Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Gemeente Hardenberg 2026 (Hardenberg)

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Gemeente Hardenberg 2026 Deze beleidsregels zijn op 11 november 2025 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld en treden in werking op 1 januari

1. Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Algemene uitgangspunten Het Hardenbergse Model voor ondersteung Beleidsuitgangspunten Toegang via Samen Doen Hoofdstuk 2: Melding Melding Cliëntondersteuning Persoonlijk plan Informatie en identificatie Hoofdstuk 3: Onderzoek en opstellen ondersteuningsplan Onderzoek (Keukentafel)gesprek Stappenplan onderzoek en oplossingsmogelijkheden Oplossingsmogelijkheden toegelicht Eigen kracht Gebruikelijke hulp Sociaal netwerk/Mantelzorg Voorliggende oplossingen Algemeen gebruikelijke voorzieningen Wettelijke voorliggende voorzieningen (andere wetgeving) Opvragen extern (medisch) advies Het ondersteuningsplan Verstrekken ondersteuningsplan Inwoner is niet eens met inhoud ondersteuningsplan Hoofdstuk 4: Aanvraag besluit en beschikking Aanvraag maatwerkvoorziening Besluit Bezwaar en beroep Hoofdstuk 5: Maatwerkvoorzieningen Inleiding Algemene criteria en afwegingskaders voor de beoordeling van een maatwerkvoorziening Specifieke criteria voor hulp in de vorm van een maatwerkvoorziening Goedkoopst compenserend Inwoner van de gemeente Andere wettelijke bepaling Voorzieningen nog niet afgeschreven De voorziening is grotendeels op de inwoner gericht die hulp nodig heeft Langdurig noodzakelijk De hulp is niet te voorzien De voorziening is nog niet door de inwoner gerealiseerd Maatwerkvoorzieningen binnen de gemeente Hardenberg Hoofdstuk 6: Huishoudelijke ondersteuning Inleiding Uitgangspunten Andere voorzieningen: bijvoorbeeld Wlz Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning Kortdurende hulp Wisselen van aanbieder Hoofdstuk 7: Begeleiding Doelgroep Afwegingskader Normenkader Factum Advies Bepaling vorm van begeleiding, omvang en frequentie Begeleiding individueel Begeleiding individueel ontwikkelingsgericht Begeleiding individueel stabilisatiegericht Begeleiding groep Begeleiding Groep ontwikkelingsgericht Begeleiding Groep belevingsgericht Vervoer begeleiding groep Stages en begeleiding richting dagbesteding Wisselen van aanbieder Hoofdstuk 8: Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Doelgroep Maatwerkvoorzieningen Beschermd Wonen Begeleid Wonen Beschermd Thuis Maatschappelijke opvang Housing first Aanvullende modules Beoordelingskader Woonplaatsbeginsel Hoofdstuk 9: Woonvoorzieningen Inleiding Afwegingskader Een woonvoorziening Aanvullende criteria woonvoorziening Weigeringsgronden woonvoorziening Bezoekbaar maken woning Het primaat van verhuizen Criterium 'primaat van verhuizen' Belangenafweging Beschikbare woning Medisch aanvaardbare termijn Inwoner wil niet verhuizen Uitraasruimte Hoofdstuk 10: Rolstoelvoorziening Rolstoelvoorziening Kortdurende noodzakelijkheid (Medisch) onderzoek Onderhoud, keuring en verzekering Inwoners met een Wlz-indicatie Sportbeoefening Hoofdstuk 11: Ondersteuning bij deelname maatschappelijk verkeer Doel van Wmo-vervoer Vervoersbehoefte Reikwijdte en omvang lokaal verplaatsen Vervoersvoorziening Beroep op andere regeling Collectief vervoer Valys Een auto-aanpassing Vergoeding voor gebruikskosten eigen auto of (rolstoel)taxi Scootmobiel Onderhoud, keuring en verzekering Fietsvoorziening Onderhoud, keuring en verzekering Hoofdstuk 12: Financieringsvormen maatwerkvoorziening Wat is een pgb? Informeren financieringsvorm Voorbereiding bewuste keuzegesprek Het bewuste keuzegesprek Het kiezen van een (geschikte) pgb-beheerder Mentor, curator, bewindvoerder Kosten beheer pgb Vereisten pgb-beheerder Bekwaamheid pgb-beheerder Check op pgb-vaardigheden Eindoordeel over bekwaamheid Kwaliteit van de ondersteuning Bewijs van kwaliteit Het pgb-budgetplan en de onderbouwing van kwaliteit Bewijsstuk omtrent gedrag (VOG) Bewijsstuk over deskundigheid: juiste diploma's voor zorgverlening Beoordeling pgb-geschiktheid Hoogte van pgb voor diensten Formele/professionele hulp Informele/niet-professionele hulp Pgb tarieven niet toereikend Indexatie van tarieven Bestedingen vanuit het pgb Pgb voor niet-dienstverlende voorzieningen Hoogte pgb voor niet-dienstverlenende voorzieningen Programma van Eisen (PvE) Duur van de toekenning Besteding en verantwoording Uitbetaling van het pgb Trekkingsrecht SVB Uitbetaling op declaratiebasis Bewaartermijn administratie Toezicht, kwaliteit en handhaving Financiële tegemoetkoming Hoofdstuk 13: Bijdrage in de kosten voor maatwerkvoorzieningen Vaststellen van de eigen bijdrage Wanneer geldt een eigen bijdrage? Wanneer géén eigen bijdrage? Tijdelijk niet-gebruik en opschorting eigen bijdrage Hoofdstuk 14: Slotbepalingen Afwijken van deze beleidsregel (hardheidsclausule) Inwerkingtreding en citeertitel Inleiding De gemeente Hardenberg vindt het belangrijk dat iedereen zo lang mogelijk zelfstandig mee kan doen in de samenleving. Als dit niet vanzelf gaat, bijvoorbeeld door gezondheidsproblemen of weinig sociale contacten, helpt de gemeente met passende ondersteuning. In deze beleidsregels staat hoe de gemeente deze hulp regelt. De regels zijn gebaseerd op de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Hardenberg 2026 en het Financieel Besluit Wmo en Jeugd Hardenberg. Deze zijn afgeleid van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015). De Wmo 2015 is een kaderwet die gemeenten ruimte geeft om eigen keuzes te maken. Daarom kijkt de gemeente bij elke aanvraag naar de persoonlijke situatie. De hulp kan dus per persoon verschillen, maar vergelijkbare situaties moeten wel op dezelfde manier worden behandeld. Deze beleidsregels leggen uit hoe de gemeente Hardenberg de regels toepast en wat inwoners wel of niet kunnen verwachten. Ook staat beschreven wat de gemeente van inwoners zelf verwacht. In de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Hardenberg 2026 worden een aantal begrippen uitgelegd. Deze begrippen zijn eveneens van toepassing op deze beleidsregels en het ‘Financieel besluit Wmo en jeugd Hardenberg’. In deze beleidsregels wordt vaak gesproken over ‘de inwoner’, waarbij met de woorden ‘hij’ en ‘hem’ elke inwoner wordt bedoeld, ongeacht genderidentiteit. Ook wordt gesproken over ‘de gemeente’; hiermee wordt het college van burgemeester en wethouders bedoeld. Hoofdstuk 1: Algemene uitgangspunten 1.
