Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Amersfoort houdende regels omtrent het VTH Beleidsplan 2019-2022 (Amersfoort)

Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Amersfoort houdende regels omtrent het VTH Beleidsplan 2019-20221.Inleiding Voor u ligt het VTH beleidsplan 2019-

1. Dit is de opvolger van de Nota Integrale Handhaving Fysieke Leefomgeving. Met dit plan geven we invulling aan de wettelijke plicht die we hebben vanuit art. 7.1 Besluit omgevingsrecht (Bor). In dit plan staat beschreven hoe wij de komende jaren omgaan met onze taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) binnen de omgeving waar mensen wonen, werken en recreëren. Naast het invullen van de wettelijke verplichtingen die we hebben, is het doel van het plan om een bijdrage te leveren aan het realiseren van de visie die VTH heeft: "Wij dragen bij aan een leefbare stad waarin inwoners en Bedrijven zonder al te veel gedoe hun zaken kunnen regelen en waarin iedereen zich houdt aan de regels." Dit doen we door risico’s in kaart te brengen, prioriteiten te stellen en doelstellingen te formuleren op de geprioriteerde thema’s. Door dit beleidsplan geven wij op uniforme en transparante wijze inzicht in de beleidskeuzes die we maken, de organisatiewijze en de uitvoering van de VTH-taken. Het beleid kent voor een groot deel een uitvoerend karakter omdat de wetgever ons opdraagt hier beleid voor vast te stellen. De strategische keuzes zitten voornamelijk in het vaststellen van de prioriteiten. 2.Afbakening en positionering Dit plan heeft betrekking op een breed scala aan VTH-taken binnen het omgevingsrecht. Samengevat gaat het over taken die betrekking hebben op: bouwen, ruimtelijke ordening, monumenten, milieu, brandveilig gebruik, openbare ruimte (APV), drank en horeca, coffeeshops en ondermijning. De volledige lijst met landelijke en lokale wet- en regelgeving waar dit beleidsplan betrekking op heeft is te vinden in bijlage
2. Relatie met andere beleidsnota’s Er zijn 2 andere belangrijke beleidsnota’s die zich tot dit beleidsplan verhouden Integraal Veiligheids Programma (IVP) Dit programma ziet hoofdzakelijk op een uitwerking van de beleidskeuzes op het gebied van sociale veiligheid. Dit staat in verbinding met fysieke veiligheid waar dit beleidsplan op ziet. In de uitvoering is vaak sprake van overlap. Ook leveren vergunningverleners, toezichthouders en handhavers vaak direct een bijdrage aan het realiseren van de doelstellingen uit het IVP. De doelstellingen en prioriteiten uit het nieuwe IVP worden daarom waar van belang ook meegenomen in dit beleidsplan en in het Uitvoeringsprogramma dat hieruit volgt. Preventie- en Handhavingsplan Drank- en Horecawet Dit plan geeft inzicht in de wijze waarop wij invulling geven aan alcoholpreventie en handhaving van de Drank- en Horecawet. Bij de uitvoering van het DHW-plan wordt aansluiting gezocht bij deze nota en het HUP. 3.Leeswijzer Dit beleidsplan is opgebouwd uit een beknopte kern en een bijlagenboek. In de kern, welke nu voor u ligt, komen de volgende onderwerpen aan de orde: Visie op kwaliteit en plaats binnen de beleidscyclus Ontwikkelingen Visie op VTH Risico’s en prioriteiten Doelstellingen en indicatoren Uitvoeringsstrategie Er wordt steeds verwezen naar het bijlagenboek, welke integraal onderdeel uitmaakt van dit plan en waar een nadere uitwerking van de kern is te vinden. 4.De beleidscyclus Het VTH beleidsplan is het belangrijkste document in de VTH beleidscyclus. Deze cyclus staat hieronder afgebeeld in de big-
3. Het VTH beleidsplan vormt het strategisch beleidskader. De in dit plan gestelde prioriteiten en doelstellingen worden in het Uitvoeringsprogramma VTH, het operationeel beleidskader, doorvertaald. In de begroting worden de financiële middelen geregeld. Na degelijke voorbereiding vindt de uitvoering plaats. De gestelde doelen worden gemonitord en na een jaarverslag volgt een bijstelling van het Uitvoeringsprogramma voor het volgende jaar. Het beleidsplan wordt eens per vier jaar opgesteld. De provincie controleert als interbestuurlijk toezichthouder of wij de big-8 naar behoren doorlopen en uitvoeren. 