Nota Inkoop- en aanbestedingsbeleidInleiding Voor u ligt de geactualiseerde nota ‘Inkoop- en aanbestedingsbeleid van de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland’. De landelijke ontwikkelingen op het gebied van de inkoop staan niet stil en zijn niet alleen een kwestie van (Europese) wetten en regels, maar ook van aanvullend beleid. De VNG heeft een model inkoop en aanbestedingsbeleid ontwikkeld waarop het inkoop- en aanbestedingsbeleid is gebaseerd. Het voorliggende geactualiseerde model is gebaseerd op het VNG model 2019 en waarbij er eigen accenten zijn gelegd. In het voorliggende inkoop- en aanbestedingsbeleid wordt het inkoopproces inzichtelijk en transparant gemaakt door de doelstellingen, uitgangspunten en kaders te schetsen waarbinnen inkoop binnen de Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) plaatsvindt. De BSGR leeft daarbij een aantal centrale doelstellingen na (zie hoofdstuk 2). Aangezien inkoop plaatsvindt in een dynamische omgeving, dient de BSGR continu bezig te zijn met het doorvoeren van verbeteringen in de inkoopprocessen. De doelstellingen (zie hoofdstuk 2) zijn hierbij leidend. Daarnaast gaat de BSGR bij het inkopen van Diensten, Leveringen en Werken uit van: Juridische uitgangspunten: hoe gaat de BSGR om met de relevante regelgeving? (zie hoofdstuk 3); Ethische en ideële uitgangspunten: hoe gaat de BSGR om met de maatschappij en het milieu in haar inkoopproces? (zie hoofdstuk 4); Economische uitgangspunten: hoe gaat de BSGR om met de markt en ondernemers? (zie hoofdstuk 5); Organisatorische uitgangspunten: hoe koopt de BSGR in? (zie hoofdstuk 6) Hoofdstuk1Definities In dit inkoop- en aanbestedingsbeleid wordt verstaan onder: Aanbesteding(en): Een inkoopprocedure die ertoe leidt dat een opdracht van de BSGR voor Diensten, Leveringen of Werken verstrekt wordt aan één of meerdere ondernemers. Contractant: De in de overeenkomst genoemde wederpartij van de BSGR. Diensten: Diensten zijn alle inkopen die niet onder Werken of Leveringen vallen. Economisch Meest Voordelige Inschrijving (EMVI): EMVI is de overkoepelende term voor drie gunningscriteria, te weten de laagste prijs, de laagste kosten en de beste prijs/kwaliteitverhouding. Het uitgangspunt is om te gunnen op basis van de beste prijs/kwaliteitverhouding. Met een goede motivatie kan daarvan worden afgeweken en kan er gegund worden op basis van de laagste prijs of de laagste kosten. Europese aanbestedingsrichtlijn (EU) Richtlijn 2004/18/EG van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor Diensten, Leveringen en Werken. BSGR: De Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland, gevestigd aan de Lammenschansweg 144 in Leiden. Inkoop: (Rechts)handelingen van de BSGR gericht op de verwerving van Diensten, Leveringen of Werken en die een of meerdere facturen van een ondernemer met betrekking tot bedoelde Diensten, Leveringen of Werken tot gevolg hebben. Inkoop omvat procesmatig het inventariseren en specificeren van hetgeen ingekocht dient te worden, het selecteren en contracteren van de meest geschikte ondernemer, het daadwerkelijk bestellen van Diensten, Leveringen en Werken en het bewaken van hetgeen ingekocht dient te worden inclusief de nazorg. (Zie hoofdstuk 6 Organisatorische uitgangspunten). Leveringen: Leveringen omvatten aankoop, huur, lease en huurkoop van producten. Het zijn zaken die tastbaar zijn, maar niet onder Werken vallen. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO): Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is een vorm van ondernemen gericht op economische prestaties (profit), met respect voor de sociale kant (people), binnen de ecologische randvoorwaarden (planet): de triple-P benadering. Offerte: Een aanbod in de zin van het Burgerlijk Wetboek. Offerteaanvraag: Een enkelvoudige- of meervoudige onderhandse Aanbesteding van de BSGR voor te verrichten prestaties of een (Europese) Aanbesteding conform de Aanbestedingswet en de Europese aanbestedingsrichtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG. Ondernemer: Een ‘dienstverlener’, een ‘leverancier’ of een ‘aannemer’. Werken: Het product van het geheel van