2. Het Hardenbergse Model voor ondersteuning Sinds 2022 werkt de gemeente Hardenberg met het Hardenbergse Model voor Ondersteuning. Dit model gaat uit van de gedachte dat ondersteuning het beste werkt als die dicht bij de inwoner wordt gegeven – thuis, op school, op het werk of in de buurt. Inwoners worden gestimuleerd om zelf de regie te houden over hun leven. De ondersteuning sluit aan bij hun persoonlijke situatie en leefomgeving. De uitgangspunten uit het Hardenbergse Model vormen de basis voor deze beleidsregels. Ze geven richting aan de doorontwikkeling van ondersteuning binnen Wmo en Jeugd, met als doel: een gezonde, veilige en betekenisvolle samenleving voor iedereen in Hardenberg. De pijlers van het Hardenbergse model zijn: Bestaanszekerheid – Iedereen moet kunnen voorzien in basisbehoeften, zoals inkomen, een huis en veiligheid. Veilige omgeving – Inwoners moeten veilig kunnen wonen, opgroeien en leven in hun eigen omgeving. Veerkracht – Mensen worden geholpen om goed om te gaan met tegenslagen en veranderingen. 1.1.1 Beleidsuitgangspunten De gemeente werkt samen met aanbieders en partners in het voorliggende veld. Samen versterken we voorzieningen die preventief en voor iedereen toegankelijk zijn. Dit draagt bij aan een stevige sociale basis waarin inwoners elkaar kunnen ondersteunen en sneller passende hulp kunnen krijgen. De beleidsregels voor maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp zijn gebaseerd op de volgende uitgangspunten: Positieve Gezondheid Vanuit de visie positieve gezondheid wordt uitgegaan van wat mensen wél kunnen, met minder nadruk op beperkingen of problemen. Gezondheid wordt breed benaderd: naast medische zorg is er aandacht voor zingeving, mentale veerkracht, sociale relaties en participatie. Dit vertaalt zich in welzijnsactiviteiten, ondersteuning bij zingeving, mentale gezondheid, leefomgeving en zelfregie. Normaliseren Niet elke kwetsbaarheid vraagt om professionele hulp. Ondersteuning wordt zoveel mogelijk geboden in de eigen leefomgeving via het sociale netwerk of algemene voorzieningen. Doel is herstel van het gewone leven. Specialistische, individuele ondersteuning wordt alleen ingezet als dat echt nodig is. Doen wat nodig is De ondersteuning is flexibel, kortdurend en afgestemd op de leefwereld van de inwoner. Er wordt integraal gewerkt, met oog voor werk, onderwijs en participatie als belangrijke vormen van dag invulling. Ruimte voor professionals Professionals krijgen vertrouwen en ruimte om maatwerk te leveren. Ze werken samen in teams, waarin ze elkaar kunnen versterken en eenvoudige werkprocessen het uitgangspunt zijn. Zo kunnen inwoners sneller en beter geholpen worden. 1.2 Toegang via Samen Doen Samen Doen Hardenberg BV is de organisatie die als sociaal wijkteam de gemeente adviseert over de toegang tot Wmo en integrale ondersteuning biedt aan de inwoners. Samen Doen helpt inwoners met vragen over wonen, welzijn, opvoeden, inkomen, schulden en veiligheid. Medewerkers van Samen Doen worden consulenten genoemd. De consulenten zijn er voor de inwoner. Samen met de inwoner zoeken zij naar passende oplossingen. Ze kijken daarbij naar wat de inwoner zelf kan, met hulp van het eigen netwerk. Ook geven zij informatie en advies over hulp in de omgeving. Als er sprake is van complexe problematiek, vervullen zij, wanneer nodig, de rol van casusregisseur, organiseren zij een multidisciplinair overleg en bewaken ze de afstemming en voortgang. De consulenten hebben kennis van wet- en regelgeving en kennen de sociale basis/de algemene voorzieningen in Hardenberg. Om de ondersteuning in de buurt en dicht bij de inwoner(s) van de gemeente Hardenberg te organiseren, heeft Samen Doen vier gebiedsteams; noord, west, zuid en kern. Deze gebiedsteams hebben iedere week één of meerdere vrije inloopspreekuren of zijn lokaal aangesloten bij het infohuis. Daarnaast zijn zij telefonisch bereikbaar en is het mogelijk om in overleg met de consulenten van Samen Doen een afspraak te plannen op een ander tijdstip dan de inloopuren. Samen Doen is ook bereikbaar via de e-mail en/of website van de gemeente (via het meldingsformulier). Hoofdstuk 2: Melding 2.1 Melding De onderzoeksfase begint met de melding. Een inwoner die beperkingen heeft op het gebied van maatschappelijke ondersteuning kan zich melden met een hulpvraag. De inwoner kan contact opnemen met Samen Doen. De melding kan schriftelijk, telefonisch, digitaal (via het meldingsformulier ‘Neem contact op met Samen Doen’ op de website van de gemeente Hardenberg) of in persoon (mondeling) gedaan worden. De melding kan door de inwoner zelf gedaan worden, maar ook namens de inwoner door iemand anders, bijvoorbeeld een vertegenwoordiger, partner of zorgverlener. 2.2 Cliëntondersteuning De inwoner kan zich in contact met Samen Doen bij laten staan door een onafhankelijke cliëntondersteuner. Deze cliëntondersteuner heeft als opdracht het belang van de inwoner te behartigen. Inwoners worden bij het invullen van het contactformulier op de website en bij het eerste contact met Samen Doen op de mogelijkheid gewezen om zich gratis te laten bijstaan door een onafhankelijke cliëntondersteuner. De cliëntondersteuner denkt met de inwoner mee over zorg en ondersteuning. De cliëntondersteuner beantwoordt samen met de inwoner vragen als: Wat past bij de inwoner? Welke keuzes kan de inwoner maken? 2.2 Persoonlijk plan Na de melding kan de inwoner binnen 7 dagen zelf een persoonlijk plan indienen bij de gemeente. In dit plan beschrijft de inwoner zijn persoonlijke situatie, wat hij wil bereiken met zijn hulpvraag en welke vorm van maatschappelijke ondersteuning volgens hem het beste past bij zijn ondersteuningsbehoefte. Het indienen van een persoonlijk plan is niet verplicht. De gemeente neemt het persoonlijk plan mee in het onderzoek. Voor meer informatie over het onderzoek zie Hoofdstuk 3.
