Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek 2009 (ISD De Rijnstreek)

Afstemmingverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek 2009 Het algemeen bestuur van de Intergemeentelijke Sociale Dienst De Rijnstreek gezien het voorstel van het dagelijks bestuur d.d. 6 oktober 2008 gelet op artikel 8 eerste lid, onderdeel b, artikel 18 lid 2 van de Wet werk en bijstand en artikel 5 van de Gemeenschappelijke regeling; BESLUIT: vast te stellen: de “Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek 2009” Hoofdstuk1Algemeen Artikel1Begripsomschrijving 1.Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Wet werk en bijstand en de Algemene wet bestuursrecht.2. 2.In deze verordening wordt verstaan onder: de wet: De Wet werk en bijstand (Stb. 2003, 375) bijstand: Algemene en bijzondere bijstand algemene bijstand: De bijstand ter voorziening in de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan; bijstandsnorm: De bijstandsnorm bedoeld in hoofdstuk 3, paragraaf 3.2 en 3.3 van de Wet werk en bijstand; bijzondere bijstand: De bijstand bedoeld in artikel 35, eerste lid, van de Wet werk en bijstand; langdurigheidstoeslag:De toeslag bedoeld in artikel 36 van de Wet werk en bijstand maatregel: De verlaging van de bijstand wegens het niet nakomen of niet voldoende nakomen van de verplichtingen verbonden aan de bijstand; belanghebbende:Degene wiens belang rechtstreeks bij een besluit is betrokken; inlichtingenplicht: De verplichting bedoeld in artikel 17, eerste lid, van de Wet werk en bijstand; zelfstandige: De belanghebbende bedoeld in artikel 1, sub b, van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004; Artikel2Algemene bepaling Het dagelijks bestuur legt een maatregel op indien naar zijn oordeel een belanghebbende blijk heeft gegeven van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan dan wel de uit de wet voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende is nagekomen, met inbegrip van de verplichtingen die in het besluit tot toekenning of voortzetting van de bijstand zijn opgenomen. De maatregel als bedoeld in het eerste lid wordt afgestemd op de ernst van het feit en de gedraging, de mate waarin de belanghebbende de gedraging verweten kan worden en de omstandigheden waarin hij verkeert. Van een verlaging wordt in elk geval afgezien, indien elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt. Indien daarvoor dringende redenen aanwezig zijn, kan er afgezien worden van het opleggen van de maatregel als bedoeld in het eerste lid. De maatregel als bedoeld in het eerste lid wordt, met uitzondering van de maatregel bedoeld in hoofdstuk 4, opgelegd met ingang van de eerst volgende kalendermaand nadat het besluit tot opleggen van de maatregel aan belanghebbende is bekend gemaakt. Bij een belanghebbende jonger dan 21 jaar wordt de maatregel die wordt opgelegd op de bijstandsnorm ook opgelegd over de aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van levensonderhoud. Artikel3Het besluit tot opleggen van een maatregel In het besluit tot opleggen van een maatregel worden in ieder geval vermeldt: de reden van de maatregel, inclusief de wetsartikelen waarop de verplichting die niet is nagekomen is gebaseerd. de duur van de maatregel, en de juridische grondslag voor de duur. het percentage waarmee de bijstand wordt verlaagd, en de juridische grondslag van de hoogte van de maatregel. het bedrag waarmee de bijstand wordt verlaagd uitgaande van de bijstandsnorm en, indien van toepassing, de datum met ingang waarvan de bijstandsuitkering wordt verlaagd. de reden om af te wijken van een standaard maatregel. mogelijkheid tot het indienen van een bezwaarschrift. HOOFDSTUK2Geen of onvoldoende medewerking verlenen aan het verkrijgen en/of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid Artikel4Categorieen De gedragingen met betrekking tot het geen of onvoldoende medewerking verlenen aan het verkrijgen of behouden van werk worden onderscheiden in vier categorieën. De categorieën omvatten de volgende gedragingen: eerste categorie: het zich niet als werkzoekende doen inschrijven bij de Centrale organisatie werk en inkomen, dan wel de inschrijving niet of niet tijdig doen verlengen; het niet ondertekenen of het niet aan het dagelijks bestuur verstrekken van de bijlage bij het besluit tot toekenning of voortzetting van de bijstand; tweede categorie: het niet naar vermogen trachten algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen en te aanvaarden, waarbij geen gebruik wordt gemaakt van een voorziening als bedoeld in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, van de wet; het niet dan wel niet tijdig voldoen aan een oproep om, in verband met de arbeidsinschakeling, op een aangegeven plaats en tijd te verschijnen; het niet dan wel in onvoldoende mate meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden tot arbeidsinschakeling. derde categorie: gedragingen die de inschakeling in arbeid belemmeren; het niet dan wel in onvoldoende mate meewerken aan een aangeboden voorziening als bedoeld in artikel 7, eerste lid, onderdeel a, van de wet, waaronder begrepen sociale activering, gericht op arbeidsinschakeling. vierde categorie: het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid; het door eigen toedoen niet behouden van arbeid in dienstbetrekking. Artikel5De hoogte en duur van de maatregel De maatregel behorend bij de in artikel 4 vermelde categorieën wordt vastgesteld op: vijf procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij gedragingen van de eerste categorie; tien procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij gedragingen van de tweede categorie; twintig procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij gedragingen van de derde categorie; honderd procent van de bijstandsnorm gedurende een maand bij gedragingen van de vierde categorie. Artikel6:Recidive en cumulatie 1.De duur van de maatregel als bedoeld in artikel 5 wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf maanden na de vorige als verwijtbaar aangemerkte gedraging opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging uit dezelfde of een hogere categorie. 