5.Visie op kwaliteit De raad heeft in 2017 de “Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Amersfoort 2017” vastgesteld. In deze verordening staat aangegeven dat de kwaliteitscriteria, welke landelijk gezien worden als het instrument om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te meten, gelden voor de taken die door de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD Utrecht) uit worden gevoerd. Voor wat betreft de VTH-taken die wij zelf uitvoeren is dat enkel het geval voor zover door burgemeester en wethouders nader bepaald. Door middel van het vaststellen van dit beleidsplan verklaart het college de kwaliteitscriteria ook van toepassing op de VTH-taken die binnen de eigen gemeentelijke organisatie uit worden gevoerd. Waar niet voldaan kan worden aan de criteria of waar dit toch niet wenselijk blijkt, zal aan worden gegeven waarom niet. Hier geldt het zogenoemde ‘comply or explain’. Of we passen de kwaliteitscriteria toe, of we leggen jaarlijks uit waarom we dat niet doen. De kwaliteitscriteria zijn geen doel op zich, maar een waardevol middel om een zo hoog mogelijke kwaliteit van uitvoering te realiseren. In de Uitvoeringsprogramma’s binnen deze beleidsperiode zal steeds aan worden gegeven welke activiteiten moeten worden ondernomen om aan de criteria te voldoen. In bijlage 2 “Visie op kwaliteit” staat een nadere uitleg van de kwaliteitscriteria. 6.Beleidsevaluatie In bovenstaande weergave van de Big-8 gaat de evaluatie van het beleid vooraf aan het opstellen van een nieuw beleidskader. In bijlage 4 is deze beleidsevaluatie opgenomen. Uit de beleidsevaluatie komen een aantal aanbevelingen voor het nieuwe Beleidsplan en zijn de doelstellingen die in 2018 in het Uitvoeringsprogramma zijn gesteld, geëvalueerd. 7.Ontwikkelingen Het omgevingsrecht is continu in ontwikkeling. Het is dan ook onmogelijk om hier alle ontwikkelingen te schetsen die gedurende deze beleidsperiode een rol zullen spelen. We volstaan met het benoemen van de belangrijkste ontwikkelingen en de richting die we daarin zoeken. In de Uitvoeringsprogramma’s worden activiteiten opgenomen om in te spelen op de op dat moment relevante ontwikkelingen. Invoeren omgevingswet Op 1 juli 2015 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel Omgevingswet aangenomen. Deze wet zal op 1 januari 2021 van kracht worden. Het huidige omgevingsrecht is verbrokkeld en verdeeld over tientallen wetten. Er zijn aparte wetten voor ruimtelijk toezicht, bodem, waterbeheer, milieu, mijnbouw, monumentenzorg, natuur, geluid, bouwen en infrastructuur. Deze verbrokkeling leidt tot afstemmings- en coördinatieproblemen en verminderde kenbaarheid en bruikbaarheid voor alle gebruikers. De Omgevingswet beoogt om te komen tot één afgestemd instrumentarium voor de integrale aanpak van nieuwe initiatieven en de duurzame ontwikkeling voor gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Voor de invoering zullen we de wijze waarop we werken aan moeten passen aan de nieuwe wet. Op de inhoud is de verwachting dat er een verschuiving gaat plaatsvinden van vergunningverlening naar advisering aan inwoners en ondernemers en/of toezicht en handhaving. Dit is wel afhankelijk van de kaders die de raad zal stellen de keuzes zij daarin maakt. Energietransitie De energietransitie die landelijk is ingezet zal gevolgen hebben voor met name de activiteit bouwen onder de Wabo. De toetsing van vergunningaanvragen zal veranderen. Denk aan de eisen die gesteld worden aan nieuwe installaties als warmtepompen. De transitie zou een uitbreiding van het werkaanbod kunnen betekenen. Toezicht op basis van data Als overheden beschikken we over steeds meer data in verschillende databases welke nuttige informatie op kunnen leveren voor gericht toezicht. Met inachtneming van de juridische kaders (AVG) zullen we onderzoeken hoe we slim en efficiënt gebruik kunnen maken van deze data. Verwijderen asbestdaken Per 1 januari 2025 zijn asbestdaken verboden. Vanaf dat moment zullen we hierop moeten handhaven. In de aanloop naar 2025 zullen we een bijdrage leveren om voor 2025 zo veel mogelijk asbestdaken verwijderd te krijgen. Toezicht op bestaande gebouwen Mede onder invloed van de Omgevingswet en wet Private kwaliteitsborging bestaat de kans dat er een verschuiving plaats zal vinden van vergunningverlening naar toezicht. De bestaande gebouwenvoorraad veroudert en (thematisch) toezicht op deze voorraad zal vorm worden gegeven. Deze ontwikkeling is bovendien geprioriteerd in de raadspeiling van 8 januari