3. 2.4 Informatie en identificatie De inwoner moet aan kunnen aantonen wie hij is. Daarom moet hij zich, tijdens het keukentafelgesprek, legitimeren met een geldig identiteitsbewijs zoals bedoeld in de Wet op de identificatieplicht. Personen met de Nederlandse nationaliteit kunnen zich in ieder geval legitimeren door middel van een: paspoort, Europese identiteitskaart of een rijbewijs. Ten aanzien van personen zonder de Nederlandse nationaliteit is het identiteitsbewijs van belang voor het vaststellen van de verblijfsrechtelijke status. Voor aanvragen in het kader van de Wmo 2015 accepteert de gemeente de identiteitsbewijzen die zijn toegestaan volgens de Wet op de identificatieplicht; Vreemdelingendocument van het type I, II, III, IV of EU/EER. Verblijfskaart Ministerie van Buitenlandse Zaken (legale vreemdelingen). Buitenlands paspoort. Vreemdelingendocument van het type W (asielzoekers). Het rijbewijs is een algemeen erkend identiteitsbewijs (artikel 1 Wet op de identificatieplicht), maar in situaties waarin gegevens over verblijfsstatus en nationaliteit belangrijk zijn, geeft een rijbewijs geen duidelijkheid. Een rijbewijs zegt namelijk niets over de nationaliteit en verblijfsstatus. Een inwoner hoeft zich niet te legitimeren als de medewerker van de gemeente die het gesprek voert, de inwoner al kent en de inwoner zich al eerder bij die medewerker heeft gelegitimeerd. Hoofdstuk 3: Onderzoek en opstellen ondersteuningsplan Nadat de melding is gedaan en eventueel het persoonlijk plan is ingediend, onderzoekt Samen Doen of er hulp nodig is. 3.1Onderzoek Zorgvuldig onderzoek is belangrijk om de hulpvraag van een inwoner goed te begrijpen. De gemeente verzekert zich ervan dat er zorgvuldig onderzoek wordt gedaan naar alle relevante feiten en omstandigheden. 3.1.1 (Keukentafel)gesprek Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is het (keukentafel)gesprek. Het is aan Samen Doen om te bepalen welke vorm van contact het beste past bij de hulpvraag. Dit kunnen één of meerdere gesprekken bij Samen Doen of bij de inwoner thuis zijn (een huisbezoek), of een telefoongesprek. De inwoner kan zich in het keukentafelgesprek bij laten staan door mensen uit de directe omgeving zoals mantelzorgers, vertegenwoordigers of vrijwilligers, of door een cliëntondersteuner. Tijdens het gesprek verzamelt Samen Doen de informatie die nodig is om te bepalen of een inwoner maatschappelijke ondersteuning nodig heeft. Samen Doen onderzoekt dus de hulpvraag, de beperkingen, de persoonskenmerken, voorkeuren en behoeften van de inwoner. Daarnaast onderzoekt Samen Doen de mogelijkheden van de inwoner om zijn beperkingen te verminderen of weg te nemen met eigen kracht/mogelijkheden uit het sociale netwerk, gebruikelijke hulp of door gebruik te maken van algemeen gebruikelijke voorzieningen of andere regelingen. Als de inwoner een persoonlijk plan heeft ingediend bespreekt Samen Doen dit persoonlijke plan met de inwoner in het gesprek. Als de consulent van Samen Doen inschat dat de hulpvraag complexer is of meerdere problemen betreft, vindt er verder onderzoek plaats, soms met hulp van verschillende specialisten. Zie hiervoor Hoofdstuk 3.
4. Als Samen Doen vindt dat er genoeg informatie is en het duidelijk is wat de hulpvraag is, kan in overleg met de inwoner besloten worden om geen uitgebreid onderzoek te doen. Het onderzoek richt zich op de ondersteuningsvragen die onder de Wmo 2015 vallen, maar er is ook aandacht voor vragen die niet onder deze regels vallen, zoals vragen over werk, inkomen, veiligheid of wonen. Wanneer nodig, wordt de inwoner doorverwezen naar de juiste ondersteuning. 3.2 Stappenplan onderzoek en oplossingsmogelijkheden Het onderzoek wordt uitgevoerd volgens het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep (ECLI:NL:CRVB:2018:819). De resultaten worden vastgelegd in het ondersteuningsplan. Stap 1 - Bepaal de hulpvraag van de inwoner Het onderzoek begint met het verduidelijken van de hulpvraag van de inwoner: wat denkt de inwoner nodig te hebben? Waarom? Wat gaat goed en wat lukt niet meer? Er wordt voldoende informatie verzameld over de feiten en omstandigheden om goed te begrijpen wat er speelt. Dit helpt om te begrijpen waar de inwoner tegenaan loopt en waarom hij om hulp vraagt. Soms helpt een gesprek met familie of onafhankelijke cliëntondersteuning bij het formuleren van de vraag. Daarbij is het noodzakelijk dat er voldoende kennis moet worden verzameld over de van belang zijnde feiten en omstandigheden en af te wegen belangen (artikel 3:2 Awb in samenhang met artikelen 2.3.2 en 2.3.5 Wmo 2015). Als de vraag kan worden opgelost met informatie of advies, kan het onderzoek worden afgesloten. Stap 2 - Onderzoek de problemen met zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving Het onderzoek kijkt vervolgens of de hulpvraag onder de Wmo 2015 valt en welke problemen ondervonden worden. Dit kan zijn: Ondersteuning bij zelfredzaamheid en participatie in de samenleving; Beschermd wonen of opvang; Ondersteuning voor de mantelzorger. Stap 3 - Bepaal welke ondersteuning nodig is Wanneer de problemen duidelijk zijn, kan worden bepaald welke hulp nodig is naar aard en omvang. Samen met de inwoner wordt gekeken naar het gewenste resultaat: wanneer is de hulpvraag voldoende opgelost en is dit realistisch? De doelen, de resultaten, de activiteiten en de duur en frequentie van de ondersteuning worden vastgesteld. Stap 4 - Onderzoek de eigen mogelijkheden en de hulp uit het netwerk Het onderzoek kijkt allereerst naar de mogelijkheden van de inwoner zelf, de hulp van het sociale netwerk (zoals familie of vrienden) en voorliggende voorzieningen (zoals algemene diensten). Uitgangspunt is de hulpvraag op te lossen, als dit mogelijk is, zonder extra ondersteuning vanuit de Wmo
