Protocol huisbezoeken voor de medewerkers van Avres 2026Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Avres; Gelet op : De artikelen 17, 53a Participatiewet (Pw); Art. 5 Awb De artikelen 13 en 14 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); De artikelen 13 en 14 Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ); Artikel 5 Awb Artikel 5:15 Algemene wet bestuursrecht (Awb); Artikel 1 Algemene wet op het binnentreden (Awbi); Art. 3 Wgs Grondwet artikel 12 Huisrecht Besluit: Vast te stellen het Protocol huisbezoeken voor de medewerkers van Avres 2026 Hoofdstuk1– Inleiding 1.1Aanleiding In het kader van handhaving van de Participatiewet en Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening kan ervoor worden gekozen om het middel ‘huisbezoek’ in te zetten. Het is van belang dat een huisbezoek plaats vindt op de juiste gronden en dat het juridisch kader klopt. In dit protocol zijn de juiste (wettelijke) kaders voor een huisbezoek beschreven en geven de eisen weer waaraan een huisbezoek moet voldoen. Uit jurisprudentie van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) blijkt dat er een redelijke grond moet bestaan om een huisbezoek af te leggen. Een redelijke grond voor een huisbezoek bestaat als vóór of uiterlijk bij aanvang van het huisbezoek duidelijk is dat er een concrete aanleiding is om te twijfelen aan de juistheid of volledigheid van de door belanghebbende verstrekte gegevens die van belang zijn voor het vaststellen van het recht op een uitkering en er geen andere, minder ingrijpende middelen ter beschikking staan om de rechtmatigheid van de uitkering te onderzoeken. Als die redelijke grond aanwezig is, kan het weigeren van toestemming voor het huisbezoek gevolgen hebben voor de uitkering. Dit geldt overigens zowel voor aanvragen als voor lopende uitkeringen. De in dit protocol beschreven werkwijze is van toepassing op alle huisbezoeken die in het kader van handhaving van de Participatiewet, andere socialezekerheidsregelingen (zoals de IOAW, IOAZ en Bbz) en de Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening worden afgelegd. 1.2Wet huisbezoeken Per 1 januari 2013 is de wet huisbezoeken van kracht. Deze wet regelt de grondslag tot het uitvoeren van een huisbezoek. 1.3Leeswijzer In dit protocol wordt in hoofdstuk twee het doel en het belang van de huisbezoeken beschreven Hoofdstuk 3 beschrijft de soorten huisbezoeken Hoofdstuk 4 gaat in op de vereisten rondom het legitimeren Hoofdstuk 5 beschrijft de afspraken Hoofdstuk 6 geeft de routekaart weer Hoofdstuk 7 beschrijft het juridisch kader waarop de huisbezoeken plaats mogen vinden Hoofdstuk2Het doel en belang van het huisboek Dit protocol schetst de kaders voor het afleggen van een huisbezoek en geeft een beschrijving van de eisen waaraan een huisbezoek moet voldoen. Het doel van dit protocol is één actueel en helder protocol huisbezoeken, waarmee: Voor medewerkers van Avres duidelijk is wanneer een huisbezoek kan plaatsvinden, op welke grondslag en met welke werkwijze; Voor inwoners meer rechtszekerheid en transparantie ontstaat; De veiligheid van medewerkers en inwoners beter geborgd wordt. Hoofdstuk 3 – Soorten huisbezoek Huisbezoeken kunnen om diverse redenen worden afgelegd. Hierdoor is het van (juridisch) belang huisbezoeken naar hun reden in drie soorten te onderscheiden. Huisbezoek ter verificatie van de rechtmatigheid uitkering De “Wet Huisbezoeken” richt zich specifiek op het huisbezoek ter verificatie van door de belanghebbende verstrekte inlichtingen, waarbij geen vermoeden van fraude aanwezig is. De “Wet Huisbezoeken” geeft gemeenten in dat geval meer mogelijkheden doordat er gevolgen zijn voor de uitkering als door weigering van huisbezoek de leefsituatie van belanghebbende en daarmee de rechtmatigheid van de verstrekking van een uitkering of de hoogte daarvan