Subsidieverordening ‘Slim omgaan met regenwater’ 2026-2030Besluit van de raad van gemeente Hoeksche Waard tot vaststelling van de subsidieverordening Slim omgaan met regenwater ter vervanging van de subsidieverordening Klimaatadaptatie 2023 De raad van gemeente Hoeksche Waard; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 14 oktober 2025; gelet op artikel 149 van de Gemeentewet; overwegende dat het van belang is dat de gemeente de inwoners stimuleert tot het nemen van klimaatadaptieve maatregelen ten behoeve van regenwater; besluit vast te stellen de volgende verordening: Subsidie Slim omgaan met regenwater Paragraaf1.Algemene bepalingen Artikel1.Definities In deze subsidie wordt verstaan onder: Aanvrager: een particulier (meestal een inwoner), rechtspersoon of meerdere rechtspersonen die subsidie aanvragen bij gemeente Hoeksche Waard. Adres; woonadres waar aanvrager woonachtig is of plaats waar rechtspersoon zijn/haar bedrijf gevestigd heeft volgens de Kamer van Koophandel (hierna: KVK). Een adres kan meerdere percelen bevatten. Afkoppelen; regenwater dat normaal via de regenpijp in het vuilwaterriool komt, laten wegzakken in het grondwater, laten afstromen naar de buitenruimte, zoals een sloot, of het regenwater opvangen in een regenton of een ander type opvang dat niet op het riool is aangesloten. Boomspiegel; de open ruimte rond de stam van een boom, bedekt met aarde, gras of planten, waarin de boom kan groeien en water kan opnemen. Groen: planten, kruiden, struiken, bomen of gras op eigen terrein, in de tuin of op het dak, die helpen om regenwater op te vangen en voor verkoeling te zorgen. Klimaatadaptatie: de aarde wordt warmer en het weer verandert. Klimaatadaptatie betekent dat we ons voorbereiden op deze veranderingen en onze omgeving aanpassen, zodat schade door hitte, wateroverlast of droogte wordt beperkt. Klimaatbestendig; de situatie waarin een gebouw en/of de omgeving door aanpassingen beter bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. Maatregel: een actie om regenwater op eigen terrein, in de tuin of op het dak op te vangen of om groen aan te planten in de plaats van verharding zoals tegels. Materialen: spullen die nodig zijn om een maatregel uit te voeren, zoals wateropvangvoorzieningen zoals grindkoffers en andere waterbergende systemen, een aansluiting vanaf de regenpijp of regenton naar de tuin, beplanting, groene dakbedekking, boomlint en boompalen voor het juist aanplanten van bomen, en andere voorzieningen Openbare ruimte: ruimte die voor iedereen toegankelijk is. Particulieren: natuurlijke personen, bijvoorbeeld inwoners. Perceel: een stuk grond waarvan het Kadaster de grenzen heeft gemeten en dat bij het Kadaster een eigen nummer heeft. Rechtspersonen: privaatrechtelijke rechtspersonen zoals stichtingen, verenigingen, ondernemingen en scholen. Subsidie: eenmalige financiële bijdrage of vergoeding zoals bedoeld in artikel 4:23 lid 3, onderdeel d van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). Water: regenwater dat op eigen terrein, in de tuin of op het dak valt en wordt opgevangen, bijvoorbeeld in een regenton, een buffervat of een wadi, en niet via het riool wordt afgevoerd. Paragraaf2.Bevoegdheid en doelstelling Artikel2Bevoegdheid college 1.Het college beslist over het geven van subsidie volgens de subsidieverordening (hierna: subsidie) ‘Slim omgaan met regenwater’ van gemeente Hoeksche Waard. 