Hoofdstuk1Inleiding op herziening van het Collegebeleid inzake inkoop en aanbesteding Paragraaf1Wettelijke basis Conform artikel 27 van de Gemeentelijke verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet draagt het College zorg voor en legt (in een besluit) vast de interne regels (protocol) voor de inkoop en aanbesteding van werken en diensten. De regels waarborgen dat wordt gehandeld in overeenstemming met de regels terzake van de Europese Unie. Paragraaf2Achtergronden opstellen nieuw aanbestedingsbeleid Onder inkoop vallen alle handelingen waar een externe factuur tegenover staat. Onder Aanbesteden vallen alle handelingen in het inkoopproces tot en met het sluiten van een koopovereenkomst. Het inkoop- en aanbestedingsbeleid beslaat daarmee dus alle inkoophandelingen van de gemeente. Er is een groeiende aandacht binnen de (gemeentelijke) overheid voor inkopen en aanbesteden. Deze groeiende aandacht heeft verschillende redenen. <vet>Toenemend bewustzijn relevante wet- en regelgeving</vet>De invoering van de verbrede toets op de rechtmatigheid door de accountant geeft een impuls om meer inhoud en uitvoering te geven aan wet- en regelgeving. Op basis van artikel 213 van de Gemeentewet, alsmede op basis van het Besluit accountantscontrole provincies en gemeenten moet de accountant met ingang van de jaarrekening 2004 onder andere toezien op de rechtmatigheid van gemeentelijk uitgaven. Een toets op naleving van de (Europese) aanbestedingsregels zal in ieder onderdeel gaan uitmaken van de accountantscontrole. Niet- rechtmatig gedane aanbestedingen kunnen bij overschrijding van de vastgelegde goedkeuringstoleranties leiden tot een niet- goedkeurende accountantsverklaring bij de jaarrekening.<vet>Streven naar bestuurlijke en ambtelijke integriteit</vet>De groeiende aandacht voor inkopen en aanbesteden binnen de overheid is verder een gevolg van het streven naar bestuurlijke en ambtelijke integriteit. Een helder inkoop- en aanbestedingsbeleid draagt bij aan de controleerbaarheid. De gemeente moet zich tot doel stellen een integere en doelmatige inkoper te zijn. Met integer wordt bedoeld handelend volgens de wet en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (onder meer openbaarheid, objectiviteit en zorgvuldigheid). Bij doelmatigheid gaat het om efficiënt inzetten van publieke middelen. <vet>Kostenbesparing en kwaliteitsverbetering</vet>Verder zijn voor veel overheidsorganisaties de voordelen van het volgen van de Europese wet- en regelgeving steeds duidelijker. Uit diverse bronnen blijkt dat (Europese) aanbesteding van overheidsopdrachten tot aanzienlijke kostenbesparingen kan leiden. Voorts leidt professionele aanbesteding tot een betere kwaliteit van de opdracht en van het verkregen product. Wil een overheidsorganisatie deze doelstellingen kunnen bereiken, dan kan zij niet zonder een helder en uitvoerbaar inkoop- en aanbestedingsbeleid. In dit beleid legt de gemeente vast welke uitgangspunten zij hanteert bij inkopen en aanbesteden en hoe zij de inkoopfunctie organisatorisch vormgeeft.<vet>Evaluatie</vet>Begin 2005 hebben de afdelingen Ruimtelijk Beheer (RB) en Bestuurs- en Bedrijfsondersteuning (BBO) in het kader van de AO- beschrijvingen de procedures en werkwijzen rondom aanbestedingen op de afdeling Ruimtelijk Beheer in kaart gebracht. Naar aanleiding van deze werkzaamheden is een schriftelijk voorstel tot verbetering van het aanbestedingsbeleid bij de Directie ingebracht. De belangrijkste vaststellingen die in dit voorstel zijn opgenomen zijn: het bestaande aanbestedingsbeleid uit 1999 onvoldoende is getoetst op rechtmatigheid, efficiëntie