Omgevingsvisie gemeente voorne aan zee (Voorne aan Zee)

/akn/nl/act/gemeente/2025/CVDR742749 /join/id/stop/work_006 /akn/nl/act/gm1992/2025/omgevingsvisie /join/id/stop/work_019 2025-07-30 2025-07-30 /akn/nl/act/gemeente/2025/CVDR742749/nld@2025-07-30 /join/id/proces/gm1992/2025/1_13_nieuweregeling 2025-07-30 2025-07-30 /akn/nl/act/gm1992/2025/omgevingsvisie/nld@13 /akn/nl/act/gm1992/2025/omgevingsvisie /akn/nl/act/gm1992/2025/omgevingsvisie/nld@13 /join/id/stop/work_019 v1 Omgevingsvisie gemeente voorne aan zee Leeswijzer Deze omgevingsvisie gaat over onze hele gemeente en al het ruimtelijke beleid dat we hebben. Het gaat om heel veel informatie. Om overzicht te houden, hebben we de omgevingsvisie opgedeeld in 3 delen. Deel A; Omgevingsvisie Voorne aan Zee Deel A; Omgevingsvisie Voorne aan Zee gaat over de belangrijkste punten van de omgevingsvisie. Het begint met een uitleg over de omgevingsvisie van Voorne aan Zee en de aanleiding tot het opstellen van de visie in hoofdstuk

1. Inleiding. In hoofdstuk 2 De koers van Voorne aan Zee zetten we de stip op de horizon en lichten we onze ambities en opgaven toe. Elk gebied in de gemeente is verschillend. Daarom laten we in hoofdstuk
2. Gebiedsgerichte uitwerking zien de identiteiten van elk gebied is en welke koers we daar kiezen. Deel B; De thematische opgaven Deel B; De thematische opgaven gaat over de uitwerking van de visie per onderwerp (thema). In hoofdstuk
3. Thematische opgaven; dit gaan we doen laten we zien wat de huidige situatie is op de verschillende thema’s en op welke ambities we inzetten. Deel C; Visie op de uitvoering Deel C; Visie op de uitvoering beschrijft de visie op de uitvoering van de omgevingsvisie. Hoofdstuk 5 Werken met de omgevingsvisie Voorne aan Zee 2040 beschrijft de rol van de gemeente en onze samenwerkingen. We gaan in op de relatie met de andere instrumenten van de Omgevingswet en staan stil bij de beoogde investeringen en dekking. Bijlagenboek In Bijlage I beschrijft de positie van Voorne aan Zee in landelijke, provinciale en regionale context, op weg naar
4. Bijlage II beschrijft wat we hebben opgehaald tijdens de participatie. Het overzicht van visies en beleidsplannen in de gemeente staat in Bijlage III. Deel A; Omgevingsvisie Voorne aan Zee Voorwoord ’T is mooi hier! En dat moet het natuurlijk blijven. Dat is wat we voor ogen hebben met deze Omgevingsvisie Voorne aan Zee. We hebben waardevolle input gekregen via een enquête en tijdens de goede gesprekken die wij gevoerd hebben met onze betrokken inwoners en ondernemers tijdens onze participatieronde langs alle dorpen en steden in Voorne aan Zee. Ook tijdens (digitale) bijeenkomsten met maatschappelijke organisaties en overheden hebben we belangrijke informatie gekregen. Die gesprekken heb ik zelf ook als erg waardevol en prettig ervaren, want met elkaar maken we daarmee Voorne aan Zee nog mooier. Voorne aan Zee is een prachtige gemeente om te wonen, te werken en te recreëren. Natuur, bos, de openheid, bijzonder erfgoed en het water zijn altijd dichtbij. Onze gemeente is een unieke groene en waterrijke oase van rust en ruimte gelegen tussen stad en delta. We koesteren de eigenheid, authenticiteit en variatie en wensen deze te bewaken en te etaleren. Dit geldt voor zowel het stedelijk gebied met verschillende vestingen met leefbare dorpen en steden, als ook in het dynamische en gevarieerde landschap van Voorne aan Zee. De kwaliteiten die Voorne aan Zee zo bijzonder maken, willen we houden en waar mogelijk versterken. Dit doen we door bij nieuwe initiatieven in te zetten op vernieuwing en hoge kwaliteit. Het moet een aanvulling zijn, kortom iets wat we nog niet hebben. Om die mooie gemeente te blijven, moet je ook veranderen en vernieuwen. Daarbij hebben we te maken met een voortdurend veranderende wereld om ons heen. We hebben keuzes moeten maken, want niet alles kan overal. Die keuzes en afwegingen leest u in deze omgevingsvisie. We hebben het ontwerp van de omgevingsvisie vrijgegeven voor inspraak. Tijdens deze periode hebben inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden kunnen reageren op de visie door een zienswijze in te dienen. Wij zijn blij met de ondersteunende reacties uit de samenleving en hebben serieuze aandacht voor de ingebrachte kanttekeningen. De inbreng heeft tot aanscherping van de omgevingsvisie geleid. Namens het College van Burgemeester en Wethouders Igor Bal Wethouder ruimtelijke ontwikkeling
5. Inleiding 1.1 Wat is de Omgevingsvisie Voorne aan Zee? De Omgevingsvisie van Voorne aan Zee beschrijft een langetermijnvisie voor de leefomgeving op hoofdlijnen. De spreekwoordelijke ‘stip op de horizon’. De visie bevat veel thema’s die allemaal betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Denk dan bijvoorbeeld aan klimaat energie, gezondheid, mobiliteit, recreatie, natuur en landschap, bedrijvigheid, wonen en maatschappelijke voorzieningen[1]. Ook leggen we een relatie met het sociale domein. We zetten in de omgevingsvisie in op ambitieuze doelen, maar het is ook een realistisch verhaal. De visie gaat in op de benodigde acties voor essentiële ruimtelijke opgaven. Het is steeds belangrijk om de verschillende thema’s integraal af te wegen en heldere keuzes te maken over wat wel of geen prioriteit heeft. Het is zo ook duidelijk of nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in Voorne aan Zee bijdragen aan die langetermijnvisie. [1] Deze opsomming is niet uitputtend 1.2 We bouwen voort op Hoe de gewenste toekomst van Voorne aan Zee er uit komt te zien, hebben we al in 2021 samen met de inwoners, ondernemers en verenigingen ontdekt. De uitkomst is vastgelegd in de Toekomstvisie Voorne aan Zee. In de Toekomstvisie staat beschreven hoe we Voorne aan Zee graag zien ontwikkelen de komende jaren. Onderverdeeld in de thema’s: het landschap centraal, vitale en sociale dorpen en wijken, werken en ondernemen stimuleren en ondersteunen en samen duurzaam. Ook het coalitieprogramma 2023-2026 – met de onderwerpen waar het college de komende jaren op gaat inzetten – is gebaseerd op de strategische koers van de Toekomstvisie Voorne aan Zee. 1.3 Keuzes maken Om de beschreven koers te kunnen varen en Voorne aan Zee nog sterker en aantrekkelijker te maken, moeten we een aantal keuzes maken. Keuzes over de ruimte om ons heen, de omgeving waarin we wonen, werken en onze vrije tijd doorbrengen. Zoals waar we willen ontwikkelen en wat willen we behouden. Niet alles kan overal. De te maken keuzes over onze leefomgeving staan in deze omgevingsvisie. Hierbij zijn de overkoepelende Nationale en Zuid-Hollandse omgevingsvisie ook van invloed. Ook regionale opgaven en ambities zijn richtinggevend voor onze gemeente. Voorne aan Zee is ingedeeld in deelgebieden, want in ieder gebied gelden weer andere uitdagingen, ambities en keuzes. 1.4 Zelfbindend en relatie met het omgevingsplan De omgevingsvisie geeft aan met welke plannen en ideeën we tot 2040 aan de slag gaan. Belangrijk dus voor Voorne aan Zee als zelfbindend document. De omgevingsvisie is één van de verplichte instrumenten die de nieuwe Omgevingswet met zich meebrengt. Deze nieuwe wet vat 26 losse wetten over ruimtelijke ontwikkeling samen: van bouwen en landschap tot water en milieu. Voor het toetsen van de wenselijkheid van een ontwikkeling of initiatief is een omgevingsvisie noodzakelijk. De daadwerkelijke regels voor de fysieke leefomgeving worden straks vastgelegd in het omgevingsplan. Het is van groot belang dat de ambities die wij opnemen in de omgevingsvisie straks, daar waar mogelijk, een plek krijgen in het op te stellen gebiedsdekkende omgevingsplan. De komende jaren werken we verder aan deze koppeling. 1.5 Detailniveau en deelgebieden De omgevingsvisie gaat over verschillende schaalniveaus. Het is vooral een toekomstbeeld op gemeentelijk niveau. Elk deelgebied is bekeken en per deelgebied is een koers beschreven om gemaakte keuzes concreet te maken en uitgangspunten scherp te krijgen. Dit is gedaan voor de vestingsteden, kustdorpen, polderdorpen, Haringvliet en Voordelta, de landschappelijke Noordrand, de polders, glastuinbouw en bedrijventerreinen. De omgevingsvisie is nadrukkelijk geen inrichtingsplan. We zoeken in de omgevingsvisie niet het niveau van ‘de stoeptegel’ op, maar hebben we het over de strategische ambities (waar willen we naartoe), opgaven (wat moeten we daarvoor doen) en keuzes (hoe gaan we dat voor elkaar krijgen) op hoofdlijnen, passend bij het abstractieniveau van een omgevingsvisie. 1.6 De omgevingsvisie als dynamisch instrument Als één ding zeker is, dan is het dat niets vastligt. In lijn met de Omgevingswet presenteren we de Omgevingsvisie Voorne aan Zee dan ook als levend, dynamisch document dat we tijdens het werken met de omgevingsvisie als gemeente blijven aanscherpen. De wereld staat niet stil. Zo kunnen we verwachten dat er in de aankomende periode grote ontwikkelingen op ons afkomen die van invloed zijn op deze visie en onze ambities als Voorne aan Zee. Gedacht kan worden aan ontwikkelingen in het kader van de NOVEX Rotterdamse Haven waarbij integrale afstemming moet plaatsvinden met onze regionale partners zoals het Havenbedrijf Rotterdam en medeoverheden. We hebben nu een eerste versie van onze omgevingsvisie opgesteld. De ambities uit de omgevingsvisie werken door in het omgevingsplan, de programma’s en de vergunningverlening. Monitoring en evaluatie kan aanleiding zijn om de omgevingsvisie bij te stellen. In het laatste hoofdstuk beschrijven we hoe we dit proces voor ons zien. Voorne aan Zee wil de omgevingsvisie elke twee jaar evalueren om te beoordelen of we nog op de juiste weg zijn. 1.7 De omgevingsvisie maakten we samen Voorne aan Zee heeft deze visie samen met zoveel mogelijk betrokkenen uit de Voornse samenleving gemaakt. In dit project is er samengewerkt onder de noemer “Voorne aan Zet!”. Er was een grote bereidheid om mee te denken. In bijlage II van het II Bijlagenboek zijn de opbrengsten van de participatie opgenomen. Hieronder is te lezen op welke manieren we met de samenleving hebben gesproken. Dat hebben we gedaan in twee fasen. In de eerste fase van dit project zijn we gestart met een online enquête onder inwoners en ondernemers uit Voorne aan Zee over de fysieke leefomgeving. Ruim 841 inwoners en partners van Voorne aan Zee hebben deze enquête ingevuld. In korte tijd hebben we zo inzicht gekregen in de meningen van de samenleving over een aantal belangrijke onderwerpen. Daarnaast hebben we verschillende gesprekken gevoerd en hebben deskundigen van de gemeente alle informatie over de fysieke leefomgeving in beeld gebracht. Bericht van gemeente Voorne aan Zee over de online enquête Gesprekken over de omgevingsvisie met de ambtenaren en gemeenteraad van Voorne aan Zee In de tweede fase zijn wederom gesprekken met belangrijke (keten)partners en maatschappelijke organisaties gevoerd. Hier zijn ook de dorp- en wijkraden voor uitgenodigd. In een brede Omgevingstour zijn vervolgens fysieke gesprekken op straat, de markt, of in buurthuizen gevoerd over de concept omgevingsvisie Voorne aan Zee. Ook een brede (tweede) enquête is onderdeel van deze participatieronde. Deze enquête is door 1.098 mensen ingevuld. Gesprekken over de omgevingsvisie met inwoners van Voorne aan Zee 2 De koers van Voorne aan Zee 2.1 De stip op de horizon voor Voorne aan Zee Om de juiste koers te varen, is het belangrijk om een stip op de horizon te benoemen. Deze stip op de horizon beschrijft waarom we onze identiteit en kernkwaliteiten veiligstellen in een veranderende wereld, met alle trends en ontwikkelingen die op ons afkomen. De visie waar we voor staan, waarmee we ons als nieuwe gemeente willen profileren naar de buitenwereld toe is: Voorne aan Zee is een prachtige gemeente om te wonen, te werken en te recreëren. Natuur, bos, de openheid, bijzonder erfgoed en het water zijn altijd dichtbij. Onze gemeente is een groene en waterrijke oase van rust en ruimte gelegen tussen stad en delta. Met gevarieerde woon-, werk- en leefmilieus en voorzieningen. ‘t Is mooi hier! Dit willen we natuurlijk blijven. De kwaliteiten die Voorne aan Zee zo bijzonder maken wensen we te behouden en waar mogelijk te versterken. Maar om te blijven wie je bent moet je ook veranderen. We koersen op kwaliteit en niet ‘meer van hetzelfde’. Voorne aan Zee koestert de eigenheid, authenticiteit en variatie en wenst deze te bewaken en te etaleren. Dit geldt voor zowel het stedelijk gebied met dorpen en vestingsteden, de ligging aan zee als ook in het dynamische en gevarieerde landschap van de gemeente Voorne aan Zee. Daarvoor willen we toewerken naar een adaptief, innovatief, meervoudig en veerkrachtig gebruik van onze ruimte. We richten Voorne aan Zee zo in, dat het klaar is voor de toekomst. Daarin bewegen we mee met maatschappelijke trends en natuurlijke processen. Zo blijven we nog heel lang van Voorne aan Zee genieten 2.2 De kracht van Voorne aan Zee Voorne aan Zee is volop in ontwikkeling, al eeuwenlang. We hebben de ambitie om de kwaliteiten die van Voorne aan Zee een aantrekkelijke gemeente maken te behouden door ze verder te verrijken en te versterken. De kernkwaliteiten geven richting en houvast bij nieuwe initiatieven, maar ook bij tal van maatschappelijke trends en ontwikkelingen die op de gemeente afkomen. Groot aantal diverse landschapstypen Voorne aan Zee is een groene en waterrijke oase tussen stad en delta. Inwoners en bezoekers genieten van de kust, de natuur, het open polderlandschap en de zichtbare elementen van onze geschiedenis. Het landschap is de drager van bijna alle kwaliteiten in Voorne aan Zee. In de gemeente bevinden