2.Het college kan voorwaarden en verplichtingen stellen bij het geven van een subsidie. Artikel3Doelstellingen Klimaatadaptatie in de Hoeksche Waard Met deze subsidie worden de volgende doelen nagestreefd: De subsidie is bedoeld om maatregelen te stimuleren die zorgen voor de opvang van regenwater, percelen groener maken en verkoelen. Ook is de subsidie bedoeld om drinkwater te besparen. Zo draagt het bij aan een klimaatbestendige Hoeksche Waard. In 2050 wil de gemeente voorbereid zijn op een ander klimaat met extremer weer. De gemeente gaat aan de slag aan de hand van 4 uitgangspunten uit het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2021-2026, genaamd ‘de Hoeksche 4’: Alle nieuwbouw klimaatbestendig Bestaand bebouwd gebied klimaatbestendig Het buitengebied klimaatbestendig Essentiele infrastructuur klimaatbestendig Paragraaf3.Subsidievoorwaarden Artikel4Subsidie en doelgroep De subsidie is bedoeld om lokale maatregelen te stimuleren. De subsidie kan aangevraagd worden door particulieren (inwoners), rechtspersonen of door rechtspersonen die een gezamenlijke actie organiseren, gevestigd in de Hoeksche Waard. Voor rechtspersonen gelden andere voorwaarden dan voor particulieren. Artikel5Aanvraag 1.Een aanvraag voor subsidie wordt schriftelijk ingediend door middel van een vastgesteld aanvraagformulier. Het aanvraagformulier is beschikbaar via de website van de gemeente. Ook is het aanvraagformulier indien gewenst per post te ontvangen. 2.Bij een aanvraag voor subsidie levert de aanvrager de volgende gegevens aan: een beschrijving van de maatregelen die de aanvrager heeft genomen; foto’s van de oude en de nieuwe situatie; facturen van de genomen maatregelen. 3.Indien een rechtspersoon de aanvraag doet, levert deze een KVK nummer aan. Scholen leveren een instellingsnummer aan en kinderopvangvoorzieningen een Landelijk Register Kinderopvang - nummer (hierna: LRK). 4.Het college kan, indien nodig, om extra informatie vragen rondom de voorwaarden van de subsidie, voordat deze wordt verleend. 5.Voordat de subsidie wordt verleend, kan een steekproef worden gedaan om te controleren of de gegevens in de aanvraag juist zijn. Artikel6Algemene voorwaarden 1.De subsidie wordt verstrekt voor maatregelen die zijn gerealiseerd vanaf de ingangsdatum van deze verordening. 2.De subsidie kan worden aangevraagd door een particulier (inwoner), een rechtspersoon of een rechtspersoon die een gezamenlijke actie heeft georganiseerd. 3.De subsidieaanvraag moet gedaan worden in hetzelfde kalenderjaar als de maatregelen zijn genomen. 4.De subsidie kan 1 keer per jaar worden aangevraagd door inwoners (particulieren) of rechtspersonen woonachtig of gevestigd in de Hoeksche Waard en is geldig per adres. Ook wanneer dit adres uit meerdere percelen bestaat. 5.De maatregel(
- en)moet(