4. 8.Missie en visie Op de afbeelding rechts staan de missie, visie en de leidende principes van VTH van de gemeente Amersfoort weergegeven. Deze is tot stand gekomen door een jarenlange ontwikkeling en ervaring in het werkveld. De elementen uit de visie zullen tot uitdrukking worden gebracht in een aantal concrete doelstellingen. In het Uitvoeringsprogramma VTH in geven we aan welke activiteiten we ondernemen om de visie zo goed mogelijk te realiseren. 9.Omgevingsanalyse In bijlage 5 staat een uitgebreide probleemanalyse opgenomen. De probleemanalyse bestaat uit een omgevingsanalyse en een risicoanalyse. In de omgevingsanalyse duiden wij wat voor soort gemeente Amersfoort is en welke uitdagingen we op het gebied van VTH verwachten de komende beleidsperiode. We kijken hierbij naar de sociaal geografische factoren en het aanbod van VTH- taken in het afgelopen jaar. 10.Risicoanalyse In bijlage 6 Risicomatrix gemeente Amersfoort’ is de volledige uitkomst van de risicoanalyse te vinden die voor Toezicht en Handhaving op is gesteld. Voor Vergunningverlening wordt er niet gewerkt met een risicoanalyse. Voor bouwen wordt de landelijke toetsmatrix (zie bijlage 7) en een daaraan gekoppeld toezichtsprotocol gebruikt. Deze laatste wordt deze beleidsperiode ingevoerd. Voor de overige vergunningen toetsen we volledig aan alle daarvoor geldende toetsingskaders (zie bijlage 8 Vergunningenstrategie). De risicoanalyse is opgesteld volgens een landelijke systematiek*. De activiteiten die een hoge of een zeer hoge risicoscore hadden zijn geprioriteerd in deze beleidsperiode. Deze activiteiten zijn aangevuld met de bestuurlijke prioriteiten van zowel het college als de raad. Om deze bestuurlijke prioriteiten op te halen is voorafgaand aan de vaststelling van dit plan een Peiling gehouden in de Amersfoortse raad. Gezamenlijk vormen zij de “Meerjaren-prioriteiten” voor deze beleidsperiode. * Risicomatrix gebaseerd op het model van het Expertisecentrum Rechtspleging en Rechtshandhaving van het Ministerie van Justitie dat is ontwikkeld in het kader van het programma Handhaven met effect 11.Meerjaren-prioriteiten VTH 2019-2022 Bouwenen RO Bouwen zonder vergunning > 100m3 Sloop zonder of in afwijking vande vergunning met asbestop bedrijventerreinen, buitengebied enkernen Bouwen zonder vergunning > 100m3 Toezicht op bestaande bouw Brandveiliggebruik van bouwwerken Bijeenkomstfunctie (onderwijs/kinderopvang) gezondheidszorgfunctie (met bedgebied) gezondheidszorgfunctie (overig) Inrichting type B (Milieubelastend - meldingsplichting) Inrichting type C (Erg milieubelastend - vergunningplichting) Milieu(bodem) NalevingBesluit bodemkwaliteit (meldingen RUD) Saneringsplicht Wet bodembescherming Milieu (water) Lozing afvalwater Milieu (lucht) Geurhinder & stankoverlast Milieu (externe veiligheid) Opslag gevaarlijke stoffen (BEVI-inrichtingen) Vervoer gevaarlijke stoffen (weg, spoor, water & buisleidingen) Vuurwerk Milieu inrichtingen Milieutoezicht op bedrijven zonderverg./ melding Milieutoezicht bijkleine bedrijven Drank- en Horecawet Leeftijdsgrens Evenementen met vergunning Heelgroot, groot Evenementenzonder vergunning Heelgroot, groot, klein Drugs Drugshandel/ gebruik van drugs op straat Voertuigen Onbeheerd stallen van (brom)fietsen Parkeren Horecabedrijven Exploitatie openbare inrichting zonder of in afwijking vanvergunning Sluitingstijden openbare inrichting (ontheffing) Terras Seksinrichtingen Exploiteren seksinrichting zonder vergunning Straatprostitutie Vuurwerk Consumentenvuurwerk gebruik (aanwijzing) Dieren Loslopende honden (aanwijzing) Verontreiniging door honden Huishoudelijkafval Verbod inzameling & aanbieden huishoudelijk afval Jeugd Aanpakjeugdoverlast Algemeen Toezichtop basis van data Sociale veiligheid (ondermijning) Toezicht op socialeveiligheid 12.Relatie risico’s, prioriteiten, doelstellingen en top-10 Uit de VTH-visie en de vereisten uit de kwaliteitscriteria volgen een aantal algemene en kwaliteitsdoelstellingen. Deze doelen hebben een looptijd van 4 jaar. Uit de prioriteiten, die op de vorige pagina zijn benoemd, stellen we jaarlijks