zich dan ook een groot aantal diverse landschapstypen: Kustlandschap: een gebied waar strand, duinen en binnenduinranden samenkomen. Dit gebied is onderdeel van Natura2000-gebied. Grote water- en groenstructuren: zijn erg typerend voor het landschap in Voorne aan Zee. Er zijn veel wateren: Brielse Meer, Oostvoornse Meer en Haring­vliet. In het noorden van de gemeente bevindt zich een belangrijke groene buffer, de landschappelijke Noordrand, tussen het eiland Voorne-Putten en de Rotterdamse haven. Zanderijen; als overgangsgebied bestaande uit een halfopen landschap met richting het duingebied een grotere mate van begroeiing en bospercelen en richting de agrarische polders een groeiende mate van openheid. Oude zeekleipolders: hebben voornamelijk een agrarische functie en heeft als kenmerk open weides en akkers gelegen tussen dijken. Jonge zeekleipolders: zijn grootschaliger dan de oude zeekleipolders en zijn vaak te herkennen aan de hoekige vormen en rechte polderwegen, ze zijn planmatig verkaveld. Veenpolders: zijn één van de oudste polders van Voorne en hebben als kenmerk een onregelma­tig verkavelingspatroon, een ringvorm en laag liggend land die omringd is met dijken. De grond is nat en licht brak waardoor er veel ruimte is voor biodiversiteit. Glastuinbouwcomplexen: worden geconcentreerd in delen van de gemeente. De omgeving heeft een groene uitstraling. Verschillende landschapstypen in Voorne aan Zee. Bron: Energieverkenning Voorne-Putten, Feddes/Olthof en Pondera Consult Groot aantal diverse waarden Belangrijke waarden voor Voorne aan Zee laten zich goed verdelen onder de landschappelijke kwalitei­ten, de cultuurhistorisch kwaliteiten en de gebruiks­waarden. Landschappelijke waarde De huidi­ge landschappelijke kwaliteiten, landschappelijke structuren en de beleving van het landschap zijn onderdeel van de landschappelijke waarde. Het landschap van Voorne aan Zee heeft veel diversiteit van duinen tot weide en akkerlanden. De kwaliteiten zijn ingedeeld in verschillende gebieden, de randen van het eiland en de polders en bossen, de dorpen en steden en netwerken in het binnenland. Op de randen van het eiland De weidsheid van het kust- en deltalandschap is aansprekend. Zo ook de weidsheid bij het Haring­vliet met uitzicht op groot open water. In Voorne aan Zee zijn brede, aantrekkelijke stranden aan­wezig, wat veel toerisme aantrekt. De duinen en de binnenduinrand hebben een hoge natuurwaarde met een grote biodiversiteit en zorgen voor een goede overgang van het strand richting het open landschap. Langs het Brielse Meer en het Oostvoornse Meer liggen aantrekkelijke recreatiegebieden. De recreatiegebieden bieden veel mogelijkheden voor wandelen en fietsen, vissen, oeverrecreatie en kleine watersportactiviteiten. Bovendien vormen de recreatiegebieden in het noorden een belangrijke buffer tussen het eiland en de haven van Rotterdam. In het binnenland: polders In het buitengebied is openheid doordat je ver uit kan kijken over de agrarische- en polderge­bieden. De erven dienen als groene eilanden in de polders. De omlijsting van de veenpolders door dijken zorgt voor ruimte voor biodiversiteit en een be­grenzing van het open landschap. Een open binnenland met polders In het binnenland: de bebouwing en netwerken Kreken zijn kleine watergeulen die zijn gevormd door dijkdoorbraken of een restant van een ingedijkte vroegere getijdengeul. Kenmerken zijn een onregelmatige slingerende vorm en een natuurlijke invulling aan het landschap. De kreken dienen als belangrijke ecologische verbin­dingen. Bossen in de gemeente zorgen voor een recreatie­mogelijkheid en een uitloopgebied voor inwoners. Ook is er afwisseling in soorten bossen, zoals productiebossen en natuurlijke bossen. In Voorne aan Zee zijn twee vestingsteden, Brielle en Hellevoetsluis, en diverse dorpen te vinden: Vierpolders, Zwartewaal, Rockanje, Oostvoorne, Tinte, Nieuwenhoorn en Oudenhoorn. Door de diversiteit en eigenzinnigheid van de verschillen­de dorpen hebben ze allemaal een eigen DNA en karakter. Bebouwing en netwerken in het binnenland Cultuurhistorische waarden De cultuurhistorische waarden zijn terugkomende aspecten of structuren die in het diverse landschap kenmerken laten zien van de oude historie in de gemeente. De historie van het gebied is belangrijk voor de identiteit waarop wordt voortgebouwd. De kwaliteiten vormen het landschap en de dorpen en steden tot hoe ze nu zijn. De landgoederen dragen bij aan meer recreatie en ruimte voor planten en dieren. De landgoederen zijn onder­deel van het cultuurhistorisch erfgoed. Bekende landgoederen in Voorne aan Zee zijn landgoed Strypemonde, Mildenburg, Olaertsduyn, Kranenhout, ’t Reigersnest, Kooijsight en De Leyse. In de gemeente bevinden zich verschillende histo­rische verdedigingswerken. De Maas-Haringvlietstel­ling is nog duidelijk herkenbaar in het landschap en bestaat uit een waterlinie met forten. Daar­naast zijn overblijfselen van de Atlantikwall uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig. In het duingebied ligt het rijksbeschermde dorpsgezicht Ontginningen Voornes Duin. In Voorne aan Zee zijn twee vestingsteden Brielle en Hellevoetsluis. Beide hebben een rijksbeschermd stadsgezicht. De vestingsteden hadden vroeger als doel de stad of marinehaven te beschermen. Ken­merken van de vestingsteden zijn grachten, poor­ten, de stervormen, bunkers en vestingwallen. Voorne aan Zee bevat veel polders en hierbij hoort een rijke inpolderingsgeschiedenis. Het toevoe­gen van dijken/polderdijken heeft ervoor gezorgd dat hier gewoond kon worden en economische activi­teiten konden plaatsvinden. Karakteristiek zijn de fijnmazige veenpolderverkaveling en de groot­schalige regelmatige verkaveling van bijvoorbeeld de Zuidpolder. Oude boerderijen geven Voorne aan Zee een historisch karakter. Het Kanaal door Voorne is een kaarsrechte water­weg die een zichtlijn dwars door het buitengebied creëert. In 1830 is het kanaal gegraven voor een waterver­binding tussen de zee en de Rotterdamse haven. In 1971 is de Haringvlietdam geopend als onderdeel van de Deltawerken. Het draagt bij aan de rust in het Haringvliet, de verde­ling van de kust, voorkomt overstromingen en het is de zuidelijke entree van het eiland. Verspreid over de gemeente liggen zo’n 600 monumenten waarvan 2/3 deel een beschermd rijksmonument is en 1/3 deel een beschermd gemeentelijk monument is. De gemeente is rijk aan archeologische waarden. Specifieke gebruikswaarden De gebruikswaarden hebben betrekking op de functies die in het landschap worden uitgevoerd. In Voorne aan Zee zijn gebruikswaarden die eruit springen, namelijk landbouw en recreatie. De gemeente is een oase van rust en ruimte in een drukke regio, gelegen dichtbij het havengebied van Rotterdam. Er is ruimte om tot rust te komen in de mooie landschappen met een enorme weidsheid. Er zijn recreatiemogelijkheden op het water bij het Oostvoorn­se Meer, Brielse Meer en Haringvliet voor diverse watersporten, pleziervaart en vissen. Daarnaast zijn de brede en rustige stranden, zoals bij Rockanje, geschikt voor zwemliefhebbers en zonaanbidders. Er bevinden zich veel verschillende recreatieve routes voor fietsers, wandelaars, ruiters. Rond het Oostvoornse Meer ligt een MTB-route. De oude trambaan is een recreatieve fietsroute en draagt daarnaast bij aan de cultuurhistorische waarde. De gemeente kent vele agrarische bedrijven met onder andere akkerbouw, glastuinbouw en veeteelt. Er zijn twee grootscha­lige glastuinbouwclusters en enkele bedrijventerreinen waarvan de voornaamste Kickersbloem, Seggelant, Pinnepot, Mool­hoek en ’t Woud zijn. In de gemeente is er aanbod van verblijfsaccommoda­ties zoals vakantie- en recreatieparken, campings, hotels en B&B’s. Bezoekers kunnen hier overnachten en gebruik maken van dagrecreatie. De dagrecreatie in Voorne aan Zee is zeer divers met badstran­den, mooie natuurbeleving, recreatie aan het water, water­sporten, recreatieve routes en het bezoeken van de vestingsteden en cultuurhis­torisch erfgoed. 2.3 De Voornse Vesting; onze ambities en opgaven in balans In de voorgaande paragraaf staat de kracht van Voorne aan Zee beschreven. De grote variëteit aan landschapstypen met bijzondere landschappelijke waarden vormt de basis van deze gemeente. Het samenspel van dynamische kust- en deltalandschappen en het open polderlandschap is een belangrijke kwaliteit van Voorne aan Zee. De rijke cultuurhistorie is hier zichtbaar en heeft zijn sporen nagelaten. Het bijzondere gebruik van de ruimte door met name de recreatiesector, maar ook de land- en tuinbouw, typeren de gemeente. Dat die kwaliteiten blijven is niet vanzelfsprekend. Diverse ontwikkelingen zetten druk op de huidige situatie. Om deze kwaliteiten veilig te stellen voor de toekomst en om nieuwe, gewenste kwaliteiten toe te voegen, zetten we als gemeente in op een aantal gemeentebrede ambities. Aan de hand van het model ‘de Voornse Vesting’ beschrijven we wat onze richtinggevende ambities zijn. Dit zijn ambities die ons helpen onze unieke kwaliteiten te beschermen en te versterken. Ze fungeren als het ware als een kompas om de gewenste koers te varen. Conform de Toekomstvisie Voorne aan Zee streven wij er naar een gemeente te zijn waarin de mensen (sociaal/cultureel), fysieke leefomgeving (ecologie) en welvaart (economie) op harmonieuze manier in balans zijn. We streven sociale, ecologische en economische duurzaamheid na. Deze drie ambities zijn verbeeld in ‘de Voornse Vesting’: Ambitie 1 - We verbeteren het welzijn en wonen voor huidige en toekomstige generaties. Ambitie 2 - Ons landschap, natuurlijke leefomgeving en erfgoed staan centraal. Ambitie 3 - We stimuleren werken en ondernemen en zetten in op een sterke recreatiesector. Figuur ‘De Voornse Vesting’, waarbinnen we onze ambitie en opgaven structureren. Een helder verhaal dat sterk en stevig staat. Net zo sterk en stevig als een vesting. Ambitie 1 - We verbeteren het welzijn en wonen van de inwoners voor huidige en toekomstige generaties. Brede welvaart (alles wat bijdraagt aan een goede kwaliteit van leven) van bewoners stellen we als voorwaardelijk. We zijn een inclusieve gemeente, alle mensen en doelgroepen in Voorne aan Zee doen ertoe. We vinden het belangrijk dat iedereen in Voorne aan Zee prettig kan wonen, meedoen en daarmee onderdeel kan zijn van de Voornse samenleving. Onze voorzieningen en de inrichting van de openbare ruimte dragen hier in grote mate aan bij. De gemeente zet zich in voor specifieke groepen en het nadrukkelijker centraal stellen van de leefomgeving en levensgebeurtenissen van inwoners. We beschermen onze inwoners tegen gevaren van bijvoorbeeld nabijgelegen industrie. In Voorne aan Zee ben je niet alleen veilig, je voelt je er ook veilig. Inwoners van Voorne aan Zee genieten een goed en gezond woon- en leefklimaat. We bevorderen ontmoetingen en een gezonde levensstijl. Betrokkenheid bij de eigen leefomgeving, direct en ook daarbuiten, is waar we naar streven. Als overheid staan we dicht bij onze inwoners en we beschermen gezamenlijk de Voornse cultuur. Dit doen we in al onze steden en dorpen. Met participatie en het voortzetten van de dialoog (met ook wijk- en dorpsraden) versterken we onze netwerken in sociale en vitale dorpen en wijken. Ambitie 2 – Ons landschap, natuurlijke leefomgeving en erfgoed staan centraal. In Voorne aan Zee behouden we niet alleen onze waardevolle landschappelijke en cultuurhistorische leefomgeving, maar streven we er ook naar Voorne aan Zee leefbaar en gezond te houden. We zetten in op meerwaarde creëren. In Voorne aan Zee is niet alleen ruimte voor de mens, maar ook voor bijzondere en kenmerkende planten en dieren. Daarom versterken we de biodiversiteit. Dit doen we door bijvoorbeeld natuurinclusief te bouwen, ecologisch beheer en de focus te leggen op ecologische groene en blauwe verbindingen. De bestaande natuur maken we robuust en we proberen waar dit kan mee te bewegen met de natuur. We gaan ook bewust om met onze natuurlijke hulpbronnen en richten Voorne aan Zee toekomstbestendig en klimaatadaptief in. We gebruiken de beschikbare ruimte slim en benutten kansen om de ruimte multifunctioneel in te richten. Hierbij zorgen we voor een goede afweging met ruimtevragers zoals de energietransitie, woonopgaven, vraag naar werklocaties en de recreatiesector. De gemeente streeft naar balans tussen natuur, rust, ruimte en economische belangen. Dat is goed voor mens, natuur en economie. We hebben volop aandacht voor de grote transitieopgaven van deze tijd in de land -en tuinbouwsector. We richten ons op het samenspel tussen natuur en agrarische bedrijven om te komen tot een toekomstbestendig perspectief voor de landbouw, maar ook een robuust bodem- en watersysteem waarin we ook onze kwetsbare natuur beschermen. We ontwikkelen Voorne aan Zee door het vertellen van verhalen in de fysieke leefomgeving. Dit doen we door onze rijke geschiedenis, erfgoed en cultuurhistorie in zowel stad en land, het buitengebied en kustlandschap te beschermen en beter beleefbaar te maken voor inwoners en bezoekers. We dagen al onze initiatiefnemers uit bij te dragen aan deze opgaven om Voorne aan Zee ecologisch meer kwaliteit te geven. Ambitie 3 - We blijven werken en ondernemen stimuleren en zetten in op een sterke recreatiesector. Economische ontwikkeling draagt bij aan brede welvaart in Voorne aan Zee. Banen zorgen voor inkomen, sociale zekerheid en zingeving en zijn van groot belang voor de brede welvaart van Voorne aan Zee. Het bedrijfsleven draagt bij aan sociale cohesie en heeft zo een grote maatschappelijke functie. Economische ontwikkeling vindt plaats in balans met andere aspecten van brede welvaart (zoals gezondheid, duurzaamheid, biodiversiteit, ruimtelijke kwaliteit en veiligheid). Voorne aan Zee zet in op het behoud van huidige vitale bedrijven. We willen ruimte bieden voor bedrijvigheid op de juiste locatie. Bestaande werklocaties gaan we beter en multifunctioneel benutten. De gemeente stimuleert de economie van Voorne aan Zee door een ‘rode loper aanpak’ te hanteren voor bestaande en nieuwe ondernemers. Daarbij ligt de nadruk op sectoren die passen bij de identiteit van Voorne aan Zee. In samenwerkingsverbanden werken we aan nauwe relaties met ondernemers en onderwijs. We richten ons niet alleen op een aangenaam vestigingsklimaat voor ondernemers, maar ook voor werknemers, door in te zetten op een goede woonomgeving met voldoende woningen voor personeel. De gemeente ziet een glanzende toekomst voor de land -en tuinbouwsector en werkt aan een toekomstbestendig landbouwperspectief met ruimte voor boeren, groen en water en beleving. De landbouw is de dragende functie onder de economie en de identiteit van het landelijk gebied (buiten de natuurgebieden) en de lokale gemeenschappen. Zonder een gezonde en toekomstbestendige landbouweconomie komt de kwaliteit van het landelijk gebied en de identiteit ervan (inclusief de gemeenschappen) onder druk te staan. Economische en recreatieve activiteiten en ontwikkelingen staan niet op gespannen voet met de bescherming van bijzondere natuurwaarden. Een goede bereikbaarheid van onze bedrijventerreinen, centrum- en recreatiegebieden is een voorwaarde voor ontwikkeling. We zetten in op een toekomstbestendige en circulaire economie, waarbij we onze bedrijven stimuleren hun footprint te verkleinen en we gebruiken onze beschikbare ruimte slim en multifunctioneel. 