- en)uitgevoerd zijn op het adres van de aanvrager, dat opgegeven is in het aanvraagformulier. 6.Het uit te keren geldbedrag mag niet hoger zijn dan de gemaakte aantoonbare kosten van de genomen maatregelen. 7.Een huurder kan uitsluitend subsidie aanvragen als voor het nemen van de maatregelen toestemming is gegeven door de eigenaar van het gebouw of perceel. 8.Bij het aanplanten van bomen komen alleen de soorten van de Bomenlijst (bijlage 2) in aanmerking voor subsidie. Deze soorten dragen bij aan waterberging, schaduw en biodiversiteit en zijn geschikt voor het veranderende klimaat in de Hoeksche Waard. 9.De aanvrager houdt rekening met de minimale grootte van de boomspiegel van 1 meter rondom de stam van de boom. 10.De aanvrager werkt mee aan een eventuele steekproef door de gemeentemedewerker die de aanvraag behandelt. 11.De aanvrager gaat akkoord dat de gemeente contact opneemt om te vragen of de aanvrager wil meewerken aan communicatie over de subsidie. 12.De genomen maatregelen mogen geen schade of problemen veroorzaken op andere percelen of in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld: een waterberging mag niet overlopen naar een buurperceel of plassen veroorzaken in de openbare ruimte. Artikel7Maatregelen en voorwaarden 1.Voor de aanleg van een groen dak kan subsidie worden aangevraagd voor de onderstaande maatregelen: Het bouwkundig onderzoek om te bepalen of en hoe een groen dak kan worden geplaatst, alleen als het groene dak is aangelegd. Het vergroenen van het dak met sedum, gras of kruiden. Het vergroenen van het dak met inheemse planten of kruiden. Voor de maatregelen genoemd onder 1.a, 1.b en 1.c hierboven komt de aanschaf van materialen in aanmerking voor subsidie, de aanleg- en vervoerskosten niet. 2.Voor het afkoppelen van regenwater van het riool kan subsidie worden aangevraagd voor de onderstaande maatregelen: Regenwater in de bodem laten zakken (infiltreren). Bijvoorbeeld: via een regenpijp of vanuit een regenton regenwater de tuin in laten lopen, grindkoffers, een infiltratiesysteem of een grijswatercircuit. Opvangen van regenwater in een waterbergend systeem. Bijvoorbeeld: regenton, wadi, waterschutting, retentievijver of ander waterbergend systeem. Voor de maatregelen genoemd onder 2.a en 2.b hierboven komt de aanschaf van materialen in aanmerking voor subsidie, de aanleg- en vervoerskosten niet. 3.Voor het verwijderen van dichte verharding kan subsidie worden aangevraagd voor de onderstaande maatregelen: Het vervangen van dichte verharding door waterdoorlatende verharding. Bijvoorbeeld: tegels of (bij)gebouwen vervangen voor grasbetontegels, schelpen, schors, houtsnippers grind of split. De aanschaf van de materialen komt voor subsidie in aanmerking, de aanleg- en vervoerskosten niet. Het vervangen van dichte verharding door groen of inheemse planten uit Plantenlijst. Bijvoorbeeld: gras, planten, kruiden en struiken. Voor de maatregelen genoemd onder 3.a en 3.b hierboven komt de aanschaf van materialen in aanmerking voor subsidie, de aanleg- en vervoerskosten niet. 4.Voor het aanplanten van bomen van de Bomenlijst: Het aanplanten van bomen van de Bomenlijst (Bijlage 2): De aanschaf van 1 of 2 bomen van de Bomenlijst. De aanschaf van 3 of meer bomen van de Bomenlijst. De aanschaf van de bomen komt voor subsidie in aanmerking, de aanleg- en vervoerskosten niet. Ondersteunend materiaal zoals boompalen en boomlint. De aanschaf van de materialen komt voor subsidie in aanmerking, de aanleg- en vervoerskosten niet. Artikel8Voorwaarden en bijdrage per maatregel per type aanvrager 1.Individuele aanvragen worden beoordeeld aan de hand van onderstaande voorwaarden: Maatregel Particulieren Rechtspersonen Algemeen Min. aanvraagbedrag: € 75,- Max. subsidie: € 2.500,- per adres/jaar Min. aanvraagbedrag: € 100,- Max. subsidie: € 