5. Oplossingsmogelijkheden Als het beoogde resultaat duidelijk is, wordt gekeken hoe dit bereikt kan worden. Er wordt eerst gekeken naar wat de inwoner zelf kan doen. Een maatwerkvoorziening wordt pas ingezet als dat nodig is. Mogelijke oplossingen zijn: Eigen kracht. Gebruikelijke hulp. Sociaal netwerk/ Mantelzorg. Voorliggende oplossingen. Algemene voorzieningen. Algemene gebruikelijke voorzieningen. Wettelijke voorliggende voorzieningen (Zvw, Wlz, Jeugdwet). In Hoofdstuk 3.3 worden bovenstaande mogelijke oplossingen verder uitgelegd. Stap 5 - Bepaal of er nog iets overblijft om te compenseren via een maatwerkvoorziening Als na het doorlopen van stap 1 t/m 4 nog geheel of gedeeltelijk ondersteuning nodig is, kan de inwoner in aanmerking komen voor een maatwerkvoorziening. Hiervoor is een individuele toekenning nodig. Om in aanmerking te komen, moet de inwoner voldoen aan de algemene en specifieke criteria voor maatwerkvoorzieningen (zie Hoofdstuk 5 van deze beleidsregels). De inwoner moet voor bepaalde maatwerkvoorzieningen bijdragen in de kosten. 3.3 Oplossingsmogelijkheden toegelicht 3.3.1 Eigen kracht De Wmo 2015 stimuleert inwoners om hun eigen kracht te gebruiken bij het oplossen van beperkingen. Om te bepalen of een inwoner in aanmerking komt voor maatschappelijke ondersteuning, onderzoekt Samen Doen of iemand in staat is om op eigen kracht, eventueel met hulp van de omgeving, zijn situatie te verbeteren of beperkingen te verminderen. Hierbij wordt gekeken naar mogelijkheden zoals het aanpassen van de eigen leefstijl, aanpassen van de leefomgeving zelfregie, het gebruik van algemene voorzieningen of eigen financiële middelen. Samen Doen onderzoekt dit tijdens het (keukentafel)gesprek met de inwoner en kijkt naar de werkelijke mogelijkheden die iemand heeft, op basis van persoonlijke kenmerken en voorkeuren. De gemeente gaat uit van de eigen verantwoordelijkheid, maar beoordeelt altijd de individuele situatie. 3.3.2 Gebruikelijke hulp Bij de beoordeling van maatschappelijke ondersteuning onderzoekt Samen Doen of gebruikelijke hulp mogelijk is. Dit is hulp die in redelijkheid verwacht mag worden van huisgenoten zoals een partner, ouder of kind. Het uitgangspunt is dat leden van een huishouden elkaar ondersteunen bij dagelijkse taken, zoals hulp bij het huishouden, verzorging of begeleiding. Gebruikelijke hulp bij het huishouden is verplicht, met inachtneming van de leeftijd en ontwikkelingsfase van kinderen: Tot 5 jaar: geen bijdrage verwacht. 5 t/m 12 jaar: lichte taken mogelijk. 13 t/m 17 jaar: bredere huishoudelijke inzet mogelijk. 18 t/m 20 jaar: in staat tot voeren van een eenpersoonshuishouden. Vanaf 21 jaar: volledige overname van huishoudelijke taken mogelijk. Samen Doen beoordeelt dit per situatie, maar houdt geen rekening met werkdruk, lange reistijd of traditionele rolverdelingen. Uitzonderingen Gebruikelijke hulp wordt niet verwacht in de volgende situaties: De huisgenoot maakt geen deel uit van de leefeenheid (bijv. huurder). De huisgenoot is (dreigend) overbelast (eventueel bevestigd via medisch advies). De huisgenoot heeft zelf beperkingen of mist leervermogen. De inwoner heeft een zeer korte levensverwachting. Structurele afwezigheid van de huisgenoot (bijv. offshore, defensie), met verplichtend karakter. Van ouderen >75 jaar mag niet altijd worden verwacht dat zij nieuwe taken aanleren. 3.3.3 Sociaal netwerk/ Mantelzorg Samen Doen onderzoekt of hulp vanuit het sociaal netwerk of mantelzorg ondersteuning kan bieden bij het verminderen van beperkingen. Het sociaal netwerk bestaat uit personen uit de huiselijke kring (zoals familie of partner) en anderen met wie de inwoner een sociale relatie onderhoudt, zoals buren of leden van een vereniging. Mantelzorg is langdurige, intensieve, onbetaalde hulp vanuit de directe omgeving, die verder gaat dan gebruikelijke hulp. Mantelzorgers hoeven niet in hetzelfde huis te wonen. Zij bepalen zelf wat zij kunnen en willen doen. Tijdens het gesprek beoordeelt Samen Doen of mantelzorg beschikbaar is, en kijkt daarbij naar de belastbaarheid van de mantelzorger, inclusief zijn gezondheid, tijd en reistijd. Bij (dreigende) overbelasting kan ondersteuning worden geboden via de Zvw, mantelzorgorganisaties (zoals Mantelzorgnetwerk Hardenberg), patiëntenverenigingen of vrijwilligersinitiatieven. Als deze ontoereikend zijn, kan een maatwerkvoorziening (bijv. respijtzorg) worden ingezet. 3.3.4 Voorliggende oplossingen Samen Doen onderzoekt of de hulpvraag kan worden opgelost via voorliggende oplossingen. Dit zijn voorzieningen die gericht zijn op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie. Voorbeelden hiervan zijn hulp van een vrijwilliger of deelname aan activiteiten in een buurthuis. Als de hulpvraag hiermee adequaat kan worden opgevangen, komt de inwoner niet in aanmerking voor een maatwerkvoorziening. 3.3.5 Algemene voorzieningen Samen Doen beoordeelt of een inwoner gebruik kan maken van algemene voorzieningen. Dit zijn vrij toegankelijke voorzieningen waarvoor geen indicatie nodig is, zoals sociaal werk, welzijnswerk of activiteiten in de wijk. De gemeente Hardenberg werkt hiervoor samen met De Stuw. Als de hulpvraag met een algemene voorziening afdoende wordt beantwoord, is een maatwerkvoorziening niet aan de orde. 3.3.
6. Algemeen gebruikelijke voorzieningen Dit zijn voorzieningen die beschikbaar zijn voor iedereen, niet specifiek voor mensen met een beperking. De inwoner moet deze zelf betalen als dat mogelijk is. De algemeen gebruikelijke voorziening moet financieel gedragen kunnen worden met een inkomen op minimumniveau. Het gaat hier bijvoorbeeld om een douchekruk, toilet verhoger, muurbeugels voor in toilet of badkamer en een rollator. Als een dergelijke voorziening beschikbaar is en passend is voor de hulpvraag, wordt geen maatwerkvoorziening toegekend. 3.3.7 Wettelijke voorliggende voorzieningen (andere wetgeving) Als de hulpvraag onder een andere wettelijke regeling valt – zoals de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Zorgverzekeringswet (Zvw) – dan gaat die regeling voor op de Wmo
7. De keuze van een inwoner om geen gebruik te maken van een voorliggende wettelijke voorziening is geen reden om alsnog een Wmo-maatwerkvoorziening toe te kennen (zie o.a. jurisprudentie CRvB, ECLI:NL:CRVB:2021:2054). 3.4 Opvragen extern (medisch) advies Bij iedere stap van het onderzoek zorgt de gemeente ervoor dat de juiste deskundigheid wordt ingezet om de stap goed af te ronden. Als er specialistische kennis nodig is, moet Samen Doen een externe deskundige inschakelen (ECLI:NL:CRVB:2017:1477). Ook kan er (medisch) advies gevraagd worden om medische documenten te laten beoordelen. Als dit nodig is, wint de consulent van Samen Doen (medisch) advies in bij een door de gemeente gecontracteerd adviesbureau. Als dit belangrijk is voor het onderzoek, moet de inwoner meewerken, omdat anders niet vastgesteld kan worden hoe de hulpvraag het beste opgelost kan worden. 3.5 Het ondersteuningsplan Naar aanleiding van het onderzoek wordt door Samen Doen een verslag opgesteld: het ondersteuningsplan. Dit plan wordt geschreven door de consulent van Samen Doen, op basis van het gesprek met de inwoner en eventueel andere betrokkenen, zoals het sociale netwerk, een onafhankelijke cliëntondersteuner of mantelzorger. Het ondersteuningsplan geeft een overzicht van de ondersteuningsvragen. Daarnaast bevat het, wanneer van toepassing, de doelen en activiteiten waarmee de inwoner, eventueel samen met zijn sociale omgeving, zelf aan de slag kan. Dit wordt gedaan volgens het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep (stappen 1 tot en met 5) zoals beschreven onder 3.