2.4 Dilemma's, conflicterende ruimteclaims en meervoudig ruimtegebruik Voorne aan Zee heeft vele verschillende urgente opgaven die variëren van het klimaatadaptief en natuurinclusief inrichten van de bebouwde omgeving en aanleggen van groen tot het stimuleren van ontmoeting en circulariteit. Er komt ontzettend veel op de gemeente af. Deze opgaven zijn soms goed samen te realiseren, maar soms ook niet. Soms versterken de opgaven elkaar, maar ze kunnen ook met elkaar conflicteren. Alle opgaven vragen iets van de gemeente; zij vragen om ruimte. De ruimte in Voorne aan Zee is schaars. We willen zorgvuldig en creatief met de beschikbare ruimte omgaan, zodat we Voorne aan Zee nog mooier kunnen maken. Enkele bestaande dilemma’s waar we ook in de toekomst blijvend oog voor moeten houden, zijn: a. Een hoge vraag naar woningen én beperkt bouwen buiten de bestaande stads- en dorpsgrenzen (BSD/rode contouren). b. Het belang van groen en openheid in de openbare ruimte (gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, leefbaarheid) én de stedelijke groei in de vorm van de verdichtingsopgave. c. Concurrerende ruimteclaims: ruimte voor wonen én ruimte voor innovatie en bedrijvigheid én een passend voorzieningenniveau én openbare ruimte én ruimte voor energieopwek. d. Bouwen in hogere dichtheden én behoud van de leefbaarheid, historische stadsgezichten en (dorpse) identiteit. e. Toekomstbestendig maken van stad en land én het behouden en versterken van cultuurhistorie met erfgoedwaarden. f. Het mengen van wonen en werken én het behouden van een prettig, gezond en veilig woon- en leefklimaat én behouden ruimte voor bedrijfsvoering. g. Evenementen en activiteiten én ‘een oase van rust en ruimte’ met de doelen van natuurgebieden en Natura
6. h. Inzetten op een sterke en groeiende recreatiesector én het behouden en beschermen van belangrijke natuurwaarden waar het landschap centraal staat. i. Strijdig gebruik op recreatieparken en illegale huisvesting én een tekort aan goede huisvesting voor verschillende doelgroepen. j. Het behouden van een gezonde land- en tuinbouwsector én het inzetten van de landbouwtransitie met focus op natuurherstel. k. Een groeiende gemeente met een groeiend aantal verplaatsingen én duurzame mobiliteitsoplossingen. Ruimtelijke oplossingen komen niet voort uit het bundelen van alle verschillende sectorale opgaven, maar juist door scherpe keuzes, door kansen te benutten om opgaven met elkaar te verbinden (meekoppelkansen) en door innovatieve combinaties te maken. De uitdaging is om altijd heldere keuzes te maken en hierbij integraal en gebiedsgericht te werk te gaan. De keuzes die we maken met deze omgevingsvisie zorgen ervoor dat we een richtinggevende visie neer kunnen zetten. Meervoudig ruimtegebruik om binnen onze beperkte ruimte meerdere ambities en opgaven te vervullen, kan hierbij een belangrijke oplossingsrichting zijn.
7. Gebiedsgerichte uitwerking 3.1 Inleiding Voor de omgevingsvisie is het nodig om te beschikken over een gedegen gebiedsindeling met gebiedsgerichte uitwerking. Hiervoor zijn meerdere redenen om te beschikken over een dergelijke gebiedsindeling met uitwerking: a. Gebiedseigen opgaven en ambities kunnen zo goed in beeld kunnen worden gebracht. b. Het bevordert gebiedsgericht werken. Het is straks nodig om per gebied ambitie te bepalen en kaders te stellen wat ook weer doorwerking krijgt in de planregels van het op te stellen omgevingsplan. Duiding deelgebieden De deelgebieden van Voorne aan Zee zijn weergegeven op de kaart op de volgende pagina. De onderbouwing van de begrenzing van de acht deelgebieden is als volgt: a. Vestingsteden : dit deelgebied omvat de vestingsteden Brielle en Hellevoetsluis, inclusief de vestingen en de woonwijken. De bestaande BSD-contour is aangehouden en hierbij zijn de nieuwe uitbreidingslocaties Buitenplaats in Brielle en Beaugaard in Hellevoetsluis meegenomen. b. Kustdorpen : dit deelgebied omvat kustdorpen Rockanje en Oostvoorne. c. Polderdorpen : dit deelgebied omvat polderdorpen Tinte, Vierpolders, Zwartewaal, Nieuwenhoorn en Oudenhoorn. d. Haringvliet en Voordelta : dit deelgebied omvat het water van Haringvliet (zoet) en Voordelta (zout) met aanliggend het strand, de duinen en de zanderijen. Ook het Oostvoornse Meer is onderdeel van dit deelgebied. e. Landschappelijke Noordrand : de groene landschappelijke buffer die de Europoort van Voorne aan Zee scheidt. Het Brielse Meer is onderdeel van dit deelgebied. f. Polders : met oude en jonge zeekleipolders en veenpolders. Dit is het overwegend agrarische buitengebied van de gemeente. g. Glastuinbouw : de locaties waar overwegend glastuinbouw is gesitueerd, bestaande uit de aangewezen glasconcentratiegebieden. h. Bedrijventerreinen : overwegend de bedrijventerreinen Kickersbloem, Seggelant, Pinnepot, Moolhoek en ’t Woud. We hebben op basis van het huidige karakter een indeling gemaakt in verschillende deelgebieden. De kaart met de deelgebieden vormt tevens de basis (de onderlegger) voor de omgevingsvisiekaart, omdat het uitgangspunt steeds is dat we het huidige karakter in de toekomst willen behouden en waar mogelijk versterken. Voor elk deelgebied is een koers geformuleerd, aan de hand waarvan we richting geven aan toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen, die passen bij het karakter van het deelgebied. De koersen voor de verschillende deelgebieden met de belangrijkste ontwikkelingen en opgaven voor de periode tot 2040 staan beschreven in de volgende paragrafen. In onze omgevingsvisie onderscheiden we acht deelgebieden. Deze indeling vindt plaats op basis van kwaliteit en functie. Het biedt mogelijkheden om gebiedsgerichte uitspraken te doen. De locaties of grenzen van een gebied zijn veelal ook een grens tussen kwaliteiten en functies. Het zijn de ruimtes die onder druk kunnen komen te staan. Ontwikkelingen vanuit een functie kunnen (negatieve) invloed hebben op de kwaliteit van het andere deelgebied. Bijvoorbeeld het uitbreiden van een bedrijfspand kan effect hebben op de kwaliteit of functie van het omliggende gebied. De woningbouwopgave kan ten koste gaan van open vergezichten of landschappelijke kwaliteiten. Deze grensgebieden bevatten dan ook de ruimtes en locaties waar we zorgvuldig mee om moeten gaan. Over het algemeen streven we naar geleidelijke overgang, waarbij meervoudig ruimtegebruik het uitgangspunt is waarmee we kwaliteiten van gebieden kunnen behouden en waar mogelijk versterken. Bestaande landschappelijke waarden, water en bodem gelden als ordenende principes. In deze omgevingsvisie is op basis van kwaliteit, functies en beoogde activiteiten een eerste gebiedsindeling gemaakt die past bij het schaal- en detailniveau van een omgevingsvisie. Hierbij is goed gekeken naar de huidige bestemmingen en de omgevingsplanviewers van voormalige gemeenten Brielle en Westvoorne. Belangrijke opmerking is ook dat de gebiedsindeling geen visiekaart is. Met het maken van een gebiedsindeling is ook niet beoogd ander gebruik weg te bestemmen. De indeling is enkel een middel om verschillende typen gebieden inzichtelijk te maken. De begrenzing van de deelgebieden in de omgevingsvisie is nog niet in beton gegoten en kan mogelijk worden aangepast als een actualisatie of het omgevingsplan Voorne aan Zee dit vraagt. Visie op de stads- en dorpsranden Een specifiek aandachtspunt is de stads- en dorpsranden (zie kaart deelgebieden). Het zijn randen grenzend aan de duinen, de polders, groenstructuren, water of de dijk. De bebouwingsranden langs het water en de polders zijn vanaf grote afstand zichtbaar. De bebouwingsranden langs de duinen en de groenstructuren hebben een meer introvert en gelaagd karakter. In de randen rondom de steden en dorpen komen vaak veel opgaven samen. Soms zijn de randen zacht en zorgen ze voor een geleidelijke overgang naar het landelijk gebied, maar in andere gevallen zijn de randen heel hard en duidelijk begrensd. Sommige randen zijn niet goed herkenbaar en onduidelijk. We willen deze randen op een aantal plekken meer benutten en meer kwaliteit te geven. Per rand bekennen we kleur en geven we aan welke ontwikkelingen en functies we toestaan en onder welke randvoorwaarden. De polderranden dragen in beginsel bij aan het karakter van dorp of kern en overgang naar het landelijk gebied en polderlandschap. Eventuele ontwikkelingen moeten bijdragen aan een kwaliteitsimpuls van het specifieke polderlandschap (oude- en jonge zeekleipolders of de veenpolders). Het bebouwde gebied van stad of dorp heeft een heldere rand ten opzichte van de open polder. Gestreefd wordt naar ‘zachte’ stads- en dorpsranden, door bebouwing aan de rand laag te houden en ontwikkelingen goed landschappelijk in te passen. Op enkele plekken, zoals bij Hellevoetsluis, ligt de bebouwing direct achter de dijk. De dijk vormt een heldere en strakke rand voor de bebouwing. Aan de oostkant van Rockanje ligt een scherpere grens die samenvalt met de ringdijk van de polder. We behouden de heldere scherpe grens die de dijk vormt voor de stadsrand. In Hellevoetsluis richten we de stadsranden (polderranden) flexibel in. Hier zijn mogelijkheden voor toekomstige stedelijke voorzieningen in combinatie met groen (denk aan een zorgboerderij in het groen). Dit zorgt voor een zachte groene overgang van stad naar het buitengebied. Waar mogelijk gebruiken we de randen kleinschalig voor waterberging of onze energieopgave (kleinschalig zon), mits heel goed landschappelijk ingepast. De stadsranden van Hellevoetsluis zijn geen verzamelranden voor onze energieopgave en wateropgave. In Brielle houden we de overgebleven ruimte om het Spui heen open en herkenbaar. De voormalige schootsvelden rond de vesting van Brielle mogen enkel gebruikt worden voor functies die respect hebben voor het open karakter en de openheid niet aantasten. We zetten ook in op het zoveel mogelijk openhouden van de schootsvelden rond de vesting van Hellevoetsluis, fort Noorddijk en fort Penserdijk. Bij Rockanje en Oostvoorne grenst de bebouwing aan het duinlandschap. In het algemeen is sprake van geleidelijke overgangen en behoud van zachte gelaagde randen met een menging van landschappelijke elementen en bebouwing. In de duinrand van Rockanje (westelijk van de Duinzoom) en de duinrand bij Oostvoorne staan we geen nieuwe ontwikkelingen toe en willen we de kleinschaligheid van het landschap behouden. Voor de polderdorpen onderzoeken we per dorp de mogelijkheden voor een ‘straatje-erbij’ of zelfs een ‘buurtje-erbij’. Het is niet de bedoeling dat Nieuwenhoorn aan Hellevoetsluis vastgroeit. Deze openheid bewaken we. Waterfronten houden we open ten behoeve van het zicht op het water en beleving vanaf het water. De bebouwingsrand vormt een helder front naar het water en wordt dooraderd door een waterstelsel met open verbindingen naar het grote water. In Hellevoetsluis gaan we aan de slag met de beleefbaarheid van het Haringvliet met het project Zuidfront. 