Wet van 1 november 1948, tot het vaststellen van nieuwe bepalingen betreffende de heffing van Kanselarijrechten Wet op de Kanselarijrechten 1948 Wij JULIANA, bij de gratie Gods, Koningin der Nederland

en, Prinses van Oranje-Nassau, enz., enz., enz. Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is, de bepalingen betreffende de heffing van kanselarijrechten opnieuw vast te stellen. Zo is het, dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze: Artikel 1 A Deze wet verstaat onder:

1. de ambtenaren: de hoofden van diplomatieke zendingen en consulaire posten of hun plaatsvervangers, alsmede die andere personen, welke door Onze Minister van Buitenlandse Zaken tot het heffen van kanselarijrecht zijn of worden aangewezen;
2. ambtsgebied: het district of - geen district vastgesteld zijnde - het ressort of sub-ressort van de ambtenaar;
3. land: het gebied van een vreemde Mogendheid of van derzelver kolonie, protectoraat of ander gewest of mandaatgebied, dan wel een deel van zodanig gebied;
4. heffen: het berekenen en ten laste stellen, onverschillig of de betaling vooruit, gelijktijdig of later geschiedt;
5. handeling: de dienst, welke de ambtenaar ten behoeve van een persoon verricht;
6. persoon: een natuurlijk persoon, of een rechtspersoon, hetzij naar het recht van Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba, hetzij naar buitenlands recht;
7. belanghebbende: de persoon, te wiens behoeve de ambtenaar de handeling verricht;
8. gezin: een echtpaar zonder kinderen, of een echtpaar met een of meer minderjarige kinderen, uit deszelfs huwelijk of uit een vorig huwelijk van een der echtgenoten geboren, of een vader met een of meer zijner minderjarige kinderen of stiefkinderen, of een moeder met een of meer harer minderjarige kinderen of stiefkinderen, of twee of meer minderjarige kinderen of stiefkinderen van dezelfde vader of de zelfde moeder buiten aanwezigheid hunner ouders of stiefouders;
9. Nederlands onderdaan: een Nederlands onderdaan, al dan niet Nederlander, of een persoon, staande onder Onze bescherming;
10. Nederlands, behorende tot het staatsverband van het Koninkrijk;
11. schip: tenzij het tegendeel blijkt, een vaartuig, hoe ook genaamd, dat gerechtigd is, de Nederlandse vlag te voeren;
12. zeeman: de kapitein en alle andere personen, vermeld in de monsterrol van een schip, waarop zij in dienstbetrekking zijn, alsmede de schipper en verdere bemanning van Nederlandse binnenvaartuigen, en Nederlandse onderdanen, die op een buitenlands schip in dienstbetrekking zijn, of die de ambtenaar aannemelijk maken, dat zij van de zee- of binnenvaart of van de visserij hun beroep maken;
13. proces verbaal: een verslag, dat de ambtenaar opmaakt, dateert, ondertekent en in zijn archief bewaart, doch waarvan hij afschrift geven kan;
14. blad: een dubbel vel papier;
15. bladzijde: 500 lettergrepen of 100 ideogrammen. B Waar deze wet voor de berekening van kanselarijrecht de maatstaf aanlegt van 500 Bruto Register Ton € 45,38 een uur of een half uur een maand een jaar of een halfjaar een bladzijde bladen, verstaat zij hieronder mede een aantal Bruto Register Ton, een bedrag, een tijdsverloop, een aantal lettergrepen of ideogrammen of een aantal bladen, dat beneden deze maatstaf blijft of na toepassing daarvan alsnog overschiet. Artikel 2 A De ambtenaren, bedoeld in art. 1, heffen van alle personen, te wier behoeve zij een handeling verrichten, in deze wet genoemd, het kanselarijrecht, daarvoor bij deze wet bepaald. B Zij laten de heffing van dat recht na, wanneer deze wet zulks voorschrijft, en kunnen de heffing nalaten, wanneer deze wet zulks veroorlooft. C Zij heffen geen kanselarijrecht met