Groenplan DiemenVisie op groenstructuur, groenbeleid en groenbeheer Bijlagen Waarde en betekenis van het openbaar groen Begrippenlijst Bronnen Workshop groen en spelen Jenaplanbasisschool De Nieuwe Kring Diemen Lijst monumentale bomen Voorkeursortiment vaste planten Reactienota inspraak Beantwoording vragen VVD over groenplan Addendum Groenplan Diemen 30 maart 2011 Collegeadvies 13 september 2011 Raadsvoordracht 27 oktober 2011 1Inleiding 1.1Doelstelling en rol van het plan De gemeente Diemen hecht grote waarde aan het openbaar groen. Groen draagt bij aan woongenot, het welzijn van de bewoners en de economische waarde van de woonomgeving. Diemen ligt in een vrij stedelijke omgeving een heeft voldoende groen in en om de woonbuurten. Dit groen moet optimaal ingericht en te gebruiken zijn. Daarnaast wil de gemeente het openbare gebied zo inrichten en onderhouden, dat het groen duurzaam en onderhoudsarm zal zijn. Het vorige groenbeleidsplan is in 1995 vastgesteld en het groenstructuurplan dateert uit
- Deels zijn de uitgangspunten hiervan nog geldig. Vanwege veranderende maatschappelijke vragen en de ruimtelijke ontwikkeling van Diemen zijn deze plannen aan herziening toe. Op dit moment is er geen groenbeheerplan in de gemeente aanwezig. Voor heel Diemen is in 2009 het Natuurbeleidsplan opgesteld en voor het buitengebied bestaat de Visie Groengebied Amstelland. Het groenplan richt zich op het groen binnen de bebouwde kom, dat bestaat uit de groene randen langs de infrastructuren, groengebieden, groen langs water en wegen en het groen in de woonwijken en vertaalt het bestaande beleid voor de bebouwde kom. Dit groenplan, het Natuurbeleidsplan en het Waterplan zijn bouwstenen voor de structuurvisie die de gemeente heeft opgesteld. Het Waterplan betreft zowel het woongebied als het buitengebied en hierin is het beleid voor een veerkrachtig watersysteem opgenomen. Dit groenplan vertaalt de principes van het Waterplan voor de inrichting en het beheer van het groen. De principes uit het Natuurbeleidsplan voor de ecologische zones zijn in dit groenplan overgenomen en vertaald in beleid voor beheer. Ook raakt dit groenplan met het beleid voor spelen, cultuurhistorie en de kwaliteit van de openbare ruimte. Het groenplan noemt voornamelijk principes voor spelen in het groen. De beleidsnota voor cultuurhistorie gaf aanleiding voor het vaststellen van waardevolle plekken in het groen. De gemeente ontwikkelt een handboek openbare ruimte, waarvoor dit groenplan mede als basis zal dienen. Doel groenplan Het groenplan heeft betrekking op al het groen binnen de bebouwde kom van Diemen. Het geeft een visie op het openbare groen dat in beheer is bij de gemeente en doet uitspraken over de beeldbepalende groengebieden die in beheer zijn bij particulieren. Dit groenplan heeft de volgende doelen: Bepalen van de gewenste kwaliteit van het groen en de daarmee samenhangende structuren en routes; Behouden en ontwikkelen van een duurzame groenstructuur en waterstructuur die aansluit op de cultuurhistorische, landschappelijke en architectonische waarden; Bieden van een beleidskader voor het beheerproces, beheerkwaliteit, communicatie, participatie van groen en een aantal thema’s die direct relatie hebben met het groen, zoals ecologische beplanting, groene routes, milieu, spelen in het groen, water en oevers, honden in de openbare ruimte en boombeleid; Doen van voorstellen en geven van richtlijnen voor de verbetering van de inrichting van het openbaar groen in parken, groenzones en de woonomgeving. Status groenplan Omdat het groenplan een thematisch beleidsplan is, kan het voorkomen dat de visie onderdelen bevat die knelpunten opleveren voor andere belangen van de gemeente Diemen of andersom. In dat licht vormt het groenplan een onderdeel van het afwegingskader waar, onderbouwd door andere gemeentelijke belangen, via besluitvorming van afgeweken kan worden. Dit groenplan dient tevens als kader voor inrichtingsplannen en beheerplannen. Bij het plan is een programma met maatregelen en projecten opgenomen. Het groenplan heeft raakvlakken met het beleid voor spelen, waterbeheer, recreatie en verkeer. Over deze onderwerpen doet het groenplan alleen uitspraken die betrekking hebben op het beeld en gebruik van groen, de groenstructuur en het totaalbeeld van de openbare ruimte. Voor de hoofdstukken 5 en 6 van de visie (deel 2) is het plan richtinggevend, hoofdstuk 7 is kaderstellend. Hiervan kan alleen gemotiveerd worden afgeweken. 1.2Werkwijze Voor het opstellen van dit groenplan is een ambtelijke werkgroep ingesteld die adviseerde over beleidslijnen en concepten. Het adviesbureau heeft een beleidsanalyse en een veldverkenning van het groen in en om de buurten uitgevoerd. Om het plan te voeden met ervaringen, ideeën en wensen van bewoners en gebruikers is in september 2009 een workshop met bewoners gehouden. Deze hebben zich over het groen in de wijken en in heel Diemen uitgesproken. De verwerking van de ideeën en wensen van bewoners is op 14 december 2009 aan de deelnemers van de bewonersworkshop gepresenteerd. In december 2009 vond een workshop met schoolkinderen van Jenaplanbasisschool De Nieuwe Kring plaats om ook vanuit de belevingswereld van kinderen inbreng over spelen in het groen te krijgen. Het concept uitgangspunt voor het groenbeleid zijn in oktober 2009 in een informatieve raadscommissie besproken. Het concept groenplan zal in de eerste helft van 2010 aan de raad gepresenteerd worden. 1.3Leeswijzer Als u wilt weten wat de kern van het groenbeleid voor Diemen is, dan kunt u dit lezen in hoofdstuk
- Visie en groenstructuur. Hier staan de uitspraken op hoofdlijnen over de hoofdgroenstructuur met hoofdassen, wijkassen, groenzones, groene routes en groengebieden. In § 5.4 kunt u lezen welke streefbeelden gelden voor de onderdelen van de hoofdgroenstructuur. Wilt u meer achtergrondinformatie over het belang van groen voor de kwaliteit van de woon- en leefomgeving in Diemen, dan kunt u dat vinden in hoofdstuk
- Waarde en betekenis openbaar groen en bijlage
- Als u wilt weten wat de kwaliteiten en voorstellen per buurt in Diemen zijn, dan is dat te lezen in hoofdstuk 6.Groen in de wijken, dat per wijk informatie geeft. Van elke wijk ziet u een groenkaart, enkele foto’s die een beeld geven van het groen in de wijk, een beschrijving van het karakter van de wijk en de voorstellen tot verbetering van het groen. Een samenvatting van het bestaande nationale, regionale en gemeentelijke beleid dat van invloed is op het groenplan is te vinden in hoofdstuk 4.Beleid. Hier staat ook het gemeentelijk beleid dat in ontwikkeling is. Nieuw beleid voor thema’s die van invloed zijn op het beeld, de gebruikswaarde en de ecologische kwaliteit van het groen staat in hoofdstuk 6.Thema’s. Hier kunt u lezen wat voorstellen zijn voor het toepassen van ecologische beplanting, de ontwikkeling van groene routes, de manier van communiceren over en participatie in groen, de bijdrage van groen aan de milieukwaliteit, spelen in het groen, inrichting van water en oevers en honden in de openbare ruimte. Voor de bomen, die een belangrijke functie vervullen in de openbare ruimte is in § 6.9 ook de uitwerking van beleidsvoorstellen gegeven. De manier waarop Diemen het groenbeheer uitvoert is uiteengezet in hoofdstuk
- Groenbeheer. Hier kunt u zien waar het beheer uit bestaat, hoe het georganiseerd is en hoe de kwaliteit gecontroleerd en geëvalueerd wordt. Op basis van een evaluatie van het groenbeheer doet dit groenplan een aantal beleidsvoorstellen. Hoe Diemen de gewenste situatie voor het groen wil bereiken, kunt u lezen in hoofdstuk
- Strategie. De voorstellen die uit de visie, de thema’s en het groenbeheer voortkomen zijn samengevat in een programma (hoofdstuk 10). 1.4Begripsbepaling richtinggevend en kaderstellend richtinggevend Met richtinggevend wordt zoals het woord aangeeft richting gegeven hoe vanuit het Groenplan een gebied groen ingericht kan worden. Als voorbeeld kan Spoorzicht, het voormalig sportterrein, genomen worden. Hiervoor worden verderop de volgende voorstellen genoemd (blz. 47): Behouden en beschermen park Spoorzicht als stadsnatuurgebied; Verbeteren verbindingen van Spoorzicht met het Diemer wandellandschap en creëren intern routenetwerk; Toegangen verbeteren; Aanleg natuurspeelzone en kleinschalig evenemententerrein; Vrijhouden grasveld voor natuurijsbaan; Watergangen met elkaar verbinden, aanleg ecologische oeverzones. De genoemde voorstellen zijn wensen vanuit het perspectief van een groene inrichting. Bij de ontwikkeling van het voormalig sportpark is de gemeentelijke structuurvisie uitgangspunt. De wensen uit het groenplan worden meegenomen voor zover dit past binnen het te realiseren programma en de ruimtelijke inrichting die daarvoor nodig is. In de Structuurvisie staat het volgende omschreven met betrekking tot Spoorzicht: Nadere uitwerking Voormalig sportpark/ Spoorzicht De ontwikkelingsmogelijkheden voor nieuwe woon- en werkgebieden zijn in Diemen beperkt. In de buurt Spoorzicht (voormalig sportpark) kunnen door combinaties van verschillende ruimteclaims interessante mogelijkheden ontstaan voor nieuwe ontwikkelingen die aansluitenop het station Diemen. Natuur, recreatie, woningbouw en bedrijvigheid kan hier in combinatie met elkaar tot ontwikkeling komen, waarbij afhankelijk van de situatie en doelstelling de nadruk op groen,blauw of rood kan komen te liggen. Wordt uiteindelijk besloten dat het voormalig sportpark Spoorzicht een groene invulling krijgt dan vormen de voorstellen in het Groenplan de leidraad voor inrichting van het gebied. kaderstellend Het begrip kaderstellend is meer dwingend dan richtinggevend. Hoofdstuk 7 - dat het groen in de wijken beschrijft - is kaderstellend. Om af te wijken van de voorstellen zoals deze beschreven zijn in dit hoofdstuk moet er een zwaarwegend motief zijn. Een afwijkend motief wordt met het inrichtingsplan ter besluitvorming voorgelegd aan het college. Als voorbeeld de voorstellen voor Vogelweide (blz. 116): Sfeer opwaarderen door meer groen aan te leggen Bij herinrichting gebruikswaarde verbeteren Bij herinrichting op goede groeiomstandigheden van bomen letten, meer groen toepassen Bij herinrichting gebruikswaarde speelplek verbeteren Opwaarderen entreesituatie door beeldbepalende bomen die als toekomstboom benoemd worden De hier genoemde voorstellen zijn kaderstellend. Het verschil met richtinggevend is dat bij kaderstellend niet alleen een afweging plaatsvindt maar dat deze afweging ook in de besluitvorming voor herinrichting meegenomen wordt. Met bovenstaande voorbeelden wordt aangegeven dat met het vaststellen door de raad van het groenplan, de raad alleen akkoord is gegaan met deze voorstellen als input vanuit de groen invalshoek bij ruimtelijke planvorming die nog moet plaatsvinden. De voorstellen zijn tevens een leidraad voor de uitvoering van plannen en beheer van openbaar groen. DEEL1KADER EN UITGANGSPUNTEN 2Waarde en betekenis van openbaar groen 2.1Samenvatting waarde en betekenis openbaar groen De waarden van groen hebben gevolgen voor het groenbeleid van Diemen. Hierna zijn de waarden kort beschreven en aan de hand van voorbeelden wordt verduidelijkt wat deze betekenen voor het groenbeleid en de groenstructuur van Diemen. De achtergronden staan in bijlage
- 2.1.1Structurele, ecologische en gebruikswaarde Structuurkwaliteit Deze hangt af van de continuïteit en inrichting van het groen. Het gaat hierbij om de samenhang van de bebouwde omgeving en het omliggend landschap, de oriëntatie en herkenbaarheid die het samenspel van groen en bebouwing bieden. Verbetermogelijkheden liggen in de afwisseling in het groen, in de goede verhouding van openheid en geslotenheid en in de zichtrelaties naar het omliggend landschap. Belangrijke dragers voor de structuur in Diemen zijn de Weespertrekvaart, het Amsterdam-Rijnkanaal en de Diem. Ervaren polderlandschap Relatie met de Weespertrekvaart Relatie met de Diem Relatie met het Amsterdam-Rijnkanaal Ecologische kwaliteit De basis hiervoor ligt in het functioneren van het ecologische netwerk in en rond Diemen. Diemen is aangesloten op de provinciale ecologische hoofdstructuur van Noord-Holland en heeft belangrijke ecologische gebieden en verbindingszones in de woonomgeving, zoals de spoorwegtaluds, het parkje Spoorzicht en de watergangen. De kwaliteit hangt af van een goede samenhang in de structuur van ecologisch waardevolle gebieden en van de mogelijkheden voor natuur in de woonomgeving door inrichting en beheer. Essen-Elzenbos (parkje Spoorzicht) Watergang met ecologisch beheerde oevers Gebruikskwaliteit Deze hangt af van het voldoende aanbod aan gebruiksmogelijkheden voor verschillende doeleinden (sporten, wandelen, spelen, kijken) en de verschillende leeftijdsgroepen. Ook hondenbezitters zijn een belangrijke gebruikersgroep. De gebruiksmogelijkheden zijn gebaat bij goede verbindingen met de groene openbare zones. De richtlijn voor een goede bereikbaarheid van het openbaar groen is een straal van 300m vanuit de woning. Spelen in het groen Fietsen en wandelen langs groene route 2.1.2Maatschappelijke waarde Groen en gezondheid Gezondheid bevorderen door voldoende verblijfsgroen op loopafstand (300 meter) van de woning en in elke wijk een buurtpark; aanvullen van groene plekken waar deze ontbreken. Verder aantrekkelijke routes om vanuit huis een korte wandeling te maken, de hond uit te laten en bij een park of recreatiegebied te komen. Voor ouderen zijn voldoende zitplekken langs de belangrijkste routes gewenst. Voor beschaduwing zijn bomen in de woonomgeving en rond scholen gunstig. Groen en bewegen Een samenhangend netwerk van groene routes om te wandelen, fietsen, joggen, skaten en dergelijke. Voldoende groen in de woonomgeving zodat het aantrekkelijk is om naar buiten te gaan. Joggen langs groene route Groen en woningwaarde Bij inbreidingen ervoor zorgen dat er voldoende groen van goede kwaliteit in de directe woonomgeving is en dat samenhangende en doorgaande groenstructuren behouden blijven of ontwikkeld worden. Dit geldt bijvoorbeeld voor de herontwikkeling bij het centrum en de ruimtelijke ontwikkelingen bij De Sniep. Groen en energiebesparing Behoud van groenstructuren, beplantingssingels en bomenrijen in de gemeente, bijvoorbeeld bij de weg- en spoorverbreding. Verstrooiing van geluid Langs doorgaande wegen zorgen voor voldoende begeleidende beplanting. Recreatieve waarde van groen In de directe woonomgeving kleine groenplekken bij speelvoorzieningen van kinderen. In de grotere groenstroken ook wat ruigere beplanting, zodat hier mogelijkheden zijn voor spelen in het groen. Zorgen voor aantrekkelijke zit- en ontmoetingsplekken in het groen die in de groenstroken en langs groene routes liggen. Groen als ontmoetingsplaats Spelen in het groen Groen en luchtkwaliteit Behoud van de aanwezige bomen in de gemeente en op plaatsen die relatief weinig bomen hebben de openbare ruimte aanvullen met bomen. Op parkeerplaatsen in principe bomen aanplanten. De beplantingsstructuur in enkele groenzones langs de snelwegen aanpassen om filtering en vasthouden fijnstof te bevorderen. Beschaduwde parkeerplaatsen zijn gunstig voor het milieu Groen en waterbuffering In wijken waar groen ruime afmeting heeft dit ook benutten voor waterberging. Waar mogelijk de plantsoenen en grasvelden gebruiken voor tijdelijke regenwateropvang. Dit is bijvoorbeeld mogelijk in de wijk Buytenstee, Ruimzicht Oost en West, Biesbosch en in Bergwijkpark. De uitbreiding van verharding in tuinen en in de openbare ruimte tegengaan en waar mogelijk het verhard oppervlak verminderen. Dit kan worden gestimuleerd door betere voorlichting over de effecten van verharde tuinen en door het bieden van alternatieve oplossingen voor een onderhoudsarme groene inrichting van particuliere tuinen. Groen en cultuurhistorie Behouden en ontwikkelen van het groen met cultuurhistorische waarden. Dit geldt met name voor Oud-Diemen, de Ouddiemerlaan en begraafplaats Rustoord. Ontwikkelen van beleid voor het beschermen van de monumentale en bijzondere bomen in de gemeente. Begraafplaats Gedenk te sterven Begraafplaats Rustoord Educatie, informatie en participatie Voor het vergroten van het bewustzijn en het ontwikkelen van de waardering is informatie en educatie over de cultuurhistorische en natuurwaarde van het groen belangrijk. Bijvoorbeeld door thematische routes, educatieve tuinen en informatieborden. Ook de natuureducatie op scholen kan hier extra aandacht aanbesteden. Bij het ontwikkelen van groenbeleid en herinrichting van groen is participatie van betrokkenen gewenst. Participatie met scholen Participatie met burgers 3Areaal en kengetallen Op 1 januari 2009 heeft Diemen 24.361 inwoners (bron Demografische kerncijfers per gemeente 2009, CBS) en 10.175 woningen (bron gegevens Stadsregio Amsterdam). Het openbaar groen omvat circa 119 hectare en het groen (inclusief de kunstgrasvelden) in het sportpark beslaat in totaal circa 6 hectare. Diemen heeft ruim 11.000 bomen in beheer. 3.1Areaal per groentype Het openbaar groen bestaat uit bomen, beplantingen, gras en kruidachtige begroeiingen. Deze oppervlakte is exclusief het water en de inrichting van de begraafplaatsen. De bomen zijn onderscheiden naar hun standplaats: in beplanting, gras of verharding. Knotbomen en leibomen zijn apart benoemd omdat hun beheer afwijkt van de bomen die vrij uit kunnen groeien. Tabel 3.1 Arealen per groentype in gemeente Diemen Hoofdgroep Groentype Hoeveelheid Eenheid BOMEN Bomen in beplanting 3.756 st Bomen in (ruw) gras 4.129 st Bomen in verharding 2.749 st Knotbomen 507 st Leibomen 50 st TOTAAL BOMEN 11.191 st BEPLANTINGEN Bosplantsoen 123.498 m2 Heesters 130.063 m2 Heesterrozen opgaand 18.203 m2 Bodembedekkers en heesterrozen 32.759 m2 Hagen 25.135 m2 Vaste planten 2.777 m2 TOTAAL BEPLANTINGEN 332.436 m2 GRAS EN KRUIDACHTIGE Sportgrasveld 31.255 m2 Grasvelden in sportpark 4.934 m2 Kunstgrasveld 17.836 m2 Gazon (kwaliteit A) 312.518 m2 Gras (kwal C, 6x per jaar) 142.815 m2 Recreatief gras met bollen 7.026 m2 Ruw gras (1x / 3 jaar maaien) 4.228 m2 Ruw gras (1x / jaar maaien) 124.697 m2 Ruw gras (2x / jaar maaien) 242.859 m2 Begraasd terrein 18.867 m2 TOTAAL GRAS 907.033 m2 WATERGANGEN EN OEVERS Schouwplichtige gemeentelijke watergangen 38.417 m2 Natte en natuurlijke oevers 16.473 m2 TOTAAL WATER EN OEVERS 54.890 m2 Bron: Groenbeheersysteem gemeente Diemen, dd 1 december 2009 3.2Evaluatie arealen In de nationale Nota Ruimte is voor het gebied binnen de bebouwde kom een richtlijn gegeven van 75 m2 openbaar groen per woning. In Tabel 3.2 is een overzicht gegeven van de hoeveelheid openbaar groen per wijk. Tabel 3.
