Nota reserves en voorzieningen 2025-2028 (Helmond)

Nota reserves en voorzieningen 2025-2028Inleiding Introductie De nota reserves en voorzieningen van 2021-2024 wordt vervangen door voorliggend document en geldt voor de periode 2025-

1. De nota gaat met terugwerkende kracht in vanaf 01-01-
2. Met deze nota leggen we vast wat voor typen reserves we onderscheiden en wanneer er reserves en voorzieningen gevormd mogen worden. Hiermee zorgen we voor transparantie en eenduidigheid met welk doel reserves en voorzieningen worden gevormd, besteed en beheerd. Indien het doel waarvoor een reserve of voorziening is ingesteld komt te vervallen, wordt ook de desbetreffende reserve of voorziening opgeheven. De nota reserve- en voorzieningenbeleid wordt iedere 4 jaar geactualiseerd. Het beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen is een verantwoordelijkheid van de raad. Daarbij moet voldaan worden aan datgene wat hierover is vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële verordening van gemeente Helmond. De nota wordt vastgesteld door de raad. Jaarlijks wordt bij de begroting inzicht geboden in de stand van zaken m.b.t. alle reserves en voorzieningen, inclusief de beoogde onttrekkingen en stortingen in dat jaar en een meerjarige raming. Met het vaststellen van de jaarlijkse begroting worden ook de daarin opgenomen meerjarige onttrekkingen en stortingen door de raad vastgesteld en geautoriseerd. Leeswijzer In hoofdstuk 1 wordt ingegaan op de definitie van een reserve en voorziening. In hoofdstuk 2 en 3 worden de verschillende soorten reserves en voorzieningen toegelicht. Hoofdstuk 4 gaan we in op de algemene- en specifieke kaders voor reserves en voorzieningen. Tot slot wordt in de bijlagen de relevante wet- en regelgeving gepresenteerd en een overzicht gegeven van de actuele reserves. Doelstelling De nota heeft als doel: Het raamwerk te vormen waarbinnen het college van Burgemeester en Wethouders met reserves en voorzieningen dient om te gaan. De raad heeft een kaderstellende rol. Het waarborgen van voldoende weerstandscapaciteit. Het definiëren van richtlijnen voor de vorming en de inzet van reserves en voorzieningen. Het bevorderen van transparantie en inzicht geven in de eigen vermogenspositie. Het voldoen aan de vereisten vanuit het BBV. 1Definitie reserves en voorzieningen Reserves Een reserve is onderdeel van het eigen vermogen en vrij besteedbaar. Een financiële dekkingsbron voor toekomstige lasten, gevormd door overschotten of stortingen vanuit de exploitatie. Door een reserve te vormen wordt voorkomen dat huidig beleid een beslag legt op toekomstige begrotingsmiddelen. Voorzieningen Een voorziening is onderdeel van het vreemd vermogen en besteding kent een verplicht karakter. Dit betekent dat in tegenstelling tot reserves de vorming, voeding en aanwending van voorzieningen niet vrij is. Tegenover voorzieningen staan namelijk verplichtingen. Een voorziening wordt ingezet voor toekomstige verplichtingen of kosten waarvan de omvang of het tijdstip van betaling onzeker is, maar waarvan het wel waarschijnlijk is dat ze zich zullen voordoen. 2Soorten reserves Het BBV onderscheidt 2 soorten reserves: de algemene reserve en bestemmingsreserves. Binnen deze 2 categorieën is een nadere onderverdeling mogelijk welke er voor de gemeente Helmond als volgt uit ziet: Algemene reserve: Buffer voor onvoorziene uitgaven en risico’s. Algemene reserve Algemene reserve grondbedrijf Bestemmingsreserves: Reserves met een specifieke bestemming. Specifieke bestemmingsreserves Dekkingsreserve Egalisatiereserve Projectreserve 2.1Algemene reserve De algemene reserve vormt het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente, omdat er geen specifieke bestemming aan is toegekend. De algemene reserves hebben een bufferfunctie en dienen om onvoorziene risico’s en exploitatietekorten op te kunnen vangen. Op deze reserves liggen geen claims en ze worden uitsluitend aangesproken in het geval dat de begroting en eventuele bestemmingsreserves geen oplossing bieden voor een financiële tegenvaller of wanneer risico’s zich voordoen waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd. De algemene reserves vormen, samen met de post onvoorzien en de onbenutte belastingcapaciteit, het weerstandsvermogen van de gemeente. De omvang van het weerstandsvermogen dient voldoende te zijn om de gekwantificeerde risico’s die de gemeente loopt (m.u.v. de gekwantificeerde risico’s waarvoor een voorziening is gevormd) af te dekken. De minimale omvang van de algemene reserve wordt bepaald door de weerstandsratio en de hoogte daarvan is door de gemeenteraad vastgelegd in onze financiële verordening. 