3.2 Vestingsteden Identiteit Brielle en Hellevoetsluis en zijn de vestingsteden van Voorne aan Zee. De vestingsteden kennen een lange geschiedenis en zijn rijk aan cultuurhistorische elementen, monumenten en objecten. Beide vestingen zijn onderdeel van de Stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet en zijn ook beschermd stadsgezicht. Brielle Geuzenstad Brielle is de op een na grootste plaats binnen Voorne aan Zee. De stad is gelegen aan het Brielse Meer en verder opgebouwd in het Voornse polderlandschap. Brielle is een middeleeuwse stad die begin 18e eeuw omwald is. Het is zowel een prettige woonomgeving als een recreatieve, toeristische en cultuurhistorische vestingstad. Naast veel winkels en horeca, beschikt de vesting over een haven, die verbonden is met het Brielse Meer. Het beschermde stadsgezicht schept een eigentijds recreatiegebied met honderden monumenten. Brielle telt op één stad na (Harlingen) de meeste monumenten per inwoner van Nederland. Het meest bijzondere en in het oog springende gebied is de vesting. De vesting ligt als een 'eiland' in het landschap en is op enkele plaatsen verbonden met het omliggende gebied. De vesting is opgebouwd uit een door een vestingwal omsloten middeleeuwse binnenstad met daaraan gerelateerde gebouwen, schootsvelden, gracht, bastions, ravelijnen en het buitendijks gebied met havenbatterij. Sinds 1713 is weinig aan de vesting veranderd, waardoor de verdedigingswerken tot de belangrijkste overgebleven vestingwerken van Nederland behoren. Brielle heeft met zijn negen bastions de meeste nog bestaande bastions van alle vestingsteden in Nederland. Andere beeldbepalende objecten en elementen zijn de Sint-Catharijnekerk (de Brielse dom), de markt met het oude stadhuis, het Arsenaal, Molen 't Vliegent Hert, Het Asyl voor Oude en Gebrekkige Zeelieden, bestaande uit veertien hofjeswoningen, de Sloepenloods, de Watertoren en het Merulaweeshuis. In de vesting van Brielle zijn talloze voorzieningen te vinden en de stad heeft populaire winkelstraten, zoals de Voorstraat, Nobelstraat, Turfkade en Vischstraat. Brielle is, naast het historisch centrum, opgebouwd uit verschillende naoorlogse uitbreidingswijken genaamd de Plantage en Ommeloop (Spuilaan en omgeving), Zuurland, Rugge, Meeuwenoord, Kleine Goote, Nieuwland en Nieuwland-Oost. In Zuurland is een winkelcentrum aanwezig waar verschillende voorzieningen te vinden zijn. Ook aan het Ruggeplein is een winkelcentrum gelegen in de wijk Rugge. Onder andere het sportcomplex Geuzenpark biedt ruimte aan verschillende voorzieningen om te sporten. Naoorlogse uitbreidingswijken en belangrijke structuren van Brielle Belangrijke entrees, lijnen en structuren voor Brielle zijn: Het Spui Een belangrijke groenblauwe landschappelijke drager die enkele van deze woonwijken doorkruist is het Spui. De Groene Kruisweg - Schrijversdijk De Groene Kruisweg is een regionaal verbindende weg van oost naar west tussen de Maasvlakte en de Hartelbrug/Spijkenisse. De stad Brielle wordt vanaf de Groene Kruisweg ontsloten in alle richtingen. G.J. van den Boogerdweg Belangrijke entreeweg naar Brielle die overloopt vanuit de Rijksstraatweg vanuit Hellevoetsluis en Nieuwenhoorn. De route is onderdeel van de liniedijk die de historische vesting van Brielle met de vesting van Hellevoetsluis verbindt. De Rik De Rik is een entree vanuit Tinte, maar is wel ondergeschikt aan de andere genoemde wegen/lijnen. Hellevoetsluis Hellevoetsluis is de grootste stad van onze gemeente. Kenmerkend zijn de rijke maritieme cultuurhistorie, de band met het Haringvliet en de vele recreatiemogelijkheden. De schitterende ligging aan het Haringvliet heeft een belangrijke rol gespeeld in het verloop van de geschiedenis voor Hellevoetsluis. De stad Hellevoetsluis ontwikkelde zich begin 17e eeuw van een vluchthaven naar een belangrijke marinehaven die omwald is. Hellevoetsluis is uniek omdat de vestingwerken geen stad maar een haven moesten beschermen en het is de enige versterkte haven van Nederland. Meer over de geschiedenis van Hellevoetsluis leest u hier en hier. De stad Hellevoetsluis is opgebouwd uit een historisch vesting en een aantal woonwijken met verschillende buurten. Hellevoet met de vesting De wijk Hellevoet bestaat uit de vesting en woonbuurten Dichters- en Schrijversbuurt, Glaciswijk, Groote Weergors en de Marinebuurt. De vesting van Hellevoetsluis is een rijksbeschermd stadsgezicht en heeft een aantal bijzondere historische gebouwen, schepen en musea. Enkele beeldbepalende monumenten en elementen zijn hier naast de vestingwerken het Droogdok Jan Blanken, Fort Haerlem, Molen de Hoop, de Watertoren, Vuurtoren en Kruittoren. Verder vormt de vesting het cultuurhistorische centrum. Ook heeft de vesting de functie als bestuurlijk centrum met het gemeentehuis van Voorne aan Zee gelegen in de vesting. Maritieme stad Hellevoetsluis Nieuw-Helvoet Deze wijk bestaat uit de buurten Nieuw-Helvoet, Bloemen- en Plantenbuurt, Boomgaard, Dorp en Hoonaart, Kulck-Noord en Kulck-Zuid, Rijksstraatweg en omgeving en de Vogelbuurt. Nieuw-Helvoet is een 'dorp in de stad’ en is door de uitbreidingen van Hellevoetsluis aan de stad vastgegroeid. In deze oudere stadsdelen is veelal sprake van een menging van wonen, detailhandel, kantoren en kleinschalige bedrijvigheid. Dit is een contrast met de grootschalige uitbreidingswijken, die veel meer monofunctioneel van aard zijn. Het naast elkaar bestaan van verschillende functies brengt een levendigheid met zich mee die bepalend is voor de sfeer en het karakter van deze wijken. Wel kan overlast ontstaan als gevolg van belangentegenstellingen tussen de verschillende functies. De Rijksstraatweg biedt onder andere ruimte aan winkels, kantoren en clusters aan voorzieningen. Centrumgebied De wijk bestaat uit de buurten Centrumgebied-Oost en Centrumgebied-West. In het centrumgebied ligt het winkelcentrum De Struytse Hoeck, dat onlangs een kwaliteitsslag heeft ondergaan. Het winkelcentrum vormt met haar stedelijke omgeving en haar stedelijk woonklimaat het economische hart van Hellevoetsluis waar veel boodschappen worden gedaan. Het centrumgebied heeft een aantal bijzondere herkenningspunten gekregen, met als voornaamste de Centerpoint-toren die het centrum markeert. Ook de overkluizing van het winkelcentrum De Struytse Hoeck over het Kanaal door Voorne is een opvallend element. Met deze overbouwing is de barrièrevorming van het kanaal teruggedrongen. Om meer levendigheid in de avonduren te creëren zijn woningen aan het gebied toegevoegd. De woonfunctie in het centrum is versterkt door de bouw van verschillende torenflats langs het Kanaal door Voorne met ‘waterappartementen’- complexen ondergeschikt aan de Centerpoint-toren. Ook op de kop van de Oostdijk zijn woningen toegevoegd aan het gebied. De Struytse Hoeck en hoogteaccenten in Hellevoetsluis, Waterlinze In Hellevoetsluis wonen onze inwoners in verschillende woonwijken, zoals naooorlogse woonwijken De Struyten, De Kooistee en Den Bonsen Hoek. De Ravense Hoek is de jongste woonwijk van Hellevoetluis. De groen en ruim opgezette Ravense Hoek Havens Hellevoetsluis beschikt over een zestal havens met in totaal zo'n 2000 ligplaatsen en verschillende watersportverenigingen. Naast de moderne jachthavens is er de historische vestinghaven met musea, verdedigingswerken en gezellige restaurants, terrassen aan het water en uitgaansmogelijkheden. Hellevoetsluis kent de volgende havens: Koopvaardijhaven, Groote Dok, Heliushaven / Marina Cape Helius, Veerhaven / Tramhaven, Marina Hellevoetsluis en havens in het Kanaal door Voorne. Algemene koers voor de vestingsteden De vestingsteden als grootste plaatsen van Voorne aan Zee zijn van wezenlijk belang voor de gemeente. De vestingsteden staan voor grote uitdagingen. Zo gaat het vooral om de vitaliteit van de steden, levendigheid, vergroening, energieopgaves, klimaatbestendigheid, beleefbaarheid en bereikbaarheid. We hebben graag dat de vestingsteden prettige steden blijven om te wonen, werken of te recreëren. Een groot deel van de opgaven beschreven in hoofdstuk 3 is op de vestingsteden van toepassing. In algemene zin richten we ons in de vestingsteden vooral op de volgende speerpunten: Vitale en sociale steden, buurten en wijken; Groene vestingsteden; Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden; Culturele en beleefbare vestingsteden; Ondernemende vestingsteden met kansen voor recreatie en toerisme; Bereikbare vestingsteden met een hoge leefbaarheid. Vitale en sociale steden, buurten en wijken De sfeer en leefbaarheid in de vestingsteden is van goede kwaliteit. Om dit te behouden dient echter geïnvesteerd te worden in het creëren en versterken van verblijfsplekken en ontmoetingsplekken die ook uitnodigen tot beweging. De winkelcentra en buurtcentra krijgen daarbij specifiek de aandacht en we streven op verschillende locaties naar een kwaliteitsimpuls. De openbare ruimte richten we in waar mogelijk voor ontmoeten. Voorzieningen zijn bereikbaar en sluiten aan op de behoeftes. De input van de brede samenleving is hierbij van belang en we hanteren waar mogelijk een wijkgerichte- of buurtaanpak. Het voorzieningenniveau van Brielle en Hellevoetsluis is op peil en houden we in stand bij een groeiend aantal inwoners, zowel kwantitatief als kwalitatief. Het gaat dan om voorzieningen in de brede zin (sport, zorg, detailhandel, onderwijs, welzijn en cultuur). Voorzieningen zijn zoveel mogelijk geclusterd op wijkniveau. We maken ontmoetingsclusters met onderwijs, opvang en gezondheid. We zetten in op sterke wijken. Net als in de dorpen werken we in de vestingsteden aan een lokale uitwerking van ons Gezond en Actief Leven Akkoord. De vestingsteden bieden verschillende typologieën en woonsferen, zoals wonen in historische context, wonen aan het water, wonen in dorpse sferen of stads wonen. Net als veel andere plekken in Nederland is een woningtekort in onze vestingsteden. Dit vraagt om vooruit denken en flexibel handelen. In de vestingsteden is vraag naar gedifferentieerde en vraaggerichte woningbouw met speciale aandacht voor gezinnen met kinderen, starters en senioren. We hanteren in de vestingsteden het Ontwikkelkader Wonen benoemd in H4.2 van deel B; Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee. In de vestingsteden kan verder meer ruimte gecreëerd worden door woningen te splitsen. Naast de vraag naar kleinere woningen en meer woningen in de centra zouden gesplitste woningen de doorstroom kunnen bevorderen. In algemene zin heeft het tegen gaan van leegstand de aandacht. We sluiten aan op het Strategisch Vastgoedplan en het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). Er zullen schoollocaties vrijkomen die mogelijk benut kunnen worden voor woningbouw. Passende ‘iconische hoogbouw’ (onder de juiste ruimtelijke voorwaarden) is meer passend bij het karakter van Hellevoetsluis dan bij Brielle. De mogelijkheden worden steeds per locatie onderzocht en we passen hier altijd maatwerk toe. Hoe we sturen op kwaliteit bij binnenstedelijk bouwen is beschreven in H4.2van deel B; Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee. Groene vestingsteden We hebben de ambitie om de stedelijke groenstructuur te versterken en de ecologische kwaliteit ervan te verbeteren, bijvoorbeeld door vaker te kiezen voor ecologisch beheer. Het is wenselijk om de groenstructuur dan ook te koppelen aan het buitengebied – groene, recreatieve randen als verbinding tussen stad en land, zowel voor mensen als dieren. Hoe we inzetten op het versterken van de stedelijke groenstructuur en biodiversiteit is beschreven in H4.5 van deel B; Natuurlijk Voorne aan Zee. Specifieke aandacht in de vestingsteden krijgen de bestaande en nieuwe woonwijken en de vestingwallen. De ecologische waarden van de vestingwallen worden waar mogelijk verbeterd, rekening houdend met de instandhouding en beleving van de zeer grote cultuurhistorische waarde van de vestingwerken. Dit kan bijvoorbeeld door meer diversiteit in het beheer van de vestingwerken aan te brengen, op een deel een extensief natuurlijk beheer en op een ander deel een intensiever beheer wat beter passend is bij de vestingwerken als monument. Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden Het is belangrijk dat de gebouwde omgeving wordt verduurzaamd, zowel nieuwbouw als bestaande bouw. Hoe we dit aanpakken is beschreven in H4.6 van deel B; Duurzaam en klimaatbestendig Voorne aan Zee. We hebben de ambitie de bestaande en nieuwe wijken energieneutraal en klimaatbestendig in te richten. We besteden aandacht aan het ruimtebeslag van de warmtetransitie in de vestingsteden. De komende jaren werken we de Warmtetransitievisie verder uit in een Warmteprogramma en wijkuitvoeringsplannen voor de bestaande wijken. Een extra uitdaging is het energieneutraal en klimaatbestendig inrichten van de historische vesting met oude panden in combinatie met behoud van waardevol erfgoed. Hierin zoeken we de juiste balans. Hoe we hier mee om willen gaan wordt komend jaar in een startnotitie vastgelegd. Ook de vestingsteden voelen de gevolgen van klimaatverandering. Hittestress en overstromingen zijn gevolgen van klimaatverandering die in steden merkbaar zijn. Inzetten op klimaatrobuuste vestingen en woonwijken is daarom van belang. Culturele en beleefbare vestingsteden De instandhouding van onze bijzondere monumentale vestingwerken heeft onze prioriteit. Dit geldt ook voor de Stelling van de Monden van de Maas en het Haringvliet. Het meer belichten en beleefbaar maken van deze geschiedenis en biedt recreatieve kansen. Daarnaast willen we deze rijke geschiedenis gebruiken om de andere dorpen ook (recreatief) met elkaar te verbinden. Ondernemende vestingsteden met kansen voor recreatie en toerisme De vestingsteden bieden veel kansen voor ondernemers. Ze beschikken over een rijk aanbod van diverse horecagelegenheden en winkels. De vestingen krijgen echter wel te maken met een vergrijzing van de bevolking. Deze trend is niet alleen een bedreiging maar kan ook als economische kans worden gezien. Door meer in te zetten op een ‘senior economy’, een economie gericht op ouderen, sluit de markt goed aan op de vraag en ontstaan nieuwe ontwikkelkansen. De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis is en blijft een belangrijk winkelcentrum. Verder kennen Brielle en Hellevoetsluis verschillende wijkcentra inclusief voorzieningen en supermarkten. De ambitie is deze waar mogelijk in stand te houden. We streven naar behoud van (een gedifferentieerd) horeca- en winkelaanbod in beide