10.000,- per adres/jaar Bouwkundig onderzoek groen dak Max. € 100,- Max. € 100,- Vergroenen dak met sedum, gras en kruiden Min. 25 liter waterberging/m² Min. 5 m² € 15,- per m² Min. 25 liter waterberging/m² Min. 25 m² € 15,- per m² Vergroenen dak met inheemse planten en inheemse kruiden Min. 25 liter waterberging/m² Min. 5 m² € 20,- per m² Min. 25 liter waterberging/m² Min. 25 m² € 20,- per m² Opvangen regenwater in waterbergend systeem Min. 200 liter € 50,- per 100 liter Min. 2.000 liter € 50,- per 100 liter Regenwater afkoppelen van riool om in bodem te laten zakken (infiltreren) Min. 5 m² en/of min. 200 liter reservoir € 5,- per m² Min. 25 m² en/of min. 2.000 liter reservoir € 5,- per m² Verwijderen dichte verharding voor waterdoorlatende verharding Min. 5 m² € 7,50,- per m² Min. 25 m² € 7,50,- per m² Vervangen dichte verharding voor (inheems) groen volgens de Plantenlijst (bijlage 3) (bijlage 3) Min. 5 m² € 15,- per m² + € 3,- per plant, kruid of struik Min. 25 m² 100% vergoeding aanschafkosten planten, kruiden, struiken en gras Aanplant bomen volgens Bomenlijst (bijlage 2) Min. stamomtrek 10 cm Bij het planten van een boom moet de boomspiegel minimaal 1 meter breed zijn Bij 1 of 2 bomen: € 50,- per boom Bij 3 of meer bomen: 100% vergoed Ondersteunend materiaal: 100% vergoed Min. stamomtrek 10 cm Rekening houden met min. grootte boomspiegel 1 m in doorsnede Bij 1 of 2 bomen: € 50,- per boom Bij 3 of meer bomen: 100% vergoed Ondersteunend materiaal: 100% vergoed Niet subsidiabel Arbeid, grondverbetering, aanschaf gereedschap, bezorgen, vervoeren of afvoeren materialen. Zie bijlage 1. Arbeid, grondverbetering, aanschaf gereedschap, bezorgen, vervoeren of afvoeren materialen. 2.Gezamenlijke aanvragen worden beoordeeld aan de hand van onderstaande voorwaarden: Rechtspersonen kunnen een gezamenlijke aanvraag insturen namens een dorp, wijk of buurt (een groep particulieren) voor het nemen van maatregelen uit deze subsidie. De aanvraag moet minimaal € 100,- bedragen. Het maximale bedrag voor subsidie bedraagt € 10.000,- per gezamenlijke aanvraag. De groep aanvragers houdt zich aan de voorwaarden die gelden voor particulieren. De voorwaarden en bijdrage per maatregel zijn hetzelfde als bij een individuele aanvraag van een particulier. Artikel9Redenen om subsidie te weigeren, in te trekken of te moeten terugbetalen 1.De subsidieaanvraag wordt geweigerd als de aanvrager al eerder in hetzelfde kalenderjaar gebruik heeft gemaakt van deze subsidiemogelijkheid met dezelfde eerder gebruikte maatregelen. 2.De aanvraag voor een subsidie wordt geweigerd, ingetrokken of teruggevorderd: Als het subsidieplafond is overschreden. Als de maatregelen niet getroffen worden op het adres van de rechtspersoon of particulier die de subsidie aanvraagt. Als een particulier maatregelen heeft getroffen op zijn privéadres terwijl deze zich in de aanvraag voordoet als rechtspersoon. Als de in de aanvraag vermelde maatregelen geen bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Als de maatregelen niet minimaal 4 jaar in stand blijven. Als de aanvraag niet voldoet aan de voorwaarden die zijn gesteld om voor subsidie in aanmerking te komen. Als de subsidieverlening het vastgestelde subsidieplafond overschrijdt. Als subsidiebijdrage naar redelijke verwachting niet of in onvoldoende mate zijn besteed aan de doelstellingen