2.2Algemene reserve grondbedrijf Het grondbedrijf is binnen de gemeentelijke begroting een gesloten circuit. De algemene reserve grondbedrijf heeft feitelijk dezelfde functie als de reguliere algemene reserve. De algemene reserve grondbedrijf heeft als doel om de (jaarrekening)resultaten van het grondbedrijf op te vangen. De grondexploitatie werkt met verwachte winsten en verliezen. Voor grondexploitaties met een verwacht negatief eindresultaat wordt een voorziening gevormd. Jaarlijks worden bij de jaarrekening alle grondexploitaties uitgebreid herzien en worden de verwachte eindresultaten geactualiseerd. Dit leidt tot bijstellingen van de voorziening bij verliesgevende grondexploitaties en nieuwe of bijgestelde winstnemingen bij winstgevende grondexploitaties. Deze mutaties op de voorziening en de tussentijdse winstnemingen vormen samen het jaarrekeningresultaat van het grondbedrijf. De resultaten van de totale grondexploitaties in enig jaar worden verrekend met de algemene reserve grondbedrijf, evenals de vrijval van de voorzieningen binnen het grondbedrijf. 2.3Specifieke bestemmingsreserves Het uitgangspunt in de gemeentelijke begroting is dat structurele taken en activiteiten structureel zijn gedekt en dat incidentele zaken/budgetten incidenteel worden gedekt. De raad heeft de bevoegdheid om voor een specifiek doel met een tijdelijk karakter een specifieke bestemmingsreserve te vormen. Deze reserve mag alleen besteed worden voor de doelen die daaraan door de gemeenteraad zijn toegekend. 2.4Dekkingsreserves Dekkingsreserves worden ingesteld wanneer sprake is van een investering waarvoor incidenteel dekking beschikbaar is voor de kapitaallasten. Echter schrijft het BBV voor dat de kapitaallasten van de investering structureel in de begroting moeten worden opgenomen. De incidentele middelen worden dan toegevoegd aan de dekkingsreserve kapitaallasten waaruit de jaarlijkse afschrijvingslasten van de desbetreffende investering worden bekostigd door een onttrekking aan de dekkingsreserve kapitaallasten. Deze reserves kennen veelal een langere looptijd, aangezien ook de kapitaallasten van de investering een lange looptijd kennen. Het moment dat de investering volledig is afgeschreven is tevens het moment dat de reserve, voor dat onderdeel, op 0,- uitkomt. 2.5Egalisatiereserves Egalisatiereserves kunnen worden ingesteld voor beleidsterreinen/onderwerpen waar de jaarlijkse kosten en/of inkomsten kunnen fluctueren. Het uitgangspunt is dat er jaarlijks in de begroting een bedrag beschikbaar is dat overeen komt met de gemiddelde lasten en baten per jaar. In de jaren waarin er minder kosten worden gemaakt of meer inkomsten zijn dan het gemiddelde, kan er een dotatie aan de egalisatiereserve plaatsvinden. In de jaren dat er meer kosten worden gemaakt of minder inkomsten zijn dan het gemiddelde, kan er een onttrekking aan de reserve plaatsvinden. Bij egalisatiereserves dient bij de vorming van de reserve duidelijk te zijn voor welke budgetten/begrotingsposten de egalisatiereserve is ingesteld. Bij de begroting wordt een geprognosticeerde storting of onttrekking aan de reserve opgenomen. De jaarlijkse realisatie van de storting dan wel onttrekking aan de reserve kan afwijken van dit geprognosticeerde bedrag. 2.6Projectreserves Een projectreserve is een bestemmingsreserve die wordt ingesteld voor de (tijdelijke) financiering van een specifiek project of programma. Het doel van een projectreserve is om beschikbare middelen tijdelijk vast te leggen totdat deze daadwerkelijk nodig zijn voor de uitvoering van het project. Op deze manier wordt de financiële dekking geborgd en ontstaat transparantie in de besteding van middelen over meerdere jaren. In het geval van investeringsprojecten worden de gereserveerde middelen overgeheveld naar de dekkingsreserve kapitaallasten. Kenmerken van een projectreserve: De reserve is doelgebonden en gekoppeld aan één of meerdere projecten/plannen. Er is sprake van een tijdelijk karakter: de reserve wordt afgebouwd na afronding van het project. De reserve wordt gevoed vanuit de begroting, incidentele meevallers of specifieke externe middelen (zoals subsidies). De inzet van de middelen gebeurt conform het vastgestelde investerings- of uitvoeringsplan en wordt gemonitord via de reguliere P&C-cyclus. De middelen in een reserve vallen vrij zodra het bestedingsdoel gerealiseerd is of zodra de looptijd, ingesteld door de raad, verstreken is. De looptijd van projectreserves kan maximaal 3 maal met een jaar verlengd worden. Dit wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad; Een projectreserve die gedurende drie opeenvolgende jaren niet is gebruikt wordt opgeheven, tenzij de raad anders besluit, en de gelden vallen vrij ten gunste van de algemene middelen. Na afronding van het project wordt de reserve opgeheven en vallen de restantmiddelen vrij ten gunste van de algemene middelen. Gedurende de periode van deze nota wordt de opzet voor een projectreserve toegepast, geëvalueerd en mogelijk bijgeschaafd. 