betrekking tot handelingen, waarvoor door of ingevolge deze wet geen recht bepaald wordt. D Is de ambtenaar belast met de algemene behartiging der belangen van een ander land, zo is deze wet toepasselijk op de handelingen, uit die behartiging voortvloeiende, en zullen, onverminderd de verhoging, bedoeld bij artikel 8, de woorden Nederlands en Nederlands onderdaan, voorkomende in deze wet, geacht worden, ter zake van die handelingen te zijn vervangen door overeenkomstige woorden betreffende dat land. E Is de ambtenaar echter belast met het beheer van een bestaande diplomatieke zending, consulaire post of ander bestaand kantoor van een ander land, zo past hij op de handelingen, uit dat beheer voortvloeiende, de voorschriften toe, welke dat land met betrekking tot kanselarijrechten mocht geven of gegeven hebben, en zal Onze Minister van Buitenlandse Zaken bepalen, welke de bestemming zal zijn van de gelden, die de ambtenaar uit dezen hoofde heft. F Onze Minister van Buitenlandse Zaken is bevoegd, overeenkomstig de bepalingen dezer wet voor handelingen, in deze wet genoemd, die te zijnen departemente verricht worden, het recht te heffen, daarvoor bij deze wet bepaald, tenzij er voor die handelingen, indien te zijnen departemente verricht, een ander recht is of zal worden vastgesteld, onder welke benaming ook. G Wij behouden Ons de bevoegdheid voor, een kanselarijrecht in te stellen voor een handeling, niet in deze wet genoemd. Daarop zijn de bepalingen dezer wet van toepassing. H Wij behouden Ons de bevoegdheid voor, bij gebleken noodzaak het bedrag van een kanselarijrecht, bij deze wet bepaald, te verlagen. Artikel 3 A Wij behouden Ons de bevoegdheid voor, te bepalen, dat de ambtenaren ten laste van belanghebbenden tot een bepaald land behorende, voor één of meer handelingen, in stede van het kanselarijrecht, daarvoor bij deze wet bepaald, een kanselarijrecht heffen, gelijk aan dat, hetwelk de ambtenaren van dat land voor die handelingen aan Nederlandse onderdanen in rekening brengen. B Wij behouden Ons de bevoegdheid voor, met vreemde Mogendheden overeenkomsten aan te gaan, waardoor bepaalde kanselarijrechten, bij deze wet bepaald, ten behoeve van belanghebbenden, tot het staatsverband dier Mogendheden behorende, worden opgeheven of gewijzigd. Artikel 4 De ambtenaar heft geen kanselarijrecht voor handelingen: A. ten behoeve van burgerlijke of militaire instanties van het Koninkrijk der Nederlanden of deszelfs staatsrechtelijke of administratieve onderdelen; B. ten behoeve van buitenlandse autoriteiten, wanneer hij meent, van de heffing van kanselarijrecht te moeten afzien; C. ten behoeve van leden van het personeel binnen en buiten ’s lands, ressorterende onder Onze Minister van Buitenlandse Zaken, al dan niet verbonden aan een diplomatieke zending of consulaire post, doch alleen, wanneer de handelingen verricht worden ten behoeve van de vervulling der ambtelijke taak van die leden van het personeel; D. ten behoeve van natuurlijke personen, die hem hun onvermogen aannemelijk maken; E. in verband met de dienstplicht dan wel met vrijwillige dienstneming bij enig onderdeel der strijdkrachten van het Koninkrijk; F. ten behoeve van hulp-acties of instellingen van weldadigheid, wanneer de ambtenaar meent, van de heffing van kanselarijrecht te moeten afzien. Artikel 5 A Bij uitzondering kan de ambtenaar het bedrag van het kanselarijrecht, met inbegrip van de opslag, waarmede dit in voorkomende gevallen ingevolge een of meer der artikelen 6, 7, 8 en 10 verhoogd is, verminderen met de helft, indien belanghebbende weliswaar niet zijn onvermogen aannemelijk maakt, maar het voor deze naar het oordeel van de ambtenaar nochtans te bezwarend zou zijn, het recht onverminderd te voldoen. B Dit artikel is niet van toepassing op het kanselarijrecht, voorzien bij artikel