8. In het plan worden afspraken vastgelegd over de te behalen doelen, de resultaten, de activiteiten en de duur en frequentie van de ondersteuning. Ook de uitkomst van eventueel opgevraagd (medisch) advies wordt verwerkt in het ondersteuningsplan. Opmerkingen of latere aanvullingen van de inwoner worden binnen een redelijke termijn toegevoegd aan het plan. 3.5.1 Verstrekking ondersteuningsplan De inwoner ontvangt zo spoedig mogelijk na het laatste gesprek met Samen Doen een kopie van het ondersteuningsplan. In overleg met de inwoner wordt het plan schriftelijk, per e-mail of via het burgerportal verstrekt. Via het burgerportal kan het plan ook digitaal worden ondertekend. De inwoner krijgt 10 dagen de tijd om het ondersteuningsplan te tekenen voor akkoord of niet akkoord en terug te sturen naar Samen Doen. Daarna zal een besluit worden genomen. Als uit het ondersteuningsplan blijkt dat de hulpvraag opgelost kan worden door eigen kracht, het sociale netwerk/ mantelzorg, een voorliggende voorziening, een algemene voorziening, een algemeen gebruikelijke voorziening of een andere wettelijke voorziening, hoeft het plan niet ondertekend te worden. In dit geval is de hulpvraag al opgelost. Het ondersteuningsplan wordt dan gebruikt om het onderzoek weer te geven en de melding wordt afgesloten. Dit staat ook zo in de begeleidende brief bij het ondersteuningsplan. Het plan wordt gedeeld met de inwoner ter informatie. 3.5.2 Inwoner is niet eens met inhoud ondersteuningsplan Als de inwoner het niet eens is met de uitkomst van het onderzoek (bijvoorbeeld als de inwoner vindt dat er wel compensatie noodzakelijk is via een maatwerkvoorziening), dan kan de inwoner dit binnen 10 dagen kenbaar maken, door dit te vermelden op het ondersteuningsplan. De inwoner kan aangeven welke maatwerkvoorziening hij wenst en het ondersteuningsplan voor gezien ondertekenen en terugsturen naar Samen Doen. Samen Doen gaat hierover in gesprek met de inwoner. Hoofdstuk 4: Aanvraag, besluit en beschikking 4.1 Aanvraag maatwerkvoorziening Pas na de onderzoeksfase, die begon bij de melding, kan de inwoner een aanvraag tot maatschappelijke ondersteuning indienen. Een aanvraag is dus niet hetzelfde als een melding. Een melding kan ook door iemand anders dan de inwoner worden gedaan. Een aanvraag moet door de inwoner of door zijn gemachtigde schriftelijk worden gedaan. De inwoner kan iemand machtigen door een bewijs van de machtiging in te leveren die door de inwoner en de gemachtigde is ondertekend. De inwoner kan de aanvraag doen door het ondersteuningsplan te ondertekenen en in te dienen bij Samen Doen. (Zie artikel 8 Verordening maatschappelijke ondersteuning Hardenberg 2026.) Op het moment dat de inwoner een aanvraag heeft ingediend, beoordeelt de gemeente of een inwoner in aanmerking komt voor maatschappelijke ondersteuning. De gemeente beoordeelt dan hoeveel hulp aan de inwoner kan worden geboden vanuit eigen kracht, gebruikelijke hulp, algemeen gebruikelijke voorzieningen en hulp uit het sociale netwerk en hoeveel hulp de inwoner dan nog nodig heeft van de gemeente om zijn beperkingen zoals bedoeld in de Wmo 2015 voldoende te verminderen of weg te nemen. Als de inwoner het ondersteuningsplan niet binnen 10 werkdagen ondertekent, maar dit uitstelt, kan dat gevolgen hebben. De gemeente kan dan, 6 weken na het verstrekken van het plan, besluiten de aanvraag niet in behandeling te nemen. De reden is dat de situatie van de inwoner in de tussentijd kan zijn veranderd. Er is dan nieuw onderzoek nodig. In dat geval behandelt Samen Doen de aanvraag als een nieuwe melding. Blijkt uit onderzoek van de consulent dat de situatie onveranderd is, dan kan de aanvraag alsnog in behandeling worden genomen. 4.2 Besluit De gemeente heeft 2 weken de tijd om een besluit te nemen nadat een aanvraag voor een maatwerkvoorziening is ingediend. De gemeente kan deze termijn verlengen in samenspraak met de inwoner of als de gemeente de termijn opschort. De gemeente kan in een beperkt aantal gevallen de termijn opschorten. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als de gemeente nog wacht op een onafhankelijk advies dat is aangevraagd. Ook kan de termijn opgeschort en daardoor verlengd worden als de inwoner niet de benodigde gegevens heeft verstrekt aan de gemeente of niet meewerkt. De gemeente legt de beslissing over een aanvraag voor een maatwerkvoorziening vast in een beschikking. De inwoner ontvangt de beslissing schriftelijk en digitaal via het burgerportaal. In de beschikking wordt de toegekende maatwerkvoorziening van de inwoner vastgelegd, evenals de bijbehorende voorwaarden en verplichtingen. In de beschikking staat verder welke maatwerkvoorziening (soort, omvang, ingangsdatum en einddatum) wordt verstrekt en of deze wordt verstrekt in natura (ZIN), als pgb of als financiële tegemoetkoming. Als de maatwerkvoorziening voor een bepaalde tijd wordt toegekend, wordt dit ook vermeld. In artikel 10 van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Hardenberg 2026 staat nader uitgelegd wat er precies in de beschikking staat. De inwoner moet zich na het toekennen van de beschikking, binnen 3 maanden na de besluitdatum melden bij de aanbieder. Dit geldt zowel voor maatwerkvoorzieningen in ZIN als in pgb. Ook een financiële tegemoetkoming moet binnen 3 maanden worden gebruikt voor het doel waarvoor het is verstrekt. Dit is belangrijk omdat voorzieningen en tegemoetkomingen zijn bedoeld om tijdig ondersteuning te bieden bij zelfredzaamheid en participatie. Als de voorziening niet op tijd wordt ingezet, bestaat het risico dat de hulpvraag verergert of dat de voorziening niet meer aansluit op de actuele situatie van de inwoner. 4.3 Bezwaar en beroep Als de inwoner het niet eens met het besluit op een aanvraag, dan kan hij binnen 6 weken schriftelijk bezwaar maken bij de gemeente. Een onafhankelijke bezwarencommissie adviseert de gemeente over het ingediende bezwaar. Daarbij wordt ook beoordeeld of het onderzoek voorafgaand aan het besluit zorgvuldig is uitgevoerd. De inwoner wordt meestal uitgenodigd voor een hoorzitting om het bezwaar toe te lichten. Daarna ontvangt hij een besluit op bezwaar. Als de inwoner het niet eens is met het besluit op bezwaar, kan hij binnen 6 weken beroep instellen bij de rechtbank. Hoofdstuk 5: Maatwerkvoorzieningen 5.1 Inleiding Inwoners van de gemeente Hardenberg kunnen een maatwerkvoorziening krijgen op basis van de Wmo 2015 als zij door lichamelijke, psychische of sociale problemen niet goed kunnen meedoen in de samenleving. De gemeente moet inwoners ondersteunen bij problemen met zelfredzaamheid en participatie. Wanneer een inwoner een aanvraag indient voor maatschappelijke ondersteuning, beoordeelt de gemeente of er recht is op een maatwerkvoorziening. Daarbij wordt gekeken of de beperkingen van de inwoner gecompenseerd moeten worden, volgens de regels van de Wmo