- Hoeveelheid openbaar groen per wijk per woning Wijk Aantal woningen*) Hoeveelheid openbaar groen**) Hoeveelheid groen per woning (m2) Diemen Noord 3.145 248.110 79 Diemen Centrum 4.100 251.486 61 Diemen Zuid (inclusief Biesbosch) 3.042 291.574 96 Bergwijkpark (vnl werkgebied) 88 184.554 n.v.t. Industrieterrein 55.928 n.v.t. Sportpark (en Overdiemerpolder) 203.632 n.v.t. Bronnen: *) Gemeente Diemen, Monitor Wonen Diemen 2002 **) Groenbeheersysteem Diemen, 1 december 2009 Uit het overzicht blijkt dat inwoners van Diemen volgens de richtlijn van de Nota Ruimte over voldoende openbaar groen beschikken. Diemen neemt deel aan de Databank Gemeentelijk Groenbeheer. Hierin vergelijkt onderzoeksinstelling Alterra te Wageningen kengetallen voor groen. Om een goede vergelijking te kunnen maken hanteert Alterra het begrip standaardgroen dat iets afwijkt van de arealen openbaar groen zoals de gemeente deze vastlegt in het groenbeheersysteem. De meest recente cijfers dateren uit
- Aan het onderzoek namen in totaal 15 gemeente met een grootte van 20.000 - 50.000 inwoners deel. Diemen heeft in vergelijking met het gemiddelde van de overige gemeenten van dezelfde grootteklasse een relatief hoge hoeveelheid basisgroen per inwoner en per huishouden. De kosten per m2 en inwoner zijn eveneens hoger dan het gemiddelde van andere gemeenten. Een overzicht van de kengetallen staat in Tabel 3.
- Tabel 3.3 Vergelijking kengetallen groen Diemen met 14 andere gemeenten met inwonersaantal tussen 20.000 en 50.000 inwoners in 2007 m2 / inw. m2 / huishouden € / m2 € / inw. Diemen 52,0 110,7 1,13 58,94 Gemiddelde van gemeenten grootteklasse 20-50.000 inwoners 38,5 92,7 1,07 41,41 In het onderzoek van de databank zijn ook de verdeling in groentypen en de kosten per groentype vergeleken. Uit de vergelijking blijkt dat Diemen in verhouding weinig gazon heeft en een relatief grote hoeveelheid ruw gras. Dit heeft te maken met de ligging van het groen dat voor een groot deel in het Diemer wandellandschap langs de infrastructuur en in de grote groenstroken tussen de wijken ligt. Het onderhoud van dit ruw gras wordt relatief goedkoop uitgevoerd. Diemen heeft in verhouding tot andere gemeenten veel groen in de categorie “plantenperken”. Dit zijn eenjarige planten, vaste planten en bloembakken. In verhouding tot het totale groen is dit een klein onderdeel, zodat hier per gemeente al snel grote verschillen in optreden. Tabel 3.4 Vergelijking verdeling en kostenaandeel typen groen in Diemen met 14 andere gemeenten met inwonersaantal tussen 20.000 en 50.000 inwoners in 2007 Type basisgroen % verschil oppervlak t.o.v. gemiddelde % verschil kostenverdeling t.o.v. gemiddelde Bomen -19 - 42 Struiken -9 +31 Gazon -12 -62 Ruw gras +38 -77 Plantenperken +200 +50 3.3Conclusie Diemen heeft volgens de richtlijn uit de Nota Ruimte en in vergelijking met andere gemeenten van dezelfde grootte voldoende openbaar groen. De totale beheerkosten per oppervlak groen zijn iets hoger dan de vergelijkbare gemeenten. Dit komt voornamelijk door de relatief hoge kosten van de categorie struiken die bestaat uit heesters, heesterrozen, bodembedekkers en hagen. Dit is terug te voeren op het compacte groen binnen de woonomgeving in Diemen. 4Beleid 4.1Nationaal beleidskader, wet en regelgeving Op rijksniveau zijn twee richtinggevende nota’s opgesteld die uitspraken doen over groen in het stedelijk gebied: de Nota Ruimte van het Ministerie van VROM en het advies Recht op Groen van de Wetenschappelijke Raad voor het Landelijk Gebied. Daarnaast zijn er een groot aantal wetten en regels van toepassing op de inrichting van het groen. De belangrijkste zijn in deze paragraaf genoemd. Nota Ruimte
(2004)Het rijksbeleid voor groen in en om de stad is vastgelegd in de rijksnota Ruimte. Deze geeft richting aan het groenbeleid voor nieuwe en bestaande groenstructuren. In de nota spreekt het rijk haar zorg uit voor de zwakke positie van groen en geeft een richtlijn van circa 75 vierkante meter groen in de bebouwde kom per woning. Ook benadrukt de nota de bijdrage die parken en groenstructuren leveren aan de kwaliteit van steden en dorpen. Voor de mentale en fysieke ontwikkeling van kinderen bijvoorbeeld is het van groot belang dat ze buiten kunnen spelen en zich zelfstandig buiten kunnen verplaatsen (zie ook hoofdstuk 2 Waarde en betekenis openbaar groen). Dit stelt eisen aan de vormgeving van de dagelijkse leefomgeving. Behoud van parken en groenstructuren is daarom wenselijk, om achteruitgang van het groenareaal te voorkomen. Voor de herstructureringsopgave in steden en dorpen kan het echter noodzakelijk zijn een stuk van een park of voetbalveld te bebouwen. De verantwoordelijke overheden moeten hierbij zelf een afweging maken. Oplossingen die vermindering van het areaal groen in het bebouwd gebied eventueel aanvaardbaar maken zijn gelegen in een compensatie buiten het bebouwd gebied of door een kwaliteitsimpuls in het resterende groen waardoor de gebruikswaarde ten minste op het oude niveau blijft. Het is aan het gemeentebestuur om in concrete gevallen deze afweging te maken. Recht op Groen
(2005)De Wetenschappelijke Raad voor het Landelijk Gebied houdt in de nota Recht op Groen een pleidooi voor voldoende formaat en kwaliteit van groen in en om de stad. In de analyse staat dat het wenselijk is dat de groene openbare ruimte binnen 300 meter van de woning (lopend) en binnen 5 km van de stad (fietsend) te bereiken is. Bruikbaarheid vereist een bepaalde ruimtelijke structuur zodat het lopen van een rondje mogelijk is. Vanwege de betekenis van het bewegen dicht bij huis geldt hierbij als uitgangspunt dat mensen vanaf hun huis via groene routes rondgaande wandelingen van maximaal één uur kunnen maken. Recht op Groen geeft aan dat de richtlijnen voor de hoeveelheid groen van de nota Ruimte wellicht te laag zijn omdat de bevolking vergrijst en er meer behoefte is aan recreatieve mogelijkheden dicht bij huis. Wettelijk kader en regulering Voor de inrichting en het beheer van groen zijn de volgende wetten en regulering het belangrijkst. Burgerlijk Wetboek Hierin is de privaatrechtelijke zorgplicht van de gemeente als beheerder van groen en bomen omschreven. Deze wet heeft gevolgen voor de wijze waarop de gemeente haar zorgplicht vervult en omgaat met de daaruit voortkomende wettelijke aansprakelijkheid. De gemeente dient het beheer, de afhandeling van meldingen en de verrichte inspecties goed te registreren en de frequentie van het onderhoud af te stemmen op de resultaten van de inspectie. Boswet Doel is het handhaven en zo mogelijk uitbreiden van het oppervlak aan bosareaal, zowel uit oogpunt van economische waarde als voor het natuurschoon. Artikel 1 sluit een aantal type houtopstanden uit. De Boswet wijkt voor de uitvoering van een werk overeenkomstig een goedgekeurd bestemmingspan. De Boswet heeft geen betrekking op bomen in de bebouwde kom (hierbij geldt de door de gemeente vastgestelde Boswet-grens). Voor houtopstanden die onder de Boswet vallen zijn regelingen over kappen, herplantplicht, schade en compensatie vastgelegd. Dunningen op bospercelen hoeven niet gemeld te worden. Onder dunning wordt hier verstaan “een velling die uitsluitend als een verzorgingsmaatregel ter bevordering van de groei van de overblijvende houtopstand beschouwd moet worden (art. 1 lid 1)”. Flora- en faunawet Deze is van toepassing indien het groen een leefgebied is van te beschermen van inheemse planten en diersoorten. In artikel 75 van de wet staat dat men door ruimtelijke inrichting en beheer het leefgebied van beschermde soorten niet mag verstoren. Voor ruimtelijke inrichting is bij Algemene Maatregel van Bestuur per 10 september 2004 een uitzondering gemaakt voor algemene soorten. Bij een voornemen voor ruimtelijke inrichting dient altijd een vooronderzoek gedaan te worden naar de aanwezige soorten en hun verblijfplaatsen. Bij beheer gaat het er om dat de soorten zelf en hun nesten of verblijfplaatsen niet vernietigd of verstoord worden. Voor bomen in bijzonder is het van belang of er permanente nesten of verblijfplaatsen aanwezig zijn (holbroeders, broedbomen vleermuizen). In bepaalde gevallen is het mogelijk om een ontheffing te verkrijgen. Velling en snoei dienen bij voorkeur buiten het broedseizoen plaats te vinden. In het broedseizoen dient men van te voren te controleren op aanwezigheid van dieren, nesten en holen. De Vereniging Stadswerk en de Vereniging van Hoveniers en Groenvoor- zieners (VHG) hebben een gedragscode opgesteld voor het beheer van gemeentelijke groenvoorzieningen. Op basis hiervan kan de gemeente een leidraad vaststellen en door het werken met de gedragscode kan het bestendig beheer zonder ontheffingen uitgevoerd worden, waarbij deze aan de eisen van de Flora- en faunawet voldoet. 4.2Bestaand bovengemeentelijk beleid Ecologisch beleid gemeente Amsterdam Het groen in Diemen maakt deel uit van de ecologische structuur van Amsterdam. Binnen de bebouwde omgeving vormen de spoorlijnen secundaire verbindingen voor de ecologische structuur. Voor Diemen is het knelpunt bij de verbinding langs de A10 onder de spoorweg (nr 102) van belang. Stand van zaken Ecologische Structuur Amsterdam met knelpunten, 7 mei
- Bron: Dienst ruimtelijke ordening, gemeente Amsterdam 4.3Bestaand gemeentelijk beleid Het bestaand beleid van de gemeente dat van invloed is op het groenbeleid is te vinden in een aantal gemeentelijke en regionale beleidsplannen en verordeningen. Hierna staan puntsgewijs de belangrijkste uitspraken uit deze plannen. Natuurbeleidsplan Diemen 2009 Ecologische ontwikkeling waterlopen Oranjelaan, Henry Dunantlaan, Diemen zuid, sloot langs Metrowerkplaats (Verrijn Stuart) naar voorbeeld van Henry Dunantlaan. De knelpunten in het systeem van ecologische verbindingszones worden opgelost. Dit betreft zowel knelpunten tussen woonwijken als knelpunten in de verbindingen met de regionale ecologische structuur. De natuurwaarden in de woonwijken worden verhoogd. Alle natuur wordt zo toegankelijk mogelijk gemaakt voor recreanten. Hoe ver je daarin kunt gaan hangt af van de kwetsbaarheid van het terrein en de betreffende planten- en diersoorten. Het leefgebied van de ringslang in stand houden en uitbreiden. Landelijk gezien heeft Diemen een belangrijke functie voor de Ringslang. Daarnaast is dit de belangrijkste doelsoort voor ecologische verbindingen. Als het goed gaat met de Ringslang dan gaat het goed met veel kleine dieren (binnen bebouwde kom). Stel in nauwe samenwerking met actieve buurtbewoners een herinrichtingsplan voor Spoorzicht op, waarbij de natuurwaarden en de recreatieve waarden worden verhoogd. Harde beschoeiingen vervangen door natuurlijke overgangen tussen land en water. Het beheer van groenstroken uitvoeren zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Bij het bepalen van het sortiment aan straatbomen en voor plantsoenen wordt de voorkeur gegeven aan inheems materiaal. Binnen en buiten bebouwde kom ecologische waarde vergroten dor herinrichting van netwerk van grotere groenstroken en hierin gesitueerde waterlopen. Ecologische structuur Diemen met knelpunten, bron: Natuurbeleidsplan Diemen 2009 Beleidsplan groen 1995 Het beleidsplan groen doet uitspraken over de esthetische waarde, gebruikswaarde, beheer en sociale veiligheid. De volgende uitgangspunten zijn nog van belang. Esthetische waarde Aanvullen hoofdbomenstructuur op plekken waar deze onderbreken en het aanplanten van bomen langs de provinciale weg en Diemerdreef. Handhaven waardevolle oude bomen en opstellen van vernieuwde kapverordening ter bescherming. Bij de inrichting van het groen rekening houden met cultuurhistorische elementen en deze versterken, bijvoorbeeld Ouddiemerlaan en begraafplaats “Gedenk Te Sterven”. Gebruikswaarde Het aanleggen van enkele ontbrekende schakels in het netwerk van wandelpaden. Uitbreiden van de gebruikswaarde van het groen in het zuidelijke deel van het centrum door reserveren van gronden voor het realiseren van speelvoorzieningen en wandelpaden. Onderzoeken van de mogelijkheden om de volkstuinen langs de spoorbanen een meer openbaar karakter te geven en hierdoor extra waarde aan het openbaar groen toe te voegen. Zonering beheer vastleggen. Zonering baseren op functie en gewenst beeld van groen. Sociale veiligheid Plekken en routes waar mensen gebruik van moeten maken optimaal inrichten vanuit oogpunt van sociale veiligheid. Groenstructuurplan Diemen 1997 Het groenstructuurplan Diemen definieert de belangrijke dragers van de hoofdgroenstructuur, geeft beschrijvingen van het groen in de wijken en geeft streefbeelden weer voor het groenbeheer. Bijna alle voorstellen van dit plan zijn gerealiseerd, enkele voorstellen zijn nog in voorbereiding. Ontwerp Diemerbos 2008 Voor Diemerbos is een ontwerp gemaakt met de volgende uitgangspunten: Ontwikkelen van een nat, ruig moerasbos; Bevorderen van aantrekkelijkheid door het vormgeven van de entrees, toevoegen van fiets en wandelpaden en voorzieningen zoals kinderspeelbos en horeca; Bevorderen van de landschappelijke eenheid door de aanplant van langgerekte houtwallen, verbrede waterpartijen, maken van zichtlijnen. Dit betekent voor het groenplan dat de verbindingen met het Diemerbos optimaal moeten zijn. Spelen in Diemen- onderzoek speelruimte 2003 De bestaande speelplekken zijn geanalyseerd. Volgens het onderzoek is het speelplaatsenbestand gevarieerd samengesteld, het dagelijks onderhoud is overwegend goed en de speelwaarden zijn op circa 60% van de speelplekken goed. De verhouding