16. Artikel 6 Wanneer de ambtenaar ten verzoeke van een persoon of in diens welbegrepen belang een handeling verricht: A. tussen de uren, voor elke diplomatieke zending of consulaire post door Onze Minister van Buitenlandse Zaken te bepalen; B. op Zondag; C. op feest- en rouwdagen, voor elke diplomatieke zending of consulaire post door Onze Minister van Buitenlandse Zaken aan te wijzen, verhoogt hij het kanselarijrecht met 50 %, met dien verstande dat dit artikel niet van toepassing is op I. Mekkagangers, die Nederlands onderdaan zijn; II. handelingen, die vóór het begin der sub A. bedoelde uren zijn aangevangen en niet langer dan een half uur na dit begin voortduren; III. de tariefposten, waarbij deze wet vermeldt, dat zij voor verhoging ingevolge dit artikel niet vatbaar zijn, doch voorts met dien verstande, dat die verhoging toepasselijk is op de maxima en minima, bij deze wet bepaald. Artikel 7 A Wanneer de ambtenaar ten verzoeke van een persoon of in diens welbegrepen belang een handeling verricht buiten zijn kanselarij, verhoogt hij het kanselarijrecht met 50 %, met dien verstande, dat de verhoging niet toepasselijk is op posten, waarbij deze wet vermeldt, dat zij voor verhoging ingevolge dit artikel niet vatbaar zijn. B De verhoging, bedoeld sub A, is toepasselijk op de maxima en minima, bij deze wet bepaald. C Bij de berekening van kanselarijrecht per uur of half uur voor een handeling, buiten de kanselarij verricht, komt alleen de duur der handeling zelf in aanmerking, met dien verstande, dat de gehele duur der afwezigheid in aanmerking komt, wanneer de tocht heen en terug op de kortst mogelijke route en zonder onnodig oponthoud langer dan een uur duurt. Artikel 8 Heeft de ambtenaar niet de overtuiging, dat belanghebbende Nederlands onderdaan is, zo verhoogt hij het kanselarijrecht met 50 %, met dien verstande, dat deze bepaling niet van toepassing is op de rechten, voorzien bij de artikelen 3 en 17, noch op de posten, waarbij deze wet vermeldt, dat zij voor verhoging ingevolge dit artikel niet vatbaar zijn. Artikel 9 De verhogingen, voorzien bij de artikelen 6, 7 en 8, zijn niet van elkander te berekenen. Artikel 10 Met ingang van een jaar na het in werking treden dezer wet verdubbelt de ambtenaar voor een handeling ten behoeve van een Nederlands onderdaan, buiten het Koninkrijk verblijvende, zolang deze zich niet na verloop van dertien weken, te rekenen van zijn aankomst in het ambtsgebied, of van een jaar na het in werking treden dezer wet, persoonlijk of schriftelijk voor inschrijving bij de ambtenaar heeft aangemeld, het kanselarijrecht, dat belanghebbende verschuldigd mocht zijn, in voorkomende gevallen na verhoging ingevolge de artikelen 6 en
17. Artikel 11 A Onze Minister van Buitenlandse Zaken is bevoegd, coëfficiënten vast te stellen of opnieuw vast te stellen, waarmede de ambtenaren in landen, door hem aan te duiden, hetzij alle kanselarijrechten vermenigvuldigen, hetzij die, welke Onze Minister hiervoor in aanmerking brengen zal. B De coëfficiënten zijn niet toepasselijk op kanselarijrechten, geheven ingevolge de artikelen 3 en 17, noch, wanneer zij verhoging betekenen, op tariefposten, waarbij deze wet zulks vermeldt. C Het coëfficiënt geldt mede voor de maxima en minima, bij deze wet bepaald. D De artikelen 5, 6, 7, 8 en 10 hebben betrekking op kanselarijrechten, waarop het coëfficiënt is toegepast. Artikel 12 A De kanselarijrechten worden verevend in de munt van de plaats, waar zij worden betaald. Indien de omstandigheden in een bepaald