9. 5.2 Algemene criteria en afwegingskaders voor de beoordeling van een maatwerkvoorziening Wanneer een inwoner ondersteuning vraagt, beoordeelt de gemeente of deze hulp noodzakelijk is in de vorm van een maatwerkvoorziening. De gemeente gebruikt hiervoor de algemene criteria uit artikel 11 van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Hardenberg 2026 en volgt het stappenplan zoals uitgewerkt in hoofdstuk 3.2 van deze beleidsregels. Dit stappenplan sluit aan bij de uitspraken van de Centrale Raad van Beroep (CRvB). Volgens deze lijn beoordeelt de consulent van Samen Doen eerst: Wat iemand zelf kan doen (eigen kracht). Welke hulp gebruikelijk is vanuit het huishouden (gebruikelijke hulp), en Of mensen uit het sociaal netwerk kunnen helpen (sociaal netwerk). Als deze mogelijkheden niet toereikend zijn, onderzoekt de consulent of er passende algemene of voorliggende voorzieningen beschikbaar zijn. Als ook deze oplossingen niet passend of voldoende zijn, kan een maatwerkvoorziening worden toegekend. Op basis van drie uitspraken van de CRvB van 29 mei 2024 (ECLI:NL:CRVB:2024:1095, 1096 en 1097) is het noodzakelijk dat de gemeente in de Verordening vastlegt wanneer sprake is van het benutten van eigen kracht. Dit is geregeld in artikel 10, lid 3 van de Verordening maatschappelijke ondersteuning Hardenberg
10. Daarbij worden de volgende afwegingscriteria gehanteerd: Eigen kracht. Gebruikelijke hulp. Sociaal netwerk. Deze afwegingscriteria zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 3.3 van deze beleidsregels. Ze vormen, samen met het wettelijke kader, de Verordening, het stappenplan en het ondersteuningsplan, de basis voor de beoordeling of een maatwerkvoorziening noodzakelijk is. 5.3 Specifieke criteria voor hulp in de vorm van een maatwerkvoorziening Naast de algemene criteria, gelden er ook een aantal specifieke criteria voor het toekennen van maatwerkvoorzieningen. Deze worden verder toegelicht in de volgende paragrafen. 5.3.1 Goedkoopst compenserend De gemeente verstrekt alleen de goedkoopst compenserende maatwerkvoorziening. Het woord ‘compenserend’ wil zeggen dat het moet gaan om hulp die volgens objectieve maatstaven verantwoord, toereikend en nodig is. Dit houdt in dat de voorziening van voldoende kwaliteit moet zijn en dat de voorziening passend moet zijn voor de inwoner. De hulp moet de beperkingen van de inwoner voldoende oplossen. Ook moet de hulp nodig zijn. Alleen het wenselijk zijn van hulp of het veel baat hebben bij hulp is niet voldoende. De gemeente bepaalt (eventueel met behulp van een medisch advies) welke hulp er in een bepaalde situatie compenserend (en dus ook nodig) is. De gemeente gaat bij de verstrekking van hulp uit van de goedkoopste maatwerkvoorziening die compenserend is. Hierbij kan ook gekeken worden naar de kosten van de hulp op de langere termijn. Een voorziening in het kader van maatschappelijke ondersteuning hoeft er niet voor te zorgen dat de inwoner in dezelfde of wellicht betere positie terecht komt dan voordat hij de ondersteuning nodig had. 5.3.2 Inwoner van de gemeente De gemeente Hardenberg verstrekt alleen een maatwerkvoorziening aan een inwoner van de gemeente. Het gaat hierbij om een inwoner die zijn hoofdverblijf dan wel feitelijk verblijf in de gemeente Hardenberg heeft. Dit kan onder andere blijken uit de inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente, maar is niet noodzakelijk. De feitelijke woonsituatie ten tijde van het besluit is leidend. Uitzondering hierop geldt voor de maatwerkvoorzieningen beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Op grond van artikel 1.2.1 van de Wmo 2015 kan een ingezetene in Nederland hiertoe in iedere gemeente een aanvraag indienen. 5.3.3 Andere wettelijke bepaling De Wmo 2015 heeft raakvlakken met andere wetgeving, zoals de Zorgverzekeringswet (Zvw), de Wet Langdurige zorg (Wlz), de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet kinderopvang. Elke wet heeft zijn eigen specifieke regels en doelstellingen. Als een oplossing mogelijk is via een andere wet, gaat deze voor op een oplossing op grond van de Wmo
11. 5.3.4 Voorziening nog niet afgeschreven De gemeente verstrekt geen maatwerkvoorziening als de hulp al eerder is verstrekt op grond van een wettelijke regeling en de normale afschrijvingstermijn nog niet is verstreken. Met de normale afschrijvingsduur wordt de economische levensduur bedoeld: 25 jaar voor aanpassing van de badkamer. 15 jaar voor aanpassing van de keuken. 10 jaar voor overige woonvoorzieningen (zoals trapliften, plafondliften, etc.). 7 jaar voor rolstoelen en vervoersvoorzieningen. 7 jaar voor een auto-aanpassing. 3 jaar voor (niet elektrische) sportrolstoelen. 6 jaar voor elektrische sportrolstoelen. Hierop kan een uitzondering worden gemaakt als de eerder vergoede of verstrekte hulp niet meer passend is (en dus niet meer compenserend). Of als de maatwerkvoorziening verloren is gegaan of schade heeft opgelopen als gevolg van omstandigheden die niet aan de inwoner toe te rekenen zijn, of als de inwoner de gemeente (gedeeltelijk) tegemoetkomt in de veroorzaakte kosten. Hieronder kan bijvoorbeeld worden verstaan dat de inwoner een beroep kan doen op een verzekering, zoals een opstalverzekering. Ook kan het redelijk zijn dat de gemeente eist dat de inwoner, als iemand anders de schade heeft veroorzaakt, de schadeveroorzaker aansprakelijk stelt. De gemeente kan de aanvraag afwijzen als de inwoner zelf schuld heeft aan het verlies van de voorziening, bijvoorbeeld door onzorgvuldigheid. In dat geval is de inwoner zelf verantwoordelijk voor de kosten. Als een inwoner door onzorgvuldig gebruik of misbruik meer reparaties dan gebruikelijk nodig heeft voor bijvoorbeeld een scootmobiel, dan schendt de gebruiker de verplichtingen die verbonden zijn aan de verstrekte maatwerkvoorziening. Schade en kosten voor reparatie die rechtstreeks de schuld zijn van de inwoner worden niet vergoed vanuit de Wmo