2.Indien sprake is van meerdere verwijtbare gedragingen, zoals bedoeld in artikel 3 van deze verordening, die zich tegelijk voordoen, wordt in beginsel alleen de verlaging uit de hoogste categorie toegepast. Artikel7:Volharding en heroverweging Indien de uitkeringsgerechtigde na de recidive genoemd in artikel 6 van deze verordening volhardt in de gedraging, kan het dagelijks bestuur de bijstand voor onbepaalde tijd verlagen, rekening houdend met de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van de belanghebbende. Er dient dan binnen drie maanden een heroverweging van de verlaging plaats te vinden. HOOFDSTUK3DE INLICHTINGENPLICHT Artikel8:te laat verstrekken van inlichtingen 1.Indien belanghebbende informatie die van belang is voor de verlening van bijstand of de voortzetting daarvan niet binnen de door het dagelijks bestuur daartoe gestelde termijn heeft verstrekt, wordt onder toepassing van artikel 54 van de wet een maatregel opgelegd ter hoogte van vijf procent van de bijstandsnorm gedurende een maand. 2.Bij gedragingen bedoeld in het eerste lid wordt er eerst een termijn van orde gesteld. 3.De duur van de maatregel als bedoeld in het eerste lid wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf maanden na de vorige als verwijtbaar aangemerkte gedraging opnieuw schuldig maakt aan dezelfde als verwijtbare aan te merken gedraging. 4.Van het opleggen van de maatregel als bedoeld in het eerste lid kan worden afgezien en worden volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing ter zake het niet binnen de daartoe gestelde termijn verstrekken van informatie, tenzij het te laat verstrekken van inlichtingen plaatsvindt binnen een periode van twee jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de belanghebbende een schriftelijke waarschuwing is gegeven. 5.De maatregel als bedoeld in het eerste lid wordt niet opgelegd indien het een aanvraag bijzondere bijstand of langdurigheidstoeslag betreft. Artikel9:Het verstrekken van onjuiste en/of onvoldoende inlichtingen 1.Indien belanghebbende zijn inlichtingenplicht zoals bedoeld in artikel 17, eerste lid, van de wet niet of niet behoorlijk is nagekomen door onjuiste of onvolledige mededelingen te doen, wordt de uitkering verlaagd. 2.Bij toepassing van artikel 17, eerste lid, van de wet dient als ‘onverwijld’ te worden verstaan: dat de belanghebbende de bedoelde inlichtingen binnen vijf werkdagen, nadat belanghebbende bekent is geworden met de wijziging, schriftelijk meldt bij de ISDR. De wijziging kan worden doorgegeven doormiddel van het wijzigingsformulier. Artikel10:De hoogte en duur van de maatregel 1.De maatregel bedoeld in artikel 9, eerste lid, bedraagt vijf procent van de bijstandsnorm gedurende een maand indien het schenden van de inlichtingenplicht niet heeft geleid tot een ten onrechte of tot een te hoog verleend bedrag van bijstand. 2.Van het opleggen van een maatregel als bedoeld in het eerste lid kan worden afgezien en worden volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing ter zake van het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting, tenzij het niet of niet behoorlijk nakomen van de verplichting plaatsvindt binnen een periode van twee jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de belanghebbende een schriftelijke waarschuwing is gegeven. 3.Indien het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingen plicht bedoeld in artikel 17 van de wet heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog bedrag verlenen van bijstand, wordt de maatregel afgestem op de hoogte van de benadelingsbedrag. 4.Onverminderd artikel 2, tweede lid, wordt de maatregel op de volgende wijze vastgesteld: bij een benadelingsbedrag tot € 1000,- : 10% van de bijstandsnorm; bij een benadelingsbedrag van € 1000,- tot € 2000,- : 20% van de bijstandsnorm; bij een benadelingsbedrag van € 2000,- tot € 4000,- : 40% van de bijstandsnorm; bij een benadelingsbedrag van €4000,- of meer : 100% van de bijstandsnorm. 5.De maatregel als bedoeld in lid 3 en 4 wordt niet opgelegd zolang de gedraging wordt onderzocht door het openbaarministerie en blijft definitief achterwege indien ter zake een strafvervolging is ingesteld en het onderzoek ter terechtzitting een aanvang heeft genomen danwel het recht tot straf vervolging is vervallen ingevolge artikel 47 van het Wet boek van strafrecht. Artikel11:Overige bepalingen schending inlichtingenplicht 1.De maatregel wegens schending van de inlichtingenplicht wordt niet opgelegd zolang de gedraging wordt onderzocht door het openbaar ministerie en blijft definitief achterwege indien ter zake een strafvervolging is ingesteld en het onderzoek ter terechtzitting een aanvang heeft genomen dan wel het recht tot strafvervolging is vervallen ingevolge artikel 74 van het Wetboek van Strafrecht. 2.De maatregel wegens schending van de inlichtingenplicht wordt niet opgelegd na verloop van vijf jaren nadat de desbetreffende gedraging heeft plaatsgevonden. HOOFDSTUK4OVERIGE GEDRAGINGEN DIE LEIDEN TOT EEN MAATREGEL Artikel12Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid 1.Indien belanghebbende tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan heeft getoond, wordt de bijstand verlaagd. 