waarvoor de subsidie beschikbaar wordt gesteld. Als de subsidieverstrekking in strijd is met een wettelijk voorschrift. Als de aanvrager doelstellingen beoogt of activiteiten ontplooit die in strijd zijn met de wet- en regelgeving, het algemeen belang of de openbare orde. Als de Europese Commissie overeenkomstig artikel 108, lid 3, van het Verdrag (VWEU) heeft vastgesteld dat de subsidie onverenigbaar is met de interne markt. Als het een aanvrager betreft tegen wie een bevel tot terugvordering uitstaat ingevolge een eerdere beschikking van de Europese Commissie waarin de steun onrechtmatig en onverenigbaar met de interne markt is verklaard. 3.Onverminderd het vorige lid weigeren burgemeester en wethouders de subsidie in ieder geval als de subsidieverstrekking in strijd is met een Europees steunkader omdat de subsidie geen stimulerend effect heeft als bedoeld in het desbetreffende steunkader. Artikel10Verlening subsidie 1.Het college beslist op een subsidieaanvraag binnen 8 weken nadat de volledige aanvraag is ingediend. 2.Het college kan op eigen initiatief ook besluiten tot het incidenteel uitgeven van subsidie met een vergoeding tot 100%. Artikel11Betaling 1.De subsidie wordt gegeven in de vorm van een geldbedrag in euro’s. 2.De subsidie wordt in 1 keer achteraf uitbetaald binnen 8 weken na het besluit dat de subsidie is toegekend, tenzij andere afspraken met de aanvrager overeengekomen zijn. Artikel12Subsidieplafond De subsidieaanvragen worden beoordeeld en afgehandeld op volgorde van binnenkomst van de aanvragen. Zodra het budget per jaar op is, kan er geen subsidie meer worden verleend voor dat jaar. Het subsidieplafond per jaar is: Voor het jaar 2026: € 200.000,- Voor het jaar 2027: € 200.000,- Voor het jaar 2028: € 200.000,- Voor het jaar 2029: € 200.000,- Voor het jaar 2030: € 200.000,- Per jaar geldt de volgende verdeling voor type aanvragers: Particuliere aanvragers: subsidieplafond € 100.000,- Rechtspersonen die een school zijn: subsidieplafond € 50.000,- Rechtspersonen anders dan scholen: subsidieplafond € 50.000,- Het college kan tijdens een kalenderjaar besluiten wijzigingen aan te brengen in bovenstaande verdeling. Artikel13Verplichtingen Er kunnen bijzondere verplichtingen aan de subsidieontvanger worden opgelegd. Artikel14Verantwoording en vaststelling subsidie De verlening van de subsidie is tevens de vaststelling. Paragraaf4.Slotbepalingen Artikel15Inwerkingtreding en overgangsrecht Deze subsidieverordening gaat in werking de dag na publicatie. De subsidieverordening heeft een looptijd tot en met 31 december 2030. Artikel16Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als: Subsidie ‘Slim omgaan met regenwater’, vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van gemeente Hoeksche Waard op 9 december 2025.M.J.E.M. van DamGriffierM. WitteBurgemeester en voorzitter Bijlage1:Lijst met klimaatadaptieve maatregelen Maatregel Subsidiabel Niet-subsidiabel Berekening van de subsidie voor eigenaren en huurders (particulieren) Berekeningen van de subsidie voor rechtspersonen Bouwkundige onderzoekskosten Constructief advies ten behoeve van de aanleg van een groen dak. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak, gebouw of overkapping. Alleen bij daadwerkelijke realisatie van een groen dak. €100 Alleen bij daadwerkelijke realisatie van een groen dak. €100 Groen dak Groen dak pakket, inclusief substraatlaag en beplanting Aanschafkosten Aanleg of vervanging van onderliggend dak. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak, gebouw of overkapping. Met een minimum van 25 liter berging per m2 Met een minimum van 5 m2 €15 per m2 Met een minimum van 25 liter berging per m2 Met een minimum van 25 m2 €15 per m2 Groen dak met sedum, gras en kruiden Groen dak pakket, inclusief substraatlaag en beplanting Aanschafkosten Aanleg of vervanging van dakbedekking. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw Met een minimum van 25 liter per m2 Met een minimum van 5 m2 €15 per m2 Met een minimum van 25 liter per m2 Met een minimum van 25 m2 €15 per m2 Groen dak met (inheemse) beplanting van Plantenlijst zie bijlage 4 Groen dak pakket inclusief substraatlaag (Inheemse) beplanting volgens Plantenlijst Aanschafkosten Aanleg of vervanging van dakbedekking. Aanpassingen aan de bouwkundige staat van dak of gebouw Met een minimum van 25 liter per m2 Met een minimum van 5 m2 €20 per m2 Met een minimum van 25 liter per m2 Met een minimum van 25 m2 €20 per m2 Afkoppelen van regenwater vanaf daken op eigen terrein Afkoppelmateriaal zoals een goot vanaf de regenton (minimaal 200L/2000L) naar de tuin. Aanschafkosten infiltratievoorziening zoals grindkoffers. Aanschafkosten van een grijswatercircuit Arbeidskosten Aansluitingen op het gemeentelijk rioolstelsel Met een minimum van 5m2 en/of minimaal 200L €5 per m2 Met een minimum van 25m2 en/of minimaal 2000L €5 per m2 Waterreservoir Regenton inclusief aansluitstuk, kraan en verhoging Waterschutting inclusief aansluitstuk en kraan Wadi Retentievijver Arbeidskosten van het aansluiten op de hemelwaterafvoer Bezorgkosten Traditionele vijver Met een minimale opvang van minimaal 200 liter in totaal €50 per 100 liter Met een minimale opvang van 2.000 liter (of 2 m3) €50 per 100 liter Waterpasserende en waterdoorlatende verharding Aanschaf van materiaal zoals houtsnippers, grind, schelpen, split, grasbeton of schors. Aanpassingen aan riool en hemelwater, elektra, kabels en leidingen Kosten van de aannemer Afvoer van originele stenen/tegels. Met een minimum van 5m² €7,50 per m2 Met een minimum van 25m2 €7,50 per m2 Tegel eruit, (inheems) groen erin Aanschaf van de beplanting Verplaatsen kabels en leidingen Hovenierskosten Afvoerkosten van zand Gereedschap Potgrond Worteldoek Met een minimum van 5 m2 €15 per m2 €3,00 per inheemse plant of struik van de plantenlijst zoals in bijlage 3 Met een minimum van 25 m2 100% vergoeding Bomen aanplanten Aanschaf van bomen van de bomenlijst uit bijlage 3 Ondersteunende materialen voor de aanplant van bomen zoals boompalen en linten. Arbeidskosten Vervoerskosten Gereedschap Huur van machines Met een minimale stamomtrek van 10 cm Met een minimale boomspiegel (vrije onverharde ruimte om de boom) van 100 cm €50 per boom bij de aanschaf van 1 of 2 bomen 100% vergoeding van de aanschaf vanaf 3 bomen Met een minimale stamomtrek van 10 cm Met een minimale boomspiegel (vrije onverharde ruimte om de boom) van 100 cm €50 per boom bij de aanschaf van 1 of 2 bomen 100% vergoeding van de aanschaf vanaf 3 bomen Bijlage2:Bomenlijst Bomen Latijnse naam Nederlandse naam Acer campestre Gewone veldesdoorn of Spaanse aak Acer campestre ‘Elsrijk’ Gewone veldesdoorn Acer cappadocicum 'Lobel' Kolchische