niet vast te stellen is. Huisbezoek bij vermoeden van fraude Indien er een redelijk vermoeden van fraude is ontstaan geeft art. 53a van de PW de mogelijkheid om de door de belanghebbende verstrekte inlichtingen m.b.t. zijn woon- en leefsituatie te controleren d.m.v. een huisbezoek. De belanghebbende heeft volgens art. 17 lid 2 van de PW een “meewerkplicht”. Het niet meewerken aan een huisbezoek bij een redelijk vermoeden van fraude leidt tot het afwijzen van een aanvraag PW of het intrekken van het recht op bijstand. Huisbezoek in kader van dienstverlening Er zijn huisbezoeken in het kader van de dienstverlening. Hierbij kan gedacht worden aan huisbezoeken bij de burger die door fysieke- of gezondheidsproblemen niet de mogelijkheid heeft om de gemeente te bezoeken. In dergelijke gevallen zal het huisbezoek niet het doel hebben om een leefsituatie te verifiëren of op fraude te controleren. De Algemene wet op het binnentreden (AWBI) is wel van toepassing, waardoor legitimatie en toestemming voorafgaand aan het betreden van de woning een vereiste is. Informed consent Bij dienstverlenende huisbezoeken is expliciet informed consent vereist van de klant. De consulent licht de klant vooraf in over het doel van het bezoek en toont de legitimatiepas. Hoofdstuk 4 Vereisten legitimatie Legitimatie Voor alle consulenten van Avres die huisbezoeken uitvoeren, gelden uniforme vereisten voor legitimatie. Dit geldt zowel voor consulenten die optreden in het kader van toezicht en verificatie (Handhaving en Consulenten Inkomen) als voor consulenten die een dienstverlenend huisbezoek (Schulddienstverlening) uitvoeren. Het correct tonen van legitimatie draagt bij aan transparantie, juridische zorgvuldigheid en veiligheid. Vereisten legitimatie Iedere consulent die namens Avres een huisbezoek uitvoert, is verplicht zich te legitimeren bij aanvang van het bezoek; De legitimatie moet worden getoond, ongeacht het type huisbezoek: fraudecontrole, verificatie of dienstverlenend. Legitimatiepas De legitimatiepas dient: Voorzien te zijn van een recente pasfoto; De volledige naam van de consulent te vermelden; De actuele functie van de consulent te vermelden (bijvoorbeeld: Inkomensconsulent, Handhaver, Schulddienstverlener); Het logo van Avres en een geldigheidsdatum te bevatten; Geautoriseerd en uitgegeven te zijn door het management. De legitimatiepas moet fysiek aanwezig zijn tijdens het huisbezoek en op verzoek direct getoond worden. Toekenning en beheer Legitimatiepassen worden verstrekt aan: Handhavers; Consulenten Inkomen; Schulddienstverleners. Ook Schulddienstverleners, die dienstverlenende huisbezoeken uitvoeren, ontvangen een pas. Bij verlies of beschadiging meldt de consulent dit direct bij zijn/haar leidinggevende. Verantwoordelijkheid Het tonen van legitimatie is een persoonlijke verantwoordelijkheid van de consulent. Controle op de actualiteit van de pas en correcte functieaanduiding ligt bij leidinggevende Hoofdstuk 5 Afspraken Veilig huisbezoek Bij het uitvoeren van huisbezoeken door Avres staat de veiligheid van de medewerker en de klant voorop. Om risico’s te beperken en zorgvuldig te handelen zijn de volgende afspraken vastgesteld. Deze afspraken gelden voor alle typen huisbezoeken (fraude, verificatie en dienstverlening). Veiligheidsafspraken Vooraf Controleer vooraf het dossier op eventuele signalen van agressie, overlast of andere risico’s. Bespreek met de leidinggevende of het huisbezoek veilig en verantwoord kan plaatsvinden. Plan het huisbezoek bij voorkeur op een werkdag en binnen kantoortijden. Neem contact op met de klant om het huisbezoek aan te kondigen (indien niet onaangekondigd vereist) en toets eventuele bezwaren of signalen. Tijdens Ga altijd met twee personen op huisbezoek. Gebruik een mobiele telefoon (van Avres) of bekend/geregistreerd bij Avres en zorg dat