2.De maatregel als bedoeld in het eerste lid bedraagt bij algemene bijstand tien procent van de bijstandsnorm. De duur van de maatregel is afhankelijk van de termijn dat men hierdoor langer bijstandsafhankelijk is: korter dan 3 maanden - duur verlaging 1 maand; van 3 maanden tot 6 maanden - duur verlaging 3 maanden; van 6 maanden en langer - duur verlaging 6 maanden.3. 3.Bij een combinatie van algemene en bijzondere bijstand wordt de maatregel toegepast op de algemene bijstand. Artikel13Zeer ernstige misdragingen 1.Indien belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt jegens het dagelijks bestuur, haar ambtenaren of ambtenaren van de aan de GR deelnemende gemeenten, onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van de wet, als bedoeld in artikel 18 tweede lid van de wet, wordt onverminderd artikel 2 tweede lid, een maatregel opgelegd van 50% van de bijstandsnorm gedurende één maand.2. 2.Onder zeer ernstig misdragen als bedoeld in artikel 18 van de wet wordt verstaan dat: Belanghebbende zich ten opzichte van een of meerdere bestuursleden of ambtenaren op zodanige wijze gedraagt dat hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat het betrokken bestuurslid of betrokken ambtenaar zich daardoor geschaad of bedreigd voelt. Belanghebbende door zijn gedraging schade toebrengt aan het gebouw of de inventaris. 3.Van het opleggen van een maatregel bedoeld in het eerste lid kan, indien sprake is van verbaal geweld, worden afgezien en worden volstaan met het geven van een schriftelijke waarschuwing, tenzij het verbale geweld plaatsvindt binnen een periode van twee jaar te rekenen vanaf de datum waarop eerder aan de belanghebbende een schriftelijke waarschuwing in verband met ernstig misdragen is gegeven. Artikel14Het niet verlenen van de gevraagde medewerking Indien belanghebbende niet de gevraagde medewerking heeft verleend die nodig is voor de uitvoering zoals bedoeld in artikel 17, tweede lid, van de wet, wordt na toepassing van artikel 54 van de wet een maatregel opgelegd van vijf procent van de bijstandsnorm gedurende een maand. Artikel15Noodzakelijke betalingen Er wordt geen maatregel opgelegd, indien belanghebbende niet meewerkt aan het in zijn naam verrichten van noodzakelijke betalingen uit de toegekende bijstand zoals bedoeld in artikel 57 van de wet. Artikel16nadere verplichtingen Indien aan belanghebbende een of meerdere verplichtingen zoals bedoeld in artikel 55 van de wet zijn opgelegd en deze niet in voldoende mate worden nagekomen, wordt een maatregel opgelegd van twintig procent van de bijstandsnorm gedurende een maand. Artikel17:Recidive en cumulatie 1.De duur van de maatregel als bedoeld in artikel 13,14 en 16 wordt verdubbeld, indien de belanghebbende zich binnen twaalf maanden na de vorige als verwijtbaar aangemerkte gedraging opnieuw schuldig maakt aan een zelfde verwijtbare gedraging. 2.Indien sprake is van meerdere verwijtbare gedragingen, zoals bedoeld in artikel 14,15 en17van deze verordening, die zich tegelijk voordoen, wordt in beginsel alleen de zwaarste maatregel toegepast. Artikel18:Volharding en heroverweging Indien de uitkeringsgerechtigde na de recidive genoemd in artikel 17 van deze verordening volhardt in de gedraging, kan het dagelijks bestuur de bijstand voor onbepaalde tijd verlagen, rekening houdend met de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van de belanghebbende. Er dient dan binnen drie maanden een heroverweging van de verlaging plaats te vinden. HOOFDSTUK5DE ZELFSTANDIG ONDERNEMER Artikel19:Doelmatige bedrijfs- of beroepsuitoefening Indien de zelfstandige niet voldoet aan de verplichtingen zoals bedoeld in artikel 38, eerste lid, van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004, wordt een maatregel opgelegd van honderd procent van de bijstandsnorm gedurende een maand. Artikel20:Het niet naar behoren voeren van een administratie Indien de zelfstandige de administratie niet binnen de gestelde termijn zoals bedoeld in artikel 38, eerste lid, van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 overlegt, wordt een maatregel opgelegd van vijf procent van de bijstandsnorm gedurende een maand Artikel21:Het niet nakomen van de arbeidsverplichting Indien aan de zelfstandige onder toepassing van artikel 38, derde lid, van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 de verplichting tot arbeidsinschakeling zoals bedoeld in artikel 9 van de wet niet of onvoldoende nakomt, wordt een maatregel opgelegd onder toepassing van artikel 4 en 5 van deze verordening. HOOFDSTUK6SLOTBEPALINGEN Artikel22:Inwerkingtreding De “Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek 2009” treedt in werking met ingang van 1 januari 2009 onder gelijktijdige intrekking van de “Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek”. Artikel23:Citeertitel Deze verordening kan worden aangehaald als: de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek 2009. Aldus besloten door het algemeen bestuur van de Intergemeentelijke Sociale Dienst De Rijnstreek in zijn openbare vergadering van 6 januari 2009. De secretaris, de voorzitter, E.Kingma drs. D.H. Verhagen Nota-toelichting Toelichting (algemeen)In tegenstelling tot de oude bijstandswet waarin het sanctiebeleid (maatregelen en boeten) wettelijk was geregeld, verplicht de wet Wet werk en bijstand (WWB) de ISD De Rijnstreek zelf beleid vast te stellen ten aanzien van de rechten en de plichten van de cliënt. Het algemeen bestuur dient mede met het oog op de rechtszekerheid van de cliënt het eigen beleid in een verordening vast te leggen. In de Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek (artikel 8, lid 1, onder b, WWB) legt de ISD de Rijnstreek haar beleid vast op welke wijze de bijstand en de langdurigheidstoeslag wordt verlaagd indien de belanghebbende een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid betoont voor de voorziening in het bestaan dan wel de uit de wet voortvloeiende verplichtingen niet of onvoldoende nakomt, waaronder begrepen het zich zeer ernstig misdragen jegens het dagelijks bestuur of haar ambtenaren. De Afstemmingsverordening Wet werk en bijstand ISD De Rijnstreek is voor WWB-uitkeringsgerechtigden in de plaats gekomen van de twee algemene maatregelen van bestuur, het Maatregelenbesluit Abw, Ioaw en Ioaz en het Boetebesluit socialezekerheidswetten welke voor de IOAW, IOAZ en de WIK wel gehandhaafd zijn. Een aparte doelgroep binnen de WWB zijn de (startende) zelfstandigen. Het Rijk is voornemens de bijstandsverlening aan zelfstandigen neer te leggen in een aparte wet. Vooruitlopend op deze zelfstandigenwet (waar het streven van was dat het per 1 januari 2005 in werking zou treden) zijn de bepalingen die in de Abw waren opgenomen voor deze doelgroep niet meer vastgelegd in de WWB maar in het nieuwe Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004). Voor zover er in het Bbz 2004 niet wordt afgeweken van de WWB, is de WWB van toepassing op zelfstandigen. In het Bbz 2004 zijn geen bepalingen opgenomen ten aanzien van verlagingen, waardoor deze Afstemmingsverordening ook van toepassing op deze doelgroep. De maatregelen als gevolg van specifieke verplichtingen van zelfstandigen zijn vastgelegd in hoofdstuk 5 van deze verordening. Deze artikelen zullen na invoering van de zelfstandigenwet komen te vervallen. Toelichting (artikelsgewijs)HOOFDSTUK 1 AlgemeenArtikel 1: Begripsomschrijving Lid 1De begrippen die in de verordening worden gebruikt hebben een gelijkluidende betekenis als de omschrijving in de Wwb. Artikel 2: Algemene bepalingenLid 1Belanghebbende heeft een eigen verantwoordelijkheid voor de zelfstandige bestaansvoorziening. Dit houdt in dat aan het verkrijgen van een uitkering verplichtingen zijn verbonden die gelden vanaf de melding, dus al voordat het recht op bijstand is vastgesteld. Lid 2In deze afstemmingsverordening zijn voor de diverse gedragingen standaardmaatregelen vastgesteld. Desondanks blijft het mogelijk de op te leggen maatregel aan te passen aan de ernst van het feit en de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van belanghebbende. Beoordeeld dient te worden of men als gevolg van de ernst van het feit en de gedraging, bijvoorbeeld afhankelijk van de zwaarte van de gedraging, omvang van de gevolgen of zoveelste recidive wil afwijken van de standaardverlaging. De mate van verwijtbaarheid dient altijd in de beoordeling meegenomen te worden. Hierbij dient de vraag gesteld te worden in hoeverre belanghebbende op de hoogte was/kon zijn van zijn verplichtingen, alsmede de psychische gesteldheid van belanghebbende. Bij het ontbreken van iedere verwijtbaarheid wordt er geen verlaging opgelegd. Bij de omstandigheden van belanghebbende dient overwogen te worden of de individuele financiële omstandigheden van belanghebbende aanleiding zijn om af te wijken van de standaardmaatregel. Als gevolg van de ernst van het feit en de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden kan een maatregel hoger of lager worden vastgesteld dan de standaardmaatregel. Lid 3Bij het afzien van een maatregel wegens dringende redenen zijn de onder lid 2 genoemde criteria reeds beoordeeld en is men van mening dat er gelet op de verwijtbare gedraging een verlaging dient plaats te vinden. Echter wegens de dringende redenen wordt deze maatregel niet opgelegd. Dringende redenen dienen individueel beoordeeld te worden: er is bijvoorbeeld sprake van een samenloop van omstandigheden, geen financiële ruimte of van opgewekte verwachtingen. Belanghebbende ontvangt een beschikking dat er is afgezien van een verlaging wegens dringende redenen. Een volgende verwijtbare gedraging zal als recidive worden beschouwd. Lid 4Een maatregel wordt in principe naar de toekomst opgelegd. Dit wil zeggen dat de verlaging na constatering direct geëffectueerd wordt zonder herziening van het recht. Uitzondering is de verlaging wegens schending van de inlichtingenplicht, welke met terugwerkende kracht wordt opgelegd. Zie verder toelichting artikel 10 lid 3 en 4 van deze verordening. Lid 5In de meeste artikelen van deze verordening is bepaald dat de maatregel wordt opgelegd over de bijstandsnorm. Onder ‘bijstandsnorm’ wordt verstaan: de algemene bijstand berekend naar de wettelijke norm inclusief gemeentelijke toeslag of verlaging en inclusief vakantietoeslag. 18 tot 21-jarigen ontvangen een lage jongerennorm welke indien noodzakelijk aangevuld wordt tot de norm 21-jarige dan wel de WSF-norm middels aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van levensonderhoud. Indien de maatregel alleen op de lage jongerennorm ad € 196,92 (peildatum 01-07-2003) wordt opgelegd, zou dit leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen. Artikel 3: Het besluit tot opleggen van een maatregel Dit artikel geeft een opsomming van de zaken die in de beschikking moeten worden vermeld. HOOFDSTUK 2 Geen of onvoldoende medewerking verlenen aan het verkrijgen en/of behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. Artikel 4: Categorieën Lid 1De Wet werk en bijstand stelt werk boven inkomen. Alle inspanningen van de cliënt en de gemeente dienen gericht te zijn op arbeidsinschakeling. Onder arbeidsinschakeling wordt verstaan het verrichten van algemeen geaccepteerde