Omgevingsvisie gemeente Kampen (Kampen)

/akn/nl/act/gemeente/2025/CVDR745913 /join/id/stop/work_006 /akn/nl/act/gm0166/2025/omgevingsvisie /join/id/stop/work_019 2025-12-22 2025-12-22 /akn/nl/act/gemeente/2025/CVDR745913/nld@2025-12-23 /join/id/proces/gm0166/2025/doel_254_951a8fbfb16c40fcbd39d6cd4efef037 /join/id/proces/gm0166/2025/doel_351_6d9c310bf1064ba5958af15256edd8be 2025-12-23 2025-12-23 /akn/nl/act/gm0166/2025/omgevingsvisie/nld@2025-12-22;1 /akn/nl/act/gm0166/2025/omgevingsvisie /akn/nl/act/gm0166/2025/omgevingsvisie/nld@2025-12-22;1 /join/id/stop/work_019 1 Omgevingsvisie gemeente Kampen Voorwoord Voor u ligt de nieuwe Omgevingsvisie gemeente Kampen. Met dit document zetten we een heldere stip op de horizon: wat voor gemeente willen we in de toekomst zijn, hoe gaan we om met onze belangrijkste opgaven en hoe vertaalt dit zich op verschillende plekken in de gemeente? Deze vragen beantwoorden wij in deze omgevingsvisie in nauwe samenspraak met (maatschappelijke) partners, ondernemers, de provincie, het waterschap en, uiteraard, de inwoners van de gemeente Kampen. Wij hebben de inwoners gedurende het hele proces op verschillende wijzen betrokken. Zo stonden we op de markt, gingen langs in dorpshuizen, gingen we op een bustour en bereikten we de jeugd via de digitale ‘swipocratie’. Samen schetsten we een toekomstbeeld en werken dit uit tot onze omgevingsvisie. Wij zijn dankbaar voor deze grote betrokkenheid vanuit de samenleving, die een waardevolle bijdrage heeft geleverd aan de omgevingsvisie. Met deze nieuwe omgevingsvisie kiezen wij voor een sterke gemeente Kampen, met een bloeiende gemeenschap en economie waar brede welvaart, duurzaamheid en evenwichtige groei hand in hand gaan. We zetten in op vitale wijken en bieden woonmogelijkheden voor iedereen. We kiezen voor een groene en waterrijke omgeving, met toekomstbestendige landbouw en in balans met het bodem- en watersysteem. Kortom, deze omgevingsvisie is een uitnodiging aan iedereen om mee te werken aan de toekomst van de gemeente Kampen. Samen bouwen we verder aan een gemeente waar het goed wonen, werken en leven is voor iedereen! Erik Faber wethouder Leeswijzer en samenvatting In de omgevingsvisie schetst de gemeente Kampen een beeld van hoe de stad, haar dorpen en omliggende gebieden er in de toekomst uit zullen zien. Deze visie geeft duidelijkheid over de ambities van de gemeente Kampen, en biedt houvast voor de keuzes die nodig zijn om deze ambities te realiseren. De omgevingsvisie raakt allerlei onderwerpen: waar en hoe gaan wij fijn wonen in de gemeente Kampen, hoe zit het met onze economie, ondernemers en duurzame energieopwekking, hoe gaan wij om met milieu, water en bodem? Hoe zorgen wij ervoor dat de gemeente Kampen een gezonde en leefbare leefomgeving is en blijft, waar er ook fijn gecreëerd kan worden en de rijke cultuurgeschiedenis nog voelbaar is? Deze visie hebben wij opgesteld samen met inwoners, ondernemers, instellingen en andere overheden. Ook is de omgevingsvisie een oproep aan alle betrokkenen om actief bij te dragen aan deze toekomst, door middel van eigen initiatieven. Samen maken we Kampen een prettige plek om te wonen, werken en recreëren, nu en in de toekomst. Lees meer over waarom de omgevingsvisie is opgesteld in hoofdstuk

1. Het toekomstverhaal van de gemeente Kampen in 2050… Kampen is uitgegroeid tot een gemeente waar brede welvaart centraal staat en waar bodem en water de leidraad vormen voor ruimtelijke ontwikkeling. Kampen in 2050 is een plek waar brede welvaart, evenwichtige groei en duurzaamheid hand in hand gaan. De gemeenschap heeft haar unieke karakter behouden maar is volledig meegegaan met de tijd en heeft geen last meer van hittestress en wateroverlast. Wie zich in Kampen begeeft, ziet een gemeente die bloeit door haar verbondenheid met water, haar sterke sociale infrastructuur en de balans tussen erfgoed en innovatie. Lees meer over het toekomstverhaal in hoofdstuk 2 of bekijk de visiekaart in bijlage
2. Om toe te werken naar dit toekomstverhaal, hebben we drie strategische hoofdambities opgesteld. Vitale, veerkrachtige mensen en gemeenschappen Een bloeiende samenleving met een sterke sociale basis vraagt om een robuust voorzieningenaanbod. We zetten in op warme dorps- en wijkharten om voorzieningen en ontmoetingsplekken voor jong en oud te creëren. Ook staat een gezonde leefstijl voorop, waarbij het van belang is dat er voldoende groene ruimtes zijn voor spelen, sporten en ontspannen. Een vitale gemeenschap heeft ook een bruisende binnenstad, als centrum voor cultuur, horeca en evenementen. Wij zijn trots op onze historische binnenstad en haar verleden als Hanzestad, en maken de cultuurhistorie van Kampen, de dorpen en het landschap beleefbaar. Ruimte