3Soorten voorzieningen Een voorzieningen heeft een verplichtend karakter In de volgende gevallen wordt een voorziening gevormd: Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; Op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; Kosten die door de voorziening worden gedekt, moeten hun beginpunt hebben in het huidig begrotingsjaar of een jaar daarvoor en zorgt ervoor dat de kosten niet in één keer, maar geleidelijk over meerdere jaren worden genomen. De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven (lees investeringen in rioleringen). Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden (lees: niet voor bijdragen van het Rijk of provincie met een specifiek bestedingsdoel, deze worden op de balans opgenomen als vooruit ontvangen bedragen art. 49.b BBV). Onder ad c wordt onder andere een voorziening voor kosten van groot onderhoud verstaan. Voor een verdiepingsslag wordt verwezen naar de nota Materiële Vaste Activa. 4Kaders voor reserves en voorzieningen 4.1Wettelijke kader Het wettelijk kader wordt beschreven in artikel 42 t/m 45, 49, 54 en 55 van het BBV. Daarnaast heeft de commissie BBV via notities, stellige uitspraken en richtlijnen het kader verder ingevuld. De nota reserves en voorzieningenbeleid is gebaseerd op deze wettelijke uitgangspunten. De uitwerking hiervan en het verschil tussen een reserve en voorziening kan als volgt uitgelegd worden: Wettelijk kader Kenmerk Reserve Voorziening T.a.v. vermogen Eigen vermogen. Vreemd vermogen. Bevoegdheid De raad is bevoegd tot instellen en beschikken. Afgezonderd vermogen. Verplicht karakter, vloeit voort uit risico’s of wettelijke verplichtingen. Het college is bevoegd te beschikken. Bekrachtiging door Vooraf door de raad. Achteraf rapporteren in jaarrekening. Geen keuze door verplichtend karakter (m.u.v. onderhoudsvoorziening). Bestemming De raad bepaald het doel en eventuele wijziging van dat doel. Gebonden, slechts voor het betreffend doel aanwendbaar. Storting Mogelijk door een raadsbesluit tot het maximaal begrote bedrag. Mogelijk op begrotingsbasis. De storting komt ten laste van de exploitatie en is daarmee resultaatbepalend. Onttrekking Mogelijk door een raadsbesluit tot maximaal het begrote bedrag. Door rechtstreeks te onttrekken aan de voorziening (balansmutatie). Financiële onderbouwing Niet verplicht, wel wenselijk. Verplicht. Toetsing Verantwoordelijkheid van de raad. Door accountant bij jaarrekeningcontrole. Indeling Algemene reserves en bestemmingsreserves. Voor verplichtingen en verliezen, bestaande risico's, egalisatie van kosten, toekomstige vervangingsinvesteringen (riool)en bijdragen van derden. Rentebijschrijving Wordt conform advies commissie BBV niet meer toegerekend. Niet toegestaan. 4.2Algemene kaders 4.2.1Verantwoording reserves en voorzieningen in de P&C cyclus Programmabegroting Bij het opstellen van de begroting en meerjarenraming worden de reserves en voorzieningen integraal beoordeeld en wordt onder andere gekeken naar de noodzaak voor het aanhouden van de reserves en voorzieningen en de benodigde omvang. Een meerjarig overzicht van de reserves en voorzieningen wordt in de programmabegroting opgenomen. Mutaties op reserves vereisen de instemming van de gemeenteraad. De gemeenteraad keurt met het vaststellen van de begroting de voorgenomen onttrekkingen en stortingen in de reserves goed. Tussentijdse wijzigingen Tussentijdse wijzigingen op reserves en voorzieningen worden gerapporteerd in de bestuursrapportages of individuele raadsvoorstellen voor de bijstelling van de begroting. Na goedkeuring door de gemeenteraad wordt de begroting hierop aangepast. Jaarrekening Jaarlijks wordt bij de jaarrekening een toelichting op de balans gegeven. De mutaties en vrijval op de reserves en voorzieningen in dat jaar worden toegelicht, zie artikel 54 en 55 BBV in bijlage