arbeid zonder dat daarbij gebruik wordt gemaakt van een daarop gerichte voorziening die door de gemeente wordt aangeboden. In beginsel is iedereen verplicht om naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen en te aanvaarden. Er worden geen beperkende voorwaarden gesteld aan de aard en de omvang van het werk en de aansluiting op opleiding en ervaring, maar alle arbeid die maatschappelijk aanvaard is dient geaccepteerd te worden. Deze algemene omschrijving van de plicht tot arbeidsinschakeling is vastgelegd in artikel 9 van de wet. Er worden vier categorieën onderscheiden. Bij de indeling ervan is uitgegaan dat de ernst van het feit toeneemt naarmate de gedraging concretere gevolgen heeft voor het niet verkrijgen of behouden van betaalde arbeid. Lid 2De eerste categorie, onderdeel a, betreft de formele verplichting om zich als werkzoekende in te schrijven bij het CWI en ingeschreven te doen blijven. Onderdeel b betreft de verplichting om het individuele activeringsplan, het trajectplan, te ondertekenen. Het trajectplan wordt als bijlage bij het besluit tot toekenning of voortzetting van de bijstand meegestuurd. De tweede categorie betreft de verplichting tot een actieve opstelling op de arbeidsmarkt, de eigen verantwoordelijkheid van de belanghebbende om bijvoorbeeld voldoende te solliciteren en te voldoen aan een oproep. In de derde categorie gaat het om gedragingen die direct een aanleiding vormen tot een beroep op bijstand of het zonder noodzaak langer voortduren daarvan. Het gaat hier om het stellen van niet verantwoorde beperkingen ten aanzien van de aanvaardbare arbeid en om gedragingen die de kansen op arbeidsinschakeling verminderen. Voorbeelden van deze categorie zijn negatieve gedragingen bij sollicitaties en onvoldoende meewerken aan het opgesteld trajectplan waaronder ook sociale activering verplicht kan worden gesteld. De vierde categorie betreft het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid alsmede door eigen toedoen voorafgaand aan de aanvraag betaalde arbeid niet behouden dan wel tijdens de bijstand deeltijd arbeid niet behouden. Artikel 5: De hoogte en duur van de maatregel Lid 2Indien er binnen één jaar na een eerste verwijtbare gedraging sprake is van herhaald verwijtbaar gedrag wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de duur van de maatregel. Met eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste gedraging verstaan die aanleiding is geweest tot een maatregel, ook indien de maatregel wegens dringende redenen niet is geëffectueerd. Bij toepassing van recidive is niet altijd duidelijk van welk tijdstip moet worden uitgegaan, het tijdstip van de feitelijke gedraging of van het opleggen van de maatregel. Met “als verwijtbaar aangemerkte gedraging” wordt aangegeven dat een gedraging eerst beoordeeld dient te worden alvorens deze als verwijtbaar aangemerkt kan worden. Met andere woorden, bepalend is het tijdstip van het opleggen van de maatregel cq de verzenddatum van de beslissing. Artikel 6: Recidive en cumulatie Lid 1Recidive kan slechts één keer worden toegepast. Bepalend voor de recidive is de datum waarop de eerste gedraging als verwijtbar is aangemerkt en de belanghebbende hiervan redelijkerwijs op de hoogte had kunnen zijn, dus de verzenddatum van de beschikking naar aanleiding van de eerste gedraging. Lid 2Bij een samenloop van verwijtbare gedragingen, uit de 1e tot en met de 4e categorie, is het uitgangspunt dat alleen de verlaging uit de hoogste categorie plaatsvindt. Ook als er sprake is van verwijtbare gedragingen door beide partners, in geval van een gezamenlijke huishouding, wordt in het algemeen alleen een verlaging uit de hoogste categorie getroffen. Wel wordt van beide partners de recidiveregistratie bijgehouden. Bij het niet, niet geheel of niet tijdig voldoen aan de informatieverplichting is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, die bij beide partners geregistreerd dient te worden. Bij het voorgaande dient wel gekeken te worden of er in de individuele situatie van de uitkeringsgerechtigde(

1. n)aanleiding is om een cumulatie van maatregelen toe te passen. In situaties, zoals bedoeld in dit artikel kan het zich voordoen dat de uitkeringsgerechtigde afkomstig is uit een andere gemeente en op het moment van de verwijtbare gedraging nog geen 12 maanden in een van de ISDR gemeenten woonachtig is. Voor een goede uitvoering van deze verordening dient dan te worden nagegaan of er in de vorige gemeente een afstemming van de uitkering heeft plaatsgevonden. Wanneer een dergelijke afstemming heeft plaatsgevonden dan dient te worden nagegaan of deze gedraging ook bij de ISDR zou hebben geleid tot een verlaging van de uitkering. Wanneer dit het geval zou zijn geweest dan dient de grotere verwijtbaarheid van de gedraging tot uitdrukking te worden gebracht in een verdubbeling van de periode van verlaging van de uitkering. Artikel 7: Volharding en heroverweging Wanneer de uitkeringsgerechtigde volhardt in zijn verwijtbare gedragingen dan kan er een verlaging van de uitkering plaatsvinden die langer duurt dan drie maanden. Er zal dan telkens binnen drie maanden een heroverweging van de verlaging plaats dienen te vinden. Bij deze heroverweging hoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen en alle feiten en omstandigheden hoeven niet opnieuw beoordeeld te worden. Een marginale beoordeling volstaat. Er dient slechts beoordeeld te worden of het redelijk is om de vastgestelde verlagen te continueren. Hierbij dient allereerst gekeken te worden of de uitkeringsgerechtigde thans wel aan zijn verplichtingen voldoet. Wanneer dit het geval is kan