12. De inwoner moet deze kosten zelf betalen. De gemeente kan de leverancier van een voorziening vragen of de schade is veroorzaakt door onzorgvuldig gebruik. De gemeente verstrekt geen nieuwe maatwerkvoorziening als de gemeente al eerder een voorziening heeft verstrekt die al wel afgeschreven is, maar nog steeds passend is en in goede staat is. De voorziening is dan nog steeds compenserend. 5.3.5 De voorziening is grotendeels op de inwoner gericht die hulp nodig heeft De gemeente verstrekt een maatwerkvoorziening aan de inwoner om zijn beperkingen te compenseren. De hulp moet dus bedoeld zijn voor één inwoner. Bij de beoordeling of een voorziening compenserend is, houdt de gemeente wel rekening met de gezinssituatie van de inwoner. De gezinssituatie van de inwoner hoort namelijk tot de individuele omstandigheden van de inwoner die meegewogen worden bij de beoordeling van de aanvraag. Bij co-ouderschap wordt in beginsel maar één voorziening verstrekt. Ouders moeten onderling afspraken maken over de al verstrekte voorzieningen. 5.3.6 Langdurig noodzakelijk De gemeente verstrekt in principe alleen een maatwerkvoorziening voor hulpmiddelen als deze langdurig noodzakelijk zijn. Langdurig noodzakelijk betekent dat de hulp niet een korte periode, maar een langere periode nodig is. Bij hulpmiddelen gaat de gemeente er van uit dat een hulpmiddel een langere periode nodig is, als deze 6 maanden of langer nodig is. Deze termijn is afgestemd op de termijn waarop een inwoner voor een korte tijd een hulpmiddel kan lenen op basis van de Zorgverzekeringswet (Zvw). Op basis van de Zvw kan een inwoner maximaal 6 maanden een hulpmiddel lenen uit het hulpmiddelendepot. Soms kan de gemeente besluiten niet vast te houden aan het criterium dat een voorziening 6 maanden nodig moet zijn. Bij een inwoner die terminaal ziek is en een levensverwachting heeft van minder dan 6 maanden kan langdurig noodzakelijk bijvoorbeeld ook een periode korter dan 6 maanden zijn. Ook bij hulp bij het huishouden kan voor een kortere periode hulp worden ingezet. Zie meer hierover in hoofdstuk
13. 5.3.7 De hulp is niet te voorzien De gemeente verstrekt alleen een maatwerkvoorziening als de hulpvraag niet te voorzien was. Dit betekent dat de inwoner vooraf geen rekening kon of had moeten houden met de noodzaak van hulp. Was de hulp wel te voorzien, dan is het de eigen verantwoordelijkheid van de inwoner om passende keuzes te maken. Bijvoorbeeld: iemand die al weet dat hij geen trappen kan lopen, kan geen woningaanpassing krijgen als hij verhuist naar een huis met veel trappen. De inwoner moet dus rekening houden met zijn beperkingen of de ontwikkeling daarvan. Maar hij hoeft geen maatregelen te nemen voor beperkingen die misschien in de toekomst ontstaan door ouder worden. 5.3.8 De voorziening is nog niet door de inwoner gerealiseerd In de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Hardenberg 2026 staat dat er geen maatwerkvoorziening wordt verstrekt als de gevraagde voorziening al vóór de datum van het besluit door de inwoner is gerealiseerd. Is de voorziening al voor dat moment geregeld, dan ervaart de inwoner op het moment van besluitvorming geen beperkingen meer. Daarom hoeft er in principe geen maatwerkvoorziening meer verstrekt te worden. Toch moet de gemeente in sommige gevallen wél nog onderzoeken of er op dat moment sprake was van een noodzaak tot ondersteuning vanuit de Wmo. Er moet dan gekeken worden of de inwoner toen daadwerkelijk beperkingen had, en of de voorziening noodzakelijk, passend en doelmatig was. Soms blijkt uit dit onderzoek dat de voorziening alsnog vergoed kan worden. Er wordt onderscheid gemaakt op basis van het moment waarop de kosten zijn gemaakt: Voor de melding Zijn de kosten gemaakt vóór de melding bij de gemeente, dan wordt er geen maatwerkvoorziening verstrekt. Een uitzondering hierop is wanneer er sprake is van een acute noodsituatie waardoor de voorziening voor de inwoner dringend noodzakelijk was. Of er sprake is van een acute noodsituatie is ter beoordeling van het college. Na melding en voor datum besluit Zijn de kosten gemaakt na de melding maar voor de beschikking, dan kan de gemeente besluiten om een maatwerkvoorziening te verstrekken, mits het college: Vooraf uitdrukkelijk schriftelijk toestemming heeft gegeven; en De noodzaak, adequaatheid en compenserendheid van de voorziening en de gemaakte kosten achteraf nog kan beoordelen. De gemeente kan dan alsnog overgaan tot het verstrekken van de goedkoopst compenserende voorziening. 5.4 Maatwerkvoorzieningen binnen de gemeente Hardenberg De gemeente Hardenberg kent de volgende categorieën maatwerkvoorzieningen in het kader van de Wmo 2015: Huishoudelijke ondersteuning. Begeleiding. Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang. Woonvoorzieningen. Rolstoelen, en Ondersteuning bij deelname aan maatschappelijk verkeer. In de volgende hoofdstukken wordt hier verder op in gegaan. Hoofdstuk 6: Huishoudelijke ondersteuning 6.1 Inleiding Eén van de maatwerkvoorzieningen die vanuit de Wmo 2015 kan worden ingezet, is huishoudelijke ondersteuning. De inzet van huishoudelijke ondersteuning heeft als doel om een bijdrage te leveren aan de zelfredzaamheid en aan het zo lang mogelijk in de eigen leefomgeving kunnen blijven wonen. 6.2 Uitgangspunten Het uitgangspunt van de Wmo 2015 en de gemeente Hardenberg (zie artikel 11 van de Verordening) is dat mensen in de eerste plaats zelf verantwoordelijk zijn voor hun leven en voor hun zelfredzaamheid. Inwoners zijn ook in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun huishouden. Daarbij is van belang: wat kan de inwoner nog zelf (eigen kracht), eventueel met hulp uit zijn omgeving (sociaal netwerk, mantelzorg) of door gebruik te maken van algemeen gebruikelijke voorzieningen om zijn situatie te verbeteren? De gemeente mag eigen verantwoordelijkheid verwachten en ook vragen van inwoners, die een beroep doen op ondersteuning van de gemeente. Is iemand niet of onvoldoende zelfredzaam, dan biedt de gemeente de ondersteuning die nodig is. Eigen kracht Onder eigen kracht wordt verstaan: de huishoudelijke activiteiten die door de inwoner zelf of door zijn huisgenoten kunnen worden uitgevoerd. Deze activiteiten worden niet overgenomen door middel van een maatwerkvoorziening. In de praktijk kan dit ook betekenen dat