3. Door de vaststelling van de jaarrekening door de gemeenteraad vindt vaststelling plaats van de gerealiseerde onttrekkingen en stortingen in reserves en voorzieningen. 4.2.2Reserves en voorzieningen mogen geen negatief saldo hebben Voorzieningen kunnen niet negatief zijn, omdat het doel van de voorziening is de lasten te kunnen dragen van toekomstige verplichtingen, verliezen, risico’s en bestemde middelen van derden. Wanneer de omvang van de voorziening niet toereikend is, moeten er middelen gedoteerd worden. Een negatieve voorziening is daarom niet mogelijk. Negatieve bestemmingsreserves zijn niet toegestaan door het BBV. Een negatieve bestemmingsreserve geeft namelijk een kunstmatig te hoog beeld van de algemene reserve. 4.2.3Rentetoerekening Op aanbeveling van de commissie BBV wordt geen rente toegerekend aan de reserves. Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. 4.3Kaders voor reserves 4.3.1Het aantal reserves wordt zoveel mogelijk beperkt. Reserves worden ingesteld voor een bepaald (bestedings)doel en met een bestedingsplanning. Om grip te houden op de middelen die afgezonderd worden van de beschikbare ruimte, gaan we terughoudend om met het vormen van reserves. Voor een gezonde financiële positie dienen lasten zoveel mogelijk in de exploitatie opgenomen te worden. De gezondheid van de financiële positie wordt getoetst aan de hand van meerdere kengetallen in de begroting en jaarrekening, onder andere aan de solvabiliteitsratio. Dit wil zeggen dat het eigen vermogen wordt afgezet tegen het vreemd vermogen. Aan de hand hiervan kan beoordeeld worden of er voldoende eigen vermogen is. 4.3.2Inzet van de algemene reserve Reserves vormen het eigen vermogen van de gemeente. De algemene reserve en de reserve grondbedrijf vormen een onderdeel van de berekening van het weerstandsvermogen. De overige reserves worden niet meegenomen in de bepaling van het weerstandsvermogen omdat hier een bestemming aan ten grondslag ligt. Incidentele inzet Incidentele inzet van de algemene reserve kan pas plaatsvinden na integrale afweging en in eerste instantie alleen voor het meerdere boven de norm van het weerstandsvermogen. Met uitzondering van een negatief rekeningresultaat, onvoorziene omstandigheden die niet afgedekt kunnen worden binnen de begroting en wanneer risico’s zich voordoen. Surplus aanwenden ter dekking structurele exploitatielasten Een nieuwe mogelijkheid is het surplus in de algemene reserve aanwenden voor het dekken van structurele exploitatielasten. Van dit vrij besteedbare deel, het surplus, mogen gemeenten 10% inzetten voor structurele lasten. Deze maatregel is geen oplossing voor structurele tekorten, maar kan helpen om actuele knelpunten op te lossen. Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. Dit deel wordt dan tot ‘structurele baat’ bestempeld. Ook moet het weerstandsvermogen naar het oordeel van de toezichthouder (de provincie) voldoende zijn, gebaseerd op een adequate risico-inventarisatie. De structurele onttrekkingen aan de algemene reserve moeten worden opgenomen in het overzicht van structurele reservemutaties. Door de inzet te koppelen aan zowel de solvabiliteit als het weerstandsvermogen wordt het gebruik van de algemene reserve alleen toegestaan als er voldoende eigen vermogen is en de geïnventariseerde risico’s zijn afgedekt. 4.3.3Bestemmingsreserves zijn reserves die voor een bepaald (bestedings)doel zijn gevormd. Om een doelmatige inzet van middelen mogelijk te maken en te voorkomen dat middelen “geparkeerd” worden zonder concreet bestedingsdoel, worden voor de vorming van specifieke bestemmingsreserves de volgende uitgangspunten gehanteerd: Het (bestedings)doel van de reserve wordt vastgelegd bij de vorming van de reserve, en Bij de vorming van een bestemmingsreserve wordt de inzet van de reserve onderbouwd met een specifiek bestedingsplan en een bestedingsplanning, welke periodiek gemonitord wordt, en Een bestemmingsreserve wordt uitsluitend aangewend voor het doel waarvoor deze is gevormd, en De reserve krijgt een beperkte looptijd van maximaal 3 jaar, tenzij door de raad afwijkend wordt besloten, en De middelen in een reserve vallen vrij zodra het bestedingsdoel gerealiseerd is of zodra de looptijd van 3 jaar verstreken is. De looptijd van bestemmingsreserves kan maximaal 3 maal met een jaar verlengd worden. Dit wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de raad; Een bestemmingsreserve die gedurende drie opeenvolgende jaren niet is gebruikt wordt opgeheven, tenzij de raad anders besluit, en de gelden vallen vrij ten gunste van de algemene middelen. De minimale omvang voor het vormen van reserves is > € 500.000 en de bovengrens voor het laten vrijvallen van reservemiddelen < € 100.