vestingsteden al dan niet in combinatie met andere functies. Hierdoor blijft de gemeente aantrekkelijk voor de eigen bevolking en toeristen. Brielle en Hellevoetsluis zijn toeristische vestingsteden. Hier is veel te beleven en is veel ruimte voor recreatie. We spelen daarom in op de groeisectoren toerisme en recreatie. Een speerpunt is om de (recreatieve) aantrekkingskracht van de vestingsteden te versterken. In dit kader is het belangrijk om te zorgen voor een recreatieve verbinding tussen de vestingen en het buitengebied en kustgebied. Het in standhouden en kwaliteitsbeheer van bestaande recreatieterreinen, waaronder de jachthavens vinden we daarbij ook van groot belang. Bereikbare vestingsteden met een hoge leefbaarheid In geen enkele andere vestingstad in Nederland kan in de binnenstad vrij geparkeerd worden. In Brielle en Hellevoetsluis kan dit op het moment nog wel. Inzetten op een meer autoluwe binnenstad en het aanpassen van het parkeerbeleid is daarom een ambitie voor Brielle en Hellevoetsluis. Hiermee wordt de parkeerdruk in de vesting verlaagd en neemt zowel de leefbaarheid als de verkeersveiligheid toe. Bezoekers zouden gestimuleerd kunnen worden om buiten de vestingen te parkeren. Het stimuleren van fietsgebruik (inclusief goede infrastructuur en goede stallingsmogelijkheden) en waar mogelijk zou een uitbreiding van het openbaar vervoer de druk op de wegen kunnen wegnemen en daarnaast bijdragen aan het tegengaan van het parkeerprobleem in de vestingsteden. Verkeersveiligheid heeft verder de volle aandacht in de vestingsteden waar passende maatregelen bij horen. In nieuwe en bestaande woonwijken zetten we in op een hoge ruimtelijke kwaliteit, waarin de auto minder zichtbaar is in het straatbeeld. Aanvullende koers per vestingstad Brielle Vitale en sociale steden, wijken en buurten We zetten ons in om het goede voorzieningenniveau van Brielle met onderwijs, sport, cultuur en zorg ook naar de toekomst te behouden. In de bestaande wijken ligt de focus op kwaliteitsverbetering en vergroening van wijken, wijk- en buurtcentra. Om de bestaande wijken meer toekomstbestendig te maken wordt toegewerkt naar een wijk- of buurtgerichte aanpak, waarbij het openbaar gebied integraal wordt aangepakt met aandacht voor sociale en fysieke aspecten. Bewonersparticipatie speelt hierin een belangrijke rol. Brielle kent naast de vele monumenten ook gebouwen met een architectonische en/of archeologische waarde. Waar mogelijk zetten we deze in voor nieuwe functies. Mooie voorbeelden zijn herontwikkeling Hof van Maerlant, het Zusterhof Brielle en het voormalig politiebureau aan de Langestraat dat momenteel wordt getransformeerd. Nieuwe woningbouwontwikkelingen in Brielle Nieuwe woningen in aanvullende typologieën worden gerealiseerd met de volgende projecten; Het plangebied Buitenplaats Brielle in de polder Oude Goote ligt aan de rand van Brielle, nabij het dorp Vierpolders en omvat een woonprogramma van ca. 800 woningen, die in fases worden ontwikkeld. Buitenplaats Brielle is een natuurinclusieve, klimaatadaptieve en duurzame gebiedsontwikkeling. Alle woningen hebben zicht op groen, zowel het bestaande groen en de ecologische zone langs het Spui, als nieuw openbaar groen in de wijken en nieuwe kreek die deels door de wijk komt te liggen en onderdeel wordt van het Natuur Netwerk Nederland. De opzet van de nieuwe wijk is geïnspireerd op de historische ondergrond en bestaat uit verschillende bouwvelden met daartussen groene zones. Het veelvoud aan planten en bomen die aangeplant zullen worden, zorgen ervoor dat de wijk het hele jaar door aantrekkelijk is voor mens en dier. Auto’s blijven grotendeels uit het straatbeeld, doordat ze geparkeerd worden in parkeerhoven aan de achterzijde van de woningen. Regenwater wordt zoveel mogelijk in de wijk vastgehouden voordat het wordt afgevoerd. Het nieuwbouwproject Twee Getuigen en Kloosterbos is gelegen aan weerszijden van de Rik in Brielle. Het project bestaat uit twee plandelen. Eén plandeel is gelegen naast de Bedevaartskerk (Kloosterbos), een momenteel met bomen omsloten grasveld en het andere (grotere) plandeel is gelegen op de locatie ter hoogte van het voormalig café Twee Getuigen. Het nieuwbouwplan krijgt een groen karakter, veel bomen blijven behouden en nieuwe bomen worden aangeplant, met ruimte voor water en de woningen worden energieneutraal uitgevoerd. De woningen krijgen een warmtepomp en zonnepanelen. In dit plan is plek voor 27 huurwoningen, 9 vrije sector huurwoningen en 18 sociale huurwoningen en 57 koopwoningen (eengezinswoningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen). De Plantage is nu een verouderde zorglocatie van zorginstelling Careyn. Het idee is om een nieuw verzorgingshuis te realiseren op de plek waar nu de Dierenweide is gelegen met daaromheen een aantal appartementengebouwen met woningen in een parkachtige omgeving rondom een groen hart. Potentiële kansen Meeuwenoord is een kansrijke woningbouwlocatie. Deze locatie ligt aan de rand van het Brielse Meer binnen de geluidscontouren van het Havengebied Rotterdam. In het voormalige Stadskantoor liggen kansen voor het huisvesten van ouderen met zorgvoorzieningen. Locatie Vlindertuin Hossenbosdijk heeft op het moment een sportbestemming en is potentieel een herontwikkelingslocatie, eventueel, gecombineerd met een groene invulling. Groene vestingsteden In Brielle gaat aandacht uit naar het versterken en koppelen van bestaande groenstructuren, zoals parken, Vlindertuin aan de Hossenbosdijk en voorzieningen langs het Brielse Meer, waaronder het Vrijheidsbos en de Natuurspeeltuin Brielle Bloeit. Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden We hebben de ambitie de bestaande en nieuwe wijken energieneutraal en klimaatbestendig in te richten. We hebben hoge ambities op het gebied van duurzaamheid in de nieuwe woonbuurt Buitenplaats. Het inpassen van de Delta Rhine Corridor op Voorne-Putten zal in Brielle gepaard gaan met kwaliteitsverbetering en een goede landschappelijke inpassing met nieuwe aantrekkelijke routes met ruimte voor groen en water. Culturele en beleefbare vestingsteden De vesting van Brielle en de omliggende schootsvelden hebben een rijksbeschermingsstatus. In Brielle houden we de overgebleven open ruimte om het Spui heen open en herkenbaar. De voormalige schootsvelden rond de vesting van Brielle mogen enkel gebruikt worden voor functies die respect hebben voor het open karakter en de openheid niet aantasten. In juli en november 2020 en februari 2021 is de gemeenteraad van Brielle akkoord gegaan met de voorlopige ontwerpen van de meeste projecten uit de binnenstad- en havenvisie. De visie is vanaf 2021 in uitvoering en heeft een doorlooptijd tot
8. Veel plekken in de binnenstad van Brielle worden opgeruimd en opgeknapt en op een aantal plekken wordt iets bijzonders toegevoegd, met aandacht voor beleving en historie. Zie ook de volgende link voor meer info over de visie. Brielle kan meer als festivalstad geprofileerd worden om meer bezoekers aan te trekken waar Brielle economisch van profiteert. Brielle kent ook vele hofjes. Hier liggen kansen voor een hofjesroute. Bereikbare vestingsteden Een speerpunt van de gemeente is om meer ruimte voor fiets- en wandelverkeer te maken bij (her)inrichtingen in Brielle. We hebben een langetermijnvisie om de leefbaarheid in de vesting van Brielle te verbeteren en ruimtelijke kwaliteit toe te voegen. Graag halen we parkeren uit de vesting voor bezoekers en maken we via maatwerk ontwikkelingen mogelijk. De parkeergelegenheid aan de Turfkade in Brielle blijft geschikt voor een snelle boodschap (maximaal 2 uur parkeren). Hellevoetsluis Vitale en sociale steden, buurten en wijken In de bestaande wijken ligt de focus op kwaliteitsverbetering en vergroening van enkele wijken, wijkcentra en buurtcentra. Om de bestaande wijken meer toekomstbestendig te maken wordt toegewerkt naar een wijk- of buurtgerichte aanpak, waarbij het openbaar gebied integraal wordt aangepakt met aandacht voor sociale en fysieke aspecten. Bewonersparticipatie speelt hierin een belangrijke rol. Specifiek de aandacht heeft het toekomstbestendig houden van het aanbod en de kwaliteit van de winkelcentra De Struyste Hoeck, het Evertsenplein, De Kooistee en de Jachthoorn zodat dit prettige plekken worden om elkaar te ontmoeten, bewegen en gebruik te maken van voorzieningen. Nieuwe woningen Nieuwe woningen in aanvullende typologieën worden gerealiseerd met de volgende projecten: Stadsdorp 3223 In de wijk Nieuw-Helvoet werkt de gemeente aan een compleet nieuwe buurt: Stadsdorp
9. Een unieke buurt in het hart van Hellevoetsluis met een divers woningbouwprogramma, voorzieningen in de plint aan de Amnesty Internationallaan, een sportcomplex met zwembad en een Kindcentrum. Een deel van de wijk is opgeleverd, een deel in uitvoering en een deel in voorbereiding. Beaugaard Het gebied langs de Parnassialaan in Hellevoetsluis, ten noordwesten van de Rijksstraatweg is nu nog boomgaard en poldergebied. Hier komt een woonwijk: Beaugaard met een landelijke uitstraling. Veerhaven Op de kop van de Veerhaven bij de Koopvaardijkhaven en het Haringvliet worden 100 luxe woningen gebouwd met bouwplan Veerhaven. De Nieuwe Vesting Door verplaatsing van een autobandenfabriek en een volkstuinencomplex is ruimte ontstaan voor herontwikkeling van het terrein naar woningbouw. Dit is project ‘De Nieuwe Vesting’. Nieuwbouwproject Stadsdorp 3223 (BGSV), De Beaugaard (GEM De Boomgaard) en Veerhaven (BO vastgoed & ontwikkeling) in Hellevoetsluis Daarnaast worden er kansen gezien voor het gebied ten westen van Nieuw-Helvoet, tussen de N497, Amnesty Internationallaan, en de Hellevoetse Achterweg richting de nieuwbouwwijk de Beaugaard. Dit gebied wordt aangeduid als zoekgebied voor woningbouw en (sport)voorzieningen. Verzilveren van vrijkomende inbreidings- of transformatielocaties Naast de bekende ontwikkellocaties zijn kansen te verzilveren op vrijkomende inbreidings- of transformatielocaties. We benutten vrijkomende locaties en onbebouwde terreinen voor stedelijke inbreidingsopgaven in de wijken. Het gaat om ontwikkeling van bijvoorbeeld braakliggende gronden, maar ook om herontwikkeling van gronden die een bijdrage kunnen leveren aan een kwaliteitsverbetering van de leefomgeving en de programmatische opgaven. Mogelijke (her)ontwikkelingslocaties hebben we met sterren op de kaart aangegeven. Hiervan onderzoeken we op korte termijn de haalbaarheid. Mogelijke (her)ontwikkelingen en inbreidingen zijn in lijn met het Ontwikkelkader Wonen, moeten altijd gepaard gaan met een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en zijn bij voorkeur in lijn met de gemeentebrede ambities beschreven in hoofdstuk 4 van deel B. Met deze nieuwe stedelijke ontwikkelingen kunnen we bestaande structuren opwaarderen, meer woningen en voorzieningen toevoegen aan Hellevoetsluis en een toekomstbestendige openbare ruimte maken die aansluit op de gebruikers. Groene vestingsteden In de vesting van Hellevoetsluis is op een aantal plekken veel verharding en nauwelijks groen en schaduw aanwezig. Deze plekken willen we vergroenen. We hebben de ambitie de waterkwaliteit van de vestinggrachten te vergroten door gedeeltelijk natuurvriendelijke oevers aan te leggen aan de buitenzijde. Het Kooisteebos en het Ravense Hout zijn jonge parkbossen van enige omvang. Beide bossen zijn aangeplant in het kader van een ruilverkaveling. Door de opzet en de geringe leeftijd is de waarde voor de recreant en natuur nog beperkt, maar biedt veel potentieel voor de toekomst. Met gericht beheer kan de gewenste ontwikkeling versneld worden. We zien graag de ecologische waarde van de bossen vergroot worden. Energieneutrale en klimaatbestendige vestingsteden We hebben de ambitie de bestaande en nieuwe wijken energieneutraal en klimaatbestendig in te richten. We hebben ambities op het gebied van duurzaamheid in de nieuwe woonbuurten zoals Beaugaard. Een extra uitdaging is het energieneutraal en klimaatbestendig inrichten van de historische vesting met oude panden in combinatie met behoud van waardevol erfgoed. De vesting van Hellevoetsluis ligt buitendijks en is onderdeel van de primaire waterkering. Die moet ooit versterkt worden. Daar dient bij eventuele ontwikkelingen dus nadrukkelijk rekening mee gehouden te worden. Culturele en beleefbare vestingsteden De maritieme vesting van Hellevoetsluis is een rijksbeschermd stadsgezicht. De rijke maritieme geschiedenis maken we nog beter beleefbaar met de ontwikkeling van het Fortresse Holland en een kwaliteitsimpuls op het Zuidfront en ’t Land van Paling. De voormalige gemeente Hellevoetsluis heeft vanaf 2021 samen met een afvaardiging van omwonenden, ondernemers en andere organisaties uit de omgeving gewerkt aan een visie voor het Zuidfront en Land van Paling in Hellevoetsluis. De visie maakt duidelijk welke ontwikkelingen op deze plek mogelijk en gewenst zijn. De visie is vastgesteld op 14 december