land hem daartoe aanleiding geven, is Onze Minister van Buitenlandse Zaken bevoegd te bepalen dat in dat land de kanselarijrechten worden verevend in een andere dan de hiervoor bedoelde munt. B De herleiding in buitenlandse munt van kanselarijrechten, die niet in euro worden betaald, geschiedt naar de koers, door Ons met de betrokken vreemde mogendheid overeengekomen, of, indien zulks niet geschied is, naar de koers van de dag, waarop de heffing plaats vindt. C Ter verantwoording van kanselarijrechten, in buitenlandse munt geheven ingevolge de artikelen 3 en 17 of als een percentage van een bedrag, geschiedt de herleiding in euro naar de koers, bedoeld sub B. D Onze Minister van Buitenlandse Zaken is bevoegd, regelen te stellen voor afronding der koersen, sub B. en C. bedoeld. E Bij gebreke ener algemeen erkende notering, waaruit de koers van de dag zou kunnen blijken, bepaalt Onze Minister van Buitenlandse Zaken de koers voor het herleiden van kanselarijrechten telkens wanneer hij aanleiding daartoe aanwezig acht. Artikel 13 A De honoraire consulaire ambtenaren heffen de kanselarijrechten te eigen bate tot een bedrag van € 2 722,68 per kalenderjaar behoudens bevoegdheid van Onze Minister van Buitenlandse Zaken, om voor een bepaalde standplaats dit bedrag hoger of lager te stellen. Hetgeen de honoraire consulaire ambtenaren gedurende het kalenderjaar boven het hun toekomende bedrag geheven hebben, verantwoorden zij aan ’s Rijks schatkist. B De overige ambtenaren verantwoorden alle kanselarijrechten, door hen geheven, aan ’s Rijks schatkist. C Het coëfficiënt, voorzien bij artikel 11, is toepasselijk op het bedrag, bedoeld in lid A. D Onze Minister van Buitenlandse Zaken is bevoegd, regelen vast te stellen, naar welke op een standplaats, waar zowel een beroepsambtenaar als een honorair consulair ambtenaar gevestigd is, de kanselarijrechten geheel of ten dele ten bate van laatstgenoemde komen. E Onze Minister van Buitenlandse Zaken is bevoegd, te bepalen, dat zekere handelingen, in deze wet genoemd, alleen door beroepsambtenaren kunnen worden verricht, en desgewenst regelen te stellen, volgens welke niettemin het kanselarijrecht, aan die handelingen verbonden, geheel of gedeeltelijk ten bate komt van de honoraire consulaire ambtenaar, binnen wiens ambtsgebied de handeling is aangevraagd, of belanghebbende woont of zich bevindt. Artikel 14 A De ambtenaar kan aan belanghebbende, zo mogelijk na ruggespraak met hem, de noodzakelijke onkosten in rekening stellen, welke hij voor het verrichten van een handeling maakt, ook indien hij de handeling niet voltooit of om andere reden geen kanselarijrecht heft. B De ambtenaar kan aan belanghebbende de schade, niet door verzekering gedekt, in rekening stellen, welke hij door het verrichten van een handeling mocht lijden, ook indien hij de handeling niet voltooit of om andere reden geen kanselarijrecht heft. Artikel 15 A De ambtenaar kan vooruitbetaling van kanselarijrecht vorderen en voorschot verlangen voor de onkosten, bedoeld bij artikel
18. B Op stukken, die hij tegen betaling van kanselarijrecht afgeeft, aftekent of afstempelt, vermeldt hij het bedrag in euro en buitenlandse munt van de kanselarijrechten, daarvoor door hem geheven, alsmede de artikelen of tariefposten dezer wet, waarnaar hij ze berekend heeft, de omrekeningskoers en de nummers, waaronder de handelingen in zijn register voorkomen. C Hij verstrekt belanghebbende op diens verzoek een gedetailleerde kwijting, door hem ondertekend, hetzij voor het geheven kanselarijrecht, alsmede onkosten en schade, ingevolge artikel 14 aan belanghebbende in rekening gesteld, hetzij voor het bedrag, dat hij ingevolge