een top-10 op in het Uitvoeringsprogramma. Aan de top-10 worden prioriteitsdoelstellingen verbonden. Aan het eind van elk jaar wordt gekeken of deze doelstellingen zijn behaald en welke onderwerpen in het Uitvoeringsprogramma van het daaropvolgende jaar in de top-10 komen. We pakken de landelijke prioriteiten in Amersfoort doorgaans op via het “Provinciale Milieu Overleg” (PMO). Naast de overheden (gemeenten, provincie, waterschappen, Uitvoeringsdiensten, politie, Openbaar Ministerie), landelijke inspectiediensten (NVWA, RWS, Belastingdienst, SZW, ILT) en de Veiligheidsregio, nemen ook een aantal beherende instanties (Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Utrechts Landschap) en belangenorganisaties, zoals Utrechts Particulier Grondbezit deel aan het overleg.. 13.Gevolgen werkwijze prioriteitstelling Prioriteiten stellen we niet voor niets. We kunnen niet voor elke activiteit een doelstelling opstellen. Voor de geprioriteerde onderwerpen in de top-10 doen we dit wel. In de nalevingsstrategie (zie bijlage 9) staat uitvoerig beschreven wat per beleidsterrein (“Bouwen en Ruimtelijke Ordening”, “APV”, “Evenementen” en “Drank- en Horecawet, Horeca, Wet op de kansspelen en Coffeeshops”) de gestelde prioriteiten betekenen voor de mate van toezicht, de afhandeling van meldingen en de afhandeling van handhavingsverzoeken. Vereenvoudigd werken de prioriteiten als volgt door: Mate van toezicht Meldingen Handhavings- verzoeken Laag Geen Geen actie Licht feitelijk onderzoek en besluit Midden Geen Actie bij specifiek meldingenpatroon Onderzoek en besluit Hoog Niet planmatig Onderzoek en afhandeling Onderzoek en besluit Zeer Hoog Planmatig Onderzoek en afhandeling Onderzoek en besluit Per situatie zal wel een inschatting gemaakt worden in hoeverre direct handelen, ondanks een lage prioriteit, toch gewenst is. Zeker als de veiligheid in het geding is zal er direct gehandeld worden. Daarnaast krijgt iedereen altijd een terugkoppeling wat er met de melding wordt gedaan, of gedaan is. 14.Doelstellingen We maken onderscheid in 3 typen doelstellingen: Algemene doelstellingen: Doelstellingen voor VTH die we meten op outcome aangevuld met de doelstellingen per domein, veelal gemeten op output. Deze doelstelling gelden voor 4 jaar. Kwaliteitsdoelstellingen: Deze doelstellingen komen voort uit het Besluit omgevingsrecht (Bor), de kwaliteitscriteria de VTH-visie. Er zijn een aantal onderwerpen waar vanuit de Bor en de kwaliteitscriteria verplicht doelstellingen over moeten worden opgenomen. Daarnaast formuleren we aantal doelstellingen op basis van de VTH-visie die we hebben om deze visie ook te realiseren. Deze doelstellingen gelden voor 4 jaar. Prioriteitsdoelstellingen: Voor alle activiteiten die zijn geprioriteerd en die voor dat jaar in de top-10 van het Uitvoeringsprogramma zijn opgenomen, wordt tenminste één doelstelling opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. Voor 2019 is die top-10 ook in dit beleidsplan te vinden. De prioriteitsdoelstellingen worden jaarlijks getoetst op doelbereiking en eventueel bijgesteld. 14.1Algemene doelstellingen 14.2Kwaliteitsdoelstellingen 14.3Prioriteitsdoelstellingen: Top-10 In “bijlage 5 Probleemanalyse en Risicoanalyse” staan alle activiteiten opgesomd die op basis van de risicoanalyse of de bestuurlijke wens hoge en of zeer hoge prioriteit hebben gekregen. Deze prioriteit heeft een gevolg voor de wijze waarop wij het werk uitvoeren (zie “
5. Gevolgen prioriteitstelling” en in de Uitvoeringsstrategien). Jaarlijks kiezen we ook tien onderwerpen waar we, naast de algemene en de kwaliteitsdoestellingen, ook concrete doelstellingen op formuleren en waar we acties aan koppelen in het Uitvoeringsprogramma van dat jaar. Hieronder staat de “Top-10” voor 2019 met de daaraan gekoppelde doelstellingen. 15.Monitoring De Bor stelt in art. 7.6 dat gemeenten moeten monitoren of de doelstellingen worden bereikt. Om dit te meten is er een set aan indicatoren benoemd. In “bijlage 14 Doelstellingenoverzicht” is deze lijst met indicatoren opgenomen. Het betreffen indicatoren die genoemd staan in de kwaliteitscriteria aangevuld met indicatoren die volgen uit de beschreven doelstellingen. Denk aan het aantal en de aard van de genoemde aanvragen, aantal gegronde bezwaren en beroepen en de het naleefgedrag. 