10. Zie ook de visie op de gemeentelijke website. Met het project Zuidfront krijgt Hellevoetsluis een nieuw gezicht aan het water met ruimte voor ontmoeting en beweging. Beeld uit de visie Zuidfront Ondernemende vestingsteden met kansen voor recreatie en toerisme Om het aanbod/ potentieel in de centra te behouden staan we geen detailhandel toe buiten de winkel-, buurt- en wijkwinkelcentra. Zie ook de uitgangspunten opgenomen in H4.9 van deel B; Ondernemend Voorne aan Zee. Om de economische positie van de centrumgebieden te verstevigen is onder meer voor winkelcentrum De Struytse Hoeck in Hellevoetsluis de centrumvisie geactualiseerd. Voor de overige centrumvoorzieningen wordt in 2025 de Nota commerciële voorzieningen opgesteld. We houden aandacht voor de algemene uitgangspunten in de Gebiedsvisie Zuidoost in relatie tot de aanwezige bedrijvigheid en woongebieden aan deze kant van de gemeente. Bereikbare vestingsteden met een hoge leefbaarheid Een speerpunt van de gemeente is om meer ruimte voor fiets- en wandelverkeer te maken bij (her)inrichtingen in Hellevoetsluis. We hebben een langetermijnvisie om de leefbaarheid in de vesting van Hellevoetsluis te verbeteren en ruimtelijke kwaliteit toe te voegen. De bereikbaarheid van Hellevoetsluis staat onder druk en daarom wordt gewerkt aan een passende ontsluiting. De noordelijke ontsluiting (Nelson Mandelalaan) is al gerealiseerd en daarnaast wordt gekeken naar het verbeteren van de ontsluiting van Kickersbloem 3 en de noordelijke verkeerskundige ontsluiting van Hellevoetsluis. Ook wordt gekeken naar de mogelijkheden van een westelijke ontsluiting. Hiervan ligt het tracé nog niet vast. Voor beide opgaven zijn onder andere de landschappelijke en ecologische inpassing en de gevolgen van stikstofdepositie aandachtspunten. We geven in het nieuwe mobiliteitsprogramma aandacht aan de mogelijkheden voor een oostelijke en westelijke ontsluiting voor Hellevoetsluis. 3.3 Kustdorpen Identiteit Voorne aan Zee kent twee kustdorpen, Rockanje en Oostvoorne. In de kustdorpen zijn relatief goede voorzieningen te vinden, met name door toerisme en recreatie. Ook voor bezoekers uit de regio dienen de kustdorpen als een fijne plek om te recreëren, te werken of te ontspannen. Rockanje is een bekende badplaats met een gemoedelijke familiesfeer. De inwoners van Rockanje omschrijven het dorp als een aantrekkelijke plek om te wonen. Het badstrand dient als toeristische trekpleister en verbindt het dorp met de natuur. Rockanje wordt geprezen door het afwisselende landschap, van duin en kust tot polder en kreken. Naast de natuur en recreatiemogelijkheden biedt het toerisme potenties voor winkels en horeca in het centrum. In het centrum is sprake van een goed voorzieningenniveau en het heeft een levendig dorpshart met potentie. Zie voor een filmpje met de karakteristieken van Rockanje de volgende link. Kustdorp Rockanje / Huidige dorpshart / Multifunctioneel Centrum de Merel en basisschool de Zeewinde Oostvoorne is een woondorp in de duinen, kleinschalig, authentiek en met allure. Oostvoorne kent een rijke historie van oude lanen, karakteristieke panden en historische elementen. Het dorp is omgeven door landgoederen en in de nabijheid van het kustlandschap. Hierdoor biedt het veel mogelijkheden voor activiteiten in de buitenruimte zoals wandelen, fietsen, mountainbiken en watersport in een prachtige natuurlijke omgeving. Naast iconische locaties in het centrum zoals de burcht, het dorpsplein en de kerk is een goed voorzieningenniveau aanwezig, zowel maatschappelijk als commercieel. Dit maakt Oostvoorne tot een prettige plek om te wonen, in een groene omgeving. Zie voor een filmpje met de karakteristieken van Oostvoorne de volgende link. Kustdorp Oostvoorne / Weekmarkt Oostvoorne / Kustdorp Oostvoorne Algemene koers voor de kustdorpen Vitale, sociale en aantrekkelijke dorpen aan de kust De ambitie voor de kustdorpen is het toevoegen van woningen naar maat en schaal van het dorp, het in stand houden van het voorzieningenniveau en het tegengaan van verkeershinder en vergroten van de verkeersveiligheid. Een belangrijke opgave waar de dorpen mee te maken hebben is de woningbouwopgave. Binnen de dorpen is een grote behoefte aan woningen voor mensen met een gemiddeld of lager inkomen en aan woningen voor jongeren en ouderen. Ook is behoefte aan een goede match tussen de bevolking en de woonproducten. De inbreidingsopgave is belangrijk vanuit de grote woningvraag, maar levert wel een spanningsveld op met het groene karakter en de dorpse maat en schaal van de kustdorpen. In de kustdorpen lopen op dit moment diverse woningbouwontwikkelingen. In de kustdorpen hanteren we naar de toekomst het ‘ontwikkelkader’ dat in H4.2 Passend wonen voor iedereen in Voorne aan Zee; deel B is beschreven. In de kustdorpen ligt de ambitie om te voorzien in de behoefte van wonen met zorg vanwege de vergrijzing. Daarnaast zal een toename in de bevolking zorgen voor een tekort in de gezondheidszorg. Het is daarom nodig om in te zetten op de verbetering van de kwantiteit van de gezondheidszorg in de kustdorpen. Verder zijn ambities het verlevendigen en vitaal houden van de centra. Binnen de kustdorpen speelt voornamelijk het in stand houden van een kwalitatief goed winkelbestand en maatschappelijk voorzieningenniveau. Denk hierbij aan sport, onderwijs, zorg, een supermarkt, (dag)winkels, horeca en recreatieve/culturele voorzieningen. Daarnaast ligt de ambitie om goede speelplekken voor de jeugd te realiseren in de kustdorpen. Goed en veilig ontsloten Het doorgaand verkeer door de kustdorpen wordt als hinderlijk ervaren. Daarom moet meer ingezet worden op verkeersveiligheid, openbaar vervoer en fietsvoorzieningen. Door in te zetten op de verbetering van de bereikbaarheid van bijvoorbeeld de stranden kan het toerisme een impuls krijgen en wordt het landschap toegankelijker. Cultureel en beleefbaar Hoewel de kustdorpen een rijke geschiedenis kennen, wordt deze cultuurhistorie momenteel onvoldoende belicht. De ambitie luidt daarom om meer in te zetten op deze rijke historie. In de kustdorpenliggen flinke duurzaamheidsopgaven. De gevolgen van klimaatverandering, zoals hittestress en wateroverlast zijn ook in de kustdorpen merkbaar. Aanvullende koers per kustdorp Rockanje Dorpsvisie Rockanje “Een bruisende familiebadplaats en gemoedelijk kustdorp.” Voor Rockanje is in 2021 de Dorpsvisie Rockanje vastgesteld. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is deze visie tot stand gekomen. De visie omschrijft de sterke kanten van het dorp en welke karakteristieke waarden in de toekomst behouden moeten blijven. De visie benoemt tevens de belangrijkste ambities en doelstellingen voor de toekomst. Daarnaast is een aantal sleutelprojecten opgenomen, zie ook de gemeentelijke website. Potentiële ontwikkelingen in Rockanje moeten passen binnen de Dorpsvisie Rockanje. De drie doelstellingen voor Rockanje zijn: a. Een aantrekkelijk dorp om te leven:
11. Een levendig, uitnodigend dorpscentrum
12. Maatschappelijke voorzieningen van een hoog niveau
13. Een gezonde woningmarkt
14. Speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken voor de jeugd
15. Verduurzaming van het dorp b. Een gezellige familiebadplaats:
16. Het strand aantrekkelijk houden als toekomstbestendige badplaats en toeristische trekpleister
17. Inzetten op verbreding; van een dagje strand naar aantrekkelijk verblijfsgebied c. De samenhang versterken:
18. De visuele relatie en de routing voor het langzaam verkeer tussen het strand en het dorpscentrum versterken
19. Het dorpscentrum als ontmoetingsplek en schakel naar het omliggende landschap Doelstellingen uit de Dorpenvisie Rockanje Drie belangrijke sleutelprojecten benoemd in de Dorpsvisie Rockanje zijn: a. Impuls in uitstraling, samenhang en verblijfskwaliteit dorpscentrum en wandelrelaties met de omgeving; b. Ontwikkelen potentiële nieuwbouwlocaties Rockanje; c. Clusteren en kwaliteitsimpuls maatschappelijke voorzieningen. Toekomstperspectief Rockanje; een kloppend hart voor Rockanje aan zee In navolging van de Dorpsvisie van Rockanje is in 2022 een Toekomstperspectief opgesteld met een plan voor het dorpshart, de strandboulevard en de entrees. Een routekaart beschrijft hoe het plan tot uitvoering kan worden gebracht. Zie voor het perspectief de volgende link. Het accent voor de ontwikkeling van Rockanje tot een vitaal en aantrekkelijk dorp ligt op het dorpscentrum en de verbinding naar het kustlandschap met zee, strand en duinen. Echter is meer nodig om het centrum een ‘kloppend hart’ te laten zijn. Hiervoor zijn de opgaves vertaald naar vijf ingrepen, maatregelen die betrekking hebben op de ruimtelijke en functionele structuur van het dorp als geheel: a. Een compact en levendig dorpshart; b. Een prettige en groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit; c. Aantrekkelijke routes; d. Landschappelijk verankeren; e. Rondje Rockanje. Voor de uitvoering van het toekomstperspectief wordt een gezamenlijke inspanning gevraagd van de ondernemers, de bewoners, organisaties, marktpartijen, andere overheden en de gemeente. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid van alle partijen. In het toekomstperspectief is een routekaart opgenomen waarin de verschillende deelgebieden en projecten worden genoemd, welke partijen bij deze projecten betrokken kunnen zijn en de te verwachten doorlooptijd. Deze zijn indicatief en onder voorbehoud en afhankelijk van beschikbare budgetten. Toekomstverkenning ‘Een kloppend dorpshart aan zee’ De voormalige gemeente Westvoorne heeft met stedenbouwkundigen en landschapsontwerpers in 2022 een aantal schetsen en varianten uitgewerkt. Het toekomstperspectief laat zien wat de ambities voor het centrum zijn. Dit vormt een mogelijk startpunt voor aantrekkelijk centrum van Rockanje. In alle schetsen wordt voorgesteld om aan de rand van het centrum twee parkeerterreinen te maken. Hiermee wordt het doorgaande verkeer zo veel mogelijk uit het centrum weggehouden. Het dorpsplein moet een prettige plek blijven, maar mag meer een strandsfeer gaan uitademen. Dat kan door bijvoorbeeld duinachtige beplanting toe te passen. In sommige schetsen wordt het dorpsplein groter, met meer ruimte voor terrasjes. Het plein kan een open verbinding krijgen met ‘t Waaltje en een open zichtlijn richting de kerk. De wens is om meer, vooral kleinere, woningen in het centrumgebied bij te bouwen. Het plan geeft de mogelijkheid voor een tweede supermarkt. Tevens is het idee opgenomen om de Raadhuislaan anders in te richten als een soort boulevard. De bewegwijzering naar het strand kan ook verbeteren. Voorkeursvariant Rockanje aan zee met schetsbeeld ‘Durf te dromen’ Naast de meer generieke ambities voor alle dorpen en steden (zoals een klimaatadaptatieve buitenruimte en circulaire bouw) en ambities die al beschreven zijn in de Dorpsvisie Rockanje en het Toekomstperspectief Rockanje, zetten we in op de volgende ambities: Een aantrekkelijk, sociaal en ondernemend dorp Kansen zijn aanwezig om de aantrekkingskracht en verblijfskwaliteit van het Dorpsplein te verbeteren. Gedacht kan worden aan het verbeteren van de kwaliteit van de paden van de zorgvoorzieningen. We zetten in op een levendig centrum én een levendige strandboulevard. Functies die bijdragen aan de levendigheid zien we vanuit het centrum liever uitwaaien in westelijke richting zodat we in oostelijke richting (Dorpsweg) meer kunnen inzetten op de woonfunctie. Hoewel het historische centrum veel gebruikt wordt en de saamhorigheid in Rockanje goed is, ontbreken logische routes in het centrum en zijn de zichtlijnen verdwenen. Daarnaast zijn veel winkels en horeca verspreid over het centrum en sluiten de bebouwing en openbare ruimte niet aan op de sfeer van een badplaats. Aan het centrum moeten daarom een kwaliteitsimpuls worden gegeven. Voorzieningen waar men elkaar kan ontmoeten willen we behouden we waar mogelijk. Een goed voorbeeld is Multifunctioneel Centrum de Merel. Dit centrum bevindt zich in de dorpskern van Rockanje en is geschikt voor sport, cultuur, vergaderingen, presentaties, muziekoptredens, bijeenkomsten en allerlei andere activiteiten. Wat betreft het toerisme liggen veel ondernemingskansen. Om de focus van de recreatie verder te verschuiven van strandrecreatie naar natuurbeleving en actieve buitensport zijn nieuwe recreatiemogelijkheden benodigd. Het perceel aan de Nieuwe Achterweg/Nieuw Rockanjesedijk zijn in de toekomst mogelijkheden voor sport en maatschappelijke voorzieningen. Ontwikkeling van nieuwe woningen Op de volgende locaties wordt ingezet op de bouw van nieuwe woningen: Drenkeling; in de kern van Rockanje ligt het plangebied Drenkeling, waarin nieuwe woningen worden gebouwd. Dit gebeurt in drie fasen. Project Dwarsweg; op de locatie van de oude bebouwing van De Merel, de bibliotheek en de school komen 24 woningen. Locatie Nieuwe Achterweg/Middeldijk; dit is een kansrijke locatie voor woningbouwontwikkeling/uitbreiding. Goed en veilig ontsloten We leiden de verkeersstromen voor strandbezoek in goede banen. Bij het toevoegen van woningen moet de huidige ontsluiting voldoen. We zoeken naar een betere samenhang tussen het dorp, het strand en de duinen, zodat recreanten ook het dorp intrekken. We zetten in op verbetering tussen de dorpscentrum en het landschap, zoals bijvoorbeeld de verbinding tussen het Dorpsplein en het strand. Aandacht is nodig voor de verkeersveiligheid aan de oostelijke weg in Rockanje. Hier is een kwaliteitsverbetering benodigd. Oostvoorne Dorpsvisie Oostvoorne; een woondorp in de duinen met allure, kleinschaligheid en authenticiteit Voor Oostvoorne is in 2021 de Dorpsvisie Oostvoorne vastgesteld. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties is deze visie tot stand gekomen. De visie omschrijft de sterke kanten van het dorp en welke karakteristieke waarden in de toekomst behouden moeten blijven. De visie benoemd tevens de belangrijkste ambities en doelstellingen voor de toekomst. Daarnaast zijn een aantal sleutelprojecten opgenomen. Zie ook de gemeentelijke website aangaande deze Dorpsvisie. Potentiële ontwikkelingen in Oostvoorne moeten passen binnen de Dorpsvisie Oostvoorne. De drie doelstellingen voor Oostvoorne zijn: a. Een bruisende, hechte dorpsgemeenschap:
20. Een bruisend, uitnodigend dorpscentrum;