voor goed wonen en een bruisende lokale economie We zorgen voor leefbare en gemengde wijken met voldoende woningen voor iedereen, vooral voor jongeren, ouderen en mensen die zorg nodig hebben. Tussen 2032 en 2050 komen er circa 3.850 nieuwe woningen bij, met aandacht voor betaalbare woningen en doorstroming op de woningmarkt. Wij zoeken ruimte voor nieuwe woningen in de bestaande stad en dorpen, met uitbreidingslocatie Reeve-Noord met kwalitatief dorpshart en kleinschalige uitbreiding aan de rand van dorpen. Het selecteren van nieuwe woningbouwlocaties houdt rekening met lokale kwaliteiten zoals water, bodem en cultuurhistorie. In het buitengebied behouden we de kwaliteit van leven en kijken we naar de behoefte aan extra woningen. We stimuleren een sterke economie met aandacht voor modern vakmanschap in het MKB, de maakindustrie, handel en duurzame initiatieven. Bestaande werklocaties, vooral van lokale bedrijven, kunnen uitbreiden. We combineren wonen en werken aan de randen van bedrijventerreinen en benutten de ruimte optimaal met verdichting en vergroening. We investeren in goede bereikbaarheid met kwalitatief openbaar vervoer, fietsroutes en autoluwe zones. Station Kampen-Zuid wordt een innovatiehub met onderwijs, bedrijvigheid en woningen voor studenten en jongeren. De binnenstad wordt toekomstbestendig met geclusterde horeca en winkels. Op weg naar een waterrijke en groene aarde en leefomgeving We ontwikkelen met respect voor onze natuurlijke omgeving, met een focus op wat wél kan, waarbij water en bodem leidend zijn. Waterveiligheid staat voorop, met voldoende ruimte voor wateropvang en aandacht voor knelpunten. Nieuwe ontwikkelingen zijn klimaatadaptief en duurzaam, met slimme combinaties van waterberging, natuur en landschap. In het landelijk gebied is de landbouw een belangrijke economische drager. Samen met de sector zoeken we naar duurzame landbouw en alternatieve verdienmodellen. We stimuleren hergebruik van gebouwen en verduurzamen bestaande wijken en dorpen. Groen en water krijgen extra aandacht, met groene overgangen tussen stad en buitengebied. We verbeteren de waterbeleving en beschermen de biodiversiteit. We lopen voorop in duurzame energieopwekking, met voorrang voor lokale initiatieven. Bestaande bedrijventerreinen verduurzamen we met oog voor de circulaire economie. Zo zorgen we voor een gezonde balans tussen een levendige stad, een vitaal buitengebied en een sterke natuur. Lees meer over de strategische hoofdambities in hoofdstuk
3. Niet alles kan overal… De gemeente Kampen bestaat uit vele kernen, buitengebieden en andere locaties met ieder hun eigen kwaliteiten en opgaven. Daarom vertalen wij de hoofdambities in ruimtelijke keuzes voor elk gebied. Wij maken onderscheid in de volgende gebieden: Stad en grote dorpen (Kampen, IJsselmuiden en Reeve) Kleine dorpen (‘s-Heerenbroek, Grafhorst, Wilsum en Zalk) Werklocaties (Koekoekspolder, bedrijventerreinen en Zuiderzeehaven) Buitengebied (rivierengebied, kleipolders en veenpolders inclusief de buurtschappen De Zande, Kampereiland, Hogeweg en Zuideinde) Lees meer over de ruimtelijke keuzes per gebied in hoofdstuk
4. Samen aan de slag aan met het Kampen van de toekomst Deze omgevingsvisie hebben wij opgesteld samen met bewoners, maatschappelijke en regionale partners en de provincie Overijssel. De ruimtelijke en maatschappelijke opgaven voor de gemeente Kampen overstijgen de grenzen van de gemeente, en daarom is het essentieel dat wij deze samenwerking voortzetten. Dit geldt voor onze bloeiende lokale economie, maar ook voor onze energie- en wateropgaven is het van belang dat wij slim omgaan met complexe, grensoverstijgende uitdagingen. Daarom gaan wij samen aan de slag bij onze gemeente. Onze visie voor de gemeente Kampen is een levend document. De veranderende wereld vraagt ons om regelmatig terug te blikken op deze visie en het bij te stellen voor nieuwe opgaven die op onze gemeente af komen. Lees meer over de uitvoering van de omgevingsvisie in hoofdstuk
5. Achtergrond van de omgevingsvisie We begonnen het proces voor de totstandkoming van deze omgevingsvisie niet bij nul. We bouwen voort op de Koers van Kampen, waarin de belangrijkste thema’s voor Kampen zijn opgesteld. Hieruit blijkt dat sociale samenhang cruciaal is, en voorzieningen en plekken voor ontmoeting dichtbij moeten zijn. Ook moet de gemeente Kampen haar rijke cultuurhistorie en identiteit koesteren, met oog voor het onderhoud en verduurzaming van haar monumenten. Er moet ruimte zijn voor lokale, innovatieve energie-initiatieven, en er moet rekening gehouden worden met het water- en bodemsysteem voor een toekomstbestendig Kampen. Tenslotte is een vitaal platteland cruciaal, met een balans van functies in het landelijk gebied. Dit vormde samen het Verhaal van Kampen, waarin ook de opgaven voor de gemeente Kampen zijn beschreven. Dit vormde tezamen het vertrekpunt voor een uitgebreid participatieproces, op basis waarvan de omgevingsvisie vorm heeft gekregen. Gedurende de totstandkoming zijn ook de effecten van keuzes zorgvuldig beoordeeld door middel van een omgevingseffectrapportage. Lees meer over de achtergrond van de (totstandkoming van) omgevingsvisie en het Verhaal van Kampen in hoofdstuk