en integriteit. Het bestaande beleid verwijst naar verouderde reglementen; De uitgangspunten en randvoorwaarden voor aanbestedingen zijn onvoldoende duidelijke geformuleerd en vastgelegd in de uitvoering; Binnen de gemeente Buren is geen inkoopbeleid vastgesteld. Het is van belang dat dit beleid wordt beschreven en vastgelegd. De nieuwe Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn nog niet geïmplementeerd in het bestaande beleid. De rol van het Gemeenschappelijk Regionaal Inkoopbureau dient (nog) beschreven te worden, waarover meer verderop in dit voorstel; Het beeld dat uit de voorafgaande vaststellingen naar voren komt verdient enige relativering in de zin dat de situatie bij de gemeente Buren niet negatief afwijkt van het landelijke beeld. Naar het oordeel van de accountant (Deloitte) is het toetsbaar naleven van aanbestedingsbeleid één van de probleemgebieden in het kader van de rechtmatigheidscontroles. Niet naleving van deze regels zal volgens Deloitte een belangrijke oorzaak zijn voor het niet afgeven van goedkeurende verklaringen. Uit onderzoek van het ministerie van Economische zaken blijkt dat van alle Nederlandse aanbestedende diensten de regels door gemeenten het slechtst worden nageleefd. Het ontbreken van voldoende deskundigheid kan worden aangemerkt als het probleem hierachter. Inkopen is een professioneel vak geworden, ondermeer als gevolg van de toepassing van complexe Europese regelgeving.De Directie heeft n.a.v. deze constateringen een ambtelijke werkgroep, bestaande uit de afdelingen RB, BBO en facilitaire zaken, ingesteld die de opdracht meekreeg om nieuw beleid te formuleren. Het Regionale Inkoopbureau is als adviseur aan de werkgroep toegevoegd.<vet>Aanpak</vet>Bij het opstellen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid is het stappenplan uit 'de handreiking voor een collegebesluit inzake inkoop aanbesteding, Ministerie van Binnenlandse zaken 2004' gevolgd door allereerst de doelstellingen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid te bepalen. Eind 2005 heeft het College door vaststelling van de notitie "Randvoorwaarden inkoop- en aanbestedingsbeleid Gemeente Buren" de volgende doelstellingen geformuleerd: Het naleven van de relevante (Europese) wet- en regelgeving; Het realiseren van een doelmatig aanbestedingsbeleid Het afleggen van verantwoording over de besteding van publieke gelden Het streven naar openbaarheid opdat bedrijven gelijke kansen en gelijke behandeling krijgen in het proces van aanbesteden het optimaliseren van kostenbeheersing en kwaliteit, in casu het stimuleren van opdrachtnemers tot het aanbieden van de economisch voordeligste aanbieding; het waarborgen van de integriteit van het aanbestedingsproces zowel op bestuurlijk als op ambtelijk niveau. Op basis van de in de vorige stap bepaalde doelstellingen kan thans door Het College van Burgemeester en wethouders het gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid worden vastgesteld. Het inkoop en aanbestedingsbeleid is verwoord in 17 inkoop- en aanbestedingsregels.Het basismodel voor het Collegebeleid inzake inkoop en aanbesteding is geleverd door het Regionaal Inkoopbureau. Dit model is na bespreking in de werkgroep en terugkoppeling naar de verschillende organisatieonderdelen op een aantal onderdelen gewijzigd. Deze wijzigingen zijn met name ingegeven door het verschil in prioriteitsstelling. Het basismodel 'kiest' voor een benadering waarin direct op een hoog streefniveau invulling wordt gegeven aan inkoop- aanbesteding. Zo zijn in dit model naast de Europese richtlijnen de VNG- richtlijnen voor openbaar en onderhands aanbesteden betrokken. De werkgroep legt op dit moment de prioriteit bij de naleving van de bestaande -overigens complexe - wettelijke en gemeentelijke kaders. Het model van het inkoopbureau achten wij op korte termijn niet uitvoerbaar. Om de bestaande regels na te kunnen leven is het in ieder geval van belang dat na vaststelling van het inkoop- en aanbestedingsbeleid de processen worden beschreven en de interne deskundigheid wordt bevorderd. Bovendien dient een aantal zaken nog verder te worden uitgewerkt. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de genomen en nog te nemen stappen van de handreiking.<vet>De rol van het inkoopbureau bij inkoop en aanbestedingsprocedures </vet>Het regionaal inkoopbureau heeft de volgende functies: <vet>advisering bij inkooptrajecten en aanbestedingen</vet>Bij inkooptrajecten en aanbestedingen kan het zeer zinvol zijn dat een extern bureau -zo objectief mogelijk- aanvullend adviseert en zo mogelijk bij de voorbereiding meedenkt. <vet>gecombineerde aanbestedingen en inkooptrajecten</vet>Vanwege de deelname van andere gemeenten binnen de regio is het bij het inkoopbureau bekend welke inkooptrajecten en aanbestedingen er gaan komen. Binnen de regio wordt het daardoor eenvoudiger om gelijksoortige aanbestedingen en inkooptrajecten in gezamenlijkheid uit te voeren. Mede vanwege de kwantiteit kan dit tot financiële inkoopvoordelen leiden. <vet>Aanbestedingsbeleid en inkoopprocessen</vet>Bij het inkoopbureau is expertise aanwezig om te adviseren bij aanbestedingen en inkoopprocedures. Bij het inkoopbureau zijn professionele inkopers in dienst. Van deze professionaliteit kan gebruik worden gemaakt. In voorkomende gevallen is het beter een adviseur te consulteren die op een bepaald gebied meerwaarde heeft ten opzichte van de inkopers van het inkoopbureau.<vet>Tot slot</vet>Het Ministerie van Economische zaken werkt op dit moment aan een dwingend uniform kader voor alle overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken van Rijk provincies en publiekrechtelijke instellingen (streefdatum invoering medio 2007). Dit kader zal voor opdrachten boven en onder de Europese aanbestedingsgrens (drempelwaarde) moeten gelden. Deze zullen ongetwijfeld het aanbestedingskader voor de gemeente Buren aanscherpen. Het is dus van groot belang dat vooruitlopend daarop de professionalisering van de aanbesteding wordt doorgezet.Met betrekking tot de drempelbedragen is er voor gekozen deze niet stringenter te hanteren dan het reeds geldende aanbestedingsbeleid, welke binnen de wettelijke regelingen past. Bij de keuze voor deze drempelbedragen is in overweging genomen de slagvaardigheid in inkoopprocedures en een beperking van de administratieve handelingen teneinde de overheadkosten gering te houden. Eerst nadat de nationale wetgeving aangepast is zullen de drempelbedragen aangepast worden Hoofdstuk2Aanbestedingsregels gemeente Buren De gemeente Buren kent een aantal aanbestedingsvormen.Het gaat om de volgende aanbestedingsvormen: <vet>Enkelvoudig onderhandse aanbesteding</vet>Het aanbieden aan 1 enkele aanbieder. <vet>Meervoudig onderhandse aanbesteding</vet>Een aanbesteding waarvoor een beperkt aantal van tenminste 2 natuurlijke of rechtspersonen tot inschrijving wordt uitgenodigd. <vet>Openbaar procedure </vet>Openbare procedures zijn aanbestedingsprocedures in één ronde, die algemeen bekend worden gemaakt en waaraan iedere geïnteresseerde aanbieder kan deelnemen.Onder het begrip 'openbare procedure' wordt in dit verband eveneens de openbare procedure met voorselectie gerekend (formeel de niet - openbare