tussen vraag en aanbod is goed, het aanbod is bijna iets te groot. Dit geldt vooral voor Diemen Zuid. Diemen Noord heeft voldoende aanbod, maar heeft geen goede verdeling op blok- en buurtniveau. In Diemen Centrum is er op zich voldoende speelruimte aanwezig, maar de spreiding is niet goed. Het speelruimteplan gaat niet in op informele speelaanleidingen en spelen in het groen. Concept Geef ze ruimte - Evaluatieonderzoek speelruimte 2010 Het speelruimteplan is in 2009/ 2010 geëvalueerd en er is een nieuw speelruimtebeleid in ontwikkeling. De belangrijkste conclusies van de beleidsanalyse zijn: De motivatie onder het buitenspelen, ontmoeten en samenspelen, lekt weg richting moderne contactmogelijkheden (SMS, MSN en profielwebsites). De speelruimte moet hiermee dus kunnen concurreren met zijn mogelijkheden tot elkaar treffen. In grote delen van Diemen is er nog (ruim) voldoende kritische massa (=aantallen jeugd) om zomaar buitenspelend elkaar tegen te kunnen komen. Een bedreiging is dat het aantal jeugdigen dalende is en dat de ontmoetingskansen kleiner worden. Het aanbod voor oudere schoolkinderen biedt voor hen te weinig herkenbare kwaliteit. Kansen bieden de centraal gelegen blokspeelplaatsen, de grote buurtspeelplaatsen en de toegankelijke schoolspeelplaatsen met veel gelegenheid tot ontmoeting voor meerdere leeftijden naast elkaar. In grote delen van Diemen is de verkeersruimte positief, of beter geen grote belemmering, voor de speelruimte ter plaatse. Een verdere invoering van 30-km zones, het beveiligen van school -thuisroutes en het oplossen van knelpunten is een terugkerend discussiepunt in de Raad. Op zich is dit gunstig voor de ontwikkeling van zelfstandige mobiliteit bij kinderen. Ook het invoeren van doorgaande en sociaal veilige fietsverbindingen tussen de wijken van Diemen zal hieraan bijdragen. Beleidsnota Cultuurhistorie 2003 In deze nota zijn de cultuurhistorisch belangrijke waarden en gebieden van Diemen weergegeven. Het beveelt onder andere aan om cultuurhistorisch belangrijke plekken beter zichtbaar te maken en het publiek erover te informeren. Structuurvisie Diemen, definitief 2011 In het ruimtelijke casco voor Diemen is de ruimtelijk-functionele structuur weergegeven. De dorpse verbindingsas Ouddiemerlaan, de groene verbindingsas met het buitengebied en de blauwe verbinding met de regio langs de Diem en Weespertrekvaart staan daarin centraal. Het ruimtelijk casco biedt onder andere de basis voor: Het dorp Diemen als herkenbare en leesbare ruimtelijke eenheid; Regionale betekenis, groen gezicht; Helder centrum en groene wijken; Stedelijke structuur opgebouwd uit een groen, rood en blauw vlechtwerk; Introduceren en herkenbaar maken van structuurlijnen als verbindende en duurzame stads- en dorpsassen; Meervoudig en intensiever gebruik van aanwezig groen, mede door het netwerk hiervan te versterken; Verwezenlijken van ecologische verbindingen. Ontwikkelingsbeeld Diemen 2040, bron: structuurvisie Diemen 2011 Milieunotitie 2009 De Milieunotitie heeft betrekking op het milieu in Diemen in brede zin: het geheel van uitwendige omstandigheden die van invloed zijn op de leefomstandigheden. Het gaat om het welzijn van de planten, dieren en mensen. Dit is beïnvloed door overheersende geluiden (lawaai), de toestand van de atmosfeer, het water, de bodem, en dergelijke. Voor de komende jaren gelden als speerpunten de integraliteit van de handhaving verbeteren (bouwen, brandveiligheid, milieu en openbare ruimte) en het opstellen en uitvoeren van beleid met betrekking tot geluid, luchtkwaliteit en klimaat. Bomenverordening Diemen Voor het beheer van en inrichting met bomen geldt de Bomenverordening van Diemen als basis. Hierin staat het beleid voor de juridische bescherming van bomen. Verder geeft de Bomenverordening uitgangspunten voor aanvragen voor kap van bomen, herplantplicht, schaderegeling en Iepziekte. De Bomenverordening doet ook uitspraken over boombescherming bij ruimtelijke inrichting. In de gemeente zijn herdenkingsbomen aangewezen, die extra bescherming genieten. 4.4Beleid in ontwikkeling Door de gemeenteraad van Diemen zijn drie moties aangenomen die direct betrekking hebben op het groenbeleid. De inhoud van de moties is hierna kort samengevat. Motie groenstructuur van 26 juni 2008 Uitgangspunt is dat groen bijdraagt aan woongenot, het welzijn van de bewoners en de economische waarde van de woonomgeving. Er is aandacht nodig voor: Het voorzien van toegangswegen naar en de verbinding tussen de parken en buitengebied van hoogwaardige groenstructuur; Groenstructuur verbeteren door toepassen van betere beplanting in de perken; Gebruik maken van heemplanten en bomen die goed op veengrond groeien. Motie onderhoud plantsoenen 9 en 11 november 2004 Er is een wens om te besparen op de kosten van onderhoud van grotere plantsoenen door het aanleggen of laten ontstaan van ruigere gedeeltes. Hierin kunnen Nederlandse planten en bomen toegepast worden om kansen te bieden aan insecten, zeldzame vlinders, zeldzame vogels en amfibieën. Motie Behoud en bevorderen monumentale bomen in Diemen 21 juni 2007 De raad van de gemeente Diemen is van mening dat het belangrijk is dat in alle wijken en in het buitengebied van Diemen voldoende monumentale bomen staan. Hiervoor kunnen enerzijds bestaande bomen behouden worden door ze optimaal te onderhouden en anderzijds op geschikte plekken bomen worden aangeplant die bedoeld zijn om uit te groeien tot monumentale boom. Van het groenbeleidsplan Diemen wordt verwacht dat er een werkwijze voor het behoud (optimaal onderhoud) en bevorderen (aanplanten) van monumentale bomen beschreven is. Daarnaast moet het behoud en aanplant van monumentale bomen in de bestemmings- plannen van De Sniep en Bergwijkpark en bij herziening van andere bestemmingsplannen in Diemen aan de orde komen. Bij eventuele budgettaire consequenties moet de raad geïnformeerd worden. DEEL2 VISIE OP STRUCTUUR EN BELEID 5Visie en groenstructuur In dit hoofdstuk is de visie op de hoofdgroenstructuur van Diemen beschreven. Als uitgangspunt voor de visie gelden de kaders van deel 1 die de benadering van het groen in Diemen bepalen. In § 5.1 en 5.2 is de ruimtelijke structuur van de regio en het openbaar groen in de wijken beschreven die invloed uitoefenen op opbouw en structuur van het groen. De conclusies uit deze twee bouwstenen vormen de basis voor de visie op de hoofdgroenstructuur in § 5.
- De uitwerking in streefbeelden voor de onderdelen van de hoofdgroenstructuur staat in § 5.
- 5.1Diemen in de regio De structuur van de stadsregio Amsterdam bestaat uit een aantal stedelijke lobben, die door groene scheggen van elkaar worden gescheiden. De basis voor deze structuur werd gelegd in het Algemeen Uitbreidingsplan (AUP, 1935). Diemen maakt onderdeel uit van de zuidoostelijke lob en wordt aan de noord- en oostzijde door een groene scheg met voorzieningen voor extensieve en intensieve recreatie begrensd. Langs deze scheg dringt het landschap van de Vechtstreek via de zuidoever van het IJmeer tot aan het Flevopark de stad binnen. De groene zone langs de Diemerzeedijk scheidt Diemen van de Amsterdamse woonwijk IJburg en het IJmeer. Het Diemerzeedijkgebied is als natuur- en recreatiegebied ingericht en is te bereiken via de Nesciobrug. Aan de oostrand van Diemen ligt op circa 10 minuten fietsen van het centrum het recreatie- gebied Diemerbos dat tot 2011 wordt uitgebreid en opgeknapt. Deze opknapbeurt omvat het verbeteren van het padenstelsel, uitbreiden van recreatieve voorzieningen en vergroten van de variatie in de natuur. Diemen grenst in het westen aan de Amsterdamse stadsdeel Watergraafsmeer en Duivendrecht en in het zuiden aan Amsterdam Zuidoost. Diemen maakt onderdeel uit van de stadsregio Amsterdam en is goed aangesloten op het landelijke net van openbaar vervoer door spoorlijnen, metrolijnen, tram en verschillende buslijnen. Door de begrenzing van Diemen door snelwegen en provinciale wegen is de gemeente optimaal ‘via buitenom’ bereikbaar. Binnen de woonomgeving van Diemen en naar de recreatiegebieden in de omgeving wordt langzaam verkeer bevorderd. Sluipverkeer door Diemen wordt geweerd. Dit heeft ook invloed op de relatie tussen de hoofdroute voor autoverkeer door de woonomgeving en de hoofdgroenstructuur: deze twee hoeven niet per se aan elkaar gekoppeld zijn. En het betekent ook dat de routes binnen de woonomgeving van Diemen en naar de recreatiegebieden optimaal moeten zijn. De woonkwaliteit in Diemen is in belangrijke mate bepaald door de ligging aan de rand van de stadsregio Amsterdam. In de 19de eeuw was het een boerendorp in de polder Watergraafs- meer op ruime afstand van de stad Amsterdam. In de tweede helft van de 20e eeuw heeft Diemen een forse stedelijke ontwikkeling doorgemaakt en in de 21ste eeuw is de bebouwing nauwelijks te onderscheiden van de stadstructuur van Amsterdam. Toch heeft Diemen een dorpsfeer dat haar onderscheidt van de omringende wijken. De grenzen van Diemen met de omliggende gemeentes worden gevormd door (snel)wegen en spoorlijnen. Ook de woongebieden van Diemen zijn door infrastructurele lijnen van elkaar gescheiden. Deze lijnen vormen barrières voor ecologische en ruimtelijke relaties met het omringende landschap en met de omringende stadstructuren. Conclusie: Korte afstanden tot bossen, polderlandschappen en water in het buitengebied; Optimale verbinding met de stadsregio Amsterdam voor alle soorten van vervoer; Hoofdroutes voor autoverkeer door het woongebied van Diemen vallen niet per se samen met de hoofdgroenstructuur; Bevordering van langzaam verkeer routes door Diemen en naar de recreatiegebieden; Dorpsfeer van Diemen die haar onderscheid van omringende woonwijken; Infrastructuur vormt grote barrières voor ecologische en ruimtelijke relaties. Diemen in de regio 5.2Het openbaar groen in Diemen, huidige situatie De opbouw van de stedelijke en de groene structuur in de woonwijken en bedrijventerreinen is deels gebaseerd op het onderliggend landschap. De Ouddiemerlaan bijvoorbeeld volgt nog de oude ontginningsroute van het moerassige land dat Diemen in de middeleeuwen was. De structuur van Diemen wordt echter grotendeels beïnvloed en gevormd door infrastructuur- spoorlijnen, snelweg, kanaal en trekvaart – die het stedelijke gebied in afzonderlijke eenheden opdelen. Deelgebieden zijn op opgespoten zand gebouwd en hier zijn de historische structuren verdwenen. De bebouwingscontour heeft haar fysieke grens bereikt die door infrastructuur gesteld is. Alleen in herstructureringsgebieden bestaat de mogelijkheid voor uitbreiding van openbaar groen. De hoeveelheid groen in Diemen is gezien vanuit de landelijke richtlijn van 75 m2 per woning voldoende. Naast de ruim aanwezige privéruimtes is daarom de bestaande openbare ruimte en het daarin aanwezige groen van uitzonderlijk belang voor de gemeente. De geluidshinderzones langs de infrastructuur bestaan uit groene linten, waarin natuurlijk beheer, speelplekken, wandel- en fietsroutes, hondenuitlaatplaatsen en volkstuinen een plek vinden. De verbindingen voor wandelaars of fietsers in deze groene zones lopen niet overal door. Het Amsterdam-Rijnkanaal en de trekvaart zijn belangrijke openbare ruimtes in Diemen en hierlangs liggen de routes naar de recreatiegebieden. Ondanks hun rol als belangrijke dragers van de hoofdgroenstructuur hebben zij geen sterke beeld- en verblijfskwaliteit. De routes zijn plaatselijk slecht herkenbaar en sluiten op een aantal plekken niet goed op elkaar aan. Er is weinig aanbod aan parken en grotere plantsoenen binnen en tussen de woonwijken voor recreatieve en sociale doeleinden. De stedenbouwkundige typologie bepaald in grote mate het uiterlijk van het openbaar groen binnen de buurten. Diemen heeft een variatie van suburbane woonmilieus met bijbehorende typen openbaar groen, maar de meeste kenmerken zich door zeer compact groen in de directe woonomgeving dat voornamelijk bestaat uit bomen, bodembedekkers en kleine heestervakken. Uitzonderingen zijn de parkstrook langs het Amsterdam Rijnkanaal in Diemen Noord, de wijk Ruimzicht met grotere groenplekken binnen de grootschalige strokenverkaveling en de wijk Biesbosch die gekenmerkt is door de toepassing van bosplantsoen. Vanwege sociale veiligheid en gebruikseisen is de toepassing van bosplantsoen in de woonomgeving in Ruimzicht en Biesbosch afgenomen en hierdoor gaat het groen in deze wijken meer op het standaard groen in heel Diemen lijken. Het openbaar groen wordt in het algemeen als saai ervaren. Op een aantal plekken experimenteert de gemeente succesvol met bijzondere decoratieve of ecologische beplanting. Deze kunnen op andere locaties in de gemeente ook worden toegepast om synergie in inrichting en beheer te behalen. Pleinen en plantsoenen zijn vaak voorzien van speelvoorzieningen, het merendeel is echter voor één bepaalde leeftijdsgroep ingericht en biedt weinig flexibiliteit in het gebruik voor kinderen van verschillende leeftijden. Op de openbare ruimte rusten vele claims. Het groen moet voldoen aan esthetische waarden, moet ruimte bieden voor natuur, contemplatie, spelen, wandelen, fietsen en het uitlaten van honden. Tegelijkertijd moet het beheerbaar zijn en mag niet te veel kosten. Conclusie: De oude ontginningsroute (Ouddiemerlaan), maar vooral de infrastructuur bepaalt de groene structuur van Diemen; Alleen in herstructureringsgebieden is er mogelijkheid voor uitbreiding van openbaar groen; De hoeveelheid groen per woning is voldoende; De bestaande openbare ruimte met het daarin aanwezige groen is van uitzonderlijk belang voor de gemeente; Langs de infrastructuurlijnen liggen groene zones met ruimte voor verschillende activiteiten en functies. De wandelpaden en fietsverbindingen in deze zones zijn soms onderbroken; Langs het Amsterdam-Rijnkanaal en de trekvaart liggen belangrijke openbare ruimtes; ze hebben geen sterke beeld- en verblijfskwaliteit en de routes daarin zijn plaatselijk slecht herkenbaar en niet goed met elkaar verbonden; Er is nauwelijks aanbod aan parken en grotere plantsoenen binnen de woonwijken; De afwijkende typen openbaar groen in Ruimzicht en Biesbosch zijn meer op het standaard groen in de overige wijken gaan lijken. Het groen binnen de buurten wordt over het algemeen als saai ervaren; De gemeente experimenteert op een aantal plekken succesvol met bijzondere beplanting. Er zijn kansen om dit ook elders in de wijken toe te passen waardoor dit er synergie kan ontstaan bij de uitvoering van dit type onderhoud; De inrichting van speelvoorzieningen biedt te weinig flexibiliteit voor gebruik door verschillende leeftijdscategorieën; De openbare ruimte moet voldoen aan veel verschillende eisen en er ontstaan steeds nieuwe claims hierop. Hierin ligt de kans dat door het vervullen van zoveel mogelijke wensen een breed draagvlak en belangstelling ontstaat voor het groen. Fragmentering doorgaande groene routes zowel binnen de dragers van de hoofdgroenstructuur als ook binnen de geluidshinderzones. 