6. Let op: De omgevingsvisie gaat over het gehele grondgebied van de gemeente Kampen. Wanneer we in dit document Kampen schrijven, bedoelen we de hele gemeente. Wanneer het gaat over de stad Kampen, dan vermelden we dit expliciet. Alle hoofdstukken in deze omgevingsvisie zijn afzonderlijk van elkaar te lezen. U kunt daarom dubbelingen tegenkomen. 1 Inleiding De gemeente Kampen is in 2024 gestart met het ontwikkelen van de nieuwe omgevingsvisie. Dit is een langetermijnvisie voor de hele fysieke leefomgeving van de gemeente. De omgevingsvisie geeft op hoofdlijnen richting aan de ruimtelijke ontwikkeling van de stedelijke gebieden, dorpen, buurtschappen en het buitengebied van Kampen. De omgevingsvisie beschrijft de huidige kwaliteiten en formuleert een aanpak op de huidige en toekomstige opgaven, met thematische en gebiedsgerichte uitwerkingen en bijbehorende aanpak. Hiermee biedt de omgevingsvisie belanghebbenden en initiatiefnemers straks duidelijke handelingsperspectieven en een duidelijk toetsingskader. De gehanteerde tijdshorizon voor de omgevingsvisie van Kampen is
7. Bij het opstellen van de omgevingsvisie worden de uitgangspunten en wensen voor de fysieke leefomgeving vanuit verschillende thema’s in beeld gebracht. Daarmee kunnen tegenstellingen of juist opgaven en belangen die elkaar (kunnen) versterken, vroegtijdig worden geïdentificeerd en worden gebruikt voor een wenkend toekomstbeeld. Denk hierbij aan de relatie tussen de fysieke leefomgeving en sociaal maatschappelijke opgaven of het creëren van een gezonde en veilige leefomgeving. Dit krijgt allemaal een plek in de omgevingsvisie. Verder bouwen op Koers Kampen 2040 In 2023 stelde de gemeenteraad De Koers Kampen 2040 vast. Deze koers is een toekomstbeeld voor de hele gemeente Kampen die samen met de raad, de bewoners, ondernemers en organisaties is opgesteld. De Koers Kampen 2040 is niet het eindpunt, maar het beginpunt van een continu gesprek tussen gemeenteraad en samenleving. Aan de hand van diverse participatiemiddelen voerden we het gesprek over de toekomst nu verder. Het doel hiervan is het verdiepen en uitwerken van De Koers Kampen
8. Dit betekent dat we niet alleen antwoord geven op het ‘wat’, maar ook op ‘waar’ willen we bepaalde ontwikkelingen en ‘hoe’ gaan we dit doen. Deze ruimtelijke uitwerking maken we voor de hele gemeente én per gebied en vindt u in dit voorliggende document. Een verdere toelichting over het proces achter de omgevingsvisie is te vinden in hoofdstuk
9. Schematische weergave van bestaande (beleids)stukken en hun relatie tot deze omgevingsvisie. 1.1 Omgevingsvisie en Omgevingswet De omgevingsvisie is een beleidsinstrument voor gemeenten als onderdeel van de Omgevingswet. De Omgevingswet gaat over de ruimte waarin mensen wonen, werken en ontspannen. In de basis is het een bundeling van een groot aantal voorgaande wetten en regelingen over de fysieke leefomgeving. Maar veel belangrijker nog: de wet biedt lokale overheden meer integrale afwegingsruimte in regels en beleid en dus meer mogelijkheden om in overleg te gaan over plannen en initiatieven. Elke gemeente is verplicht een omgevingsvisie op te stellen voor het gehele eigen grondgebied. Een omgevingsvisie moet een integrale en strategische visie op hoofdlijnen zijn, gericht op de lange termijn en voor het hele grondgebied van de gemeente. Niet alleen gemeente Kampen stelt een omgevingsvisie op, maar ook het Rijk, provincies en gemeenten in Nederland zijn wettelijk verplicht om een omgevingsvisie op te stellen. De omgevingsvisie die we voor Kampen maken is zelfbindend. Dit betekent dat de omgevingsvisie alleen verplichtingen schept voor de gemeente als opsteller van het document. De omgevingsvisies van het Rijk en van de provincies werken dus niet rechtstreeks door in de omgevingsvisie van de gemeente. Wel zijn er veel opgaven waaraan we werken die gemeentegrensoverstijgend zijn en die daarom om een gemeenteoverstijgende aanpak en/of regionale samenwerking vragen. De uitgangspunten uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en Provinciale Omgevingsvisie (POVI) van Overijssel dienen hierbij als vertrekpunt. Deze (boven)lokale richtlijnen, beleid en wetgeving bepalen gezamenlijk de bewegingsruimte waarbinnen de Kampse