bouwkundige of civieltechnische werken dat ertoe bestemd is als zodanig een economische of technische functie te vervullen (conform artikel 1.1 van de Aanbestedingswet). Hoofdstuk2Centrale doelstellingen De BSGR wil met dit inkoop- en aanbestedingsbeleid de volgende doelstellingen realiseren: Rechtmatig & doelmatig inkopen, zodat gemeenschapsgelden op controleerbare en verantwoorde wijze worden aangewend en besteed. Hierbij houdt rechtmatig inkopen in dat de aanbestedingsregels en de bepalingen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid worden nageleefd. Doelmatig inkopen betekent daarentegen, dat effectief en efficiënt wordt ingekocht, in de zin dat de inspanningen en uitgaven daadwerkelijk bijdragen aan de realisatie van het beoogde doel dat de kosten in redelijke verhouding staan tot de opbrengsten en het beheersen én verlagen van de middelen van de BSGR centraal staan. Een integere, betrouwbare, zakelijke en professionele inkoper en opdrachtgever zijn. Professionaliteit houdt in dat op bewuste en zakelijke wijze wordt omgegaan met inkoop. Continue wordt er geïnvesteerd in inhoudelijke kennis over de in te kopen Diensten, Leveringen en Werken, de marktomstandigheden en de relevante wet- en regelgeving. Het streven naar professioneel opdrachtgeverschap komt tot uitdrukking in een betrokkenheid bij de inkoopambitie, slagvaardige besluitvorming, adequaat risicomanagement, vertrouwen in de contractant en in wederzijds respect tussen de BSGR en de contractant. De BSGR spant zich in om alle inlichtingen en gegevens te verstrekken aan de ondernemer voor zover die nodig zijn in het kader van het inkoopproces. Professioneel integer. Overheden hebben een voorbeeldrol in de samenleving. De inkopende ambtenaar neemt het belang van de BSGR als uitgangspunt bij de uitoefening van de inkoopfunctie. Hij ondersteunt eerlijke concurrentie, streeft te allen tijde het hoogst mogelijke niveau van deskundigheid na en komt afspraken en overeenkomsten na. Inkopen tegen de meest optimale (integrale) prijs - kwaliteit verhouding. Bij het inkopen van Diensten, Leveringen en Werken kan de BSGR ook interne en andere (externe) kosten betrekken in de afweging. Ook de kwaliteit van de in te kopen Diensten, Leveringen en Werken speelt een belangrijke rol. Een continue positieve bijdrage leveren aan de doelstellingen van de BSGR. Eén van de doelstellingen van dit inkoop- en aanbestedingsbeleid is een continue positieve bijdrage leveren aan de doelstellingen van de BSGR. De belangrijkste inkoop gerelateerde doelstellingen en de bijdrage die inkoop daaraan kan leveren zijn: Versnelling van procedures en vermindering van regeldruk. Bijdrage inkoop: administratieve lastenverlichting voor zowel zichzelf als voor ondernemers, proportionele eisen en wensen in een Programma van Eisen. Duurzaamheidsdoelstellingen. Bijdrage inkoop: invulling geven aan duurzaamheidsdoelstellingen door in aanbestedingen duurzaamheidscriteria op te nemen. Administratieve lastenverlichting. De BSGR houdt rekening met de inzet die van marktpartijen wordt gevraagd bij een inkoop en streeft er naar om de transactiekosten voor beide partijen zo laag mogelijk te houden. Dat betekent dat er zo veel mogelijk raamcontracten en grotere aanbestedingen worden uitgezet, uiteraard binnen de grenzen van de rechtmatigheid. De contracten die de BSGR sluit zijn gericht op beperking van de administratieve lasten voor beide partijen, zowel in de inschrijffase als gedurende de uitvoeringsfase. Hoofdstuk3Juridische uitgangspunten 3.1.Algemeen juridisch kader De BSGR leeft de relevante wet- en regelgeving na. Uitzonderingen op (Europese) wet- en regelgeving zullen door de BSGR restrictief worden uitgelegd en toegepast om te voorkomen dat het toepassingsbereik van deze wet- en regelgeving wordt uitgehold. De voor het inkoop- en aanbestedingsbeleid meest relevante wet- en regelgeving volgen uit: Europese wet- en regelgeving: wet- en regelgeving op het gebied van aanbesteden is afkomstig van de Europese Unie. De ‘Aanbestedingsrichtlijnen’ vormen momenteel de belangrijkste basis. De interpretatie van deze aanbestedingsrichtlijnen kan volgen