5.3Visie Doelstelling van de visie op het groen in Diemen De in § 5.1 en 5.2 beschreven punten leiden tot de visie op de hoofdgroenstructuur van Diemen. De doelstelling is optimaal gebruik te maken van het aanwezige groen in en om Diemen en de waarde te verhogen en te behouden. Dit wordt bereikt door het vaststellen van een duidelijke hoofdgroenstructuur, die uit samenhangende groenelementen bestaat waarin alle belangrijke functies van het groen een plaats vinden. Er zijn een aantal thema’s die een bijzondere invloed hebben op het groen. Deze komen vanuit maatschappelijke behoeften en ecologische of milieuwaarden. Zij stellen eisen aan de inrichting en het beheer van het groen in de openbare ruimte. Door deze eisen te integreren in de visie op het groen wordt de waarde van het groen verhoogd en het draagvlak vergroot. Afbakening van het bereik van de visie Deze visie gaat over het groen binnen de bebouwde omgeving van Diemen. Er zijn objecten, die meespelen in de openbare ruimte van Diemen, buiten bezit of beheer van de gemeente Diemen, zoals het Amsterdam-Rijnkanaal en de provinciale wegen. Indien het groen van het buitengebied of van andere grondeigenaren of beheerders cruciaal is en direct invloed heeft op de woonomgeving is dit in de visie opgenomen. De gemeente zal de streefbeelden voor deze gebieden bij de betreffende instanties voorleggen en deze in overleg proberen te realiseren. 5.3.1Visie op de Hoofdstructuur – gewenste situatie Bij de beschrijving van de gewenste situatie maken we onderscheid tussen de hoofdgroenstructuur en beleidsthema’s. De hoofdgroenstructuur bestaat uit de groenzones en groengebieden die langs de doorgaande wegen en waterwegen en in de stadsranden liggen. De beleidsthema’s hebben betrekking op plekken of routes die een relatie hebben met de beleving van het groen in de stad, zoals speelplekken en routes naar omliggende recreatiegebieden. Deze thema’s worden over het algemeen bepaald door maatschappelijke behoeften en ecologische of milieuwaarden. 5.3.2Hoofdgroenstructuur: een sterk netwerk Een sterke groenstructuur is bepalend voor het karakter en beeld van een gemeente. Deze sterke structuur kan worden bereikt door het vaststellen van een duidelijke hoofdgroenstructuur, die uit samenhangende groenelementen bestaat waarin alle belangrijke functies van het groen een plaats krijgen. Het belangrijkste doel voor Diemen is het creëren van een sterk netwerk van verbindingen voor langzaam verkeer tussen de woonwijken en tussen Diemen en de omgeving. Dit sterke netwerk van groenzones wordt beeldbepalend voor Diemen en zorgt er voor dat Diemen zijn karakter kan ontlenen aan de bestaande groenstructuren rondom de stad. De hoofdgroenstructuur van Diemen bestaat uit twee groene noord-zuid assen, twee groenblauwe oost-west assen en twee groene oost-west zones (zie kaart). Deze assen hebben een gebiedsoverstijgend karakter en maken deel uit van het recreatief of ecologisch netwerk. De buurten zijn onderling en met de groene noord-zuid as verbonden door groene wijkassen. De woonwijken zijn omgeven door het Diemer wandellandschap. Samen vormen deze gebieden het groene netwerk van Diemen. Langs de noord-zuid as ligt een aantal bijzondere groengebieden: de groene parels. De gemeente bezit daarnaast nog drie bijzondere groengebieden die aan het netwerk van de hoofdgroenstructuur gekoppeld zijn. Het gewenste beeld is hieronder per onderdeel van de hoofdgroenstructuur nader beschreven. De groene noord-zuid hoofdassen De Ouddiemerlaan en het Aalscholverpad zijn de belangrijkste groene verbindingen en lopen in noord-zuid richting door het woongebied van Diemen. Langs de provinciale weg en de Diem loopt de tweede belangrijke groene verbinding met recreatieve doelstelling. Beiden verbinden Diemen met het Amsterdam-Rijnkanaal, Amsterdam Zuidoost en verder met recreatiegebied Overamstel. De groenblauwe oost-west assen Langs het Amsterdam-Rijnkanaal met de fietsverbinding van Amsterdam naar Utrecht ligt de noordelijke groenblauwe zone van Diemen. De Weespertrekvaart is de tweede groenblauwe zone van Diemen en verbindt Diemen met Amsterdam en het Diemerbos. De groene oost-west assen Tussen de A1 en Gooilijn ligt een ecologisch waardevolle zone met park Spoorzicht, de Israëlitische begraafplaats en het poldergebied Landlust. Deze sluit met de Diem aan op een provinciale ecologische verbindingszone. Met opheffing van de functie van rangeerterrein van de spoorlijn zal de spoordijk als natuurpark in deze zone geïntegreerd worden. De groenstroken langs de Gooiseweg hebben deels al een belangrijke functie als recreatief gebied en worden als parkgebied ontwikkeld. Het groene wijknetwerk Loodrecht op de groene hoofdassen structureren de groene wijkassen de woonwijken van Diemen. De routes hierin zijn begeleid door lanen, groenstroken of watergangen. Het Diemer wandellandschap Het Diemer wandellandschap omzoomt de woongebieden van Diemen. In het wandellandschap liggen doorgaande recreatieve verbindingen die aansluiten aan de eerder genoemde hoofdassen. Het biedt een leefgebied voor inheemse planten en dieren en doet dienst als ecologische verbindingszone. Ook is deze groene zone belangrijk voor verbetering van de luchtkwaliteit. De groene parels Langs de route Ouddiemerlaan/Aalscholverpad liggen bijzondere groengebiedjes: parels in het groen. Dit zijn plekken met een bijzondere recreatieve of cultuurhistorische waarde. Inrichting en beheer van deze locaties is hoogwaardiger en intensiever dan het groen in de wijken. De bijzondere groengebieden in beheer bij de gemeente Er zijn twee bijzondere groengebieden binnen de gemeentegrens van Diemen: het Bergwijkpark en de begraafplaats Rustoord. Het Bergwijkpark grenst aan het park langs de Gooiseweg. Rustoord ligt aan het kruispunt Weespertrekvaart/ Diemer wandellandschap en heeft vooral cultuurhistorische waarde. Botanisch en faunistisch waardevolle gebieden van de natuurboog Deze zone ligt binnen de Natuurboog van de Provinciale ecologische hoofdstructuur (PEHS) en grenst aan de bebouwde gebieden van Diemen. Op de Natuurwaarden- kaart zijn de oeverlanden van de Diem met het hoogste cijfer
(5)beoordeeld en het gebied rondom de ijsbaan met een
- Voor uitgangspunten, beleid en invulling van dit gebied wordt verwezen naar het Natuurbeleidsplan Diemen. Om te zorgen voor een sterke hoofdgroenstructuur beschermt en ontwikkelt de gemeente het groen dat de structuur, het karakter en het beeld van Diemen bepaalt. Dit betekent dat groenzones in de hoofdgroenstructuur gevrijwaard zijn van ontwikkeling van bebouwing en infrastructuur. Bij ruimtelijke projecten in en langs de hoofdstructuur is kwaliteitsverbetering, ontwikkeling en inpassing van groene structuren essentieel. De strategie voor de bescherming van de groene hoofdstructuur staat in deel 3 van dit groenplan. Kaart visie hoofdgroenstructuur 5.3.3Beleidsthema’s Er zijn beleidsthema’s die een bijzondere invloed op het groen hebben. Deze thema’s komen vanuit maatschappelijke behoeften en ecologische of milieuwaarden. Zij stellen eisen aan de inrichting en het beheer van het groen in de openbare ruimte. Door de eisen vanuit deze thema’s te integreren in de visie op het groen wordt de waarde van het groen verhoogd en het draagvlak vergroot. In deze paragraaf staat per beleidsthema de gewenste situatie kort beschreven. In hoofdstuk 6 volgt een uitgebreide beschrijving per thema en concrete beleidsvoorstellen om de gewenste situatie te bereiken. 1.Ecologie in de woonomgeving (§ 6.1) Hoewel binnen de woongebieden van Diemen bovengemeentelijke ecologische verbindingszones en provinciaal aangewezen ecologische kerngebieden ontbreken, bevinden zich in Diemen gebieden met een hoge natuurwaarde. Deze gebieden, waaronder kerngebieden van de Ringslang, zijn optimaal met het buitengebied verbonden door verbindingszones langs de spoortaluds en faunapassages. Voor deze ecologisch waardevolle gebieden, die zich in de hoofdgroenstructuur bevinden, is in § 5.4.3 beleid geformuleerd. Natuur in de wijken kan worden bevorderd door inheemse beplanting en autochtoon plantmateriaal te gebruiken. Voorlichting en natuureducatie zullen bijdragen aan beleving en bewustzijn van natuur in de eigen leefomgeving.
- Groene routes(§ 6.2) De hoeveelheid groen in de directe woonomgeving is beperkt. Het bestaan van verbindingen tussen groene gebieden in Diemen en de routes naar de grotere groen- en recreatiegebieden in de omgeving van Diemen is daarom essentieel. Het eenduidige gebruik van verhardingsmateriaal, beplanting en straatmeubilair moet de samenhang van de routes benadrukken. Een duidelijk start- en eindpunt en duidelijke bewegwijzering van de groene routes naar het buitengebied zullen daar aan bijdragen.
- Communicatie over groen (§ 6.3) Voor het verhogen van het bewustzijn en het ontwikkelen van de waardering is informatie en educatie over de cultuurhistorische en natuurwaarde van het groen belangrijk. Bijvoorbeeld door het uitzetten van thematische routes en aanleg van educatieve tuinen en informatieborden. Ook de natuureducatie op scholen kan hieraan extra aandacht besteden.
- Milieuaspecten (§ 6.4) Een groene omgeving levert een belangrijke bijdrage aan het leefklimaat. Beplanting langs wegen en op pleinen beperkt op warme zomerdagen bijvoorbeeld de opwarming van de omgeving. Door de soortenkeuze van beplanting langs drukke wegen kan een bijdrage worden geleverd aan de filtering van lucht en de binding van fijnstof. De positieve invloed van beplanting op het leefklimaat dient in stedelijke herinrichtings- plannen meegenomen te worden. Bij herinrichting kan de functie van plantsoenen en grasvelden voor waterberging vergroot worden.
- Spelen in het groen(§ 6.5) Rond speelplekken is groen aanwezig dat speelmogelijkheden en speelaanleidingen voor kinderen biedt. Voor spelen in het groen zijn ruige terreintjes of bosjes gewenst. Dit is mogelijk in het parkje de Omloop, delen van het park Spoorzicht, de punt aan het water in Buitenlust en plekken in het Diemer wandellandschap. In deze ruige speelterreinen worden kinderen uitgedaagd om zelfstandig, creatief en exploratief te spelen.
- Water en oevers (§ 6.6) Water heeft in de openbare ruimte van Diemen een belangrijke functie. In de eerste plaats voor de berging en afvoer van hemelwater. Daarnaast heeft het een functie voor de ecologie door ecologische oevers en schoon water in de ecologische zones. Ook biedt het water recreatie- mogelijkheden, voornamelijk langs de Weespertrekvaart en Muidertrekvaart. Ecologische oevers hebben ook een recreatieve waarde door zichtrelaties met het water en de toegankelijkheid van het water. Watergangen buiten de ecologische zones zijn aantrekkelijk ingericht door hun bloem- en soortenrijkdom. Waar er ruimte is in de woonomgeving zijn de oevers ecologische ingericht.
- Honden in de openbare ruimte (§ 6.7) De uitlaatzones voor honden liggen in de hele gemeente op maximaal 300 meter loopafstand van de woning en zijn hondvriendelijk ingericht.
- Sociale veiligheid De gemeente voert een groenbeleid en -beheer dat gericht is op sociale veiligheid: enerzijds houdt de gemeente er rekening mee bij inrichting van een locatie (transparante en overzichtelijke beplanting) en zij streeft ernaar het groen in de stad leefbaar te maken. Anderzijds neemt zij maatregelen indien klachten binnenkomen vanuit de wijkcoördinatoren, wijkschouwen of vanuit de politie. Dit thema is niet verder uitgewerkt.
- Boomstructuren (§ 6.9) De hoofdboomstructuur bestaat uit bomenrijen die door hun grootte en situering langs wegen een structurerende functie hebben. Deze bomen zijn beeldbepalend voor de hele gemeente. De hoofdboomstructuur is beschermd en de bomen hebben hier optimale groeiomstandigheden voor een duurzame ontwikkeling. De streefbeelden voor de boomstructuur staan bij de beschrijving van de groene hoofdassen (§ 5.4.1) en in de groene wijkassen (§ 5.4.2). Het is wenselijk een boomstructuurplan op te stellen om ook streefbeelden voor de bomen in de wijken op te stellen.