omgevingsvisie vorm moet krijgen. Van het waterschap ontvingen we als input voor de langetermijnvisie een ‘position paper’. Ook zal de omgevingsvisie wat betreft de verschillende belangrijke thema’s zorgvuldig worden afgestemd op ander beleid en vice versa. In de volgende figuur laten we de samenhang van de verschillende beleidsstukken op lokaal en bovenlokaal schaalniveau zien. Naast het traject van de omgevingsvisie waren er binnen gemeente Kampen ook voortdurend parallelle trajecten van beleid in ontwikkeling. In de afgelopen periode was dat het geval op het gebied van wonen, havenontwikkeling en ruimtelijke economie, mobiliteit, landelijk gebied en energie. Ook zal er de komende jaren weer nieuw beleid ontwikkeld worden. Door de dynamische aard van de omgevingsvisie kunnen we de komende jaren regelmatig doelen en ambities bijstellen wanneer dit nodig blijkt te zijn. Schematische weergave van de beleidscyclus van de Omgevingswet. De figuur toont ook de relatie van de omgevingsvisie met bestaande beleids- en visiedocumenten en de onderlinge doorwerking van de beleidsinstrumenten onder de Omgevingswet. 2 Toekomstverhaal gemeente Kampen Wie zich in 2050 in de gemeente Kampen begeeft, ziet een gemeenschap die haar koers voor 2040 niet alleen heeft vastgehouden, maar heeft versterkt. Kampen is uitgegroeid tot een gemeente waar brede welvaart centraal staat en waar bodem en water de leidraad vormen voor ruimtelijke ontwikkeling. Kampen is een plek waar brede welvaart, evenwichtige groei en duurzaamheid hand in hand gaan. De gemeenschap heeft haar unieke karakter behouden, is volledig meegegaan met de tijd en heeft geen last meer van hittestress en wateroverlast. Wie zich in Kampen begeeft, ziet een gemeente die bloeit door haar verbondenheid met water, haar sterke sociale infrastructuur en de balans tussen erfgoed en innovatie. Brede welvaart en sterke gezonde samenlevingIn de toekomst draait het in Kampen om brede welvaart voor iedereen. Niet alleen economische groei staat centraal, maar vooral de mens. Dit betekent investeren in een fijne en gezonde leefomgeving waar jong en oud elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken. De samenleving is sterk en hecht, georganiseerd op wijk- en dorpsniveau. Warme wijk- en dorpsharten kenmerken de gemeenschappen. Inwoners kennen elkaar en kijken naar elkaar om. Spontane ontmoetingen en initiatieven die de sociale verbondenheid versterken worden gestimuleerd, zowel in de stad als in de omliggende dorpen. In een tijd van vergrijzing en toenemende eenzaamheid is dit belangrijker dan ooit. De sociale infrastructuur speelt een belangrijke rol in het stimuleren van zelf- en samenredzaamheid. Wijkcentra en dorpshuizen zijn fijne ontmoetingsplaatsen gebleven, of juist geworden, met activiteiten die jong en oud verbinden. Deze centra dragen bij aan een sterke gemeenschap waar het goed leven is voor iedereen. In verbinding met het landschapAls gemeente Kampen zijn we trots op ons waterrijke en groene buitengebied, waar de IJssel, polders, meren en riviertjes een uniek en open landschap vormen. Dit landschap, gelegen midden in de toeristische regio de IJsseldelta, met brede vergezichten, lange kavels, en een netwerk van sloten en weteringen, heeft een sterke agrarische identiteit maar biedt ook volop ruimte voor natuur en recreatie. De combinatie van water en groen maakt ons buitengebied een geliefde plek voor inwoners en bezoekers om tot rust te komen en te genieten van de natuur. Daarnaast zijn de historische polders, dijken en waterwerken waardevolle elementen die het karakter van onze gemeente weerspiegelen en behouden moeten worden voor de toekomst. We zien een groene en waterrijke omgeving waarin de landbouw toekomstbestendig is en in balans is met het bodem- en watersysteem. Het buitengebied van Kampen biedt dan ruimte aan duurzame en klimaatrobuuste landbouw, recreatie en natuur, waarbij water een verbindend element blijft. Daarnaast krijgen verduurzaming en vergroening in het bebouwd gebied meer aandacht en ondersteunen de waterwegen en groene zones zowel de biodiversiteit als de leefkwaliteit. De kracht van bodem en waterDe ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Kampen zijn goed afgestemd op bodem en water. Het buitengebied, met Kampereiland, Mastenbroek en Kamperveen, toont hoe agrariërs en bewoners het landschap hebben versterkt en hoe Kampen heeft leren leven met water. Naast (agrarische) bedrijvigheid staan recreatie, gezondheid en ontspanning centraal, met nieuwe natuurgebieden en waterrijke zones die uitnodigen tot bewegen en genieten. Water speelt van oudsher een sleutelrol in de ontwikkeling van het buitengebied, van vroegere inpolderingen tot recente projecten zoals Reevediep. Ook in de