16.Vergunningenstrategie Onder punt 13 is vastgelegd welke doelen we willen bereiken. In de uitvoeringsstrategieën wordt bepaald hoe we dit gaan doen. In “bijlage 8 Vergunningenstrategie” wordt beschreven welke basiswerkwijzen worden gehanteerd bij de verschillende vergunningen en meldingen die we kennen. Uitgangspunt daarbij is dat dat burgers en bedrijven verantwoordelijk zijn voor het indienen van goede en volledige aanvragen. De aanvraag vormt immers de basis voor de te beoordelen vergunning. Bij de taakuitvoering worden de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, zoals het zorgvuldigheidsbeginsel, het vertrouwensbeginsel en het gelijkheidsbeginsel nageleefd. Per activiteit wordt beschreven wat het beoordelingskader is en welke toetsen worden uitgevoerd. In “bijlage 12 Proces Vergunningverlening” en “bijlage 13 Proces Bouwtoezicht” staat het volledige proces voor bouwen gedetailleerd uitgewerkt. 17.Nalevingsstrategie De nalevingsstrategie bestaat uit de preventiestrategie, de toezichtstrategie, de sanctiestrategie en de gedoogstrategie. Deze strategieën zijn volledig uitgewerkt in “bijlage 9 Nalevingsstrategie”. De preventiestrategie beschrijft welke middelen worden ingezet om overtredingen van wet- en regelgeving te voorkomen. Hierbij speelt communicatie een cruciale rol. De toezichtstrategie beschrijft op welke wijze invulling wordt gegeven aan onze toezichtstaak. En met welke intensiteit het toezicht binnen deze thema’s en taken wordt uitgevoerd. Als overtredingen worden geconstateerd, zijn we in beginsel verplicht hiertegen handhavend op te treden. Hiertoe staan een aantal sanctiemiddelen ter beschikking. De handhavingsstrategie bepaalt welke sanctiemiddelen, wanneer en tegen welke overtredingen worden ingezet. De handhavingsstrategie wordt ook wel sanctiestrategie genoemd. Door middel van dit beleidsplan wordt de “Landelijke Handhavingsstrategie” (LHS) vastgesteld die ook op is genomen in bijlage
6. Tenslotte wordt in de gedoogstrategie beschreven in welke bijzondere situaties en onder welke voorwaarden wij van handhavend optreden afzien. 18.Bijlagenboek Om dit beleidsplan kort en overzichtelijk te houden is er voor gekozen om veel beschrijvende delen op te nemen als bijlage in de vorm van een bijlagenboek. Dit bijlagenboek maakt onderdeel uit van dit beleidsplan. Bijlage 1 Overzicht wettelijke kaders Bijlage 2 Visie op kwaliteit Bijlage 3 Kwaliteitscriteria 2.1 Bijlage 4 Beleidsevaluatie Nota Integrale Handhaving Fysieke Leefomgeving Bijlage 5 Probleemanalyse en Risicoanalyse Bijlage 6 Risicomatrix VTH Amersfoort Bijlage 7 Toetsingsmatrix Bouwbesluit 2012 Amersfoort Bijlage 8 Vergunningenstrategie Bijlage 9 Nalevingsstrategie Bijlage 10 Landelijke handhavingsstrategie Bijlage 11 Sanctiebeleid horeca Amersfoort Bijlage 12 Proces Vergunningverlening Bijlage 13 Proces Bouwtoezicht Bijlage 14 Doelstellingenoverzicht Bijlage 15 Samenwerkingspartners en –afspraken Bijlage1:Overzicht wettelijke kaders Het VTH beleidsplan gaat over (de uitvoering van) de VTH-taken waarvoor wij het bevoegd gezag zijn. Het programma vloeit voort uit de wet- en regelgeving die betrekking heeft op de fysieke leefomgeving in een zo breed mogelijk zin. Concreet zijn dit de volgende landelijke en gemeentelijke kaders: Landelijke wet- en regelgeving Lokale regelgeving Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)) Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Besluit omgevingsrecht (Bor) Marktverordening 2013 Regeling omgevingsrecht (Mor) Erfgoedverordening 2010 Woningwet (Wonw) Winkeltijdenverordening 2013 Bouwbesluit Afvalstoffenverordening 2015 Wet milieubeheer Huisvestingsverordening 2018 Activiteitenbesluit milieubeheer Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) Besluit externe inrichtingen buisleidingen/- transportroutes Besluit risico zware ongevallen (Brzo) Vuurwerkbesluit Wet bodembescherming (Wbb) Besluit bodemkwaliteit Besluit lozing afvalwater huishoudens Besluit lozing buiten inrichtingen Wet luchtkwaliteit (Wlk) Wet geurhinder veehouderij (Wgv) Wet geluidhinder (Wgh) Monumentenwet (ICC (Monw) Drank- en horecawet (Dhw) Wet op de kansspelen (Wodk) Winkeltijdenwet (Ww) Zondagswet (Zw) Deze nota