- Cultuurhistorie De aanwezige historische waarden van Diemen moeten waar mogelijk in de groene hoofdstructuur geïntegreerd zijn. Door informatieborden, beeldende kunst en de ligging langs routes (route “dwars door Diemen”) kunnen deze zichtbaar en beleefbaar gemaakt worden. Een aantal van deze locaties is als groene parel in de hoofdgroenstructuur opgenomen (zie paragraaf 5.4.1). Van speciaal cultuurhistorisch belang is de begraafplaats ‘Rustoord’. De gemeente heeft de begraafplaats aangekocht. Voor de ontwikkeling en het beheer van de begraafplaats dient een beheerplan opgesteld te worden. De beleidspunten voor cultuurhistorie staan in de beleidsnota Cultuurhistorie voor Diemen en zijn niet uitgewerkt in dit groenplan. 5.3.4Uitgangspunten voor ingrepen en beleid Uit de beschrijving van de gewenste situatie volgen de onderstaande uitgangspunten voor ingrepen in de structuur en beleid voor de hoofdgroenstructuur en de thema’s. In volgende hoofdstukken zijn deze uitgangspunten nader uitgewerkt tot concrete voorstellen. Beschermen en ontwikkelen van de hoofdgroenstructuur en de wijkgroenstructuur; Beschermen en ontwikkelen van de ecologische verbindingen en gebieden; Ontwikkelen van natuurlijke beplanting in de wijken; Aanvullen en verbeteren van de routes in het Diemer wandellandschap Aanvullen en verbeteren van de routes vanuit de woonomgeving naar de groen- en recreatiegebieden in de omgeving van Diemen; Bevorderen informatie en educatie over groen en natuur; Verbeteren van de speelmogelijkheden in het groen rond speelplaatsen en in het Diemer wandellandschap; Uitbreiden en verbeteren ecologische en recreatieve waarde van de watergangen; Hondenuitlaatgebieden handhaven en mogelijkheden voor honden uitlaten verbeteren; Beschermen en ontwikkelen van de hoofdbomenstructuur; Opstellen van een beheer- en ontwikkelingsplan voor begraafplaats Rustoord; Historische plekken in Diemen zichtbaar maken door aanvullende informatieborden en beeldende kunst. Ligging van de groene noord-zuid as langs de Ouddiemerlaan 5.4Hoofdgroenstructuur: huidige situatie en streefbeelden Diemen bestaat uit een aantal woonbuurten met verschillende stedenbouwkundige concepten, die door de infrastructuur in aparte delen worden gesplitst. De hoofdgroenstructuur brengt samenhang in het geheel. Hij verbindt de woonwijken onderling, met het omringende landschap en met de stedelijke structuren van Amsterdam. De visie op de hoofdgroenstructuur is in § 5.3.1 beschreven. Hierna volgt per onderdeel van de hoofdgroenstructuur de beschrijving van de huidige situatie met de streefbeelden. 5.4.1De groene noord-zuid hoofdassen Er liggen twee groene hoofdassen in noord-zuid richting tussen het Amsterdam- Rijnkanaal en Duivendrecht. Eén as loopt langs alle woongebieden van Diemen langs de Ouddiemerlaan/ Aalscholverpad, de tweede ligt langs de westkant van de Diem/ Sportlaan/ Provincialeweg/ Daalwijkdreef. Omdat de Ouddiemerlaan en het Aalscholverpad historisch en stedenbouwkundig erg van elkaar verschillen, is hieronder voor elk deel een aparte beschrijving gemaakt. Ouddiemerlaan Beschrijving huidige situatie: In het noorden begint de as bij het Amsterdam-Rijnkanaal en eindigt aan de Weespertrekvaart. De Ouddiemerlaan is een historisch lint dat door Diemen Centrum en Diemen Noord loopt. In Diemen Noord is dit lint alleen voor langzaam verkeer toegankelijk, in Diemen Centrum vormt de Ouddiemerlaan de hoofdontsluiting voor autoverkeer. Langs de Ouddiemerlaan liggen een aantal belangrijke voorzieningen: een gezondheidscentrum, oude kern Oud-Diemen, het NS-station, het centrumgebied met onder andere gemeentehuis, winkelcentrum, theater de Omval, politiebureau en brandweerkazerne. De bebouwing langs deze as is gevarieerd. In het centrum staan historische (rij)huizen uit de 19de eeuw tot de jaren ‘30 van de 20e eeuw. Vanaf het winkelcentrum tot het NS- station wordt de Ouddiemerlaan begeleid door bebouwing vanaf de jaren ‘
- De stedenbouwkundige opzet is in dit deel zeer gevarieerd. Er staan rijtjeshuizen, het gemeentehuis, theater, winkelcentrum, appartementencomplexen met verschillende types openbaar groen. De bebouwingshoogte varieert van 1 en 2 lagen tot hoogbouw bij appartementencomplexen. De Ouddiemerlaan in Diemen Centrum is aan weerszijden begeleid door straatbomen, voornamelijk lindes die in verharding en soms in beplanting staan. De structuur van deze bomen-as is niet consistent: er worden voornamelijk lindes gebruikt maar, vooral rond het centrum, ook verschillende soorten bomen van de 3de grootte. De bomenlaan is niet op de hele Ouddiemerlaan doorgaand en de leeftijd van de bomen is nogal verschillend. De bomen staan in enkele lanen, in dubbele lanen, alleen aan een kant van de weg en soms ook in de middenberm. In het historische gedeelte van Oud-Diemen staan geen straatbomen, wel leibomen. Tussen Oud-Diemen en het Amsterdam-Rijnkanaal loopt een fiets- en voetpad, begeleid door een laan populieren in een grasstrook. In de laan ontbreken een aantal bomen. Ontwikkelingen: Verbreding spoorweg (Gooilijn) en veranderingen in maaiveld rond spoorlijn. Het appartementencomplex op de hoek van de Ouddiemerlaan/ Rode Kruislaan wordt gesloopt, de bomen die in dit gebied langs de Ouddiemerlaan staan worden gekapt. Conclusie: De bomen-as langs de Ouddiemerlaan is niet consequent ingericht. Er bestaat de kans om het kruispunt bij de spoorlijn nieuw te ontwikkelen. Er zijn kansen voor de ontwikkeling van een nieuw straatprofiel met een goede groeiplaats voor de bomen langs de Ouddiemerlaan aan het kruispunt met de Rode Kruislaan. Streefbeeld Ouddiemerlaan: Populieren in grasberm langs water in Diemen Noord tussen het Amsterdam-Rijnkanaal en Oud-Diemen. Leilindes bij de ingangen van de historische kern van Oud-Diemen. De leiperen in de kern van Oud-Diemen blijven bestaan en passen in het streefbeeld. Een laan van lindes met onderbegroeiing van heggen van de A1 tot aan de Weespertrekvaart. Een uitzondering op dit streefbeeld zijn de eiken met onderbegroeiing van heggen in de Burgemeester Bickerstraat, deze blijven behouden. Op bijzondere plekken, dit zijn de parels centrum en stationsparkje, staan in plaats van de lindelaan leilindes. Voorstellen Ouddiemerlaan: Gefaseerd verjongen bomenlaan tussen Oud-Diemen en Amsterdam-Rijnkanaal. Aanplant leilindes bij de ingangen van de historische kern van Oud-Diemen. Zorgen voor een duurzaam bestand lindes in vorm van een laan met onderbegroeiing van heggen langs de hoofdas tussen de A1 en de Weespertrekvaart. Ouddiemerlaan Noord Ouddiemerlaan in Ruimzicht Ouddiemerlaan Spoorzicht/ Buitenlust Ouddiemerlaan in Diemen Centrum Aalscholverpad Beschrijving huidige situatie: Het Aalscholverpad vormt de groene hoofdas in Diemen Zuid en is een groene langzaam verkeer- verbinding. Het volgt de stedenbouwkundige opzet van deze woonwijk uit de jaren ‘70/ ‘80 van de 20e eeuw. Het pad loopt van de Weespertrekvaart tot aan de Gooiseweg. De wijk Biesbosch die in het zuiden aan de as grenst, hoort stedenbouw- kundig bij Duivendrecht. Daarom is Biesbosch in verlenging van het Aalscholverpad officieel door de Slinger aan de andere kant van de van Madeweg in Duivendrecht ontsloten. De groene as Aalscholverpad begint bij de brug aan de Weespertrekvaart en scheidt de oostelijk en westelijke woonbuurten van elkaar. Er is geen doorgaande route voor autoverkeer die alle buurten verbindt, daarom is de fietsroute Aalscholverpad zo belangrijk voor Diemen Zuid. Het Aalscholverpad is een duidelijke fietsroute van gekleurd asfalt, afwisselend begeleid door grasstroken, lage beplanting en bomen van de 2de orde. Via de woonstraten en fietspaden sluit hij aan de woonbuurten oostelijk en westelijk aan. Daar waar hij parallel met woonstraten of de busbaan loopt is er een duidelijke afscheiding door beplanting. Ontwikkelingen: Kans op herinrichting noordelijkste stuk tussen Beukenhorst en Anne Frankwijk. Conclusie: Het Aalscholverpad loopt vrij van de autoroutes tussen de woonwijken van de Weespertrekvaart tot aan de Gooiseweg. De verharding is consequent in rood asfalt uitgevoerd. De beplanting is divers en niet consequent doorgetrokken. Bomen staan onregelmatig verspreid. Dat komt door de onvoldoende ondergrondse groeiruimte door een tracé van kabels en leidingen. Daardoor maakt het soms te weinig de indruk dé fietsverbinding in Diemen Zuid te zijn. Streefbeeld Aalscholverpad Groene fiets- en voetgangersroute met lage beplanting of bloemrijk gras en duidelijke accenten door bomen van de 2de orde aan de kruispunten met de woonstraten. Aan het begin en eindpunt van de route (kruispunt met Weespertrekvaart en met de Gooiseweg) duidelijk accent door bijzondere bomen 1ste grootte. Doorsnede Aalscholverpad Voorstellen Aalscholverpad: Zorgen voor continuïteit in de inrichting van de beplantings- strook langs het Aalscholver- pad, opstellen soortenplan voor renovatiewerkzaam- heden. Onderzoek waar bomen op kruispunten met de woonstraten geplaatst kunnen worden, aanplant bomen met optimale groeiomstandigheden. Ligging van de groene noord-zuid as langs de Diem/ provinciale weg Langs de Diem/ Sportlaan/ provinciale weg/ Daalwijkdreef Beschrijving huidige situatie: Deze route is een belangrijke drager voor de hoofdgroenstructuur van Diemen. Deze loopt in Diemen Noord en Centrum langs de Diem en sluit ter hoogte van de Muidertrekvaart op de Provincialeweg aan. Langs de Provincialeweg en de Daalwijkdreef loopt in de huidige situatie geen fietsroute. Dit is wel wenselijk als verbinding met de groengebieden van Overamstel. In de huidige situatie ontbreken enkele aansluitingen en delen van de route. De beschrijving van de knelpunten staat in § 6.2 Groene routes. Ontwikkelingen: Verbreding A1 biedt kansen voor de realisatie van fietsverbindingen onder de A1 door. Conclusie: De route langs de oostrand van Diemen is een belangrijke verbinding tussen groengebied Diemerpolder en groengebied Overamstel. Er is een aantal knelpunten in de verbindingen, deze zijn in het thema groene routes opgenomen. Streefbeeld: Halfverhard fietspad langs de Diem met zicht op de rietlanden langs de Diem, zichtlijnen naar het water en een aantal toegangsmogelijkheden tot het water (zie thema groene routes § 6.2). Beplanting langs het pad bestaat uit ruige grasstroken. Geasfalteerd fietspad vanaf de Muidertrekvaart, gescheiden van de provinciale weg door een grasstrook. Bij ontwikkeling van het fietspad langs de Daalwijkdreef is er een beplantingsstrook met heggen of een grasstrook met bomen tussen fietspad en weg. Voorstellen langs de Diem: Vaststellen route als hoofdfietsroute aan de oostelijke kant van Diemen; Zorgen voor goede toestand verharding en continuïteit in de begeleidende beplanting; Overleg met provincie over mogelijkheden aanleg fietsroute bij herinrichting; De voorstellen met betrekking op de route, aansluitingen en knelpunten zijn in thema 6.2 groene routes verwerkt. Ligging van de groen blauwe zone langs de Weespertrekvaart-Hartveldseweg-Muiderstraatweg 5.4.2De groenblauwe oost west assen Weespertrekvaart – Hartveldseweg – Muiderstraatweg Beschrijving huidige situatie: De belangrijkste openbare ruimte in de stedelijke structuur van Diemen is de Weespertrekvaart met daarlangs het Hartveldseweg en Muiderstraatweg aan de noordoever en de Venserkade en Prins Hendrikkade aan de zuidoever. Niet alleen historisch heeft deze openbare ruimte grote betekenis voor Diemen, het is ook de meest herkenbare structuur van Diemen. Aansluiting In het westen sluit de Hartveldseweg aan stadsdeel Oost van Amsterdam aan met de A10 als duidelijke grens. De Weespertrekvaart vormt vanaf hier samen met de Hartveldseweg en Muiderstraatweg een belangrijke structuur. Bij de entree is de openbare ruimte niet goed vormgegeven. In het oosten krijgt de sterke structuur van Trekvaart en Muiderstraatweg een duidelijke scheiding doordat de Trekvaart eindigt en het spoorwegviaduct de structuur doorkruist. De gedempte Muidertrekvaart is vanaf dit punt alleen nog door de aanwezigheid van de Muiderstraatweg te ervaren, de Weespertrekvaart buigt zuidoostelijk af en vormt vanaf de provinciale weg s113 de grens tussen Diemen en Amsterdam Zuidoost. De tramlijn, tussen de Middenweg in Amsterdam en de Hartveldseweg, heeft net voorbij het spoorlijnviaduct ook zijn eindpunt bereikt. In de nieuwe stedelijke ontwikkeling van de Plantage de Sniep wordt het gedempte water van de Muidertrekvaart heropend. Plantage de Sniep overbrugt de scheiding door het spoorviaduct en het woongebied van Diemen breidt zich in oostelijke richting uit tot vlak voor de Diem. Op dit punt is in de inrichting van de openbare ruimte de entree van Diemen niet goed herkenbaar. De Muiderstraatweg loopt verder richting het recreatiegebied Diemerbos, kruist de Diem en loopt langs bedrijventerrein Stammerdijk. Profiel en inrichting De Weespertrekvaart heeft in het gemeentegebied van Diemen harde oevers met damwanden en een aanlegplaats. Direct langs het water loopt doorgaans een voetpad, gescheiden door gras, beplanting of bomen van het fietspad, grenzend aan de rijbanen van auto’s en de tramlijn. Aan de noordkant van de Hartveldseweg loopt eveneens een voetpad dat vóór de bebouwing die gericht is op de Weespertrekvaart ligt. De relatie van de kant van de boulevard met de overkant aan de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg is zwak door de sterke scheiding door het verkeer en het ontbreken van visuele relaties. Langs de noordoever van de Weespertrekvaart ligt een boulevard die hoofdzakelijk begeleid is door platanen. Tussen de A10 en de rooms-katholieke kerk staan de bomen in gras. Tussen de kerk en de Diemerbrug staan de platanen in beplanting en worden ze als leibomen beheerd. Ter hoogte van de Diemerbrug staan langs het water bolvormige bomen 3de orde in verharding met bloembakken tot voorbij de Diemerbrug. Vanaf hier tot aan het spoorlijnviaduct staan de platanen in verharding. Ontwikkelingen: Ontwikkeling woon- en werkgebied de Sniep Verlenging van de tramlijn in de richting van het Diemerbos Bouw café aan Diemerbrug Conclusie: De Weespertrekvaart is een belangrijke openbare ruimte voor Diemen met historische waarde. De Hartveldseweg en Muiderstraatweg, in het hart van Diemen langs de Weespertrekvaart gelegen, verbindt Diemen met het Diemerbos. De Weespertrekvaart buigt ter hoogte van het punt van de Sniep af richting zuidoost en vormt de zuidelijke grens van Diemen met Amsterdam Zuidoost. De Muiderstraatweg is vanaf het spoorlijnviaduct gedempt en zal met de ontwikkeling van de Sniep worden heropend. Een duidelijke vormgegeven entree voor de bebouwde kom van Diemen ontbreekt zowel in het oosten als in het westen. De noord- en de zuidoever hebben verschillende functies en inrichting: de noordoever hoort bij de hoofdassen in de hoofdgroenstructuur en is een boulevard met doorgaande wegstructuren, de zuidoever hoort bij het groene wijknetwerk. De relatie van de boulevard