toekomst blijft het buitengebied zich ontwikkelen, met uitdagingen zoals de transitie naar toekomstbestendige landbouw, versterking van waterbeheer en bodembehoud, duurzame energieopwekking, circulaire bedrijventerreinen en herstel van water- en natuurkwaliteit. Vitale wijken, divers en betaalbaar wonenIn de gemeente Kampen is er plaats voor iedereen. Onze wijken zijn vitaal en bieden diverse woonmogelijkheden, van gezinswoningen tot seniorenwoningen en appartementen, met geïntegreerde zorg en welzijn dichtbij huis. Dankzij slimme planning en innovatieve bouwmethoden is wonen betaalbaar gebleven. Ook zorgen we ervoor dat ouderen fijn oud kunnen worden in hun vertrouwde omgeving. Door te investeren in ontmoetingsplekken en passende zorg- en woonactiviteiten in samenwerking met zorg- en welzijnsorganisaties blijven ouderen actief deelnemen aan de samenleving en behouden ze hun onafhankelijkheid. Samen met onze inwoners geven we vorm aan de toekomst, met respect voor de historische waarden van onze stad en dorpen. We creëren ruimte voor duurzame ontwikkeling en innovatie en kiezen ervoor om richting de toekomst meer verschillende typen woonmilieus toe te voegen. Denk hierbij aan compacte, duurzame woningen op passende plekken, bijvoorbeeld rond de mobiliteitshubs, meer de hoogte in met verticaal groen en met veel aandacht voor leefbaarheid en veiligheid in de context van een veranderend klimaat. Ook in de toekomst is Kampen een aantrekkelijke gemeente waar iedereen fijn kan wonen, werken en leven. Nieuwe dynamiek in Reeve en Kampen ZuidWe creëren een evenwichtige mix van wonen, werken, voorzieningen en groen. Met voldoende betaalbare woningen voor zowel lokale als regionale starters. Reeve is een compleet dorp geworden, met een unieke mix van dorps karakter en stedelijke faciliteiten. Het gebied rondom Kampen Zuid, strategisch gelegen als knooppunt tussen het westen en de regio Zwolle, heeft zich ontwikkeld tot een innovatief centrum. Hier verbinden onderwijs en arbeidsmarkt elkaar. Het gebied is een dynamische plek geworden waar wonen, werken en studeren samenkomen. Een historische binnenstad en een modern hartDe historische binnenstad van Kampen heeft haar unieke karakter behouden, maar is volledig meegegaan met de tijd. Erfgoed is gekoesterd en slim doorontwikkeld. Historische panden hebben nieuwe functies gekregen die aansluiten bij de behoeften van een moderne samenleving. Smalle straatjes en pleinen combineren een levendig horeca- en winkelgebied met moderne en toekomstbestendige woonplekken. Toeristen en bewoners vinden hier een balans tussen geschiedenis en innovatie, rust en reuring. De combinatie van historische charme en moderne voorzieningen maakt de binnenstad van Kampen een aantrekkelijke plek om te wonen, te werken en te bezoeken. Een sterke lokale economie met betrokken ondernemersOok in de toekomst bloeit het midden- en kleinbedrijf (MKB) in Kampen dankzij duurzame bedrijfsvoering en sterke wortels in de gemeenschap. We koesteren ons MKB en stimuleren innovatie en groei, waarbij de gemeente een cruciale rol speelt in de regionale economie. We verbreden ons economisch profiel met recreatie en toerisme langs de IJssel, terwijl onze agrariërs bijdragen aan een duurzaam buitengebied. Bereikbaarheid is essentieel, met investeringen in openbaar vervoer, fietsverbindingen en mobiliteitshubs. Kampen staat bekend om betrokken ondernemerschap, waarbij het bedrijfsleven bijdraagt aan de leefbaarheid en samenleving. Ondernemers ondersteunen verenigingen, evenementen en maatschappelijke voorzieningen, wat zorgt voor een hechte en diverse samenleving met sterke sociale cohesie. We profileren ons als historische Hanzestad en versterken onze positie als toeristische bestemming. We zetten in op een sterke lokale en regionale economie door het huidige economische profiel te versterken en ruimte te bieden voor werken, innovatie en productiviteit. We investeren in extra bedrijventerreinen in de Melmerpolder, rekening houdend met de transitie naar een circulaire economie en de eventuele tweede Zuiderzeehaven. Klimaatdoelen gehaaldWij willen de wereld schoner achterlaten dan we die hebben gekregen. Kampen heeft in 2050 haar klimaatdoelen gehaald. Dit doen wij door energiebesparing, door schone energie op te wekken en over te stappen van aardgas naar duurzame warmtebronnen. Wij werken aan een klimaatbestendig Kampen voor wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte. Wij willen in de toekomst een circulaire samenleving zijn waarin grondstoffen hun waarde behouden en kringlopen zo kort mogelijk zijn. Gezonde en veilige leefomgeving De gemeente streeft naar een gezonde leefomgeving. Een omgeving die zo gezond mogelijk is en die uitnodigt tot een gezonde