deze opgeladen en bereikbaar is. Meld de start van het huisbezoek bij je leidinggevende en spreek een tijdstip af waarop je terug rapporteert. Vraag bij aankomst expliciete toestemming om de woning te betreden (informed consent bij dienstverlenend huisbezoek). Blijf professioneel en rustig in het contact; vermijd escalatie. Verlaat de woning onmiddellijk bij signalen van gevaar, agressie of onveilige situaties. Na afloop Meld je terug op kantoor of bij je leidinggevende. Bespreek onveilige situaties direct met de leidinggevende en maak hiervan melding volgens het agressieprotocol. Leg in het verslag vast welke veiligheidsaspecten tijdens het huisbezoek zijn opgemerkt en hoe daarmee is omgegaan. Toelichting Deze afspraken vormen een aanvulling op het protocol huisbezoeken en zijn een verplicht onderdeel van de werkbeschrijving voor alle medewerkers die huisbezoeken Hoofdstuk6Routekaart huisbezoeken Een huisbezoek mag alleen plaatsvinden als het noodzakelijk, evenredig en passend is. Bij dienstverlenende huisbezoeken is toestemming van de klant (informed consent) vereist. Verslaglegging en rapportageformats Om eenduidige en juridisch houdbare verslaglegging te waarborgen: Gebruik de door Avres vastgestelde rapportageformats (inclusief ruimte voor datum, namen betrokken medewerkers, doel, bevindingen, en toestemming klant). Houd de rapportage feitelijk en objectief: beschrijf uitsluitend wat is waargenomen en vastgesteld. Bespreek het verslag na afloop met de leidinggevende en sla het op in het dossier. Aanvullend Deze beslisboom en verslagleggingsafspraken worden opgenomen in de werkbeschrijving en interne training voor medewerkers. Verslaglegging en rapportageformats Om eenduidige en juridisch houdbare verslaglegging te waarborgen: • Gebruik de door Avres vastgestelde rapportageformats (inclusief ruimte voor datum, namen betrokken medewerkers, doel, bevindingen, en toestemming klant). • Houd de rapportage feitelijk en objectief: beschrijf uitsluitend wat is waargenomen en vastgesteld. • Bespreek het verslag na afloop met de leidinggevende en sla het op in het dossier. Deze beslisboom en verslagleggingsafspraken worden opgenomen in de werkbeschrijving en interne training voor medewerkers. Hoofdstuk 7 Juridische grondslagen per type huisbezoek Wie/Afdeling Type Wettelijke grondslag Wanneer van toepassing Handhavers Verificatie & controle (fraude) Art. 17 en 53a Participatiewet + art. 5 Awb Bij (her)onderzoek, signalen van fraude Consulenten inkomen Verificatie bij aanvraag/heronderzoek Art. 17 en 53a Participatiewet + art. 5 Awb Bij onduidelijkheden in gegevens Schulddienstverleners Dienstverlenend huisbezoek Geen specifieke wet; de hulpverlening valt onder art. 3 Wgs of art. 53a PW; altijd informed consent vereist. Awbi, Grondwet artikel 12, Wgs Dienstverlenende huisbezoeken vallen buiten het toezichtskader en hebben een vrijwillig karakter. De inwoner moet vooraf expliciet toestemming geven (informed consent). Grondslag voor consulenten is te vinden in art. 3 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (passend aanbod bij signalen problematische schulden). Denk aan hulpvragen, vroegsignalering en inwoners die niet naar kantoor kunnen komen. Toelichting per grondslag Artikel Wetsomschrijving Uitleg Wat betekent dit voor Avres Art. 17 PW inlichtingenplicht De belanghebbende doet aan het college op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. Deze verplichting geldt niet indien die feiten en omstandigheden door het college kunnen worden vastgesteld op grond van bij wettelijk voorschrift als authentiek aangemerkte gegevens of kunnen worden verkregen uit bij ministeriële regeling aan te wijzen administraties. Bij ministeriële regeling wordt bepaald voor welke gegevens de tweede zin van toepassing is.
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.