lid A. als vooruitbetaling of voorschot heeft ontvangen. D Geschiedt het afgeven, aftekenen of afstempelen van een stuk kosteloos, zo stelt hij daarop het woord "gratis" met vermelding van het artikel of de tariefpost, op grond waarvan hij de handeling kosteloos verricht heeft. Artikel 16 A Twijfelt de ambtenaar, welk artikel of welke tariefpost dezer wet op een handeling betrekking heeft, zo past hij die artikelen en tariefposten toe, waarbij het laagste recht voorzien is, doch staat het hem vrij, desgewenst onder toepassing van artikel 15, lid A, de beslissing van Onze Minister van Buitenlandse Zaken in te roepen. Beslist deze, dat belanghebbende te weinig heeft betaald, dan is deze gehouden, het verschuldigde aan te zuiveren. B Meent belanghebbende, dat de ambtenaar hem ten onrechte of te veel kanselarijrecht, onkosten of schade heeft in rekening gebracht, kan hij daartegen beroep in stellen bij Onze Minister van Buitenlandse Zaken. Beslist deze, dat belanghebbende ten onrechte of te veel betaald heeft, zo wordt hem het niet verschuldigde terug betaald. Artikel 17 1 Wij behouden Ons de bevoegdheid voor, regelen vast te stellen, krachtens welke de ambtenaar A. ten laste van een schip, dat de vlag voert van het land, waar hij gevestigd is, en dat uit zijn ambtsgebied naar Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba vertrekt, als kanselarijrecht de tegenwaarde heft van het bedrag in euro of andere munt, dat door een vertegenwoordiger van het land, welks vlag het schip voert, geheven zou worden, uit welken hoofde ook, van een Nederlands schip, dat onder gelijke omstandigheden uit een Nederlandse haven naar dat land vertrok; B. ten laste van een buitenlands schip, dat niet de vlag voert van het land, waar hij gevestigd is, en dat uit zijn ambtsgebied naar Nederland, de Nederlandse Antillen of Aruba vertrekt, als kanselarijrecht het bedrag heft, dat in de ter plaatse geldige of andere munt door een vertegenwoordiger van het land, welks vlag het schip voert, geheven zou worden, uit welken hoofde ook, van een Nederlands schip, dat onder gelijke omstandigheden naar dat land vertrok. 2 Onder buitenlandse schepen in de zin van dit artikel zijn niet te verstaan schepen, varende onder vreemde vlag, welke door een Nederlandse ondernemer zijn gehuurd of voor bepaalde tijd zijn bevracht. Artikel 18 De ambtenaar heft als kanselarijrecht: Post
19. Voor de expeditie van een schip (waaronder te verstaan is het nazien, aftekenen, registreren en bewaren van de scheepspapieren en de in- en uitklaring op plaatsen, waar de ambtenaar deze verricht), behalve wanneer de reis rechtstreeks heeft plaats gehad tussen een Nederlandse haven en een buitenlandse haven op de Schelde, de Maas, de Rijn of de Eems, op de zijwateren dezer rivieren of op de kanalen tussen Nederland en andere landen op het vasteland van Europa, dan wel tussen zodanige buitenlandse havens, per 500 Bruto Register Ton per reis ...... € 1,13 met dien verstande A. dat een schip in dezelfde haven gedurende één kalenderjaar niet meer dan tien maal het recht voor expeditie verschuldigd is, onverminderd de verplichting van de kapitein, om de ambtenaar scheepspapieren te vertonen in gevallen, waarin de wet dit voor schrijft; B. dat de ambtenaar het recht voor een sleep berekent naar het hoogste totaal, inkomend of uitgaand, van de inhoud der Nederlandse schepen, waaruit zij bestaat, met inbegrip van Nederlandse sleepboten. ten laste van een schip van minder dan minstens 500 B.R.T. Post
20. Voor handelingen in verband met de uitreiking van een getuigschrift betreffende inbeiteling of aanbrenging op een schip of binnenvaartuig van de merken, bedoeld bij art. 8