besloten worden om af te zien van continuering van de verlaging van de uitkering. Wanneer de uitkeringsgerechtigde nog steeds niet voldoet aan zijn verplichtingen dan zal alsnog gekeken dienen te worden naar de omstandigheden waarin de uitkeringsgerechtigde verkeert. In een dergelijke situatie kan ook overwogen worden om het percentage waarmee de uitkering verlaagd wordt te verhogen, omdat de reeds toegepaste verlaging kennelijk niet het gewenst effect heeft HOOFDSTUK 3 De inlichtingenplichtArtikel 8: Te laat verstrekken van inlichtingen Lid 2Bij het niet tijdig verstrekken van informatie wordt de cliënt in de gelegenheid gesteld om de gegevens alsnog binnen de termijn van orde te overleggen. Indien de cliënt hieraan voldoet is er geen sprake van een maatregel zoals bedoeld in het eerste lid. Indien de cliënt de informatie niet verstrekt binnen de gestelde termijn van orde, wordt hij op grond van artikel 54 lid 2 van de wet verzocht het verzuim binnen een gestelde termijn te herstellen (de zogenaamde hersteltermijn) en wordt hij in kennis gesteld dat er een maatregel wordt toegepast indien hij hier niet aan voldoet. Indien de informatie niet binnen de gestelde termijn wordt verstrekt, is er op basis van deze verordening een maatregel van de uitkering aan de orde. Lid 3Ook bij het te laat verstrekken van gegevens wordt de duur van de maatregel verdubbeld indien er sprake is van recidive. Lid 4Indien inlichtingen te laat zijn aangeleverd of te laat een uitkering is aangevraagd, en de overtreding niet heeft geleid tot het ten onrechte of tot een te hoog verleend bedrag van uitkering, kan er afgezien worden van het opleggen van een maatregel en in plaats daarvan een schriftelijke waarschuwing worden geven. Indien belanghebbende binnen een periode van 1 jaar wederom zijn inlichtingenplicht te laat nakomt, dient er wel een maatregel te worden toegepast. Het geven van een schriftelijke waarschuwing is een bevoegdheid. Indien belanghebbende willens en wetens zijn inlichtingenplicht niet correct is nagekomen met als doel op geldelijk gewin, kan er direct een maatregel worden opgelegd rekeninghoudend met de ernst van het feit en de gedraging. Een schriftelijke waarschuwing is geen maatregel. Dit wil zeggen dat bij herhaling in principe een maatregel wordt opgelegd zonder toepassing van recidive. Lid 5Indien bij een aanvraag bijzondere bijstand niet alle bewijsstukken overlegd zijn, wordt er een hersteltermijn geboden. Indien belanghebbende in deze termijn de gegevens niet overlegd, wordt de aanvraag op grond van artikel 4: .. Awb buiten behandeling gesteld. Bijzondere bijstand kan zowel door uitkeringsgerechtigden als door niet-uitkeringsgerechtigden aangevraagd worden. Het opleggen van een maatregel zou rechtsongelijkheid scheppen tussen beide groepen. Immers een maatregel wordt opgelegd over de bijstandsnorm, terwijl deze werkwijze niet is toe te passen bij niet-uitkeringsgerechtigden. Daarnaast werkt het opleggen van een maatregel drempelverhogend, terwijl vooral niet-uitkeringsgerechtigden reeds (psychisch) moeite hebben met aanvragen. Door bovenstaande werkwijze wordt het opleggen van maatregelen bij het niet (tijdig) verstrekken van informatie bij aanvragen bijzondere bijstand voorkomen. Belanghebbende wordt door deze werkwijze niet benadeeld, omdat hij een nieuwe aanvraag kan indienen. Omdat de langdurigheidstoeslag ook ieder jaar opnieuw aangevraagd dient te worden, wordt hierbij aangesloten bij de werkwijze van de bijzondere bijstand. Artikel 9: Het vertrekken van onjuiste en/of onvoldoende inlichtingenLid 1In artikel 17 lid 1 WWB is de algemene inlichtingenplicht vastgelegd inzake de verlening van de bijstand, maar heeft ook betrekking op de arbeidsinschakeling. Deze maatregel heeft met name betrekking op inlichtingenfraude, maar kan ook toegepast worden bij bijvoorbeeld het niet melden van vrijwilligerswerk. Lid 2In artikel 17 lid 1 WWB is bepaald dat belanghebbende op verzoek of onverwijld uit eigen beweging mededeling doet van alle feiten en omstandigheden waarvan hem redelijkerwijs duidelijk moet zijn dat zij van invloed kunnen zijn op zijn arbeidsinschakeling of het recht op bijstand. Om ongestructureerde meldingen te voorkomen, wordt onder ‘onverwijld’ verstaan binnen vijf werkdagen nadat de klant bekent is geworden met de wijziging. Artikel 10: De hoogte en duur van de maatregel Lid 1 Voorbeelden van zogenaamde nulfraude zijn na herhaald verzoek het niet inleveren van de inkomstenverklaring waarna de uitkering wordt beëindigd, het niet opgeven van een vermogensbestanddeel onder de vermogensgrens of het niet melden van vrijwilligerswerk. Rekeninghoudend met de gedraging genoemd onder artikel 8 (te late verstrekking van gegevens) dient hier een maatregel te worden opgelegd Immers het niet sanctioneren van nulfraude zou anders positiever beoordeeld worden dan het alsnog na herhaald verzoek verstrekken van gegevens. Het vroegtijdig constateren van inlichtingenfraude kan voorkomen dat er ten onrechte bijstand wordt verstrekt, bijvoorbeeld constatering gedurende de aanvraagprocedure voor de eerste uitbetaling. In het kader van hoogwaardig handhaving dient tijdens de vaststelling van de hoogte en de duur van de maatregel nadrukkelijk beoordeeld te worden of de maatregel gelet op de ernst van het feit en de gedraging verhoogd dient te worden. Lid 3 en 4Bij de vaststelling van de verlaging wegens inlichtingenfraude komt de ernst van de gedraging tot uitdrukking in de hoogte van de maatregel. Naarmate het onterecht ontvangen bedrag hoger is wordt de maatregel hoger. De maatregel wordt gedurende één maand opgelegd waarna in de daarop