is niet van toepassing op de taken die voortvloeien uit de sociale en financiële wet- en regelgeving waarvoor de gemeente het bevoegd gezag is of wordt. Zoals: de Wet werk en bijstand (Wwb); Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo); Leerplichtwet (Lpw); Wet kinderopvang (Wko); Wet onroerende zaken (Woz); Bijlage2:Visie op kwaliteit Visie op VTH In het Beleidsplan is de Amersfoortse visie voor de uitvoering op de VTH-taken opgenomen. Deze is weergegeven in onderstaande afbeelding. In deze visie is opgenomen welke hogere doelstelling we willen realiseren (missie), voor welke concrete doelstellingen wij gaan (visie) en op welke manier we dat willen bereiken (Leidende principes). Jaarlijks stellen we een jaarplan voor de afdeling op, waarin we omschrijven wat we in dat betreffende jaar gaan doen om dit te realiseren. Landelijke visie op kwaliteit: De kwaliteitscriteria(2.1) Landelijk is een set aan criteria ontwikkeld om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH taken te meten, de Kwaliteitscriteria 2.1 (zie bijlage 3). Het is geen wettelijke verplichting om je aan deze criteria te houden, maar ze staan wel centraal in de discussie. Ook is in de wet opgenomen dat elke gemeente een verordening vast moet stellen waarin zij aangeeft hoe zij de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken wil waarborgen. In Amersfoort is deze verordening op 3 augustus 2017 vastgesteld. In deze verordening is opgenomen dat de kwaliteitscriteria gelden voor de taken die door de RUD uit worden gevoerd. Voor de taken die niet door de RUD worden uitgevoerd, en dus in overwegende mate binnen onze eigen organisatie, gelden de criteria voor zover nader door het college bepaald. Door middel van het vaststellen van dit Beleidsplan gelden deze criteria ook voor de taken die we in eigen huis uitvoeren. In het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma zal verslag worden gedaan van de mate waarin aan de kwaliteitscriteria wordt voldaan. Voldoen aan de kwaliteitscriteria vergt een continue investering en onderhoud en meten waar je staat. In deze beleidsperiode zullen we dit verder vormgeven. De kwaliteitscriteria bestaat uit 3 onderdelen: Inhoudelijke criteria: met welke inhoudelijke kwaliteit wordt het werk uitgevoerd Op de inhoudelijke criteria voldoen we voor het overgrote merendeel. Veel van deze criteria zijn weer opgenomen in deel 2 “procescriteria”. In deze beleidsperiode zullen we evalueren waar we nog een stap moeten zetten om volledig aan deze criteria te voldoen. Procescriteria: De procescriteria samen leiden tot een sluitende cyclus en kwaliteitsborging. De procescriteria betreffen eisen aan het proces dat doorlopen wordt. De eis is dat de “Big-8” wordt doorlopen. In Amersfoort doorlopen we deze “Big-8” ook elke beleidsperiode. De procescriteria betreffen een lange lijst aan eisen waar aan voldoen moet worden. We voldoen aan de overgrote merendeel van deze criteria. Ruimte voor verbetering is er altijd. Met het vaststellen van dit Beleidsplan zetten we hierin ook weer een grote stap voorwaarts. Criteria voor kritieke massa: Criteria over vakmanschap (opleiding, ervaring, kennis en het onderhouden en borgen daarvan) Met de kwaliteitscriteria voor kritieke massa kan een antwoord gegeven worden op de vraag of een organisatie en haar medewerkers in principe in staat zijn om de taken en onderliggende operationele activiteiten uit te voeren, gegeven de minimaal benodigde deskundigheid voor de uitvoering van deze taken en de continuïteit daarvan. In Amersfoort beschikken wij over een robuust team van medewerkers die qua omvang voor het overgrote merendeel voldoen aan de kwaliteitscriteria. Voor de specialistische deskundigheidsgebieden is dit nog niet voldoende in beeld en moet dat nauwgezetter in kaart worden gebracht. Het bijhouden van vakmanschap door kennis en opleiding is een aandachtspunt. Een opleidingsplan is in de maak. Interbestuurlijk toezicht (IBT) De Provincie Utrecht ziet als interbestuurlijk toezichthouder toe of en in hoeverre gemeenten voldoen aan de wettelijke kwaliteitseisen, onder andere op het gebied van het omgevingsrecht. Het IBT richt zich zowel op de taken vergunningenverlening, toezicht en handhaving, als op ruimtelijke