uit Groenboeken, Interpretatieve Mededelingen etc. van de Europese Commissie. (Gewijzigde) Aanbestedingswet 2012: de aanbestedingswet 2012 is op 1 april 2013 in werking getreden en geldt voor alle aanbestedingen door (semi-) publieke instellingen. Vanaf 1 juli 2016 is de wet op enkele onderdelen gewijzigd. Met de wijzigingen wordt invulling gegeven aan de Europese richtlijnen voor aanbesteden. Burgerlijk Wetboek: het wettelijke kader voor overeenkomsten. Gemeentewet en Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen: het wettelijke kader voor gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Waterschapswet: het wettelijke kader voor waterschappen. Waterwet: de taken van de waterschappen zijn sinds 2009 in de Waterwet uitgewerkt. Gids Proportionaliteit: De (herziene) Gids Proportionaliteit 2022 is in zijn geheel het richtsnoer dat is aangewezen in het Aanbestedingsbesluit en geeft handvatten voor redelijke toepassing van het proportionaliteitsbeginsel. 3.2.Uniforme documenten De BSGR streeft er naar om uniforme documenten te hanteren, tenzij een concreet geval dit niet toelaat. Uniformiteit in de uitvoering draagt eraan bij dat ondernemers weten waar ze aan toe zijn en landelijk gezien niet steeds met verschillende procedureregelingen worden geconfronteerd. De BSGR past bij de betreffende inkoop indien van toepassing toe: Aanbestedingsreglement Werken 2016 (‘ARW 2016’); Richtsnoeren Leveringen en Diensten van het Ministerie van Economische Zaken; Gids Proportionaliteit; Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA). Het UEA komt in de plaats van het Nederlandse model Eigen verklaring; Uniforme Administratieve Voorwaarden voor de uitvoering van Werken (‘UAV 2012’); Uniforme Administratieve Voorwaarden Geïntegreerde Contracten (‘UAV-GC 2005’); Specifiek geldt voor de BSGR: Algemene Inkoopvoorwaarden voor leveringen en diensten Gemeentelijke Inkoopvoorwaarden bij IT (GIBIT) 3.3.Algemene beginselen bij inkoop Algemene beginselen van het aanbestedingsrecht. De BSGR neemt bij overheidsopdrachten en concessieovereenkomsten boven de (Europese) drempelwaarden en bij overheidsopdrachten en concessieovereenkomsten onder de (Europese) drempelwaarden met een duidelijk grensoverschrijdend belang de volgende algemene beginselen van het aanbestedingsrecht in acht: Gelijke behandeling: Gelijke omstandigheden mogen niet verschillend worden behandeld, tenzij dat verschil objectief gerechtvaardigd is. Ook verkapte of indirecte discriminatie is verboden. Non discriminatie: Discriminatie op grond van nationaliteit mag niet. Transparantie: De gevolgde procedure dient navolgbaar (en dus controleerbaar) te zijn. Dit is een logisch uitvloeisel van het beginsel van gelijke behandeling. Normaal zorgvuldige en oplettende inschrijvers moeten weten waar ze aan toe zijn. Proportionaliteit (evenredigheid): De gestelde eisen, voorwaarden en criteria aan de inschrijvers mogen niet onevenredig zijn in verhouding tot het voorwerp van de opdracht. De BSGR past het beginsel van proportionaliteit toe bij de te stellen eisen, voorwaarden en criteria aan inschrijvers en inschrijvingen en met betrekking tot de contractvoorwaarden. Wederzijdse erkenning: Diensten en goederen van ondernemingen uit andere lidstaten van de Europese Unie moeten worden toegelaten voor zover die diensten en goederen op gelijkwaardige wijze kunnen voorzien in de legitieme behoeften van de BSGR. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De BSGR neemt bij haar inkopen de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht, zoals het gelijkheidsbeginsel, motiveringsbeginsel, vertrouwensbeginsel en zorgvuldigheidsbeginsel. Gelijkheidsbeginsel: De BSGR moet gelijke gevallen op gelijke wijze behandelen zoals is neergelegd in artikel 1 van de Grondwet. Motiveringsbeginsel: De BSGR moet haar besluiten goed motiveren: de feiten moeten juist zijn en de motivering moet logisch en begrijpelijk zijn. Vertrouwensbeginsel: Wie op goede gronden erop mag vertrouwen dat de BSGR een bepaald besluit neemt, heeft daar ook recht op. Zorgvuldigheidsbeginsel: De BSGR moet een besluit zorgvuldig voorbereiden en nemen. 