met de overkant van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg is zwak. De zuidoever is de oever waar men vanaf de boulevard op uitkijkt. Er liggen kansen in de ontwikkeling van deze boulevard door de ontwikkelingen op het gebied van de Sniep en door de verlenging van de tramlijn. Doorsnede Weespertrekvaart Streefbeeld: Ontwikkeling van een boulevard vanaf de A10 tot aan de Sportlaan. De boulevard aan de noordkant van de Weespertrekvaart heeft duidelijke ruimtelijke begin- en eindpunten (A10 en kruispunt met Sportlaan). De aansluitingen van de wandel/ fietsroutes op de omgeving (Amsterdam en recreatie- gebieden oostelijk van Diemen) zijn optimaal. De noordoever heeft een inrichting die hoort bij de boulevard functie: één type verharding en één soort bomen. Bij de parel bij de brug is een afwijkend type verharding gebruikt. De parel en bijzondere plekken (historische gebouwen) zijn met leibomen geaccentueerd. Verderop staan de bomen in gras. Langs de boulevard zijn zitplekken ingericht. ’s Nachts is de boulevard verlicht met een bijzonder type lichtmasten. Ook het overige meubilair is bijzonder. De relatie met de overkant van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg is verbeterd door de gevels van historische gebouwen vrij te houden van beplanting en door deze kant met een transparante bomenrij te begeleiden. Oversteekmogelijkheden van de weg zijn verbeterd. Aanlegplaatsen langs de boulevard bevinden zich bij het te ontwikkelen gebied Plantage de Sniep. Voorstellen Weespertrekvaart – Hartveldseweg – Muiderstraatweg: Ontwerp van duidelijke begin- en eindpunten (A10 en kruispunt met Sportlaan); Bij herprofilering of wegwerkzaamheden zorgen voor voldoende breed profiel voor bomen in gras langs de hele boulevard; Gebruik van één type verharding langs de hele boulevard; Toepassing van platanen langs de hele boulevard; Aanleg van aantrekkelijke zitplekken langs de boulevard; In plannen voor inrichting openbare ruimte een bijzonder type straatmeubilair vaststellen; Onderzoek naar verbetering relatie van de boulevard met de overkant van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg; Oversteekmogelijkheden verbeteren van de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg; Historische gebouwen langs de Hartveldseweg/ Muiderstraatweg vrij houden van beplanting; Bij de plannen voor ontwikkeling van de Sniep aanlegplaatsen voor pleziervaartboten inplannen. Voorstellen voor routes en aansluitingen zijn te vinden bij thema groene routes. Ligging van de groen blauwe zone langs het Amsterdam-Rijnkanaal Amsterdam-Rijnkanaal Beschrijving huidige situatie: Langs het Amsterdam-Rijnkanaal met de fietsverbinding van Amsterdam naar Utrecht ligt de noordelijke groenblauwe zone van Diemen. In deze zone presenteert Diemen zich aan recreanten en passanten. Langs de Kanaaldijk ligt een fietspad met een laan van essen in een berm. Er is slechts een zitplek. De Kanaaldijk ligt binnen het gemeente gebied van Diemen. Het fietspad en met een bermstrook van een meter aan weerszijden zijn in beheer van de gemeente, het overige dijktalud is in beheer bij Rijkswaterstaat. Vanaf de Diem zijn het pad en de bermstrook in beheer bij Groengebied Amstelland. Ontwikkelingen: Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend. Conclusies: De zone langs het Amsterdam-Rijnkanaal is een belangrijke bovengemeentelijke fietsverbinding tussen Amsterdam en Utrecht. Diemen presenteert hier zich hier aan passanten en recreanten. Er is slechts een zitplek langs het kanaal. De kanaaldijk is in beheer bij Rijkswaterstaat. Streefbeeld: Behouden huidig beeld van een fietspad langs het lommerrijk kanaaldijk; Bloemrijk grasland aan het zuidelijke talud; Zit- en rustplekken langs het water. Voorstellen Amsterdam-Rijnkanaal: Aanleg van rust- en verblijfsplekken voor passanten en recreanten; Ontwikkeling bloemrijk grasland aan het zuidelijke talud. Zone spoorzicht, Israëlitische begraafplaats, Landlust 5.4.3De groene oost west assen Zone spoorzicht, Nederlands-Israëlitische begraafplaats, Landlust Beschrijving huidige situatie: Tussen de A1 en de Gooilijn ligt de ecologisch waardevolle zone van het park Spoorzicht, de Israëlitische begraafplaats en het poldergebied Landlust. De zone sluit met de Diem aan op een provinciale ecologische verbindingszone. De gebieden zijn kerngebied van de Ringslang en hebben hoge natuurwaarden. Ontwikkelingen: Mogelijke opheffing van de functie van rangeerterrein van de ringspoorbaan; Verbreding A
- Conclusies De zone Spoorzicht, Israëlitische begraafplaats, Landlust is ecologisch waardevol door bestaande natuurwaarden en aansluiting aan de provinciale ecologische verbindingszone. De functie van de ringspoorbaan als rangeerterrein wordt mogelijk opgeheven. Dit biedt kansen om de spoordijken te integreren in een natuurparkzone. Streefbeeld: Ecologisch waardevolle gebieden onderling met elkaar verbonden door de oude spoordijk als ecologische verbindingszone. Omdat deze zone uit verschillende elementen bestaat die ieder een eigen geschiedenis en betekenis en verschillende beheerders hebben, worden hieronder apart de beschrijvingen en streefbeelden van de twee belangrijkste gebieden beschreven. Park Spoorzicht: Op het voormalige gebied van een sportcomplex heeft zich in de loop van de tijd een oase voor de natuur ontwikkeld. Het gebied is begrensd door spoortaluds en te woonbuurt Spoorzicht. Dit stedelijk natuurgebied is ontstaan door achterwege laten van onderhoud aan het buitengebruik gestelde sportterrein. Spoorzicht bestaat uit jong Elzen- Essenbos met een ruige ondergroei van bramen en brandnetels. Dit biedt veel dekking en voedsel aan allerlei soorten insecten, kleine zoogdieren en vogels. Spoorzicht is via de spoortaluds ecologisch verbonden met het buitengebied maar ligt verder vrij geïsoleerd in een bebouwde omgeving. Spoorzicht heeft met name betekenis voor de stadsnatuur en biedt mogelijkheden voor natuureducatie. Spoorzicht is op dit moment toegankelijk via twee bruggetjes over de omgrenzende watergang, die met bouwhekwerken gemarkeerd zijn. Ontwikkelingen: Mogelijke opheffing van de functie van rangeerterrein van de ringspoorbaan. Conclusie: Spoorzicht heeft een belangrijke waarde voor de stadsnatuur en scoort op de natuurwaardenkaart van Amsterdam een 4 (vrij hoog). De aansluiting op de omgevende natuur- en buitengebieden is beperkt en loopt vooral via de spoortaluds. De toegang is niet uitnodigend en er ontbreken informatieborden over het park. De waterkwaliteit van de watergang die het park omgrensd is slecht. Streefbeeld: De gemeente behoudt en beschermt Spoorzicht als stadsnatuurgebied. De verbinding van Spoorzicht met het buitengebied in het oosten van Diemen en met het Diemer wandellandschap in het noorden (de Omloop) en in het zuiden (Ringvaart langs A10) is nog te verbeteren door de Ouddiemerlaan en de spoorlijnen bij de spoorwerkzaamheden te ondertunnelen met faunapassages en via paden aan te sluiten aan het padenstelsel in het Diemer wandellandschap. De toegangen zijn duidelijk herkenbaar en bezoekers worden via borden geïnformeerd over de flora en fauna en over de gedragscode in dit gebied. Er vinden regelmatig excursies plaats. Er is een natuurspeelzone en een kleinschalig evenemententerrein voor buurtbarbecues. In de winter kan hier op natuurijs worden geschaatst. De waterkwaliteit is verbeterd door doorgaande watergangen en ecologische oeverzones (helofytenfilter). Nederlands-Israëlitische begraafplaats De Nederlands-Israëlitische begraafplaats ligt in de buurt Buitenlust (oude gedeelte) en loopt door achter het spoortalud in de buurt Landlust (nieuwe gedeelte). Deze is niet in beheer bij de gemeente en heeft een belangrijke waarde voor de cultuurhistorie en de ecologie in Diemen. De hele begraafplaats heeft de status van rijksmonument. De eerste begrafenissen op de begraafplaats vonden plaats in
- Behalve op zaterdag mag de begraafplaats worden bezocht op voorwaarde dat bezoekers zich respectvol gedragen. Evenals Spoorzicht behoort deze begraafplaats tot het kerngebied van de Ringslang en wordt hier extensief groenbeheer uitgevoerd. Conclusie: De Nederlands-Israëlitische begraafplaats is in ecologische en cultuurhistorische opzicht waardevol voor Diemen: het heeft de status van Rijksmonument, het vormt een kerngebied van de Ringslang, de begraafplaats is niet in beheer bij de gemeente Diemen, entree ter hoogte van de werf (Landlust) verbeteren. Beeld: Beeld behorend bij een Israëlitische begraafplaats met gekantelde grafstenen, extensief beheer, geen aangelegde beplanting en bomen op en direct langs de grafvelden. Streefbeeld: Behouden huidig (extensief) beheer. Nederlands-Israëlitische begraafplaats Padje in park Spoorzicht Voorstellen Spoorzicht: Behouden en beschermen park Spoorzicht als stadsnatuurgebied; Verbeteren verbindingen van Spoorzicht met het Diemer wandellandschap en creëren intern routenetwerk; Toegangen verbeteren; Aanleg natuurspeelzone en kleinschalig evenemententerrein; Vrijhouden grasveld voor natuurijsbaan; Watergangen met elkaar verbinden, aanleg ecologische oeverzones. Voorstellen Nederlands-Israëlitische begraafplaats Behouden huidige status als Rijksmonument; Behouden huidig (extensief) beheer; Entree ter hoogte van de werf (Landlust) verbeteren. Ligging van de parkzone Gooiseweg Gooiseweg Beschrijving huidige situatie: Langs de Gooiseweg bevinden zich aan weerszijden brede stroken met parkachtige beplanting van bosplantsoen, grasvelden en bomen met een bovengemeentelijke doorgaande fietspad (Reigerpad). Er zijn een aantal speelvelden aanwezig in deze zone. De Gooiseweg ligt verhoogd ten opzichte van de woongebieden en het fietspad, gaat schuil achter geluidswanden en beplanting en is het autoverkeer is een bron van luchtvervuiling. Er zijn een aantal lusvormige op- en afritten van Diemen Zuid naar de Gooiseweg die het gebied versnipperen. Ontwikkelingen: Er zijn geen ontwikkelingen bekend. Conclusie: Er bevinden zich brede groene stroken aan weerszijden van de Gooiseweg met een doorgaande bovengemeentelijke fietsverbinding. De Gooiseweg en de op- en afritten zorgen voor versnippering van deze zone en het autoverkeer is een bron van luchtvervuiling. Streefbeeld: Op korte termijn: behouden van de huidige inrichting. Lichte aanpassingen in beplanting ten behoeve van luchtfiltering. Langs paden beplanting overzichtelijk houden. Op lange termijn: ontwikkeling van een parkachtige samenhangende zone langs de Gooiseweg, met beplanting die de luchtfiltering ondersteunt. Voorstellen Gooiseweg: Korte termijn: Behouden beplantingsstructuur langs de Gooiseweg, lichte aanpassingen ten behoeve van luchtfiltering (zie thema milieu en groen § 6.4); Groenstructuur beter aan laten sluiten aan de wijken. Ligging van de wijkas Diemen Noord 5.4.4Het groene wijknetwerk Beschrijving huidige situatie: Het groene wijknetwerk ligt loodrecht op de hoofdassen in noord-zuid richting en het zijn buurtontsluitingsroutes voor langzaam verkeer. Ze verbinden de buurten met elkaar en met het buitengebied of met belangrijke functies in aangrenzende gemeentes. Er liggen aan start/ eindpunten van een aantal routes bijzondere plekken, deze zijn in het thema groene routes (§ 6.2) uitgewerkt. Algemene conclusie: Het groene wijknetwerk verbindt de buurten met elkaar, met de hoofdassen en met andere stadsdelen. Oost-west as Diemen Noord Centraal door de wijken van Diemen Noord tussen A1/ Diemerpolderweg en de Amsterdam-Rijnkanaal, is een fietspad gelegen. Aan weerszijden van dit pad liggen stroken met heesterbeplanting en bomen. Daardoor is het pad als verbindende route duidelijk herkenbaar. Langs de route liggen de belangrijkste voorzieningen van Diemen Noord: het winkelcentrum, het gezondheidscentrum, de scholen en een aantal speelplaatsen. De vitaliteit van de bomen en de beplanting in de groenstroken is niet optimaal. In het oosten sluit deze as aan op het recreatiegebied Diemerpolder met als eindpunt de Diem. Deze route loopt door een open polderlandschap, dat in beheer is bij Groengebied Amstelland, en is begeleid door grasbermen. Conclusie: Door Diemen Noord loopt een fietspad met bomen en beplanting aan weerszijden. De vitaliteit van de bomen en de beplanting langs deze stroken is niet optimaal. deze as verbindt Diemen Noord met recreatiegebied Diemerpolder. in de Diemerpolder loopt deze route door een polderlandschap, dat in beheer is bij Groengebied Amstelland. Ontwikkelingen: Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend. Streefbeeld: Bomen 2de grootte als begeleidende laan van het fietspad met goede groeiomstan- digheden in vitale en bloemrijke beplanting. In de Diemerpolder liggen langs deze as door grasbermen. Voorstellen oost-west as Diemen Noord: Bij renovatie bomen voor voldoende groeiruimte zorgen en voor optimale groeiomstandigheden. Voorstellen voor aansluiting op het groene route netwerk en inrichting van ingangen zijn opgenomen in thema groene routes § 6.4 Ligging van de wijkkas Wilhelminaplantsoen – Prinses Beatrixlaan Wilhelminaplantsoen – Prinses Beatrixlaan Beschrijving huidige situatie: Het Wilhelminaplantsoen en de Prinses Beatrixlaan zijn brede straten, waarlangs geparkeerd wordt. Zij zijn duidelijk herkenbaar als buurtontsluitingswegen en maken deel uit van de hoofdverkeerstructuur. Door ruimtegebrek ontbreekt op delen de beplanting met bomen. De bebouwing bestaat overwegend uit appartementenblokken en staat op enige afstand van de straat. In het verbrede profiel staan plaatselijk beplantingsgroepen. Het plantsoen aan het eind van het Wilhelminaplantsoen is waardevol door een grote opvallende boomgroep. De as sluit in het westen via een brug over de A10 aan op de sportcomplexen van Watergraafsmeer en in het oosten aan het sportcomplex van Diemen. Er zijn een aantal knelpunten in deze verbindingen, deze zijn in thema groene routes § 6.2 beschreven. Conclusie: Wilhelminaplantsoen en de Prinses Beatrixlaan maken deel uit van de hoofdverkeerstructuur en zijn duidelijk herkenbaar; De beplanting met bomen ontbreekt deels door ruimtegebrek; De bebouwing staat niet direct langs de straat waardoor het straatprofiel wordt verbreed; Het plantsoen aan het eind van het Wilhelminaplantsoen is waardevol door een grote opvallende boomgroep; De as verbindt Diemen Centrum met de sportcomplexen van Watergraafsmeer en van Diemen. In deze verbinding bestaan een aantal knelpunten. Deze zijn in thema §6.2 groene routes beschreven. Ontwikkelingen Voor dit gebied zijn geen ontwikkelingen bekend. Streefbeeld: Bomenrij 2de grootte met voldoende boven- en ondergrondse groeiruimte. Doorgaande verbinding naar de sportcomplexen in het oosten en westen. Voorstellen Wilhelminaplantsoen/ Prinses Beatrixlaan: Bij herinrichting voor een voldoend breed straatprofiel zorgen en de doorgaande boomstructuur complementeren met eenheid in de toe te passen soorten. Ligging van de wijkasVenserkade Venserkade – Weesperstraat