4. In haar besluitvorming kan de raad hiervan af sluiten. Na het verstrijken van de looptijd van de reserve vallen de middelen vrij t.g.v. de algemene middelen en kan integraal afgewogen worden op welke doelen de Raad wil inzetten. Indien bij het verstrijken van de looptijd geconstateerd wordt dat eventuele restantmiddelen langer nodig zijn, is hiervoor een nieuw raadsbesluit nodig waarbij doel en looptijd opnieuw integraal worden afgewogen. 4.3.4Bevoegdheid raad Reserves vormen het eigen vermogen van de gemeente. De algemene reserve en de reserve grondbedrijf vormen een onderdeel van de berekening van het weerstandsvermogen. De overige reserves worden niet meegenomen in de bepaling van het weerstandsvermogen omdat hier een bestemming aan ten grondslag ligt. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om reserves in te stellen en op te heffen binnen de grenzen van de regelgeving, zoals opgenomen in het BBV. Op grond van het BBV besluit de gemeenteraad over de stortingen en/of onttrekkingen aan de reserves. Om te voorkomen dat onrechtmatig gehandeld wordt, moet een onttrekking of dotatie aan een reserve in het betreffende begrotingsjaar bekrachtigd worden door de raad. Een reserve mag uitsluitend aangewend worden voor het doel waarvoor de reserve gevormd is, of de raad moet anders besluiten. Er kan tot maximaal het begrote bedrag onttrokken worden aan de reserve. 4.3.5De vereiste informatie ten behoeve van een nieuw in te stellen reserve Het voorstel tot instelling van een reserve moet minimaal de volgende gegevens bevatten: Naam: Benaming van de in te stellen reserve Aard reserve: Bestemmingsreserve, egalisatie-, project-, kapitaallastenreserve Programma: Het programma waaraan de reserve wordt gekoppeld Doel: Het doel waarvoor de reserve wordt ingesteld Besluit Wanneer is het besluit genomen Ingangsdatum: De reserve wordt ingesteld per <datum> Stortingsplan: Het soort dotatie(s) waarmee de reserve wordt gevoed Bestedingsplan: De fases met mijlpalen weggezet in tijd en euro’s Opheffingsdatum: De reserve wordt opgeheven per <datum> Reikwijdte: Maximale omvang van de reserve. 4.4Kaders voor voorzieningen 4.4.1Een voorziening wordt ingesteld door de raad Het is de raad die de voorziening bekrachtigd, maar voorbereiding hierop vindt plaats door het college. Vanwege het dwingende karakter van de voorzieningen, is hier in de regel geen ruimte om af te wijken van wat wordt voorgesteld. Het vormen van een voorziening wordt daarom vanuit praktisch oogpunt veelal achteraf bij de verschillende planning- en controlproducten aan de raad voorgelegd. Echter bij de vorming van een nieuwe voorziening waaraan een beleidswijziging ten grondslag ligt (bijvoorbeeld het vormen van een nieuwe meerjarenonderhoudsvoorziening) dient de raad vooraf een besluit te nemen. 4.4.2De hoogte van de voorziening Een voorziening mag niet hoger of lager zijn dan de verplichting, verlies of risico waarvoor de voorziening is gevormd. Bij de jaarrekening worden jaarlijks de voorzieningen onderbouwd. Er wordt getoetst of de hoogte van de voorziening gegrond is. Een voorziening mag namelijk niet hoger of lager zijn dan de verplichting, verlies of risico waarvoor de voorziening is gevormd. Aan de hand van een analyse of onderbouwing worden er bij de jaarrekening mogelijk middelen (bij)gestort of vallen vrij. In het geval dat het doel waarvoor de voorziening gevormd is, komt te vervallen, dan zal ook de voorziening vrijvallen. Het vrijvallen van de voorziening vindt dan plaats op het desbetreffende programma. In de begroting wordt jaarlijks een overzicht opgenomen van de beoogde dotaties en inzet van de voorzieningen. 4.4.3Dotaties en onttrekkingen aan voorzieningen Er vinden vanuit de exploitatie geen onttrekkingen plaats aan voorzieningen, lasten die betrekking hebben op de gevormde voorziening komen direct ten laste van de voorziening op de balans. Dotaties aan bestaande voorzieningen die binnen de budgettaire ruimte van een programma kunnen plaatsvinden, vergen geen afzonderlijk raadsbesluit. Indien een noodzakelijke dotatie aan een voorziening leidt tot een overschrijding van het desbetreffende programmabudget, dan dient hiervoor een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd te worden. Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 16 december 2025.De raad voornoemd,de voorzitter,17-12-2025de griffier,17-12-2025Bijlage1Relevante wet- en regelgeving GEMEENTEWET Artikel 212 De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. Deze verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan. BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING GEMEENTEN PROVINCIES (BBV) Artikel 17 Het overzicht van baten en lasten in de begroting bevat: per programma, of per programmaonderdeel als bedoeld in artikel 8, vierde lid, de raming van de baten en lasten en het saldo; het overzicht van de geraamde algemene dekkingsmiddelen, de geraamde kosten van de overhead, het geraamde bedrag van de heffing voor de vennootschapsbelasting en het geraamde bedrag voor onvoorzien; het geraamde totaal saldo van baten en lasten, volgend uit de onderdelen a en b; de beoogde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves per programma; het geraamde resultaat, volgend uit de onderdelen c en d. Artikel 19 De toelichting op het overzicht van baten en lasten bevat ten minste: het gerealiseerde bedrag van het voorvorig begrotingsjaar, het geraamde bedrag van het vorig begrotingsjaar na wijziging en het geraamde bedrag van het begrotingsjaar; de gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd en, in geval van aanmerkelijk verschil met de raming, respectievelijk de realisatie, van het vorig, respectievelijk voorvorig, begrotingsjaar de oorzaken van het verschil; een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk worden gespecificeerd en de overige posten als een totaalbedrag kunnen worden opgenomen; een overzicht van de beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Artikel 27 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat: per programma, of per programmaonderdeel als bedoeld in artikel 8, vierde lid, de gerealiseerde baten en lasten en het saldo daarvan; het overzicht van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen, de gerealiseerde kosten van de overhead en het bedrag van de heffing voor de vennootschapsbelasting; het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten, volgend uit de onderdelen a en b; de werkelijke toevoegingen en onttrekkingen aan reserves; het gerealiseerde resultaat, volgend uit de onderdelen c en d. Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat van de onderdelen genoemd in het eerste lid ook de ramingen uit de begroting voor en na wijziging. Artikel 28 De toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening bevat ten minste: voor alle onderdelen van artikel 27, eerste lid, een analyse van de afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de jaarstukken; een overzicht van de aanwending van het bedrag voor onvoorzien; een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk worden gespecificeerd en de overige posten als een totaalbedrag kunnen worden opgenomen; een overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves; de informatie, bedoeld in de artikelen 4.1, eerste en tweede lid, en 4.2, eerste tot en met derde lid van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector. Artikel 42 Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Artikel 43 In de balans worden de reserves onderscheiden naar: de algemene reserve; de bestemmingsreserves. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Artikel 44 Voorzieningen worden gevormd wegens: verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Artikel 45 Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. Artikel 54 In de toelichting op de balans worden de aard en reden van elke reserve en de toevoegingen en onttrekkingen daaraan toegelicht. Per reserve wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken: het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; de toevoegingen of onttrekkingen uit hoofde van het voorgaande boekjaar; de toevoegingen of onttrekkingen bij het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening; de verminderingen in verband met afschrijvingen op activa waarvoor een specifieke bestemmingsreserve is gevormd; het saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Artikel 55 In de toelichting op de balans worden de aard en reden van de voorzieningen, bedoeld in artikel 44 en de wijzigingen daarin toegelicht. Per voorziening wordt het verloop gedurende het jaar in een overzicht weergegeven. Daaruit blijken: het saldo aan het begin van het begrotingsjaar; de toevoegingen; ten gunste van de rekening van baten en lasten vrijgevallen bedragen; de aanwendingen; saldo aan het einde van het begrotingsjaar. Bijlage2:Lijst van de huidige reserves en voorzieningen Onderstaand wordt per reserve en voorziening inzichtelijk gemaakt waarvoor de reserve is ingesteld, wat de voeding is van de reserve en wat de einddatum is. Voor nieuw in te stellen kredieten worden de criteria zoals genoemd in hoofdstuk 4.3.5 gehanteerd. Algemene reserves Naam reserve 59002 Algemene Reserve Soort reserve Algemene reserves Besluit Afdeling Financiën Doel Algemene buffer. Deze reserve betreft het weerstandsvermogen voor de organisatie. De ratio moet minimaal 1,5 zijn. De algemene reserve behoort tot het eigen vermogen van de gemeente en heeft als doel: Het opvangen van onvoorziene financiële tegenvallers (bufferfunctie). Het opvangen van rekeningtekorten. Het afdekken van begrotingstekorten, voor zover op basis van de meerjarenraming blijkt dat deze niet van structurele maar van incidentele aard zijn. Voeding Jaarlijks wordt bij de jaarrekening opnieuw bezien of het saldo van de algemene reserve dient te worden aangepast. Ons beleid is erop gericht dat de omvang van de algemene reserve tenminste 10% van de algemene uitkering (exclusief decentralisatie- en integratie-uitkering) bedraagt. Insteldatum Einddatum Onbepaald Naam reserve 59003 Algemene Reserve Grondbedrijf Soort reserve Algemene reserves Besluit Afdeling Financiën Doel Deze reserve betreft het weerstandsvermogen voor de grondexploitaties. Het doel van deze reserve is om toekomstige risico’s als gevolg van onvoorziene ontwikkelingen en een stagnerende economie op te vangen. Voeding Indien nodig wordt deze reserve aangevuld ten laste van de algemene middelen van de gemeente. Insteldatum Einddatum Onbepaald Dekkingsreserves Naam reserve 59006 Dekkingsreserve kapitaallasten Soort reserve Dekkingsreserve Besluit Afdeling Afdeling financiën Doel Alle investeringen worden, overeenkomstig regelgeving vanuit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), geactiveerd. Indien een reserve wordt ingezet als dekking voor een investering, worden deze middelen vanuit die reserve in de dekkingsreserve kapitaallasten gestort. Reserves mogen namelijk niet in mindering worden gebracht op deze investeringen. De kapitaallasten (rente en afschrijving) die uit deze investeringen voortvloeien, worden jaarlijks ten laste gebracht van de dekkingsreserve kapitaallasten. Voeding De voeding van deze reserves vindt plaats ten laste van de reserves die in de diverse investeringsprogramma’s als dekking zijn aangewezen voor de betreffende investeringen. Insteldatum Einddatum Onbepaald Bestemmingsreserves We zijn voornemens de volgende bestemmingsreserves bij de begroting 2026 op te heffen, derhalve worden deze verder niet toegelicht: Reserve saldo begroting 2020 Reserve corona Reserve organisatie ontwikkeling Reserve versnellingsagenda duurzaamheid Reserve regionale samenwerkingen Reserve samen investeren Brabantstad Reserve stedelijke investeringen Naam reserve 59007 Reserve leefbaarheidsmaatregelen Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel Wordt ingezet voor de leefbaarheidsmaatregelen in de wijk Leonardusbuurt Voeding Insteldatum Vóór 2019 Einddatum 2025 Naam reserve 59010 Reserve mobiliteit en verkeersveiligheid Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel Dekken van de uitgaven op het gebied van het verbeteren van de mobiliteit en verkeersveiligheid. Deze Reserve maakt het mogelijk om tijdig in te springen op vragen en verzoeken uit de stad, op mogelijkheden om mee te liften met werken van anderen (zoals POW en vervangingsprogramma verkeerslichten) en/of om subsidiemogelijkheden te benutten. Recent vb. verkeersituatie verbeteren Houtsdonk. Voeding Insteldatum Voor 2019 Einddatum 2025 