Laagdrempelige activiteiten van de Cultuurcoach steviger inzetten door samenwerking met speeltuin- en wijkverenigingen Doorlopend Cultuurcoach Meedoen-regeling voor volwassenen en kinderen aanbieden Regeling vanuit minimabeleid zodat mensen met een laag inkomen kunnen deelnemen aan culturele activiteiten Doorlopend Via Fijnder Cultuureducatie programma’s aanbieden Aanbieden van educatieprogramma’s in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, speciaal onderwijs en praktijkonderwijs Doorlopend Div. culturele organisaties Speerpunt 3: Met kunst & cultuur toerisme versterken Met culturele activiteiten en evenementen bijdragen aan seizoensverlenging van toerisme & recreatie Omschrijving Wanneer Wie Gratis toegankelijke culturele evenementen in het centrum verspreid over het jaar Organiseren van culturele evenementen die voor iedereen gratis en toegankelijk zijn, beleving toevoegen aan het centrum en bijdragen aan het stimuleren van de vrijetijdseconomie Doorlopend Stichting Ondernemen met Cultuur Vergroten zichtbaarheid museaal aanbod onder toeristen Gezamenlijke activiteiten die in het kader van de Uitvoering Museumvisie worden gedaan (bv. bustoer voor recreatie ondernemers) Doorlopend Vereniging Het Museum, Villa Mondriaan en Transit Oost Wekelijkse bespelingen van het carillon Op marktdagen en bij bijzondere gelegenheden Doorlopend Beiaardier Verhogen zichtbaarheid kunst en cultuur aanbod onder inwoners en bezoekers Promotiecampagne Kunst en cultuur 2025 100% Winterswijk Kracht van kunstenaars binnen openbare ruimte benutten en kunst in openbare ruimte toevoegen Omschrijving Wanneer Wie Vergroten zichtbaarheid kunstwerken in de openbare ruimte Bijvoorbeeld via QR codes of route langs kunst in de openbare ruimte 2027 100% Winterswijk Bij nieuwe ontwikkelingen in het fysiek domein kunst in de openbare ruimte toevoegen Plan uitwerken met beleidsadviseurs ruimtelijke omgeving met een percentage regeling voor projectontwikkelaars 2028 Gemeente Straatbeeld verbeteren door middel van kunst Plan uitwerken met beleidsadviseur(s) openbare ruimte t.b.v. bijvoorbeeld kunst op trafohuisjes of muren 2028 Gemeente Randvoorwaarden Actualiseren Nadere Regels subsidie 2026 Jaarlijks worden in het vierde kwartaal de regels rondom subsidieverstrekking vastgesteld door het college. We actualiseren de Nadere regels voor het jaar 2026 op de punten: Titel artikel 2.3 Amateuristische muziekbeoefening wijzigen naar Amateurmuziekbeoefening. Conform toezegging college aan raad op 28 november 2024. Tekst toevoegen aan huidige tekst bij regeling Projectsubsidie kunst en cultuur: Artikel 2.6 d Het stimuleren van vernieuwende activiteiten die afwijken van algemeen gebruikelijke. Het moet hierbij gaan om een publieksactiviteit. De subsidie voor deze activiteiten is eenmalig met een maximum van € 1.000,- Toevoegen: Een aanvrager kan om de drie jaar een aanvraag indienen. Activiteiten die bijdragen aan het verhogen van de toegankelijkheid van kunst en cultuur hebben een pré. Hiermee stimuleren we dat ook andere initiatiefnemers van de regeling gebruik maken en dat er extra aandacht is voor de toegankelijkheid van kunst en cultuur. We brengen de regeling via onze communicatie kanalen en ons (culturele) netwerk breder onder de aandacht. Bij de Bibliotheek en Boogie Woogie voegen we het kwaliteitskeurmerk CBCT (Certificeringskader bibliotheekwerk, cultuur en taal) aan de nadere regels toe. Voor Villa Mondriaan en Vereniging Het Museum voegen we het Museumkeurmerk toe. Hier voldoen allen op dit moment aan en we willen hiermee voor de toekomst de kwaliteit van ons cultureel aanbod borgen. Mogelijkheden onderzoeken vervangende financiering voor Coördinatiepunt Cultuur Educatie Vanaf 2026 stopt het gemeentelijk budget voor het coördinatiepunt. We voeren met het onderwijs gesprekken om andere