leefstijl en bescherming biedt tegen negatieve omgevingsinvloeden. Hierbij wordt de omgevingskwaliteit (lucht, geluid, bodem, geur, trillingen, lichthinder) per saldo behouden. Waar nodig en mogelijk wordt de milieukwaliteit verbeterd. Voor verschillende milieuaspecten gelden landelijke en Europese regels. Bij nieuwe ontwikkelingen zetten we in op een goede omgevingskwaliteit als onderdeel van een gezonde leefomgeving. Dat betekent het voorkomen of beperken van geluidsoverlast vanwege verkeer en van risico’s en overlast door bedrijvigheid. Een veilige leefomgeving is een fundamenteel aspect van een aantrekkelijke en toekomstbestendige gemeente Kampen. Dit gaat verder dan alleen de afwezigheid van directe dreigingen. We streven naar een integrale benadering van veiligheid, waarbij we zowel de fysieke als de sociale dimensie in ogenschouw nemen. Binnen de fysieke veiligheid ligt de focus op het voorkomen of beperken van rampen en ongevallen. Externe veiligheid is hierbij een belangrijk aandachtspunt, evenals de veilige inrichting van onze fysieke omgeving bij evenementen. Daarnaast anticiperen we op de uitdagingen die klimaatverandering en de energietransitie met zich meebrengen, zoals het beheersen van overstromingsrisico's. Naast deze aspecten van fysieke veiligheid, hechten we groot belang aan sociale veiligheid. Dit omvat de inrichting van de openbare ruimte die bijdraagt aan een positieve persoonlijke veiligheidsbeleving en het voorkomen van criminaliteit. Door een omgeving te creëren die overzichtelijk, goed onderhouden en sociaal verbonden is, werken we aan een Kampen waar iedereen zich veilig en thuis voelt. Visiekaart bij (het toekomstverhaal van) de Omgevingsvisie gemeente Kampen, gestructureerd langs de drie hoofdambities. 3 Drie strategische hoofdambities De Koers Kampen 2040 biedt koers voor het toekomstbeeld voor de gemeente Kampen die samen met de raad, de bewoners, ondernemers en organisaties is opgesteld. De Koers Kampen 2040 is niet het eindpunt, maar het beginpunt van een continu gesprek tussen gemeenteraad en samenleving. Op basis hiervan voerden we de afgelopen periode het gesprek over de toekomst met als doel: verdiepen en uitwerken van De Koers Kampen
10. Dit betekent niet alleen antwoord op het ‘wat’, maar ook op het ‘waar’ en ‘hoe’ van bepaalde ontwikkelingen. De input van de eerste en tweede gespreksronde gebruikten we om een aantal belangrijke keuzes te maken en aan te scherpen. Deze keuzes maken we zo concreet en scherp mogelijk en hierin benaderen we de ruimtelijke opgaven op een integrale manier. We hebben hiervoor drie hoofdambities opgesteld, die samen het fundament van de nieuwe omgevingsvisie van de gemeente Kampen vormen. Wie zich in 2050 in de gemeente Kampen begeeft, ziet een gemeenschap die haar koers voor 2040 niet alleen heeft vastgehouden, maar heeft versterkt. Kampen is uitgegroeid tot een gemeente waar brede welvaart centraal staat en waar bodem en water de leidraad vormen voor ruimtelijke ontwikkeling. De gemeente Kampen is ook in de toekomsteen plek waar leefbaarheid, evenwichtige groei en duurzaamheid hand in hand gaan. De gemeenschap heeft haar unieke karakter behouden, is volledig meegegaan met de tijd en heeft geen last meer van hittestress en wateroverlast. Een gemeente die bloeit door haar verbondenheid met water, haar sterke sociale infrastructuur en de balans tussen historie en innovatie. De volgende strategische hoofdambities zijn geformuleerd: a. Vitale, veerkrachtige mensen en gemeenschappen b. Ruimte voor goed wonen en een bruisende lokale economie c. Op weg naar een waterrijke en groene aarde en leefomgeving Deze strategische hoofdambities lichten we op de volgende pagina’s toe en zijn vervolgens uitgewerkt in uitgangspunten en ruimtelijke principes op gebiedsniveau. Hierin zijn de gebiedskwaliteiten, -potenties en ons ruimtelijk karakter leidend. 3.1 Vitale, veerkrachtige mensen en gemeenschappen Deze hoofdambitie in het kort: we kiezen voor… Nabijheid van voorzieningen: Clustering van voorzieningen (onderwijs, sport, cultuur, zorg, winkels) in Kampen, IJsselmuiden en Reeve. Dorpsharten in de dorpen met een ontmoetingsplek, basisschool en mogelijk andere (kleinschalige) voorzieningen. Leefbaar en sociaal: Versterken van de sociale basis door ontmoeting en samenhang te stimuleren. Minimaal één Multifunctionele Accommodatie (MFA) in de stad en grote dorpen en een ontmoetingsplek per dorp. Meer ontmoetingsplekken voor jongeren. Passend onderwijs en zorg: Centraal aanbod in Kampen, Reeve en IJsselmuiden, met regionale samenwerking. In de kleine kernen een ontmoetingspunt en basisschool, en waar mogelijk een (kleinschalig) welzijnspunt. Gezonde leefstijl: Groene ruimtes voor spelen, sporten en