Naam reserve 59016 Reserve High Tech Automotive Campus Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel De gemeente heeft de overtuiging dat een publiek-private samenwerking de toekomst van de Automotive campus het beste wordt geborgd. Hiervoor werken wij gezamenlijk met andere campusgrondeigenaren (Provincie en Bouwbedrijf Van de Ven) een model uit. Duidelijk is dat hiermee ook op langere termijn een financiële opgave voor de ontwikkeling van de campus bij de gemeente ligt. " Voeding Insteldatum Vóór 2019 Einddatum 2027 Naam reserve 59061 Reserve Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit 2e Berap 2021 Afdeling Doel In deze reserve zijn de middelen opgenomen die we als gemeente in de toekomst nog moeten bijdragen aan het Regionaal Ontwikkelfonds Werklocaties. De reserve wordt opgeheven op het moment dat de bijdrage volledig is voldaan. Voeding Insteldatum 2021 Einddatum 2025 Naam reserve 59023 Reserve parkeervoorzieningen Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel In deze reserve worden de gelden gestort die in het kader van artikel 2.5.30 van de bouwverordening aan de gemeente betaald worden. In principe moet iedereen op eigen terrein voorzien in de te verwachten behoefte aan parkeervoorzieningen. Vrijstelling kan worden verleend indien op een andere wijze in de nodige parkeerruimte kan worden voorzien. Dat is ook het geval zodra een bijdrage wordt betaald, waarmee de gemeente zelf parkeerplaatsen kan realiseren dan wel dit bedrag kan storten in deze reserve. Met de middelen uit deze reserve kunnen bestaande parkeerplaatsen worden onderhouden of nieuw aan te leggen parkeerplaatsen worden bekostigd. Voeding Deze reserve wordt gevoed middels bijdragen uit te sluiten overeenkomsten in het kader van verleende bouwvergunningen. Insteldatum Vóór 2012 Einddatum Onbepaald Naam reserve 59027 Reserve ISV Invest. Sted.Vernieuwing Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel Deze reserve dient om de ISV-subsidie die via het gemeentefonds wordt ontvangen, vast te houden tot het moment van besteding. Omdat het moment van ontvangst van de middelen afwijkt van het moment van besteding worden de middelen tijdelijk in een reserve gestort. De ISV middelen zijn gekoppeld aan het Uitvoeringsprogramma UP 2024-
5. Voeding In de periode 2011-2014 ontvangt de gemeente jaarlijks de ISV-subsidie via het gemeentefonds. Dit bedrag wordt jaarlijks in de reserve gestort. Insteldatum Vóór 2019 Einddatum 2027 Naam reserve 59053 Reserve Startersleningen Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel Middelen voor het opvangen van de rente- en beheerlasten in verband met het voortzetten van de startersleningen. Betreft een risico-reserve. Voeding Insteldatum Vóór 2019 Einddatum 2025 Naam reserve 59054 Reserve stimuleren wonen Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel Reserve ter dekking van de uitgaven in het kader van Flankerend Beleid Wonen zoals vastgesteld in de gelijknamig nota. Voeding Insteldatum Vóór 2019 Einddatum 2025 Naam reserve 59055Reserve glasvezel Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Afdeling Doel Doel van de reserve glasvezel is in eerste instantie om mogelijke risico’s voor de gemeente af te dekken tijdens de uitrolfase van het glasvezelnetwerk en daarnaast is de reserve bestemd voor flankerend beleid rondom het glasvezelnetwerk om (groepen van) inwoners die daar niet toe in staat zijn te ondersteunen (met digitale hulpmiddelen en vaardigheden). In de reserve glasvezel wordt vanaf 2020 de ontvangen garantieprovisie (maximaal €317.500 per jaar) gestort. Voeding Insteldatum 2020 Einddatum Onbepaald Naam reserve 59060 Reserve bouwleges Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit 1e Berap 2021 Afdeling Doel Deze reserve dient ter dekking van de meerkosten op het gebied van vergunnen/toezicht en omgevingswet. Het afgelopen jaar is nog een beroep gedaan op de reserve ter egalisatie van de inkomstenderving op de leges. Daarnaast is ook de Omgevingswet nog niet volledig geïmplementeerd. Voeding Insteldatum 2021 Einddatum 2025 Naam reserve 59062 Reserve Hoogspanning Brandevoort Soort reserve Bestemmingsreserve Besluit Apart Raadsbesluit