financieringsbronnen te vinden met als doel de instandhouding van het Coördinatiepunt Cultuur Educatie. Begroting 2025-2028 Omschrijving Structureel budget kunst en cultuur* Incidenteel budget Uitvoering cultuurnota** Overige budgetten Toelichting Activiteitensubsidies Boogie Woogie Theater de Storm Bibliotheek Oost-Achterhoek Villa Mondriaan Vereniging Het Museum Muziekverenigingen Lokale omroep Stichting Ondernemen met Cultuur € 2.372.549 - - - Budgetten en projectsubsidies Carillon bespelingen Projectsubsidie Kunst en cultuur (incl. literair café en Oost Gelders Jeugd Orkest) Coördinatiepunt Cultuur Educatie (budget eindigt eind 2025) Algemene Muzikale Vorming Uitvoering Museumvisie Pop Award € 84.440 - - - Groot noodzakelijk onderhoud BW en De Storm - - N.t.b. Bestemmingsreserve Instandhouding Voorzieningen Cultuur- en Erfgoedpact 2025 - 2027 - - € 20.000*** Budget Erfgoed. Provincie co-financiert met € 15.000 per jaar per deelnemende gemeente Ondersteuning vrijwilligers - - € 95.000 Activiteitensubsidie WuH 2025 Proces Field Lab Amateurkunst - € 3.000 - Wordt daarnaast grotendeels gefinancierd door Cultuur Oost vanuit landelijke middelen Uitvoering Field Lab Amateurkunst - € 5.000 - Landelijk Atelier weekend - € 2.000 - Kunst- en Cultuur Café - € 1.500 - Cultuurbus voor senioren - € 2.000 € 2.000 Vanuit Aanpak eenzaamheid (GALA) wordt een bedrag toegevoegd. Extra stimuleren taalvaardigheid voor jong en oud door Bibliotheek O-A - - € 100.000 Decentralisatie uitkering voor 2025 en 2026 voor versterking bibliotheek(activiteiten) Subsidieregeling 80 jaar Vrijheid - - € 12.000 Budget Evenementen 2025 Open Call jongerenproject kunst en cultuur - € 10.000 € 2.000 Vanuit Aanpak eenzaamheid (GALA) wordt een bedrag toegevoegd. Kunstbende - - € 3.250 Vanuit NPO Middelen. Loopt in 2025 af Cultuurcoach - - € 20.000 Brede regeling Combinatiefuncties GALA 2024 - 2026 Meedoen regeling kinderen en volwassenen - - € 100.000 Maakt onderdeel uit van het budget Bijzondere bestand. Ca. € 100.000 voor meedoenregeling kinderen en € 100.000 meedoenregeling volwassenen Promotiecampagne kunst en cultuur - € 1.500 - Totaal € 2.456.989 € 25.000 * Onder voorbehoud van jaarlijkse besluitvorming in de raad over de begroting. De gegevens zijn gebaseerd op wat er is opgenomen in de begroting 2025 (zie Besluit subsidieplafonds Winterswijk 2025) ** Is opgenomen in de begroting 2025 *** De gemeentelijke bijdrage voor het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek (€ 15.000 per jaar) is jarenlang niet geïndexeerd. Vanwege kostenstijgingen wordt voorgesteld een inhaalslag te maken en het budget te verhogen naar € 20.000. Dit wordt voorgelegd bij de begrotingsbehandeling over 2026. Evaluatie en monitoring We rapporteren kort en bondig over de voortgang van een aantal nieuwe activiteiten via de voortgangsrapportages binnen de gemeentelijke Planning en Control Cyclus. We blijven inzetten op het voeren van ambtelijke en bestuurlijke gesprekken met onze culturele (subsidie)relaties. We hanteren een meer gestructureerde aanpak door middel van periodieke overleggen waarin ook een evaluatiemoment wordt opgenomen. We meten de effecten van twee nieuwe interventies als volgt: Amateurkunstenveld verstevigen d.m.v. samenwerkingskader: Bij de aanvraag van de jaarlijkse activiteitensubsidie dienen de muziekverenigingen hun ledenaantallen in. We gebruiken de gegevens van mei 2024 als 0-meting en kijken in mei 2028 welke we effecten zien op de ledenaantallen. Het doel is minimaal behoud van ledenaantallen. De subsidieregeling Projectsubsidie kunst en cultuur wordt nu vaak aangevraagd door dezelfde organisaties en verenigingen terwijl we juist vernieuwende activiteiten willen stimuleren. We kijken in 2028 welk percentage nieuwe aanvragers we hebben ten opzichte van 2024. Het doel is een toename van 50%.