3.4Mandaat en volmacht Besluiten tot het aangaan van een overeenkomst worden in naam van het Dagelijks Bestuur genomen, dat deze bevoegdheid om uitvoering te geven aan het beleid heeft neergelegd bij de directeur 1 Zie het Directiestatuut Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland. voor zover passend binnen de vastgestelde begroting en beschikbaar gestelde kredieten. Overeenkomsten worden ondertekend door de directeur. 3.5Klachtenregeling Gestimuleerd wordt dat de BSGR en Ondernemers geschillen in onderling overleg oplossen en niet onnodig aan de rechter voorleggen. In de Offerteaanvraag kan de BSGR opnemen hoe een klacht wordt ingediend en op welke wijze de BSGR de klacht vervolgens zal behandelen. Hoofdstuk4Ethische en ideële uitgangspunten 4.1Integriteit De BSGR stelt bestuurlijke en ambtelijke integriteit voorop. De BSGR heeft hoog in het vaandel dat haar bestuurders en ambtenaren integer handelen. De bestuurders en ambtenaren houden zich aan de vastgestelde gedragscodes. Zij handelen zakelijk en objectief, waardoor bijvoorbeeld belangenverstrengeling wordt voorkomen. De BSGR wil enkel zaken doen met integere ondernemers die zich niet bezighouden met criminele of illegale praktijken. Een toetsing van de integriteit van ondernemers is bij inkoop (en aanbesteding) in beginsel mogelijk, bijvoorbeeld door de toepassing van uitsluitingsgronden. 4.2Maatschappelijk Verantwoord Inkopen De BSGR streeft er naar in het inkoopbeleid de klimaat neutrale bedrijfsvoering te bevorderen. De BSGR wil dit doen door rekening te houden met de volgende elementen: Bij Inkopen neemt de BSGR sociale, ecologische en economische aspecten in acht. Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (‘MVI’) betekent dat de BSGR de effecten op people, planet en profit meeneemt bij Inkopen. Met een goed Inkoop- en aanbestedingsbeleid kunnen maatschappelijke doelen worden gerealiseerd (Inkopen met impact). De BSGR stimuleert daarom sociale, ecologische en economische aspecten te integreren bij Inkopen en Aanbestedingen van Werken, Diensten en Leveringen. De BSGR heeft ook als opdrachtgever en inkoper een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast heeft de BSGR als opdrachtgever en inkoper invloed op Ondernemers om wenselijke maatschappelijke veranderingen teweeg te brengen. Door gangbare eisen te stellen wil zij een duurzaam beleid door Ondernemers stimuleren. De BSGR vergroot de impact van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen door haar opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen. De basis voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen wordt gelegd in de voorbereiding, door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en zo nodig door middel van een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen. In alle stappen van het inkoopproces worden weloverwogen keuzes gemaakt ten aanzien van de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit kan tot uitdrukking worden gebracht door het volgende: De BSGR analyseert in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt. Bij de product- en marktanalyse kan de BSGR inventariseren welke Werken, Leveringen of Diensten op het gebied van duurzaamheid op de markt worden aangeboden. De BSGR promoot het in dialoog met de markt vóór (marktconsultatie) of tijdens de aanbestedingsprocedure (bijv. concurrentiegerichte dialoog) zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen. In de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) en in de te sluiten overeenkomst kunnen duurzaamheidscriteria worden opgenomen. De BSGR stimuleert het kijken naar de levensduurkosten en niet enkel de aanschafprijs. De BSGR behoudt zich het recht voor om de aangeboden MVI-oplossingen te monitoren en te controleren of MVI-afspraken worden nagekomen. De BSGR kan goede MVI-voorbeelden met andere overheden delen via pianoo.nl en via de MVI- Zelfevaluatietool. Sociale, ecologische en economische aspecten kunnen worden vertaald in specifieke MVI-thema’s, waaronder: Klimaatbewust Inkopen De BSGR onderschrijft het Klimaatakkoord van Parijs
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.