volgende maanden gestart wordt met het terugvorderen van de ten onrechte verstrekte bijstand. Dit houdt in dat de maatregel met terugwerkende kracht wordt opgelegd. Daarnaast vindt een herziening plaats van het recht op bijstand over de maanden waarover onjuiste/onvolledige informatie is verstrekt. Lid 2 De bevoegdheid tot het geven van een waarschuwing bij het niet of niet behoorlijk nakomen van de inlichtingenplicht is gelijk aan de bevoegdheid tot het geven van een waarschuwing bij het te laat verstrekken van informatie. Zie hiervoor de toelichting artikel 8, lid 3. Artikel 11: Overige bepalingen inlichtingenplicht Lid 1In principe dient er bij fraude vanaf € 6.000,- (bruto bedrag inclusief de af te dragen of afgedragen loonheffing en premies) aangifte gedaan te worden bij het Openbaar Ministerie (OM) en dient er een proces-verbaal opgemaakt te worden. Als het OM een zaak in termen van strafrechtelijke bewijsbaarheid niet accepteert, bijvoorbeeld omdat er vormfouten zijn gemaakt, of dit nadeel becijfert op minder dan € 6.000,00, wordt de ISD De Rijnstreek geïnformeerd en zal er alsnog een maatregel opgelegd dienen te worden. Indien er ter zake van hetzelfde feit een strafvervolging is ingesteld, wordt het opleggen van de maatregel opgeschort zolang het OM de gedraging onderzoekt. Indien er strafvervolging is ingesteld die zover is gevorderd dat het onderzoek ter terechtzitting een aanvang heeft genomen dan wel er een schikking heeft plaatsgevonden op grond van art. 74 Sr, blijft de maatregel definitief achterwege. Lid 2Een maatregel wegens schending van de inlichtingenplicht wordt uit het oogpunt van rechtszekerheid niet opgelegd indien de overtreding 5 jaar of langer geleden heeft plaatsgevonden. Het hier gaat om de eerste constatering. HOOFDSTUK 4 Overige gedragingen die leiden tot verlagingArtikel 12: Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid Lid 1Onder tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan wordt verstaan: dusdanige gedragingen die tot (meer) bijstandsbehoeftigheid geleid hebben, anders dan de overige expliciet genoemde gedragingen in deze Afstemmingsverordening. Hieronder valt onder meer het op onverantwoorde wijze interen van vermogen, onderbedeling bij echtscheiding, niet verzekerd zijn tegen brandschade of wettelijke aansprakelijkheid jegens derden. Dit artikel is van toepassing op zowel de algemene bijstand als de bijzondere bijstand. Deze gedragingen kunnen qua ernst dermate verschillen dat het niet mogelijk is om hier een standaardmaatregel voor toe te passen. Lid 2Er is hier voor gekozen om voor de hoogte van de maatregel een standaardpercentage toe te passen en de ernst van de gedraging uit te drukken in de duur van de maatregel. Bij de vaststelling van de duur van de maatregel dient beoordeeld te worden hoe lang betrokkene onafhankelijk van bijstand zou zijn gebleven, indien hij wel voldoende besef van verantwoordelijkheid had getoond. Hier worden richtlijnen gegeven ten aanzien van de duur. Dit laat onverlet de mogelijkheid om af te wijken van duur en/of hoogte op basis van de mate van verwijtbaarheid en de individuele omstandigheden van de belanghebbende. In tegenstelling van de verplichtingen ten aanzien van arbeidsinschakeling, welke alleen betrekking hebben op de algemene bijstand, kan ongenoegzaam besef van verantwoordelijkheid ook bij bijzondere bijstand voorkomen. Behoudens de in deze verordening expliciet uitgewerkte gedragingen, dient de maatregel individueel te worden vastgesteld rekeninghoudend met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Als richtlijn kan bij periodieke bijzondere bijstand wel hetzelfde percentage gehanteerd worden als bij algemene bijstand, namelijk 10% procent. Lid 3Indien belanghebbende zowel algemene als bijzondere bijstand ontvangt, bijvoorbeeld levensonderhoud en woonkostentoeslag, wordt de maatregel in principe alleen toegepast op de algemene bijstand. Hierbij dient het causaal verband beoordeeld te worden tussen de gedraging en de maatregel. Heeft de overtreding alleen betrekking op de bijzondere bijstand, bijvoorbeeld niet aanvullend verzekerd zijn voor ziektekosten, dan kan de maatregel alleen worden toegepast op de bijzondere bijstand. Artikel 13: Zeer ernstige misdragingen Onder de term: ‘zeer ernstig misdragen’ kunnen diverse vormen van agressie worden verstaan, zij het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle gevallen als onacceptabel kan worden beschouwd. Er kan alleen een maatregel opgelegd worden indien er een verband bestaat tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen voor de ISD De Rijnstreek bij het vaststellen van het recht op een uitkering. Artikel 14: Het niet verlenen van de gevraagde medewerking Onder het niet verlenen van de gevraagde medewerking die nodig is voor de uitvoering is een algemene medewerkingsverplichting die zowel geldt ten aanzien van de arbeidsinschakeling als de verlening van de bijstand. Een algemene medewerkingsverplichting is onder andere het toestaan van een aangekondigd huisbezoek, voor zover relevant voor de bepaling van het recht c.q. de hoogte van de bijstand. Bij het niet verlenen van de gevraagde medewerking wordt de cliënt in de gelegenheid gesteld om alsnog binnen de hersteltermijn (artikel 54 WWB) zijn medewerking te verlenen. Indien de cliënt hier aan voldoet is er sprake van een maatregel van vijf procent. Artikel 15: Noodzakelijke betalingen Wanneer er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de belanghebbende zonder hulp niet in staat is tot een verantwoorde besteding van zijn uitkering, kan hem om grond van artikel 57 WWB de verplichting opgelegd