ontspannen. Aantrekkelijke ommetjes. Bruisende binnenstad: Centrum voor cultuur, horeca en evenementen. Gastvrije sfeer, bestrijding van leegstand in combinatie met een woonfunctie. Evenementen met regionale aantrekkingskracht. Koesteren van identiteit: Behoud en herbestemming (behoud door ontwikkeling) van (religieuze) monumenten. Bescherming en beleefbaar maken van de cultuurhistorie van Kampen, de dorpen en het landschap. Versterken IJsseldelta: Investeren in de cultuurhistorische waarden van het Nationaal Landschap IJsseldelta. Ontmoetingsplekken: Inzetten op (informele) ontmoetingsplekken in de dorpen en buurtschappen. Jongeren: Specifieke aandacht voor (informele) ontmoetingsplekken voor jongeren. Onze strategische keuzes Bouwen is sociaal investeren. We bouwen verder aan sterke gemeenschappen en zorgen samen voor een brede sociale basis met verbinding tussen welzijn, ontmoeting, cultuur, onderwijs, kinderopvang, sport, vrijwilligers, informele zorg en mantelzorg. Met de grote vergrijzingsopgave die de komende jaren op ons afkomt én het groeiende tekort aan zorgpersoneel, moeten we investeren in de zelfredzaamheid van onze inwoners en gemeenschapskracht. Wij kiezen ervoor de sociale basis verder te versterken door het stimuleren van ontmoeting en sociale samenhang tusseninwonersin warme dorps-, en wijkharten. Elke wijk en elk dorp in de gemeente heeft in 2050 ruimte voor een dorps- of wijkhart met een passend niveau aan (kleinschalige) voorzieningen. In principe betekent dit dat in elk dorps- of wijkhart plek is voor een ontmoetingsplek en een waar haalbaar en wenselijk een basisschool, welzijnspunt en andere dagelijkse voorzieningen. Met dorps- en wijkharten bedoelen wij plekken die bijdragen aan ontmoeting en zodoende onderdeel zijn van de sociale infrastructuur, waar zorg- en welzijnsactiviteiten, sportieve en/of culturele activiteiten kunnen plaatsvinden. We zetten ons in voor het verbeteren van de luchtkwaliteit in onze gemeente. Hiertoe ondertekenden we eerder het Schone Lucht Akkoord, waarmee we samen met 12 provincies en meer dan 100 gemeenten streven naar 50% gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van
11. De schaal van de ontmoetingsplek hangt af van de grootte van de kern. Wij richten ons op het faciliteren van minimaal één multifunctionele accommodatie (MFA) voor de binnenstad van Kampen, schilwijken van Kampen, Reeve en IJsselmuiden. We zetten in op minimaal één ontmoetingsplek voor de dorpen Grafhorst, 's-Heerenbroek, Wilsum en Zalk. Deze ontmoetingsplekken kunnen verschillen in vorm en grootte op basis van behoefte en draagkracht en kunnen ruimte bieden aan bijvoorbeeld geloofsgemeenschappen of het verenigingsleven. In buurtschappen koesteren we de basisscholen als dorpsharten en zetten we in op het toevoegen van een aantrekkelijk ontmoetingspunt in de openbare ruimte, gekoppeld aan deze voorzieningen. De gemeente stimuleert en ondersteunt initiatieven vanuit de gemeenschap om in buurtschappen, waaronder De Zande, Hogeweg, Zuideinde en Kampereiland, te voorzien in de behoefte aan informele ontmoetingsplekken. Het initiatief voor de realisatie en het beheer van deze ontmoetingsplekken, die zich zowel binnen als buiten bevinden, ligt primair bij de gemeenschappen zelf. Ook faciliteren wij plekken voor spontane ontmoetingsmogelijkheden in de openbare ruimte. Dit doen we door groene ruimtes te creëren voor spelen, bewegen, sporten en ontspannen, en door uitnodigende ommetjes in de directe omgeving hieraan te koppelen. Zo stimuleren we een gezonde leefstijl voor al onze bewoners. Bij deze ontmoetingsmogelijkheden investeren wij specifiek in het het uitbreiden van faciliteiten en informele ontmoetingsplekken voor jongeren, waarbij wij samenwerken met inwoners en maatschappelijke organisaties en oog houden voor de sociale veiligheid. Ook verkennen we hoe de inrichting van in en rond openbare plekken bij kan dragen aan de spontane ontmoeting. Voor grootschalige voorzieningen kiezen we voor het clusteren van een breed en complementair aanbod aan voorzieningen (bijvoorbeeld onderwijs, sport, cultuur, detailhandel, zorg) in Kampen, IJsselmuiden en Reeve. We vinden het belangrijk dat deze voorzieningen toegankelijk en laagdrempelig zijn en relatief snel bereikbaar voor alle inwoners. Hierbij hebben wij oog voor een passend onderwijs- en zorgaanbod, waarbij we ook op regionale schaal kijken en samenwerken. In de dorpen Grafhorst, 's-Heerenbroek, Wilsum en Zalk kiezen we in plaats van aanwezigheid voor nabijheid van grootschalige voorzieningen en zoeken we met de partners in de samenleving naar slimme oplossingen om bepaalde grootschalige voorzieningen ook voor deze dorpen bereikbaar te houden. Dit betekent niet dat we de bestaande voorzieningen