veldesdoorn Acer cappadocicum 'Rubrum' Kolchische veldesdoorn Acer platanoides 'Globosum' Bolesdoorn Acer pseudoplatanus Gewone esdoorn Acer pseudoplatanus 'Atropurpureum' Rode esdoorn Acer pseudoplatanus 'Erectum' Zuilesdoorn Acer pseudoplatanus 'Negenia' Gewone esdoorn Acer pseudoplatanus 'Worley' Gewone esdoorn Acer x zoeschense 'Annae' Esdoorn Alnus cordata Hartbladige els Alnus glutinosa Gewone of zwarte els Alnus glutinosa 'Imperialis' Zwarte els Alnus glutinosa 'Laciniata' Zwarte els Alnus glutinosa 'Pyramidalis' Zwarte els Alnus incana Witte els Amelanchier arborea 'Robin Hil' Krentenboompje Amelanchier lamarckii Krentenboompje Betula pendula Ruwe berk Betula pendula 'Tristis' Treurberk Betula pubescens Zachte berk Carpinifolia 'Hoersholmiensis' Gladde iep Carpinus betulus Haagbeuk Carpinus betulus 'Frans Fontaine' Haagbeuk Carpinus betulus 'Quercifolia' Haagbeuk Castanea sativa Tamme kastanje Castanea sativa 'Albomarginata' Tamme kastanje Castanea sativa 'Anny's Summer Red' Rode tamme kastanje Celtis australis Europese netelboom Cercis siliquastrum Judasboom Corylus colurna Hazelaar Crataegus monogyna Eenstijlige meidoorn Crataegus monogyna 'Stricta' Zuilmeidoorn Fagus sylvatica Beuk Fagus sylvatica 'Aspleniifolia' Varenbeuk Fagus sylvatica 'Atropunicea' Rode beuk Fagus sylvatica 'Dawyck' Zuilbeuk Fagus sylvatica 'Pendula' Groene treurbeuk Fagus sylvatica 'Purpurea Pendula' Rode treurbeuk Fagus sylvatica 'Riversii' Beuk Fraxinus angustifolia 'Raywood' Es Fraxinus excelsior 'Altena' Es Fraxinus excelsior 'Atlas' Es Fraxinus ornus 'Meczek' Pluim-es Fraxinus ornus Obelisk Es Juglans regia Walnoot Malus ‘Evereste’ Sierappel Malus ‘Rudolph’ Sierappel Malus baccata ‘Street parade’ Sierappel Malus sieboldii (of Malus toringo) Sierappel Malus sylvestris Wilde appel Malus toringo (of Malus sieboldii) Sierappel Malus toringo 'Brouwers Beauty' Sierappel Malus toringo 'Scarlett' Sierappel Mespilus germanica Mispel Nyssa sylvatica Zwarte tupeloboom Nyssa sylvatica 'Red Red Wine' Tupeloboom Ostrya carpinifolia Europese hopbeuk Platanus orientalis Plataan Platanus orientalis 'Digitata' Oosterse plataan Platanus orientalis 'Minaret' Oosterse plataan Platanus x hispanica Gewone plataan Platanus x hispanica 'Tremonia' Plataan Populus alba 'Raket' Abeel Populus nigra 'Brandaris' Zwarte populier Populus nigra 'Italica' Italiaanse populier Populus nigra 'Vereecken' Zwarte populier Populus tremula Ratelpopulier Populus tremula 'Tapiau' Ratelpopulier Populus x berolinensis Siberische balsumpopulier Populus x canadensis 'Ellert' Canadapopulier Populus x canadensis 'Koster' Canadapopulier Populus x canadensis 'Robusta' Canadapopulier populus x canadensis 'Serotina de Selys' Zeeuwse blauwe populier Populus x canescens 'De Moffart' Abeel Populus x canescens 'Enniger' Abeel Populus x canescens 'Witte van Haamstede' Abeel Prunus avium Zoete kers Prunus padus Vogelkers Prunus padus 'Watereri' Vogelkers Prunus x gondouinii 'Schnee' Sierkers Pyrus pyraster Wilde peer Quercus cerris Moseik Quercus robur Zomereik Quercus robur 'Fastigiata Koster' Zomerse zuileik Quercus x turneri 'Pseudoturneri' Wintergroene eik Salix alba Wilg Salix alba 'Belders' Wilg Salix alba 'Chermesina' Wilg Salix alba 'Sericea' Wilg Salix alba subsp. vitellina Wilg Salix caprea Boswilg Salix x sepulcralis 'Chrysocoma' Gele treurwilg Sorbus