een deel van het huishouden door de inwoner zelf wordt uitgevoerd en voor een ander deel een maatwerkvoorziening wordt ingezet. Een van het benutten van de eigen kracht is het verlenen van medewerking aan een zo efficiënt mogelijke ondersteuning. De gemeente Hardenberg verwacht bijvoorbeeld van de inwoner dat deze met de inrichting van de woning, de aanschaf van (tijdbesparende) huishoudelijke apparaten, schoonmaakspullen en het gebruiken van algemeen gebruikelijke voorzieningen en diensten een bijdrage levert aan verbetering van zijn situatie. Gebruikelijke hulp en mantelzorg Als er sprake is van gebruikelijke hulp en/of mantelzorg, dan wordt er geen of minder ondersteuning geboden bij het leefbaar houden of organiseren van het huishouden. In hoofdstuk 3.3.2 en 3.3.3 van deze beleidsregels zijn de begrippen ‘gebruikelijke hulp’ en ‘mantelzorg’ al toegelicht. In de praktijk kan het dus betekenen dat een deel van het huishouden door de mantelzorger wordt overgenomen en er voor een ander deel (tijdelijk) aanvullende ondersteuning wordt geboden door de inzet van een algemene of maatwerkvoorziening. Naast gebruikelijke hulp en/of mantelzorg kan ook de inzet van vrijwilligers een oplossing bieden bij het verzorgen (van een deel) van het huishouden. Algemeen gebruikelijke voorzieningen Voorzieningen die voor een brede doelgroep toegankelijk zijn en die (gedeeltelijk) ondersteuning kunnen bieden, zijn voorliggend (zie hoofdstuk 3 van deze beleidsregels). Voor ondersteuning bij het huishouden kunnen dat onder andere de ramenlap-service en boodschappen- of vrijwilligersdiensten zijn. 6.2.1 Andere voorzieningen: bijvoorbeeld Wlz De gemeente zet geen ondersteuning voor huishoudelijke hulp in, als deze voorziening valt onder een andere regeling. Dit geldt bijvoorbeeld wanneer een inwoner een Wlz-indicatie heeft. Dan valt huishoudelijke hulp onder de Wlz. De gemeente moet wel altijd onderzoeken of de Wlz-voorziening ook daadwerkelijk beschikbaar is én passend is bij de hulpvraag van de inwoner. Soms is dat (nog) niet het geval. Bijvoorbeeld als: De Wlz-zorg nog niet is gestart. Hulp bij het huishouden (nog) niet is opgenomen in het Wlz-pgb of mpt. De inwoner nog thuis woont en wacht op opname in een instelling. In deze situaties kan tijdelijk nog hulp bij het huishouden via de Wmo nodig zijn. Als de hulp via de Wlz niet voldoende is, moet de inwoner zich melden bij het zorgkantoor. 6.3 Algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning Als al het voorafgaande – eigen kracht, gebruikelijke hulp, mantelzorg en algemeen gebruikelijke voorzieningen – niet heeft geleid tot een oplossing van het probleem, wordt gekeken naar een algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning. De gemeente Hardenberg kent zowel een algemene als een maatwerkvoorziening voor huishoudelijke ondersteuning. De algemene voorziening gaat vóór op de maatwerkvoorziening en geldt als basisvoorziening. Voor de algemene voorziening geldt geen eigen bijdrage. Deze voorziening is bedoeld voor inwoners die tijdelijk of in beperkte mate ondersteuning nodig hebben bij lichte huishoudelijke taken, zoals stofzuigen, dweilen of het schoonmaken van sanitair, maar (nog) geen maatwerkvoorziening nodig hebben. De voorziening is bedoeld voor inwoners die zelf nog een deel van de huishoudelijke taken kunnen uitvoeren of hulp ontvangen vanuit hun netwerk. Het doel van de algemene voorziening is om inwoners te ondersteunen bij het behoud van hun zelfredzaamheid en om te voorkomen dat zwaardere of langdurige ondersteuning nodig wordt. De toegang verloopt via een lichte toets door het Klantencontactcentrum (KCC). Op basis daarvan wordt beoordeeld of een inwoner kan worden toegelaten tot de algemene voorziening. Een inwoner komt in aanmerking voor de algemene voorziening als hij voldoet aan de volgende voorwaarden: Is woonachtig in de gemeente Hardenberg. Heeft geen indicatie op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). Heeft lichamelijke, psychische of psychosociale problemen waardoor hij langdurig (in ieder geval langer dan zes weken) niet in staat is om (een deel van) de huishoudelijke taken zelf uit te voeren. Heeft geen huisgenoten die het huishouden kunnen overnemen, of deze huisgenoten zijn daartoe niet in staat. De inwoner of iemand in zijn directe omgeving kan de regie over het huishouden behouden en uitleg geven over de uit te voeren werkzaamheden. Onder de algemene voorziening huishoudelijke ondersteuning valt het resultaat: ‘Een schoon en leefbaar huis’. Een woning is schoon en leefbaar als deze normaal bewoond kan worden en voldoet aan basale hygiëne-eisen. Schoon betekent: het voorkomen van vervuiling en gezondheidsrisico’s. Leefbaar betekent: opgeruimd en functioneel, bijvoorbeeld om vallen te voorkomen. Het gaat om de ruimten die de inwoner regelmatig gebruikt. Hobbyruimten of ongebruikte kamers vallen hier in beginsel buiten. De algemene voorziening wordt aangeboden voor een vast aantal uren van 72 per jaar, waarbij de inwoner zelf mag bepalen hoe deze uren worden ingezet. De algemene voorziening kan niet door de gemeente worden afgedwongen. Als een inwoner van mening is dat deze voorziening zijn beperkingen onvoldoende compenseert, wordt een onderzoek naar een maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning uitgevoerd (zie paragraaf 6.4). 6.4 Maatwerkvoorziening huishoudelijke ondersteuning Wanneer de inwoner van mening is dat de algemene voorziening onvoldoende ondersteunt, dan kan een melding worden gedaan voor de maatwerkvoorziening huishoudelijke hulp. De maatwerkvoorziening wordt aangeboden voor het aantal uren dat nodig is om het huis ‘schoon en leefbaar’ te houden. Dit kan worden aangevuld met ‘extra uren voor medische beperking’ en/of ‘schone en draagbare kleding en beddengoed’. Dit leidt tot de volgende modules: MODULES UREN
14. Basisuren schoon en leefbaar huis 104 uur per jaar
15. Extra uren voor medische beperking 26 uur per jaar
16. Schone en draagbare kleding, beddengoed 33 uur per jaar De consulent van Samen Doen bepaalt welke modules worden ingezet. In de beschikking wordt aangegeven welke modules en hoeveel uur zijn toegekend. Bij de uren is uitgegaan van de rapporten van KPMG/Plexus en bureau HHM voor de gemeente Utrecht (normering van de basisvoorziening ‘schoon huis’, september 2016), Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning HHM