Beschrijving huidige situatie: Aan de zuidoever van de Weespertrekvaart bevindt zich een doorgaande route. Er is geen continuïteit in de inrichting van de route. Het oostelijke stuk bestaat uit een geasfalteerd fietspad op een dijk met rechts en links water. Vanaf de brug bij de Bovenrijkersloot/ Eendenpad ligt er enkel een onverhard pad voor voetgangers op een dijk die aansluit op de Venserkade. Langs de Loskade loopt een verhard paadje. Tot het kruispunt met de Weesperstraat is de gehele route alleen voor fietsers en voetgangers bereikbaar. De Weesperstraat loopt vervolgens vlak langs de trekvaart en het bedrijventerrein Verrijn Stuart en gaat over in de Provincialeweg langs de Weespertrekvaart. Er ontbreekt een doorgaande groene structuur. Op het meest westelijke stuk tot aan de Venserkade zijn er naast of boven de damwanden natuurvriendelijke oevers. De Loskade is vrij van beplanting. Op het stuk tussen de Loskade en de brug bij de Bovenrijkersloot is staat vóór een historisch gebouw (burgemeesterswoning) een strook met hoge struiken. De Prins Hendrikkade en de Weesperstraat hebben geen begeleidende beplanting. Conclusie: De verbinding voor langzaam verkeer is doorgaand maar er ontbreekt continuïteit in de inrichting. Streefbeeld: De zuidoever (inclusief de waterpartij en beplanting voor het verzorgingsthuis) tussen de bruggen is overzichtelijk, divers en aantrekkelijk ingericht met ecologische oevers, groene oases en een aanlegplaats. Langs de Prins Hendrikkade een stenige uitstraling met zicht op de noordoever. Langs de Weesperstraat een transparante bomenrij. Voorstellen Venserkade -Weesperstraat: Ontwerp voor de zuidoever tussen de Diemerbrug en Venserbrug maken voor een samenhangend groen beeld inclusief de waterpartij en beplanting voor het verzorgingsthuis. Bij herinrichting Verrijn Stuart een bomenrij langs de Weesperstraat aanleggen. Ligging van de wijkas Eendenpad - Zwanenpad Eendenpad – Zwanenpad Beschrijving huidige situatie: Onderdeel van het ecologische netwerk. Een singel als grens tussen buurten met brede groene oevers, plaatselijk grenzend aan achtertuinen of aan voorzieningen (school en sportcentrum). Een deel van de groene strook is toegankelijk en overzichtelijk, op andere plekken is het zicht op de watergang door dichte beplanting verhinderd. In Verrijn Stuart ontbreekt een doorgaande verbinding langs het water. Deze verbinding is op langere termijn gewenst om een optimaal routenetwerk te creëren. Conclusie: Onderdeel van het ecologische netwerk. Een deel van de groene strook is toegankelijk en overzichtelijk, plaatselijk is het zicht op de watergang door dichte beplanting verhinderd In Verrijn Stuart ontbreekt de verbinding langs het water, deze is wenselijk Ontwikkelingen: Herinrichting van bedrijventerrein Verrijn Stuart Streefbeeld: Lage beplanting en grasstroken langs watergangen met natuurvriendelijke oevers. Zicht op het water is mogelijk. Natuurvriendelijke oevers zoals bij de Henry Dunantlaan. Verbindingen tussen de watergangen voor betere doorstroming en ecologische doelen. Pad langs het water met ecologische oevers in Verrijn Stuart. Voorstellen Eendenpad/ Zwanenpad: Aanleg natuurvriendelijke oevers waar deze ontbreken; Op enkele plekken de hoge beplanting langs de oeverzones verwijderen voor een betere beleving van de oevers en water, gedeeltelijk behouden ter bevordering van ecologische waarde; Verbindingen tussen de watergangen verbeteren; Bij herinrichting Verrijn Stuart zorgen voor een pad langs de watergang langs het spoor. Ligging van de wijkas Roggekamp - Roerdomppad Roggekamp- Roerdomppad Beschrijving huidige situatie: Tussen de wijken Akkerland en Bomenrijk en tussen Polderland en Kruidenhof ligt een parkachtige groenstrook. Deze fungeert als scheiding tussen de wijken en heeft ook een betekenis voor de aanliggende wijken als wandelpark en speelterrein. Behalve routes voor langzaam verkeer liggen in het zuidelijke deel een busbaan en een gedeelte van de Bovenrijkersloot. De ruimtelijke samenhang in deze wijkas is niet overal duidelijk. Het Roerdomppad loopt onder het spoorweg door naar Bergwijkpark. In Bergwijkpark loopt het Roerdomppad parallel met de Bergwijkdreef, een verhoogde ontsluitingsroute voor auto’s. De beplanting bestaat hier uit bermstroken met bomen. Conclusie: Deze as is in Diemen Zuid een parkachtige groenstrook als grens tussen twee wijken; De samenhang in deze wijkas kan verbeterd worden. Het Roerdomppad in Bergwijkpark ligt op maaiveld met de bebouwing, lager dan de Bergwijkdreef. Ontwikkelingen: Er zijn op de lange termijn ontwikkelingsplannen voor Bergwijkpark. Streefbeeld: Voor de ruimtelijke samenhang is het belangrijk dat de grasstroken langs de route ook op de smallere stukken doorlopen. Pad tussen Akkerland en Bomenrijk: parkachtig landschap met een aantal grasveldjes en verspringende paden, groepen van bomen van 2de grootte in gazon en bloemrijk grasland. Pad tussen Polderland en Kruidenhof: brede grasstroken met begeleidende bomenrij 2de grootte langs fietspad. Roerdomppad in Bergwijkpark: fietspad begeleid door groepen bomen van de 2de grootte in kort gras en op taluds bloemrijke grasstroken. Voorstellen Roggekamp- Roerdomppad: Beheer grasvelden tussen Akkerland en Bomenrijk gedeeltelijk extensieveren ter bevordering bloemrijkdom, leefgebied voor insecten en vlinders en natuurbele- ving bewoners; Grasstroken tussen Polderland en Kruidenhof: te kleine vakken bij herprofilering vergroten en samenhangende stukken van maken; Realiseren streefbeeld bij renovatie of herinrichting; Beheer van een deel van de grasvelden langs het Roerdomppad in Bergwijkpark extensieveren ter bevordering bloemrijkdom, leefgebied voor insecten en vlinders en natuurbeleving bewoners. Ligging Diemer wandellandschap 5.4.5Diemer wandellandschap Beschrijving huidige situatie: Het Diemer wandellandschap bevindt zich langs de lijnen met grote infrastructuur1A10 Ringweg oost, A1, de spoorlijnen Gooi-/ Flevolijn en zuidelijke tak Ringspoorlijn en is toegekeerd naar de woon- en werkgebieden. De infrastructurele lijnen waar het Diemer wandellandschap aan gekoppeld is vormen een fysieke barrière doordat ze op grondlichamen liggen en van geluidsschermen voorzien zijn. Er is een aantal onderdoorgangen aanwezig tussen de woongebieden en naar de werkgebieden. Op de routes vanuit de woongebieden naar de natuur- en recreatiegebieden zijn de doorgangen beperkt. Doordat de woongebieden van Diemen van binnenin zijn ontsloten en vaak van het Diemer wandellandschap gescheiden zijn door watergangen, is deze belangrijke recreatiezone op een beperkt aantal punten toegankelijk. Dit zijn meestal de kruispunten van de paden in het wandellandschap met de wijkontsluiting. Het padenstelsel door het Diemer wandellandschap heen is niet doorgaand: barrières worden onder andere gevormd door volkstuinen en het metrostation Diemen Zuid. De bevolking van Diemen hecht veel waarde aan het Diemer wandellandschap: er zijn volkstuinen, speelvelden, hier worden ommetjes gemaakt en honden uitgelaten. Hier geniet men van vogels, insecten en wilde planten. Binnen deze zone liggen watergangen voor berging en afvoer van water, die in samenhang met de oeverzones ook een ecologische functie vervullen. Een aantal oevers is reeds ecologisch ingericht en beheerd, de meeste oevers zijn echter nog op conventionele wijze ingericht en beheerd. Dit gebied is in het Natuurbeleidsplan van Diemen als ecologische verbindingszone beschreven. Onder andere is hier de Ringslang aanwezig. Ook vervult de beplanting langs de infrastructuur een functie voor vermindering van geluidshinder en voor het filteren van lucht. De paden in het Diemer wandellandschap zijn in principe ’s nachts niet verlicht om nachtelijk gebruik te beperken en de natuurwaarde te bevorderen. Ontwikkelingen: Bij verbreding van de spoorweg (Gooilijn) vinden ingrepen plaats op het Diemer wandellandschap langs het Ajaxpad en trimpad. Hier liggen kansen om verbindingen onder het spoor te realiseren. Voor een deel van de Ringspoorbaan vervalt de functie van spoorlijn door de verbreding van de Gooilijn. Hierdoor ontstaan kansen voor ecologische ontwikkelingen. Door overname van de begraafplaats “Rustoord” door de gemeente Diemen moeten er nieuwe parkeerplaatsen worden aangelegd tegen het Diemer wandellandschap langs de spoorlijn aan. Dit biedt een kans om tegelijkertijd de ingang op te knappen. Ontwikkeling van Plantage de Sniep. Mogelijkheden om voetgangersbrug over de trekvaarten heen te realiseren, gekoppeld aan de spoorlijn. Conclusie: Het Diemer wandellandschap omsluit de woongebieden langs de grote infrastructuurlijnen, die voor geluidsoverlast en luchtvervuiling zorgen. De infrastructuur vormt fysieke barrières en er ontbreekt een aantal wenselijke doorgangen vanuit de woongebieden naar de natuur- en recreatiegebieden. De toegangen tot het Diemer wandellandschap liggen vooral bij de kruispunten van het padenstelsel met de wijkontsluiting. Het padenstelsel in het Diemer wandellandschap is niet doorgaand, met name volkstuinen vormen barrières. Het Diemer wandellandschap vervult verschillende functies: voor recreatie, ecologie, waterberging en de luchtkwaliteitsverbetering. Een aantal watergangen heeft al ecologische oeverzones, de meeste oeverzones zijn conventioneel ingericht en beheerd. ’s Nachts zijn de paden niet verlicht om betreden niet te bevorderen. Er vinden ontwikkelingen plaats door werkzaamheden aan spoorwegen, die kansen bieden voor het verbinden van gebieden onder de spoorwegen door. Streefbeeld: In het Diemer wandellandschap vindt een groot scala aan functies een plek: natuur, recreatie, waterhuishouding en luchtkwaliteitsverbetering. Kinderen kunnen spelen in het groen, in de volkstuinen is er ruimte om eigen groente en bloemen te kweken, bij het wandelen worden dieren geobserveerd en geniet men van de wilde planten. Men kan fietsen tussen de wijken en van en naar de werkgebieden in een prettige groene omgeving. Het biedt ontspanning en de hondenuitlaatgebieden zijn goed bereikbaar en goed beheerd. Er ligt een doorgaand padenstelsel en de verbindingen vanuit de woonwijken zijn optimaal. De huidige functies blijven behouden en de inrichting is goed van kwaliteit. In het Diemer wandellandschap worden alleen inheemse soorten beplanting toegepast in vorm van bosplantsoen, ruw gras, bloemrijk gras en oevervegetatie. De beplanting is vlakbij de woonwijken en langs de paden overzichtelijk door voldoende zichtlijnen. Doorlopende grasstroken zorgen voor ruimtelijke continuïteit. De paden zijn halfverhard en geschikt voor wandelaars, rollators en kinderwagens. Streefbeeld ecologie Volgens het Natuurbeleidsplan van Diemen maken de ecologische zones deel uit van de hoofdgroenstructuur. Zij liggen voornamelijk in het Diemer wandellandschap. Voor de verbetering van de ecologische waarde worden een aantal principes gevolgd: Watergangen en oevers – areaal aan ecologische oeverzones uitbreiden. Ecologisch beheer van oevers, bosplantsoen, grasvelden. Ecologie beleefbaar vanuit de paden en een aantal “natuurbelevingsplekken” De watergangen in het Diemer wandellandschap zijn voorzien van ecologische oeverzones. De oeverlijnen zijn glooiend en er zijn ondiepe gedeeltes om een hoge diversiteit aan leefgebieden te bieden. Er komt een grote variatie aan kruidachtige planten en grassen van de (matig) voedselrijke bodems voor. De soorten die hier thuis horen staan beschreven bij thema § 6.1 Toepassen ecologische beplanting en de principes voor de ecologische oeverzones in thema § 6.6 Watergangen en oevers. Het areaal aan ecologische oevers is uitgebreid ten opzichte van de huidige situatie. Het beheer van oevers, graslanden en bosplantsoen is extensief en afgestemd op ecologische doelen. De leefomstandigheden van inheemse dieren worden behouden en verbeterd, bijvoorbeeld door gebruik te maken van de natuurkalender en de werkzaamheden gefaseerd uit te voeren. De beheerprincipes voor ecologisch beheer staan in hoofdstuk
- Voor de burgers zijn de ecologische zones en plekken voornamelijk vanaf de paden beleefbaar. Langs de oevers ligt een aantal uitgemaaide plekken of steigers vanwaar men zicht op het water heeft en de waterflora en -fauna kan observeren. Streefbeeld spelen in het groen Het is wenselijk dat er rond kinderspeelplaatsen speelmogelijkheden in het groen zijn. De beplanting moet hier robuust zijn en er staan geen soorten met stekels of doornen. Een aantal plekken is aangewezen als ruige speelplek in de vorm van bosjes, struwelen of ruigtebegroeiing. Voor elke buurt is er een ruige speelplek, met uitzondering van het centrum. Kinderen uit het centrum kunnen gebruik maken van de plekken in Ruimzicht. De ruige speelplekken bieden kinderen de mogelijkheid voor creatief spel en om contact maken met de natuur. Ze worden in principe in hun gedrag en hun bezigheid niet beperkt. Omdat het groen verschillende functies te gebruiken moet zijn, is ook de combinatie van spelen in het groen en ecologie mogelijk. Kinderen zullen in een groene omgeving met bijzondere planten en dieren respect en belangstelling ontwikkelen voor de inheemse flora en fauna. Hierbij behoort uiteraard ook educatie om hun dit te leren zien en waarderen. De uitgangspunten voor natuureducatie zijn in thema communicatie §6.3 te vinden. Streefbeeld honden Gelijkmatig verdeeld over de gemeente ligt een serie hondenuitlaatzones en hondenlosloopgebieden. In de uitlaatzones is het gras langs de paden kort en komen geen ruige planten zoals brandnetel en bramen voor. Binnen de bebouwde kom van Diemen bestaan geen bijzondere voorzieningen voor honden, zoals hondenstrandjes, omdat er te weinig ruimte aanwezig is. De handhaving op de naleving van de regels zal worden versterkt. In het thema honden en groen § 6.7 wordt dieper op dit beleid ingegaan. Streefbeeld groene routes De routestructuur vormt een samenhangend stelsel waarin ook de volkstuincomplexen zijn opgenomen. De ontbrekende dwarsverbindingen tussen de woongebieden en de natuur- en recreatiegebieden onder de spoorlijn zijn aangevuld en van faunapassages voorzien. Vanaf de paden is er voldoende overzicht zodat een sociaal veilige situatie ontstaat. Het beheer direct langs de paden is intensiever dan in de rest van het Diemer wandellandschap. De paden zijn in principe niet verlicht, alleen bij de onderdoorgangen is verlichting aanwezig. Een overzicht van alle groene routes staat in thema 6.2 Groene routes. Hierin staan ook de streefbeelden en de knelpunten beschreven. Streefbeeld luchtkwaliteit De bestaande beplanting langs de Gooiseweg en de A1 filtert de door autoverkeer vervuilde lucht en vangt vervuiling op. Ook langs de spoorwegen vangt de beplanting fijnstof op. Door soortkeuze, transparantie en vergroting van randlengtes kan de beplanting effectiever zijn voor de luchtkwaliteitsverbetering. Principes voor de opbouw van de beplanting staan in thema groen en milieu § 6.