ordening, milieu, externe veiligheid en erfgoed/monumenten. In de provinciale verordening systematische toezichtinformatie is vastgelegd welke informatie de provincie van de gemeenten jaarlijks wil ontvangen op de onderdelen van het omgevingsrecht. Op basis van de aangeleverde informatie vindt de beoordeling plaats. Hierbij kan het oordeel uitkomen op ‘adequaat’, ‘redelijk adequaat’ of ‘niet adequaat’. De Amersfoort is over de periode 2016-2017 beoordeeld met het oordeel ’redelijk adequaat’. Voor de periode 2017-2018 is dit verbeterd naar het beste oordeel mogelijk ‘adequaat’. In termen van de kwaliteitscriteria is het IBT gefocust op de procescriteria. Ook op de inhoudelijke criteria en de criteria voor kritieke massa willen we blijven verbeteren. De verbeteringen die we jaarlijks willen realiseren staan opgesomd in “Productblad G IBT” van het jaarlijks Uitvoeringsprogramma. Kwaliteitscriteria 2.1 Voor vergunningverlening, toezicht en handhaving krachtens de Wabo 7 september 2012 Deel A: Algemeen 1 Inleiding 1.1 1 Achtergrond In artikel 21 van de Grondwet staat de zorgplicht van de overheid voor het milieu vermeld. De gezamenlijke overheden hebben daarom hier een belangrijke taak te vervullen. De instrumenten vergunningverlening, toezicht en handhaving in het Omgevingsrecht geven hier, naast andere instrumenten, invulling aan. Als overheid zijn we verantwoordelijk voor een goede taakinvulling. Belangrijk hierbij zijn afspraken over wat een goede taakinvulling is. In de Packagedeal die de VNG, het IPO en het Rijk in juni 2009 hebben gesloten, is afgesproken dat er kwaliteitscriteria worden ontwikkeld en vastgesteld waaraan vergunningverlening, toezicht en handhaving in het Omgevingsrecht moeten voldoen. Vanuit de uitdaging om te komen tot één set met criteria die het fundament vormt voor een adequate uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhaving is de set aan kwaliteitscriteria 2.0 tot stand gekomen (3 december 2009). Een grote en brede groep praktijkdeskundigen uit gemeenten, provincies, landelijke en regionale diensten leverden hieraan een bijdrage. De ervaring die tot nu toe is opgedaan met de toepassing van deze criteria, heeft geleid tot de set kwaliteitscriteria 2.
7. De uitdaging was om de aanpassingen door te voeren, zonder in te leveren op het ambitieniveau van de kwaliteitscriteria 2.
8. De kwaliteitscriteria zijn herzien op tien punten, die vastgesteld zijn in het Bestuurlijk overleg van PUmA met de staatssecretaris van Milieu (28 juni 2012). Om de eenduidige interpretatie van de systematiek en daartoe behorende kwaliteitscriteria te bevorderen, is de structuur en diepgang van dit document aangepast en is aangesloten bij andere lopende trajecten als Programmatisch handhaven. 1.2 Doel De kwaliteitscriteria zijn bedoeld om de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (de VTH-taken) door gemeenten en provincies in het Omgevingsrecht te professionaliseren en de kwaliteit in de organisatie te borgen. De criteria gaan over proces, inhoud en kritieke massa. Het voldoen aan de criteria zorgt ervoor dat het bevoegd gezag in staat is om de gewenste kwaliteit en continuïteit te leveren. De set maakt inzichtelijk welke kwaliteit van de VTH-taken burgers, bedrijven en instellingen, maar ook overheden onderling en als opdrachtgevers, mogen verwachten. Door te voldoen aan de criteria zorgt het bevoegd gezag ervoor dat ze in staat is om de gewenste kwaliteit te leveren. De kwaliteitscriteria zijn er op verschillende niveaus beschreven. Deels hebben ze betrekking op de organisatie en deels op de medewerkers. Voor de organisatie betekent dit dat er een sluitende beleidscyclus om kwaliteit te borgen moet zijn, er een inhoudelijke ondergrens is en de taken belegd moeten worden organisaties die continuïteit in de uitvoering kunnen garanderen. Op medewerkerniveau moeten de taken belegd worden bij medewerkers die voldoende deskundig zijn om deze taken adequaat uit te kunnen voeren. 1.2.1 Wat is er nog meer? In 2010 zijn de output- en outcomecriteria ontwikkeld voor VTH-taken. Het biedt organisaties handvatten voor het stellen van meetbare doelen en afrekenbare resultaten. De ouput- en outcomecriteria zijn daarmee een waardevolle concretisering op de kwaliteitscriteria 2.