aucuparia Wilde lijsterbes Sorbus aucuparia var. edulis Lijsterbes Sorbus hybrida 'Gibbsii' Finse meelbes Sorbus intermedia 'Brouwers' Meelbes Sorbus latifolia 'Henk Vink' Meelbes Sorbus thunringaica 'Fastigiata' Bastaardmeelbes Sorbus x arnoldiana 'Schouten' Meelbes Tilia cordata Winterlinde Tilia cordata 'Böhlje' Winterlinde Tilia cordata 'Greenspire' Kleinbladige linde Tilia cordata 'Rancho' Kleinbladige linde Tilia tomentosa 'Brabant' Zilverlinde Tilia tomentosa 'Pendula' Hangende zilverlinde Tilia x europaea ‘Pallida' Koningslinde Tilia x europaea 'Euchlora' Krimlinde Tilia x europaea 'Zwarte Linde' Zwarte linde Tilia x flavescens 'Glenleven' Linde Ulmus 'Camperdownii' Prieel-iep Ulmus 'Clusius' Iep Ulmus 'Columella' Iep Ulmus 'Dodoens' Iep Ulmus glabra 'Exoniensis' Ruwe iep Ulmus laevis Fladderiep Ulmus laevis 'Helena' Fladderiep Ulmus 'Lobel' Iep Ulmus minor Gladde iep Ulmus 'Plantijn' Iep Ulmus x hollandica 'Groeneveld' Hollandse iep Ulmus x hollandica 'Wredei' Hollandse iep Bijlage3:Plantenlijst Planten en kruiden Latijn Nederlandse naam Agrimonia eupatoria Gewone agrimonie Ajuga reptans Kruipend zennegroen Allium schoenoprasum Bieslook Allium ursinum Daslook Anemone nemorosa Bosanemoon Anethum graveolens Dille Angelica archangelica Grote engelwortel Aquilegia vulgaris wilde akelei Armeria maritima Engels gras Aster divaraticus Witte bosaster (herfstaster) Caltha palustris Gewone dotterbloem Campanula medium Klokjesbloem Cardamine pratensis Pinksterbloem Centaurea jacea Knoopkruid Centranthus ruber Rode spoorbloem Cichorium intybus Wilde cichorei Colchicum autumnale Herfststijloos Coreopsis tinctoria meisjesogen Corydalis cava Holwortel Crocus vernus Boerenkrokus Daucus carota Peen Dipsacus fullonum Grote kaardenbol Eupathorum cannabinum Konninginnekruid Filipendula ulmaria Moerasspirea Fritillaria meleagris Kievitsbloem Galanthus nivalis Sneeuwklokje Geranium phaeum Donkere ooievaarsbek Geranium pratense Beemdooievaarsbek Geum rivale Knikkend nagelkruid Hyacinthoides non-scripta Wilde hyacinth Hylotelephium telephium Hemelsleutel Iris pseudacorus Gele lis Knautia arvensis Beemdkroon Leucanthemum vulgare Gewone margriet Leucojum aestivum Zomerklokje Lunaria annua Tuinjudaspenning Lythrum salicaria Grote kattenstaart Malva moschata Muskuskaasjeskruid Origanum vulgare Wilde marjolein Persicaria bistorta Adderwortel Polygonatum multiflorum Gewone salomonszegel Pulmonaria officinalis Gevlekt longkruid Reseda odorata Tuinreseda Ribes rubrum Aalbes Sparganium erectum Grote egelskop Symphytum officinale Gewone smeerwortel Thymus pulegioides Grote tijm Tulipa sylvestris Bostulp Tussilago farfara Klein hoefblad Valeriana officinalis Echte valeriaan Verbascum nigrum Zwarte toorts Verbena bonariensis Ijzerhard Veronica longifolia Lange ereprijs Viola odorata Maarts viooltje Heesters en klimplanten Latijn Nederlandse naam Clematis vitalba Bosrank Cornus sanguina Rode kornoelje Corylus avellana Hazelaar Crataegus monogyna Eenstijlige meidoorn Euonymus europaeus Wilde kardinaalsmuts Hedera helix Klimop Ilex aquifolium Hulst Ligustrum vulgare Wilde liguster Lonicera periclymemum Wilde kamperfoelie Prunus spinosa Sleedoorn Pyracantha Vuurdoorn Rhamnus frangula Vuilboom Rosa canina Hondsroos Rosa rubiginosa Egelantier Salix caprea Boswilg Sambucus nigra Gewone vlier Viburnum opulus Gelderse Roos