procedure genaamd). Een aanbesteding in 2 ronden, die algemeen bekend wordt gemaakt. In de 1e ronde kan iedere geïnteresseerde aanbieder zich als gegadigde aanmelden. In de 2e ronde - de eigenlijke inschrijving- wordt door de aanbesteder een aantal gegadigden toegelaten dat aan de door de aanbesteder gestelde selectiecriteria voldoet. <vet>Europese aanbestedingsprocedure</vet>Boven een bepaald drempelbedrag dienen leveringen, diensten en werken openbaar te worden aanbesteed volgens de Europese richtlijnen. De Europese richtlijnen hebben betrekking op de wijze van publicatie, de te volgen procedures en termijnen en de selectie- en gunningscriteria. Paragraaf1De aanbesteding vindt plaats binnen daartoe vastgestelde drempelwaarden. Om te bepalen op welke wijze de opdracht dient te worden aanbesteed, moet de aanbestedingsvorm worden bepaald aan de hand van grensbedragen. Binnen de gemeente Buren worden drempelbedragen gehanteerd die reeds in 1999 zijn vastgesteld en waarvan gebleken is dat deze goed toepasbaar zijn. Mochten als gevolg van wijzigingen in wetgeving de drempelbedragen in onderstaande tabel lager komen te liggen dan zullen deze bedragen gehanteerd worden.Het is altijd toegestaan een aanbestedingsprocedure te volgen die bij een hoger drempelbedrag hoort (bv. openbaar in plaats van meervoudig onderhands).De grensbedragen/drempelwaarden worden als volgt vastgesteld: Gunning uit de hand < € 25.000 < € 25.000 Onderhands, meervoudig > € 25.000 en < € 100.000 > € 25.000 - < € 1500.000 Openbaar > € 100.000 > € 1500.000 Europees vanaf geldend drempelbedrag Vanaf geldend drempelbedrag <vet>Toelichting:</vet> In de inleiding op de aanbestedingsregels is uitgebreid gesproken over achterliggende redenen van deze drempelwaarden. De handhaving van de Europese richtlijnen is een absolute voorwaarde om van rechtmatige besluitvorming te spreken. Deze richtlijnen fungeren als Gemeenschapswetgeving waarvoor geen speelruimte is gegeven. Door middel van haar drempelbedragen voor openbaar en onderhands aanbesteden geeft de gemeente invulling aan opdrachten die buiten de Europese richtlijnen vallen. Afhankelijk van de omvang, die gemoeid is met een opdracht, dient het inkoopproces doorlopen te worden. Een meer openbare werkwijze dan de drempelwaarde voor openbaar aanbesteden is altijd mogelijk. De Europese drempelbedragen worden tweejaarlijks bijgesteld. Vandaar dat verwezen wordt naar de geldende drempelbedragen welke in bijlage 2 zijn opgenomen.De nabije toekomst zal uitwijzen of deze invulling juridisch passend is. In dit verband wijzen wij nogmaals op het in voorbereiding zijnde uniform aanbestedingskader. Het spreekt voor zich dat zodra de wetgeving rond het uniforme aanbestedingskader in werking is getreden deze prevaleert boven het thans vastgestelde kader. <vet>Waardebepaling van de opdracht</vet>In de reeds vastgestelde randvoorwaarden heeft het College in de lijn van de jurisprudentie bepaald dat de waarde van de opdracht wordt bepaald over de gehele looptijd. In geval van opdrachten voor onbepaalde duur dient de waarde te worden bepaald door de waarde over 48 maanden te berekenen. Paragraaf2Opdrachten mogen niet worden gesplitst De Europese richtlijnen bepalen dat het splitsen van opdrachten om de toepassing van de richtlijnen te ontduiken niet zijn toegestaan. Dit verbod wordt in de praktijk vaak (ook onbewust) overtreden. Het gaat om drie vormen van splitsen die verboden zijn: <vet>Organisatorisch splitsen</vet>Het opsplitsen van soortgelijke diensten over (
AI-uitleg op basis van de officiële wettekst. Indicatief, vervangt geen juridisch advies.