9. 1.2.2 Hoe nu verder? Deze set met kwaliteitscriteria zal conform het wetsvoorstel VTH wettelijk worden vastgelegd. De datum waarop alle overheidsorganisaties zullen moeten is per 1 januari
10. De implementatie gaat niet vanzelf, daarom zal er vanaf begin 2013 een implementatietraject gestart worden. De uitvoering van de VTH-taken is veranderd in loop van de tijd. Ook de eisen die gesteld worden aan de uitvoering veranderen. Een dynamische set kwaliteitscriteria is daarom belangrijk, zodat de kwaliteit van de taken, ook bij nieuwe onderwerpen, gewaarborgd blijft. De eerste grote aanpassingen wordt verwacht begin 2015, wanneer het kwaliteitsstelsel moet draaien. 1.3 3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de afbakening van de kwaliteitscriteria beschreven. De driedeling in de kwaliteitscriteria is vervolgens in de hoofdstukken 3 (criteria voor kritieke massa), 4 (procescriteria) en 5 (criteria voor inhoudelijke kwaliteit en prioriteiten) uitgewerkt. In afwijking van versie 2.0 zijn de spelregels opgenomen in deze drie hoofdstukken. In de bijlagen zijn de kwaliteitscriteria opgenomen die voorheen (versie 2.0) in Deel B stonden. In bijlage 1 staan de criteria voor kritieke massa en in bijlage 2 de criteria voor proces, inhoudelijke kwaliteit en prioriteiten. 2 Afbakening In de onderstaande paragrafen is de afbakening van de kwaliteitscriteria uitgewerkt. 2.1 Voor wie zijn de criteria? De kwaliteitscriteria zijn primair voor het bevoegd gezag van de Wabo. Daarbij gelden de volgende bijzonderheden: De kwaliteitscriteria voor taken behorende bij de bevoegdheid van het Ministerie van Economische Zaken (voor mijnbouw) en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (voor defensieterreinen) zijn niet uitgewerkt. De kwaliteitscriteria gelden niet als eis voor de adviserende taken die door wettelijke adviseurs (LNV, OC&W en waterschappen) in het kader van de Wabo worden uitgevoerd. De kwaliteitscriteria gelden wel voor de activiteiten in het kader van de verklaring van geen bedenkingen (vvgb), omdat deze vvgb in feite een onderdeel van de omgevingsvergunning betreft waarvoor een ander bestuursorgaan materieel bevoegd gezag is. De kwaliteitseisen gelden voor dat bestuursorgaan met betrekking tot het vvgb-onderdeel. De criteria hebben geen betrekking op artikel 2.2 van de Wabo (autonome taakuitoefening, onder meer kap en inrit). Een vrijwillige toepassing van de criteria op deze taken uit artikel 2.2 is uiteraard mogelijk. 2.2 2 Reikwijdte takenpakket De criteria hebben betrekking op het minimale kwaliteitsniveau dat nodig is om taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (inclusief de hiervoor benodigde activiteiten) tijdig, met de juiste procedurele en inhoudelijke kwaliteit en in continuïteit te kunnen uitvoeren. De afbakening is gebaseerd op artikel 2.
11. van de Wabo. Het betreft de vergunningverlening van, het toezicht op én de handhaving van onder meer de activiteiten bouwen, monumenten, milieu, brandveilig gebruik, planologische afwijking, flora- en fauna en natuurbescherming. Op grond van artikel 2.1 zijn de onderstaande taken te benoemen: Het verlenen, weigeren, wijzigen of intrekken van een omgevingsvergunning; Het afhandelen van meldingen; Het verlenen van ontheffingen; Het opstellen en vaststellen van een verklaring van geen bedenkingen. De afbakening voor toezicht en handhaving is gebaseerd op de activiteiten die zijn benoemd in artikel 2.1 van de Wabo, op de activiteiten zoals bedoeld in artikel 5.2, eerste lid van de Wabo en op de rechtstreekse verboden op grond van de wetten (o.a. Wet bodembescherming, Wet milieubeheer, Wet ruimtelijke ordening en Woningwet) en artikelen die in bijlage 1 zijn opgenomen. Op grond van artikel 5.2, eerste lid van de Wabo zijn de volgende taken te benoemen: Informatie verzamelen over de vraag of een activiteit of zaak voldoet aan de daaraan gestelde eisen, het zich daarna vormen van een oordeel daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan interveniëren of adviseren ter zake van sanctionering aan het bevoegd gezag; Informatie vastleggen en uitwisselen (inclusief de overdracht en meldingen aan het OM) met het oog op de beoordeling van de naleving van de regelgeving door de rechtssubjecten en de eventueel daarop volgende interventie of advisering inzake het opleggen van bestuurlijke sancties (waaronder het opleggen van een bestuurlijke strafbeschikking); Zorg dragen voor de bestuursrechtelijke handhaving van de geldende voorschriften, op grond van het bepaalde bij of krachtens de betrokken wetten voor degene die het betrokken project uitvoert; Beoordelen van wettelijke adviezen in het kader van bestuursrechtelijke, dan wel strafrechtelijke bevoegdheden; Klachten behandelen die betrekking hebben op de naleving van de regelgeving door rechtssubjecten; Bestuursrechtelijke of strafrechtelijke sanctiebevoegdheden toepassen (en in dat kader procedures te voeren). Tenslotte is de afbakening voor zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving gebaseerd op de activiteiten die benoemd zijn in artikel 2.12, lid 1, onder a, sub 3 van de Wabo. Dit betreffen de activiteiten voor het verlenen van de omgevingsvergunning in strijd met het vigerende bestemmingsplan, het inpassingplan of de beheersverordening en waarvoor een goede ruimtelijke onderbouwing en motivering nodig is (afwijkingsbesluit). 2.3 Elementen van de kwaliteitscriteria In lijn met het gedachtegoed vanuit (inter-)nationale standaarden voor kwaliteitsmanagement is gekeken naar de belangrijkste elementen voor het opstellen van de kwaliteitscriteria om de uitvoeringspraktijk op een steeds hoger plan te krijgen. Deze elementen zijn