- Voorstellen Diemer wandellandschap: Areaal aan ecologische oeverzones uitbreiden; Ontwikkelen bloemakkers; Ecologisch beheer van oevers, bosplantsoen, bloemakkers en grasstroken; Aanleg van een aantal “belevingsplekken” (steigers en vlonders); Vaststellen en aanleg van natuurspeelgebieden in samenwerking met burgers en belangenverenigingen. Voortzetten beheer van een twee meter brede strook kort gemaaid gras langs paden; Vorming van een samenhangend stelsel van paden; Aansluitingen vanuit de woonbuurten op een aantal plekken verbeteren; Gebruik maken van de beplanting als luchtfilter. Locaties van de groene parels 5.4.6De groene parels Beschrijving huidige situatie: Langs de groene hoofdas in noord-zuid richting ligt een aantal groene parels. Dit zijn gebieden die bijzondere cultuurhistorische, maatschappelijke, landschappelijke of recreatieve betekenis voor Diemen hebben. Al deze parels zijn georiënteerd op het lint van de groene noord-zuid as en bieden verschillende gebruiksmogelijkheden. Zitmogelijkheden en fietsenrekken zijn aanwezig. Het ambitieniveau voor inrichting en onderhoud is hoog. Er staan borden met informatie over de bijzonderheden van elke locatie. Deze plekken zijn gekoppeld aan de bestaande route ‘Dwars door Diemen’. Parel
- Kruispunt Ouddiemerlaan / Amsterdam-Rijnkanaal Functie: recreatief, landschappelijk Belang: Deze plek is van bovengemeentelijk belang omdat deze langs de doorgaande fietsroute aan het Amsterdam-Rijnkanaal ligt. Ontwikkelingen: Voor deze plek zijn geen ontwikkelingen bekend. Streefbeeld: Het is een zitplek die uitnodigt tot verblijf met hoogwaardig meubilair met uitzicht op het Amsterdam-Rijnkanaal. Een bord informeert over de geschiedenis van de Ouddiemerlaan met zijn historische gebouwen, het Amsterdam-Rijnkanaal en de landschappelijke elementen die men vanaf hier kan zien (bv. Nesciobrug, Diemerzeedijk met erachter IJburg). Parel
- Terp historische boerderijplaats Zeldenrust Functie: maatschappelijk, historisch Belang: historische boerderijplaats, kruispunt van de wijkas met de groene hoofdas Ontwikkelingen: Voor deze plek zijn geen ontwikkelingen bekend. Streefbeeld: Ruimtelijke samenhang in de ruimte tussen boerderij, gezondheidscentrum en grasveld. Op het grasveld met fruitbomen ten noorden van de boerderij zijn zit- en speelmogelijkheden. Het zicht op de boerderij vanuit het grasveld is vrij, het grasveld nodigt uit tot verblijf. Parel
- Historisch centrum Oud-Diemen Functie: cultuurhistorisch Belang: oudste nederzetting van Diemen Ontwikkelingen: Voor deze plek zijn geen ontwikkelingen bekend. Streefbeeld: sfeervolle uitstraling door bij de historie passend materiaal. Ingangen naar Oud-Diemen en toegang tot de begraafplaats “Gedenk Te Sterven” duidelijk en uitnodigend. Informatiebord over geschiedenis. Parel
- Parkje van Gemertplein bij NS-station Diemen Functie: cultuurhistorisch, recreatief, maatschappelijk Belang: grote groene openbare ruimte, ontmoetingspunt, historische boerderijplaats “Kent U Zelve”. Ruimtelijk en ecologisch schakelpunt tussen het wandellandschap oostelijk en westelijk van de Ouddiemerlaan. Ontwikkelingen: De renovatie van dit parkje is gepland in
- Streefbeeld: Het is een overzichtelijk, toegankelijk, uitnodigend en lommerrijk parkje rond het water met jaarrond bloeiende beplanting. Recreatieve en sociale voorziening gericht op het park. Ontmoetingspunt voor mensen van verschillende leeftijd en cultuur. Vanuit hier is er een logische route naar het wandellandschap. Parel
- Centrum marktplein met gemeentehuis en theater Functie: maatschappelijk, recreatief Belang: marktplein met maatschappelijke en culturele inrichtingen in de directe omgeving Ontwikkelingen: het marktplein is onderdeel van de algemene herinrichting van het centrumgebied. Streefbeeld: Het is een lommerrijk marktplein met recreatieve voorzieningen, terras en informele speelaanleidingen. Voorzieningen voor de marktkramen en de kermis. Informatieborden over de maatschappelijke en culturele instellingen in de omgeving. Samenhang van marktplein, winkelcentrum, gemeentehuis, theater. Parel
- Pleintjes aan weerszijden van de brug Functie: maatschappelijk, recreatief Belang: knooppunt van de groene noord-zuid as en de groenblauwe oost-west as. Ontwikkelingen: Bouw café-restaurant aan noordwest hoek van brug. Streefbeeld: Het zijn drie pleintjes waar men tot rust kan komen en genieten van de levendigheid van verkeer en schepen. Ze hebben voornamelijk een stenig karakter en het groen bestaat uit leilindes en bloembakken. Het zuidwestelijke pleintje is ingebed in het aanwezige groen. Op de zuidoostelijke hoek voor het Brugwachtershuisje komt geen pleintje. Parel
- Speelplek Aalscholverpad/ Tarwekamp Functie: maatschappelijk, recreatief Belang: ligt aan het knooppunt van vier woonbuurten, grote speelvoorzieningen Ontwikkelingen: herinrichtingsplannen voor 2010/
- Streefbeeld: Er zijn speelvoorzieningen voor kinderen van alle leeftijden en een ontmoetingsplek voor bewoners van alle culturen. De plek heeft een vriendelijke uitstraling doordat ze omzoomd is door een beplanting die jaarrond bloeit. Zitplek aan het Amsterdam Rijnkanaal (parel 1) Historisch centrum Oud-Diemen (parel 3) Vijver in Parkje van Gemertplein (parel 4) Speelplek Tarwekamp (parel 7) Voorstellen groene parels: Parel 1 Opwaarderen zitplek door hoogwaardig zitmeubilair, uitbreiden aanwezig informatiebord met informatie over de omgeving Parel 2 Ontwerp voor samenhangend gebied rond historische boerderijplaats Zeldenrust met verschillende gebruiksfuncties: spelen, rusten, ervaren historie Parel 3 Ontwerp voor de verbetering van de toegang (integratie leilindes zoals beschreven in hoofdas noord-zuid-richting). Verbeteren toegang van begraafplaats Parel 4 Ontwerp voor parkje van Gemertplein volgens de eisen uit het streefbeeld. Parel 5 Samenhang creëren tussen marktplein, winkelcentrum, gemeentehuis, theater. Ontwerp van marktplein met de eisen zoals beschreven in het streefbeeld. Parel 6 Ontwerp van een samenhangend gebied aan de drie hoeken bij de Diemerbrug met voorzieningen zoals beschreven in het streefbeeld Parel 7 Herinrichting van speelveld Tarwekamp onder de voorwaarden zoals beschreven in het streefbeeld. Ligging van de bijzondere groengebieden 5.4.7bijzondere groengebieden in beheer bij de gemeente Beschrijving huidige situatie: Dit zijn gebieden die een belangrijke waarde hebben voor ecologie, cultuurhistorie en sport. Bergwijkpark Het Bergwijkpark ligt in het gelijknamige bedrijventerrein. Het park is omringd door kantoren in een ruime stedelijke structuur. Om het park liggen ecologisch ingerichte watergangen die in de wijk doorlopen. Het park functioneert op dit moment matig. Er zijn weinig gebruikers door het ontbreken van woongebieden in de nabije buurt. Het park wordt voornamelijk benut door passanten en in het zuidelijk deel is enige verblijfs- recreatie. De kwaliteit van de groenvoorzieningen is over het algemeen goed, plaatselijk is het park onoverzichtelijk en sociaal onveilig. Er worden plannen ontwikkeld voor de herinrichting van het hele bedrijventerrein, maar deze worden pas op lange termijn realiteit. Voor de komende periode wordt daarom een vorm van tussentijds gebruik voorgesteld. Ontwikkelingen: Er worden plannen voor het hele bedrijventerrein ontwikkeld, die op lange termijn worden gerealiseerd. Conclusie: Het park functioneert op dit moment matig, met name het noordelijk deel wordt alleen door passanten gebruikt. De kwaliteit van de groenelementen is over het algemeen goed. Voor de komende 10 jaar is het wenselijk om het beheer volgens de huidige kwaliteit te continueren. Voor de komende 10 jaar kan een tussentijdse gebruiksvorm onderzocht worden. Opties voor het streefbeeld voor de planperiode (< 10 jaar): Ruimte voor stadsnatuur en natuureducatie. Aansluiten via Gooiseweg aan buitengebied; Onderzoeken van de mogelijkheden voor tijdelijke volkstuinen/ moestuinen of kinderdorp/ bouwspeelplaats; Uitbreiding van oppervlaktewater in combinatie met ruimtelijke planvorming. Streefbeeld voor toekomstige planontwikkeling (>10 jaar): Bij herinrichting wijk Bergwijkpark duidelijke interne ontsluiting autoverkeer realiseren. Bij herinrichting Bergwijkpark het water als belangrijke drager houden en ecologisch ontwikkelen. Voorstellen Bergwijkpark: Aansluiting zoeken op burgerinitiatieven, voor realisatie van bijzondere tijdelijke (<10 jaar) gebruiksfuncties voor het Bergwijkpark; Bij planvorming Bergwijkpark de waardevolle structuren behouden, doorlopende groenstructuren in plan inpassen (zie ambtelijke kwaliteitsschouw). Mogelijk gebied voor een tijdelijk evenemententerrein (<10 jaar). Begraafplaats Rustoord De begraafplaats Rustoord ligt oostelijk van het Saan Museum naast de Anne Frankwijk tegen het Diemer wandellandschap van de spoorlijn aan. De ingang ligt aan de Weesperstraat. De begraafplaats is kleinschalig en heeft een mooie, rustgevende uitstraling. Begrafenissen vinden sinds 1791 plaats. De aula is in 1924 door de toenmalige eigenaar, de Hersteld Lutherse gemeente gebouwd. Op de begraafplaats staan oudere bomen, waaronder populieren, kastanjes, kersen. De kastanjes moeten vanwege ziekte worden gekapt. Bij de overige bomen is sprake van onderhoudsachterstand. Ontwikkelingen: De begraafplaats is door de gemeente Diemen aangekocht en in beheer genomen. De gemeente wil van de begraafplaats iets moois maken. Er is veel achterstand in inrichting en beheer. De bestaande kastanjes moeten vanwege ziekte worden gekapt. De wegen en grafmonumenten zijn verzakt. Er is aanleg van drainage en parkeerplaatsen nodig en de zij- en achterkant van de begraafplaats moeten worden opgeknapt. Conclusie: De uitstraling van de begraafplaats is mooi en rustgevend. Er is een aantal oudere, behoudenswaardige bomen aanwezig. Doel van de gemeente Diemen is om ‘ iets moois te maken’ van de begraafplaats. Er is veel onderhoudsachterstand op de begraafplaats. Apart onderzoek naar de historische waarde van de begraafplaats is gewenst. Opstellen van een beheerplan voor de begraafplaats is gewenst. Streefbeeld: Een begraafplaats met goede padenstructuur en goede waterhuishouding en waar de beplanting en bomen een optimale conditie hebben. Er zijn voldoende zitplekken aanwezig. Op de lange duur is er een gevarieerde soortensamenstelling met bomen van dendrologische en cultuurhistorische waarde, waarbij de monumentale bomen behouden blijven. Op de begraafplaats staan fraaie, oude grafmonumenten en de materialen en het meubilair passen bij de sfeer. Bevorderen toekomstbomen. Er is beeldende kunst tentoongesteld. Voorstellen Rustoord: Opstellen renovatieplannen voor de begraafplaats; Zorgen voor optimale groeiomstandigheden voor beplanting en bomen; Behoud monumentale bomen en bevorderen toekomstbomen; Opbouw gevarieerde soortensamenstelling met bomen van dendrologische en cultuurhistorische waarde; Inventarisatie grafmonumenten en beleid voor behoud opstellen; Bij herinrichting gebruik van bij sfeer passend materiaal en meubilair; Samenwerking zoeken met kunstenaars voor tentoonstellingen beeldende kunst; Aanleg van zitplekken op de begraafplaats. Kaart locaties voor ecologische beplanting 6Thema’s In de thema’s is het beleid voor de aspecten van het groen beschreven. Telkens zijn de uitgangspunten, ontwikkelingen en beleidspunten aangegeven. Gewenst toekomstig beleid is aan het eind van elk thema onder het kopje “Voorstellen” samengevat. 6.1Toepassing ecologische beplanting Het groen in de woonomgeving van Diemen heeft in de meeste buurten een overwegend cultuurlijk karakter. Het groen in het Diemer wandellandschap, in de ruim opgezette wijken zoals Ruimzicht, Biesbosch en de parkachtige stroken rond de hoogbouw bestaat grotendeels uit bosplantsoen met inheemse soorten. De gemeente zoekt enerzijds naar mogelijkheden om te besparen op de kosten van onderhoud door de inrichting van grotere plantsoenen en het laten ontstaan van ruigere gedeeltes. Anderzijds wil zij de kansen voor inheemse soorten zoals libellen, vlinders en andere insecten, struweelvogels en amfibieën vergroten. Halfnatuurlijke vegetaties en streekeigen bomen en struiken die goed op veengrond groeien, kunnen daar een bijdrage aan leveren. Huidige situatie Het beheer van het woonomgevingsgroen in Diemen laat nu al veel ruimte voor ruigtestroken met hoog opschietende kruiden en struikpartijen. Langs de oevers van water wordt vaak een strook van enkele meters 1 keer per jaar of om het jaar gemaaid, waardoor een vegetatie van riet, rietgras, harig wilgenroosje, moerasandoorn en andere ruigtekruiden ontstaat. Dit is gunstig voor de natuur. Veel dieren vinden hier een schuilplek. De grotere plantsoenen (zoals de groenstrook langs het Reigerpad) hebben een ondergroei van dichte struiken en randen met brandnetels om de bospartijen heen. Dit is gunstig voor de vleermuizen, broedvogels en vlinders. De plantsoenen bij het Julianaplantsoen zijn onlangs opnieuw ingericht met een combinatie van bloemrijk gras en hagen. Dit kan een voorbeeld zijn voor herinrichting van grotere plantsoenen in de overige wijken. Het beheer van groenstroken gebeurt zonder chemische bestrijdingsmiddelen, want deze vervuilen het grondwater en de watergangen en vijvers. Overweging Een groot deel van de plantsoenen in Diemen is klein van maat. In de compacte wijken en de wijken met woonerven zijn de mogelijkheden voor natuurlijk groen met bloemrijk gras beperkt. In de directe woonomgeving zijn geen locaties voor echt ruige plekken beschikbaar. Enerzijds komt dit door de geringe omvang en anderzijds door de gebruikseisen. De voornaamste kans ligt hier in de geleidelijke aanpassing van het sortiment met meer streekeigen soorten, liefst met planten die gekweekt zijn uit autochtoon materiaal. Op een aantal plekken in de buurten is het groen van grotere omvang en hoeft het gras niet direct gebruikt te worden als gazon. Hier kan de gemeente naar voorbeeld van het Julianaplantsoen een combinatie van bloemrijk gras, hagen van inheemse soorten die losser uit mogen groeien en solitaire of groepjes van inheemse struiken, waaronder soorten met eetbare vruchten zoals hazelaar en sleedoorn, van formaat toepassen. Ook het planten van fruit- en nutsbomen is een optie om de ecologische waarde te verhogen. Hier valt te denken aan appel en peer, maar ook noot, pruim, meel- en lijsterbes. Het is van belang om deze herinrichtingen in samenspraak met bewoners te doen, zodat zij weten wat het doel is van de herinrichting en welk beeld zij kunnen verwachten. Op plaatsen waar het groen van beperkte omvang is, zijn echter geen besparingen in het onderhoud te verwachten omdat de gemeente hier extra inspanning moet verrichten voor een verzorgd beeld. Soortenkeuze De soortkeuze bepaalt mede de natuurwaarden. De situatie in woonomgeving van Diemen vertoont overeenkomst met bepaalde ecologische omstandigheden in natuurlijke situaties. De mate van verstoring en afwijkingen door ophoging, bemesting, vergraving in de bodem, ontwatering en verrijking door hondenpoep is zodanig dat niet echt een natuurlijke situatie zal ontstaan. In de beplantingen die in de directe woonomgeving en langs de straten en wegen liggen is de verstoring over het algemeen groter. In de grotere groenstroken komt plaatselijk het venige karakter meer tot uiting. Een soortkeuze die aansluit op de soorten in de omgeving van Diemen draagt bij aan meer samenhang in de natuur. De soorten die het beste aansluiten op de situatie in Diemen en de verwantschap met natuurlijke bostypes staan in onderstaande tabel. Bodem Veraard veen met hoge grondwaterstand Zandophoging Kleiig veen Relatie met natuurlijk bostype Elzen eikenbos Duin eikenbos Ruig Elzenbos Bomen Quercus robur -zomereik Betula pubescens – zachte berk Sorbus aucuparia - lijsterbes Populus tremula - trilpopulier Alnus glutinosa – zwarte els Betula pendula – ruwe berk Ilex aquifolium - hulst Quercus robur – zomereik Sorbus aucuparia - lijsterbes Betula pendula – ruwe berk Populus tremula - trilpopulier Alnus glutinosa – zwarte els Fraxinus excelsior – Gewone es Salix alba - schietwilg Betula pubescens – zachte berk Struiken Frangula alnus - vuilboom Crataegusmonogyna – éénstijlige meidoorn Pr