zomaar laten verdwijnen. Wel zijn we ons ervan bewust dat het door externe factoren niet te voorspellen is of alle voorzieningen wel in stand kunnen blijven. Wij ontwikkelen de binnenstad van Kampen verder door als bruisend centrum voor cultuur, horeca en evenementen. Dit betekent dat we in de binnenstad de juiste voorwaarden scheppen om er prettig te verblijven en te wonen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om het werken aan een gastvrije binnenstad waar men ongehinderd kan wandelen en verblijven, maar ook het tegengaan van overlast en leegstand, het ondersteunen van herbestemming van bijvoorbeeld (religieus) erfgoed (erfgoed als ‘vliegwiel’ voor nieuwe ontwikkelingen) en het vergroten van de toegankelijkheid en beleefbaarheid van het water. Daarnaast trekken we bezoekers naar Kampen door evenementen te faciliteren die zowel voor de lokale als regionale bezoeker interessant zijn. We maken dit onder andere mogelijk door het inzetten op mobiliteitshubs voor bewoners en bezoekers in de schilwijken aan de rand van de binnenstad. Tevens zetten we in op het verduurzamen en het vormgeven aan de energietransitie (van het aardgas af) van de binnenstad en de zorgvuldige inpassing hiervan in relatie tot de erfgoedwaarden. We zijn trots op onze monumenten, het beschermd stadsgezicht, diverse landschappen, het buitengebied, leven met het water, maritiem erfgoed, religieus (immaterieel) erfgoed en hiermee de historische gelaagdheid van Kampen. We willen deze in een zo goed mogelijke staat behouden en beleefbaar maken voor toekomstige generaties en onderdeel laten zijn van de huidige samenleving. Het versterken van de cultuurhistorische waarden van de Hanze-identiteit en de onderscheidende karakters van dorpen zijn leidend bij toekomstige ontwikkelingen. Wij zetten dan ook in op het verduurzamen van monumenten en herbestemming waar nodig en wenselijk. Hierbij zoeken we naar de juiste balans tussen de moderniseringsbehoeften en het behoud van cultuurhistorische waarden. In het buitengebied versterken wij de cultuurhistorische waarden van het Nationaal Landschap IJsseldelta. 3.2 Ruimte voor goed wonen en een bruisende lokale én regionale economie Prognose Deze hoofdambitie in het kort: we kiezen voor… Leefbare en gemengde wijken: Wijkgerichte aanpak met gevarieerde wijken en voldoende woningen voor alle doelgroepen, met name jongeren, ouderen en zorgvragers (nabij voorzieningenclusters). Geregisseerde groei: Tussen 2032 en 2050 zetten we in op een groei van circa 3.850 woningen met focus op betaalbare woningen en doorstroming. Reevedelta als ontwikkelgebied: Woningbouw in Reevedelta tot 2035, daarna Reeve-Noord, met een kwalitatief dorpshart, rekening houdend met water en bodem. Gebiedsgerichte woningbouw: Inbreiding en (kleinschalige) uitbreiding per dorp, rekening houdend met de lokale kwaliteiten, water, bodem en cultuurhistorie. Buitengebied: Behoud van de kwaliteit van leven op erven, dorpsranden en buurtschappen. Naar behoefte ook maatwerk voor extra woningen. Sterke en duurzame economie: Focus op modern vakmanschap in MKB, maakindustrie, handel, energietransitie, circulaire economie en duurzame bouw. Ook met kansen voor kennisindustrie voor verbreding van de werkgelegenheid. Lokale bedrijven: Uitbreiding van bestaande werklocaties, met name voor lokale (familie)bedrijven. Gemengde woon-werkmilieus: Combineren van wonen en werken aan de randen van bedrijventerreinen. Ruimtelijke kwaliteit: Beter benutten van de ruimte, verdichten waar mogelijk, vergroenen en wateropvang vergroten. Goede (regionale) bereikbaarheid: kwalitatieve en frequente OV-assen, doorfietsroutes, autoluwe zones in de binnenstad met mobiliteithubs aan de rand. Station Kampen-Zuid als aantrekkelijke innovatiehub: onderwijs, bedrijvigheid en studenten- en jongerenhuisvesting op een plek. Toekomstbestendige binnenstad: clusteren van horeca- en detailhandelfuncties, en waar mogelijk en wenselijk herbestemming. Inzet op recreatie en natuurbeleving: doorontwikkelen recreatief ‘parelsnoer’ langs de IJssel. Onze strategische keuzes We gaan in Kampen geregisseerd groeien met kwaliteit. Tussen 2023 en 2032 zijn er reeds woningbouwplannen voorzien voor het realiseren van 4.000 woningen. We willen het betaalbaar woningaanbod in onze gemeente vergroten en deze woningbouwplannen moeten (minimaal tot 2032) dan ook uit tweederde betaalbaar [1] In de definitie van ‘betaalbaar’ volgen we de betaalbaarheidsgrens, die jaarlijks door het Rijk wordt geïndexeerd. In 2025 is deze grens vastgesteld op €405.
12. bestaan. Ook zetten we in op het bevorderen van doorstroming op de woningmarkt. In de periode 2032 tot 2050 zetten we in op een groei van circa 3.850 woningen [2] Gebaseerd op de Primos Prognose