worden om mee te werken aan betalingen aan derden, budgetbeheer e.d. De ISDR ken geen budgeteringsplicht. Artikel 16: Nadere verplichtingen In artikel 55 van de wet wordt de mogelijkheid geboden om de naast de in Hoofdstuk 2 van de wet opgenomen verplichtingen aan het recht op bijstand verbonden zijn of kunnen worden bepaalde andere verplichtingen op te leggen die strekken tot arbeidsinschakeling of vermindering dan wel beëindiging van de bijstand. De verplichting om zich onder medische behandeling te stellen, is expliciet opgenomen in het artikel. Een ander voorbeeld is de verplichting om zich als woningzoekende in te schrijven indien er woonkostentoeslag wordt verstrekt voor een te hoge huur. Artikel 17: Recidive en cumulatieLid 1Recidive kan slechts één keer worden toegepast. Bepalend voor de recidive is de datum waarop de eerste gedraging als verwijtbar is aangemerkt en de belanghebbende hiervan redelijkerwijs op de hoogte had kunnen zijn, dus de verzenddatum van de beschikking naar aanleiding van de eerste gedraging. Lid 2Bij een samenloop van verwijtbare gedragingen is het uitgangspunt dat alleen de verlaging uit de hoogste categorie plaatsvindt. Ook als er sprake is van verwijtbare gedragingen door beide partners, in geval van een gezamenlijke huishouding, wordt in het algemeen alleen een verlaging uit de hoogste categorie getroffen. Wel wordt van beide partners de recidiveregistratie bijgehouden. Bij het niet, niet geheel of niet tijdig voldoen aan de informatieverplichting is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, die bij beide partners geregistreerd dient te worden. Bij het voorgaande dient wel gekeken te worden of er in de individuele situatie van de uitkeringsgerechtigde(
2. n)aanleiding is om een cumulatie van maatregelen toe te passen. In situaties, zoals bedoeld in dit artikel kan het zich voordoen dat de uitkeringsgerechtigde afkomstig is uit een andere gemeente en op het moment van de verwijtbare gedraging nog geen 12 maanden in een van de ISDR gemeenten woonachtig is. Voor een goede uitvoering van deze verordening dient dan te worden nagegaan of er in de vorige gemeente een afstemming van de uitkering heeft plaatsgevonden. Wanneer een dergelijke afstemming heeft plaatsgevonden dan dient te worden nagegaan of deze gedraging ook bij de ISDR zou hebben geleid tot een verlaging van de uitkering. Wanneer dit het geval zou zijn geweest dan dient de grotere verwijtbaarheid van de gedraging tot uitdrukking te worden gebracht in een verdubbeling van de periode van verlaging van de uitkering. Artikel 18: Volharding en heroverweging Wanneer de uitkeringsgerechtigde volhardt in zijn verwijtbare gedragingen dan kan er een verlaging van de uitkering plaatsvinden die langer duurt dan drie maanden. Er zal dan telkens binnen drie maanden een heroverweging van de verlaging plaats dienen te vinden. Bij deze heroverweging hoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen en alle feiten en omstandigheden hoeven niet opnieuw beoordeeld te worden. Een marginale beoordeling volstaat. Er dient slechts beoordeeld te worden of het redelijk is om de vastgestelde verlagen te continueren. Hierbij dient allereerst gekeken te worden of de uitkeringsgerechtigde thans wel aan zijn verplichtingen voldoet. Wanneer dit het geval is kan besloten worden om af te zien van continuering van de verlaging van de uitkering. Wanneer de uitkeringsgerechtigde nog steeds niet voldoet aan zijn verplichtingen dan zal alsnog gekeken dienen te worden naar de omstandigheden waarin de uitkeringsgerechtigde verkeert. In een dergelijke situatie kan ook overwogen worden om het percentage waarmee de uitkering verlaagd wordt te verhogen, omdat de reeds toegepaste verlaging kennelijk niet het gewenst effect heeft HOOFDSTUK 5 De zelfstandig ondernemerArtikel 19: Doelmatige bedrijfs- of beroepsuitoefening Aan een zelfstandige kunnen op grond van artikel 38 lid 1 Bbz 2004 specifieke verplichtingen gericht op een doelmatige bedrijfs- of beroepsuitoefening worden opgelegd. Het stellen van deze verplichtingen is aan de orde wanneer er sprake is van gebreken in de bedrijfsvoering en wanneer, zonder aanpassing hiervan, de voortzetting van het bedrijf of beroep in gevaar komt. Aangezien het uiteindelijke doel van de Bbz 2004 is dat de zelfstandige middels zijn bedrijf of beroep zelf in de kosten van verdere exploitatie en zijn levensonderhoud kan voorzien, is de hoogte van de maatregel vastgesteld conform een gedraging van de vierde categorie. Artikel 20: Het niet naar behoren voeren van een administratie Op grond van artikel 38 lid 2 van de Bbz 2004 is de zelfstandige verplicht om binnen 6 maanden na afloop van het boekjaar uit eigen beweging of op verzoek van het college zijn administratie te overleggen. Indien hij hier na het geven van een hersteltermijn niet aan voldoet, kan er een maatregel worden toegepast. De maatregel is gelijk aan de algemene verplichting tijdig overleggen van gegevens. Artikel 21: Het niet nakomen van de arbeidsverplichting Indien een beroep of bedrijf tijdelijk (d.w.z. gedurende ten minste een halfjaar) niet kan worden uitgeoefend, dient de zelfstandige te proberen in het bestaan te voorzien door naar arbeid in dienstbetrekking uit te zien. In die situatie worden middels een beschikking de verplichting tot arbeidsinschakeling opgelegd. Bij het niet of niet voldoende meewerken aan deze verplichting, wordt de maatregel afhankelijk van de feitelijke gedraging vastgesteld conform artikel 5 en 6 van de verordening. HOOFDSTUK 6 SlotbepalingenArtikel 22: Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking met ingang van 1 januari 2009.