21. Maatschappelijke voorzieningen van een hoog niveau;
22. Een gezonde woningmarkt;
23. Speelvoorzieningen en ontmoetingsplekken voor de jeugd en senioren. b. Een groen dorp rijk aan natuur en cultuurhistorie:
24. De bestaande kwaliteit van de natuur en het groen behouden en versterken;
25. Het beschermen van het cultuurhistorisch erfgoed en verbindingen tussen het landschap, erfgoed en het centrum voelbaar maken;
26. Inzetten op klimaatadaptatie en verduurzaming met respect voor de natuur. c. Recreatie in balans:
27. Oostvoorne verder promoten als outdoor natuurbestemming op de kop van Voorne;
28. Een dorpscentrum dat profiteert van het dagtoerisme. Doelstellingen uit de Dorpenvisie Oostvoorne Drie belangrijke sleutelprojecten benoemd in de Dorpsvisie Oostvoorne zijn: a. Impuls in uitstraling, samenhang en verblijfskwaliteit dorpscentrum; b. Ontwikkelen potentiële woningbouwlocaties; c. Clusteren en kwaliteitsimpuls maatschappelijke voorzieningen. Naast de meer generieke ambities voor alle dorpen en steden (zoals een klimaatadaptatieve buitenruimte en circulaire bouw) en ambities die al beschreven zijn in de Dorpsvisie Oostvoorne, zetten we in op de volgende ambities: Sociaal en leefbaar Oostvoorne Hoewel de saamhorigheid in Oostvoorne erg goed is, willen we het dorpscentrum verlevendigen. Bijvoorbeeld met een breder aanbod en een bredere kwaliteit van winkels en horeca. Verder zouden voorzieningen voor jongeren ook verbeterd moeten worden om ontgroening te voorkomen, zoals het verbeteren van het onderwijs, speel- en ontmoetingsplekken en sportclubs. Vanwege de vergrijzing in Oostvoorne is de zorg een belangrijk aandachtspunt. In de Dorpsvisie Oostvoorne gaat het hierbij vooral om de huidige zorgvoorzieningen te behouden en te verbeteren. De voormalige gemeente Westvoorne heeft de afgelopen jaren onderzoek gedaan naar een geschikte locatie voor een integraal kindcentrum (IKC) in Oostvoorne. Het ontwikkelen van een IKC is een meerjarenproject, waarbij veel verschillende partijen betrokken zijn. Inmiddels is er een gekozen voor de locatie aan de Vrouwe Machteldweg waar de basisschool CNS De Nieuwe Weg een nieuw onderkomen zal krijgen samen met een kinderopvang. Zie ook de gemeentelijke website over dit onderwerp. Cultureel Centrum de Man is een locatie midden in het dorp met een vestiging van de bibliotheek en ruimte voor maatschappelijke en culturele functies. Buurtkamer de Man wordt goed gebruikt en we hebben de ambitie de voorziening in stand te houden. Buurtkamer de Man / Verbinding burcht, Dorpsplein, Kerkring en Mildenburgbos Cultureel en beleefbaar Oostvoorne Het verbinden van het dorp met cultuurhistorische waarden in het duingebied, zoals de Duinhuisjes en bunkers, die de totaalbeleving van het dorp interessanter kunnen maken. Oostvoorne heeft veel (cultuur)historische elementen die meer benut kunnen worden. Deze uitlichten zal de sfeer en de recreatie bevorderen. Met name de Burcht, de kerk, De Man, de Duinhuisjes, de bunkers van de Atlantikwall, de Koepel Zeeburg en de oude landgoederen zoals het Mildenburg, Kooijzicht en ’t Reigersnest vormen de historische parels van het dorp en daarbuiten. Door (de in potentie interessante) historische trekpleisters te koesteren, in sommige gevallen ietwat op te poetsen en verbindingen tussen het erfgoed, het landschap en het centrum beter voelbaar te maken, kunnen we de cultuurhistorie in het dorp een impuls geven en beter tot zijn recht laten komen. Daarmee wordt het cultuurhistorische karakter van het dorp verder versterkt en wordt ook de recreatieve functie van het dorp verbeterd. Op een aantal plekken liggen historische of recreatieve elementen al goed verknoopt aan routes. Bijvoorbeeld aan het einde van de Stationsweg/Zeeweg waar je vanzelfsprekend uitkomt bij de Koepel Zeeburg en hotel ‘t Wapen van Marion. Op een aantal andere plekken gaan we de cultuurhistorie beter verknopen aan recreatie en aantrekkelijke routes. Zoals tussen de Burcht, het Mildenburgbos, het Kerkplein en het Dorpsplein. Door dit te verbinden aan de herinrichting van het centrumgebied wordt de samenhang en de herkenbaarheid van het dorp versterkt. Midden in het dorp Oostvoorne liggen de resten van de Burcht van Voorne, of in de volksmond beter bekend als de Jacobaburcht. We hebben de ambitie de Burcht nog beter bij het dorp te betrekken en beleefbaar te maken. Zie voor informatie over de geschiedenis de volgende website: https://www.burchtoostvoorne.nl/ Het landschap rondom Oostvoorne heeft veel te bieden en biedt kansen voor de economie en voorzieningen in het dorp. De recreatiemogelijkheden kunnen echter toegankelijker gemaakt worden voor toeristen die op zoek zijn naar rust en kwaliteit. Recreatieve routes tussen de natuur en het centrum met leuke tussenstops worden bijvoorbeeld genoemd in de Dorpsvisie Oostvoorne. Daarnaast heeft het Oostvoornse Meer de potentie om watersport meer op de kaart te zetten binnen de gemeente. De uitdaging ligt om de rust en ontspanning van het gebied te bewaken. Inspelen op vergrijzing en de huisvesting van scholen Oostvoorne is sterk vergrijzend waardoor veel behoefte is aan betaalbare seniorenwoningen. Anderzijds is het belangrijk jongeren aan te trekken en te behouden. Hiervoor dient genoeg betaalbaar woonaanbod binnen het dorp te zijn. Een opgave voor Oostvoorne is het inpassen van dit woonaanbod binnen het dorp. Deze ontwikkelingen mogen namelijk niet ten koste gaan van de kwaliteiten van het dorp (het groen, de kleinschaligheid en de authenticiteit). Naast de vergrijzing is de huisvesting van de scholen een aandachtspunt. Met name basisschool het Overbos heeft een te kort aan lokalen door de grote groei in leerlingen en ook de locatie van basisschool CNS De Nieuwe Weg is zeer verouderd. In het nieuwe Integraal Huisvestings Plan van de gemeente gaan we nader op deze ruimtevraag in. Inzetten op transformaties en woningbouwontwikkeling De groene weides en grasvelden in Oostvoorne geven lucht aan het dorp. Liever bouwen we deze niet vol maar zetten we in op transformatie als zich kansen voordoen. Nieuwe ontwikkelingen vragen om een zeer zorgvuldige inpassing om te voorkomen dat het hoogwaardige beeld van het dorpshart verrommelt. We benutten vrijkomende schoollocaties als geschikte inbreidingslocatie voor wonen als de kans zich voordoet. Binnen Oostvoorne is een aantal ontwikkellocaties aangewezen, waar woningen zullen worden ontwikkeld of waar locaties transformeren. Bijvoorbeeld aan De Ruy, de Patrijzenlaan-Fazantenlaan, in de voormalige Rabobank en aan de Voorweg 1-
29. We zetten ons in om de huidige panden met een centrumbestemming op de begane grond te behouden voor detailhandel en dergelijke. Een voorbeeld is de Pastorielaan in Oostvoorne als verbinding tussen de Stationsweg en het Dorpsplein en het Kerkplein. Op de bovenverdieping is de functie ‘wonen’ wel wenselijk. Andere potentiële locaties die we de komende tijd onderzoeken zijn de Brielseweg (locatie Zwanenmeer) en Molenweg-Valweg. Bereikbaarheid op orde Verkeersveiligheid is een belangrijk thema in Oostvoorne. Te hard rijden in het dorp en de oversteekbaarheid van wegen en kruispunten zijn blijvende aandachtspunten. Onze focus ligt naast mogelijke verkeerskundige maatregelen ook op gedragsverandering om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te vergroten. Dit geldt voor inwoners van Oostvoorne, maar ook voor toeristen die gebruik maken van sluiproutes door woonwijken. 3.4 Polderdorpen Identiteit Onder de polderdorpen vallen Tinte, Vierpolders, Zwartewaal, Oudenhoorn en Nieuwenhoorn. De polderdorpen hebben een duidelijke relatie met de veelal agrarische polders. In de polderdorpen staat vooral de gemoedelijkheid en de sterke sociale cohesie centraal. In de polderdorpen zijn daarnaast ook enkele gezellige voorzieningen te vinden. Tinte is een levendig polderbuurtschap met een hechte gemeenschap. Het dorp wordt gekenmerkt door de historisch agrarische lintbebouwing en Strypsche Wetering die het dorp doorkruist. Het polderlandschap dient als uitvalsbasis voor kleinschalige recreatie. Het dorp wordt daarnaast gekenmerkt door haar sterke en saamhorige gemeenschap. Zo worden diverse activiteiten en evenementen georganiseerd. Daarnaast beschikt het dorp over diverse kleinschalige ontmoetingsplekken en enkele basisvoorzieningen. Inwoners van Tinte wonen prettig in de rustige en landelijke woonomgeving. Zie voor een filmpje met de karakteristieken van Tinte de volgende link. Luchtfoto Tinte / Straat Dijckpotingen in Vierpolders Vierpolders is van oorsprong een agrarisch polderdorp. Het dorp ligt op een kruispunt van vier polderdijken en heeft een mooie kerk in het kleine centrum, die wordt gebruikt als rouwcentrum. Vierpolders heeft als kloppend hart ’t Dijckhuis. Een multifunctioneel en gezellig gebouw wat gebruikt wordt door vele verenigingen, voor evenementen en activiteiten en als openbare basisschool. In Vierpolders zijn verder sportverenigingen, een ijsbaan, een jongerenontmoetingsplaats en verschillende bedrijven gevestigd. Zwartewaal is een polderdorp gelegen in een aantrekkelijke, waterrijke omgeving. Het dorp heeft een directe relatie met het water, dankzij de meerdere jachthavens en de open verbinding met het Brielse Meer. Hierdoor kent het dorp een rijk visserijverleden met het Nettenpakhuis en het beeld van de vissersvrouwen. Aan de haven vind je het bijzondere Visserijmuseum. Daarnaast wordt het dorp gekenmerkt door het rijke verenigingsleven en de sterke sociale cohesie. Inwoners van Zwartewaal vinden het aangenaam en rustig wonen, in de nabijheid van Rotterdam. Onder inwoners is sprake van collectieve zelfredzaamheid. Het dorpscentrum de Gaffelaar is het kloppend hart en ook de buurtsupermarkt wordt gewaardeerd. De Dorpsstraat in Zwartewaal, haven en luchtfoto van Zwartewaal Oudenhoorn is een historisch kerkringdorp waar de kerk centraal staat. Hierdoor is in het centrum een historisch deel ontstaan waar in de loop der jaren woningen omheen zijn gebouwd. Het dorp wordt daarom voornamelijk gekenmerkt als een prettige plek om te wonen in een rustige en landelijke woonomgeving in de polder. Een echt polderdorp bij uitstek. Hier wonen veel agrariërs. De kracht van het dorp zit in kleinschaligheid en de sterke gemeenschap. De kerk heeft een belangrijke functie, samen met de voetbalvereniging en de ijsbaan. De inwoners van Oudenhoorn zijn gericht op Hellevoetsluis voor de basisvoorzieningen. De dubbelfunctie van de school en dorpshuis wordt zeer gewaardeerd. In Oudenhoorn is een klein buurtwinkeltje aanwezig, de Ouden-Heijn. Luchtfoto van Oudenhoorn / Luchtfoto van Nieuwenhoorn Nieuwenhoorn is een historisch dijkdorp langs de Rijksstaatweg, wat door de jaren heen is uitgegroeid. Het dorp is nauw verbonden met Hellevoetsluis en wordt vooral gekenmerkt als een rustige en landelijke woonomgeving. De voormalige dorpskerk doet dienst als cultureel trefpunt. Ook de school en de voetbalvereniging spelen een belangrijke rol in de sociale cohesie. De Dorpsstraat is een belangrijke kwaliteit van het dorp. Het dorp heeft geen supermarkt. Buurthuis de Oude Woelhoek is een plek voor ontmoeting en activiteiten. Algemene koers polderdorpen Vitale en sociale polderdorpen Vergrijzing neemt toe en starters vinden lastig een woning. Inspelen op deze trends vergt vooruit kijken en flexibel bouwen. Ook in de polderdorpen in Voorne aan Zee zal ingezet moeten worden op een gedifferentieerd woningaanbod, vooral gespecificeerd op levensloopbestendige woningen en betaalbare woningen voor starters. Door ruimte te bieden aan jonge gezinnen zullen de polderdorpen minder vergrijzen en blijft de balans beter behouden. Daarnaast moeten ouderen gestimuleerd worden om door te stromen naar een levensloopbestendige woning zodat ééngezinswoningen vrij komen voor jonge gezinnen en de ouderen in het dorp kunnen blijven wonen. Om deze opgaven te kunnen realiseren zien we voor de polderdorpen vooral mogelijkheden in het ‘straatje erbij’ principe of lokaal zelfs een ‘buurtje erbij’. Zo kunnen we betaalbare woningen en kwaliteit toevoegen aan onze dorpen. De sociale cohesie in de dorpen is sterk en de inwoners wonen hier graag. Hoewel voorzieningen steeds vaker naar de grotere dorpen en steden verschuiven en lokale voorzieningen verdwijnen lijkt dit geen problemen in de dorpen te vormen[1] zolang de bereikbaarheid van de voorzieningen goed blijft. We streven naar een passend voorzieningenaanbod per polderdorp en het behouden van de aanwezige basisscholen, buurthuizen en buurtkamers waar je kunt opgroeien in je dorp en waar inwoners van de polderdorpen elkaar kunnen ontmoeten. De gemeente stimuleert initiatieven in het kader van kleinschalige lokale voorzieningen (bijvoorbeeld buurtsupermarkten). De verkeersveiligheid in de dorpen staat onder druk. Op drukke doorgaande wegen wordt hard gereden en dorpswegen worden als sluiproutes gebruikt. Fietspaden en verkeersveiligheid dienen daarom een prioriteit te krijgen, waarbij de auto een ondergeschikte rol moet krijgen. Aanvullende koers per dorp Tinte Dorpsvisie Tinte: een verbonden polderbuurtschap Samen met Tintenaren, ondernemers en maatschappelijke organisaties is de Dorpsvisie Tinte tot stand gekomen. De in 2021 vastgestelde visie omschrijft de sterke kanten van het dorp en welke karakteristieke waarden in de toekomst behouden moeten blijven. De visie benoemt tevens de belangrijkste ambities en doelstellingen voor de toekomst. Zie ook de gemeentelijke website aangaande de dorpenvisies. De drie doelstellingen voor Tinte zijn: a. De mensen bij elkaar houden en brengen:
30. Tintestein als centraal maatschappelijk cluster;
31. Inzetten op een kralensnoer van levendige plekken;
32. Betaalbare woningen voor senioren en starters;
33. Kwalitatieve speel- en ontmoetingsvoorzieningen en activiteiten voor de jeugd. b. Relaties versterken:
34. De beleving van het landschap als economische en recreatieve impuls voor het dorp;
35. De twee delen van het dorp met elkaar in verbinding brengen;
36. Een goede bereikbaarheid van voorzieningen in de omliggende dorpen en steden;
37. De kassencomplexen benutten voor de gemeentelijke energie-opgave. c. Ruimte geven voor initiatieven en op gerichte momenten een duwtje in de rug:
38. Soepele samenwerkingen en onderlinge betrokkenheid als drijfveer. Doelstellingen Dorpsvisie Tinte Drie belangrijke sleutelprojecten benoemd in de Dorpsvisie Tinte zijn: a. Tintestein (sporthal) afronden als maatschappelijk hart conform de plannen en herbestemmen Odiaan naar wonen. b. Vergroten verblijfskwaliteit van de Kade en stimuleren wandelen en fietsen in de buurtschap . c. Onderzoek mogelijkheden woningbouw en planologische ruimte voor kleinschalige recreatieve ontwikkelingen passend binnen buurtschap. De onderlinge banden in Tinte zijn sterk aanwezig en binnen het dorp zijn meerdere ontmoetingsplekken. Hier liggen wel kansen in het ontwikkelen van een centraal maatschappelijk cluster. In de Dorpsvisie Tinte wordt bijvoorbeeld gesproken over het aanhelen van de Kade, om de twee belangrijkste en dichtst bebouwde delen van het dorp aan elkaar te rijgen en de verblijfskwaliteit te verhogen. Daarnaast liggen kansen in het creëren van meer kwalitatief goede speelplekken voor de jongere jeugd. De inwoners van Tinte zijn bereid om veel te doen voor het dorp, maar hebben daarbij wel de steun van de gemeente nodig. In de Dorpsvisie Tinte wordt het belang van het behoud van de basisvoorzieningen in Tinte benadrukt. Volgens de Dorpsvisie Tinte liggen kansen om de biodiversiteit in en om het dorp te verhogen. Dit kan door bijvoorbeeld meer bloemrijke akkerranden te creëren in samenwerking met de boeren of door de dijken en bermen te voorzien van bloemrijke of een wat ruigere kruidenrijke vegetatie en bomen. In de Dorpsvisie Tinte staat dat het krekenlandschap meer in beeld zou kunnen worden gebracht onder de recreant. Tinte zou interessanter kunnen worden door de Strypsche Wetering recreatiever te benutten door de ontwikkeling van kleinschalige extensieve recreatievormen. Veel inwoners van Tinte ervaren overlast door hardrijdend verkeer en het gebruik van sluiproutes. Inzetten op verkeersveiligheid en handhaving is daarom benodigd. De parkeerdruk in het dorp heeft de aandacht van de gemeente. Vierpolders Sociaal vitaal buurtschap Vierpolders heeft een beperkt voorzieningenniveau en is daarom grotendeels afhankelijk van voorzieningen in Brielle. Wel beschikt het dorp over ’t Dijckhuis, een voorzieningencluster met een basisschool en een sportzaal waar ruimte wordt geboden aan verenigingen, evenementen en activiteiten. Om de vitaliteit van het dorp en de sociale cohesie te waarborgen streven we naar behoud van alle aanwezige voorzieningen. De locatie van de voormalige school Tiende Penning is een geschikte locatie voor dorpsinbreiding met woningbouw. Gedacht wordt aan een Knarrenhof. Aan de westkant van Vierpolders liggen kansen voor andere functies en kansen voor een ‘straatje-erbij’. Ook zien we de bedrijvigheid aan de Dijckpotingen graag verplaatsen naar andere bedrijventerreinen in de gemeente en de locatie kan dan getransformeerd worden naar wonen. Vierpolders is bijna geheel omsloten door poldergebied. Het poldergebied ten westen en ten noorden van Vierpolders is minder open, door de grootschalige glastuinbouw die daar gevestigd is. We vinden het daarom belangrijk om de open groene ruimte te behouden tussen Glaspark 4P en het dorp. Daarnaast is vergroening van het dorp wenselijk; zeker bij nieuwe ontwikkelingen binnen en aan de rand van het dorp. In Vierpolders heeft verkeer in relatie tot de leefbaarheid van het dorp, met name zwaar vrachtverkeer vanuit Glaspark 4P, specifiek de aandacht. Zwartewaal Vergroten leefbaarheid Zwartewaal In 2016 is de Leefbaarheidsvisie Zwartewaal 2030 opgesteld. De volgende visie is toen vastgelegd; ‘Zwartewaal is in 2030 een aantrekkelijk dorp, waarin het aangenaam wonen is, haar inwoners actief deel uitmaken van het maatschappelijk leven en bezoekers graag vertoeven.’ Belangrijke benoemde opgaven betreffen: a. Versterken van het recreatief routenetwerk; b. Opstellen van een integrale gebiedsvisie Christinalaan en omgeving[2]; c. Werken aan een toekomstbestendige Gaffelaar en basisschool[3]; d. Actief ondersteunen van initiatieven, vrijwilligers en verenigingen; e. Opwaarderen van het historisch centrum; f. Onderzoeken potentie Plas van Heenvliet[4]; g. Opwaarderen van de dorpsentree; h. Opstellen van een integrale aanpak ten aanzien van parkeren; i. Onderzoeken en agenderen van de mogelijkheid van een tweede ontsluiting. Aan enkele van deze benoemde opgaven wordt inmiddels gewerkt of zijn projecten gekoppeld. Ten aanzien van het opwaarderen van de dorpsentree rondom de Henry Fordstraat, is het wenselijk om de bedrijvigheid hier in de toekomst te verplaatsen naar andere bedrijventerreinen in de gemeente en de achterblijvende locaties te herontwikkelen met woningen. Dit initiatief laat de gemeente aan de markt over. De gemeente heeft aan de Henry Fordstraat geen grondpositie en zal in dit kader dan ook enkel faciliterend optreden. Het Werfplein zien we in de toekomst graag verkleuren naar een gemengd karakter en we staan hier ook open voor het combineren van functies. Hier liggen kansen om een koppeling te maken met verblijfsrecreatie gezien de ligging nabij de Landschappelijke Noordrand en de Plas van Heenvliet. Voor de Plas van Heenvliet wordt in de komende periode een visie ontwikkeld in samenhang met de naastgelegen Rijksdriehoek. Naast de eerdere ideeën voor natte recreatie, wordt met deze visie ook onderzocht welke mogelijkheden dit gebied biedt voor droge recreatie. Dorpshart Zwartewaal De gebiedsvisie Christinalaan is uiteindelijk vertaald naar een stedenbouwkundig plan met bijbehorend beeldkwaliteitsplan genaamd "Dorpshart Zwartewaal". Rondom de Martinus kerk in Zwartewaal wordt het plan "Dorpshart Zwartewaal" ontwikkeld. Het gebied is circa 4 hectare groot en is globaal begrensd door de volkstuinen aan de noordzijde, de Lijnbaanweg aan de oostzijde, de Christinalaan en de Achterweg aan de zuidzijde en de Willem Alexanderstraat aan de westzijde. De locatie wordt ontsloten via de Willem Alexanderstraat en de Christinalaan. Inmiddels is gestart met de bouw van het nieuwe voorzieningencluster en woningen en de aanleg van de openbare ruimte en verdere realisatie van het plan. De ontwikkeling betreft in totaal circa 85 woningen in verschillende typen en segmenten en een voorzieningencluster. Het voorzieningencluster bestaat uit een samenvoeging van de openbare basisschool ’t Want, dorpscentrum De Gaffelaar, een multifunctionele sportzaal en ruimten voor maatschappelijke en sportgebonden functies. Het dorpsplein is straks de ‘huiskamer’ voor de bevolking van Zwartewaal. Het is de plek voor ontmoeting en allerlei evenementen en activiteiten, zoals een braderie of kermis. Daarnaast biedt het plein ruimte aan vertier voor de kinderen van de bovenbouw van de school. Stedenbouwkundige plan Dorpshart Zwartewaal (KuiperCompagnons) Voor meer informatie over deze planontwikkeling zie de gemeentelijke website. Oudenhoorn Een gevarieerd woningaanbod met extra woningen De woningvoorraad in Oudenhoorn is veel van hetzelfde met hoofdzakelijk een aanbod van eengezinswoningen. Naar de toekomst toe zien we dit graag verkleuren naar een gevarieerder aanbod. Hier is ook ruimte voor het huisvesten van specifieke doelgroepen en een inclusievere woningvoorraad. We denken dan specifiek aan huisvesting voor mensen met een beperking, starters en senioren. Akkerranden is een relatief grote planontwikkeling in Oudenhoorn. Als in het dorp nog extra woningen komen, dan enkel naar maat, schaal en behoefte van het dorp. De contour van het bestaande dorpsgebied ligt nu strak om het dorp heen. Los van een leegstaande school is in het dorp weinig ruimte voor echte inbreiding. We zien wel kansen voor een ‘straatje erbij’ of zelfs een ‘buurtje erbij’ op de locatie aan de Dorpsweg noord-oostelijk van de kerk. De leegstaande school zien we als een kansrijke locatie waar ouderen/starters in de toekomst prettig kunnen wonen in een mooi behouden historisch pand. Onderzoek naar de bouwtechnische staat en de kosten loopt. Ook is het van belang dat, met de ontwikkeling van woningen in Oudenhoorn, ook rekening wordt gehouden met het voorzieningenaanbod. Goede en veilige routes De inwoners van Oudenhoorn hebben behoefte aan goede en veilige routes naar Hellevoetsluis. Specifieke aandachtspunten zijn de doorgaande wegen die ook door sluipverkeer en busverkeer worden gebruikt. Ook met het groter worden van Kickersbloem blijven we de verkeersveiligheid nauwlettend in de gaten houden. Het doorgaand vrachtverkeer is al uit deze routes gehaald. Verder zetten we in op veiligere en aantrekkelijke routes voor de fiets, door bijvoorbeeld het opwaarderen van het oude trambaanpad. Nieuwenhoorn Vitaal en sociaal dorp Recent zijn met het project Rijks Buiten in het noorden van Nieuwenhoorn 20 nieuwe woningen gerealiseerd, gelegen aan een autoluw en groen woonhof. We denken als gemeente graag mee over de toekomst van het zorgcentrum De Rozenhoek in het dorp. Deze is sterk verouderd. Eventueel is hergebruik hier mogelijk. Nieuwbouwproject Rijks Buiten (LAP Landscape & Urban Design) Groene loper en buffers behouden Voor Nieuwenhoorn en omgeving hebben we de ambitie de groene loper te behouden tussen het dorp Nieuwenhoorn en het Ravense Hout. Nieuwenhoorn en Hellevoetsluis mogen niet aan elkaar groeien. Daarom houden we de groene scheg tussen de noordzijde van Hellevoetsluis en Nieuwenhoorn ook zo veel mogelijk open en vrij van bebouwing. Dit is tevens een binnenstedelijke, ecologische verbindingszone. Ook de voormalige inundatievelden ten noorden van Nieuwenhoorn houden we zoveel mogelijk open. Herkenbaarheid en beleefbaarheid vergroten Het dorp heeft geen duidelijk centrum en het centrum is niet te ervaren vanaf de dijk en de Dorpsstraat. We willen het centrum van Nieuwenhoorn herkenbaarder maken. Verder is bosgebied het Ravense Hout en het Fort Noorddijk vanaf de weg nu niet beleefbaar. We hebben de wens deze naar de toekomst zichtbaarder te maken. Ook onderzoeken we of het recreatieve gebruik van Nieuwenhoorn als polderdorp potentie heeft en wenselijk is. Aantrekkelijke routes De Liniedijk is met het naastgelegen Fort aan de Noorddijk mogelijk een aantrekkelijke route. Echter heeft deze route geen aantrekkelijke uitstraling en nog geen prettige weg. Mogelijk liggen hier kansen om deze route verkeersluwer te maken. Recent is de Rijksstraatweg opnieuw ingericht. Hier ligt de focus naast infrastructurele maatregelen ook op gedragsverandering om de verkeersveiligheid en leefbaarheid te vergroten. [1] Opgehaald in de enquête onder de brede samenleving [2] Inmiddels vertaald in planontwikkeling Dorpshart Zwartewaal [3] Inmiddels vertaald in planontwikkeling Dorpshart Zwartewaal [4] Inmiddels Project Plas van Heenvliet 3.5 Haringvliet en Voordelta met strand, duinen en zanderijen Identiteit Het Haringvliet, het Oostvoornse Meer en de Voordelta met de zee, de slikken en platen en het strand, de duinen, de binnenduinrand en de zanderijen achter de duinen vormen samen het kustlandschap van onze gemeente. Ook de Haringvlietdam, met ligweides en windturbines, maakt deel uit van het kustlandschap. Het gebied is gevarieerd, waardevol, divers en van Europees belang voor flora en fauna (Natura2000). Het natuurlijke karakter van het kustlandschap staat in groot contrast met dat van het industriële havengebied in het noorden. Het gebied is van grote cultuurhistorische waarde. De Ontginningen van Voornes Duin vormen een rijksbeschermd dorpsgezicht en ook de Atlantikwall met bunkers uit de Tweede Wereldoorlog vormt een belangrijke entiteit. De weidse openheid - begrensd door duinen en dijken - is kenmerkend voor het gebied. Aan de zuidzijde is het open zicht op de Haringvlietdam een karakteristiek beeld van de zuidwestelijke delta. Aan de noordzijde is het contrast van het natuurlijke strand en de slikken van de Westplaat met de industrie van de Maasvlakte karakteristiek. Haringvliet Kenmerkend voor het zuidelijk deel van onze gemeente is de ligging aan het Haringvliet met gorzen en open water. De weidse openheid wordt begrensd door de duinen en de deltadijk. Het open water van het Haringvliet bepaalt in grote mate de uitstraling van het landschap en heeft een grote natuurlijke en recreatieve waarde. Het Quackgors, beheerd door Natuurmonumenten, is een belangrijk nat natuurgebied bestaande uit rietvelden met speciale natuurwaarden. Het natuurgebied is niet toegankelijk en hier komen tal van vogelsoorten voor. De gorzen en het open water zijn van Europees belang (Natura2000-gebied ‘Haringvliet’). De bijdrage uit het Droomfonds van de Nationale Postcode Loterij in 2015 was de onmisbare impuls om belangrijke stappen te kunnen zetten op weg naar een dynamische delta. Want het gebied kent sinds kort weer enige natuurlijke dynamiek nu de Haringvlietdam op een kier staat. Belangrijk voor de recreatiesector in dit gebied is de waterrecreatie en -sport, bijvoorbeeld in de vorm van een jachthaven met vakantiepark. Ontspanning en natuur aan het Haringvliet Voordelta en stranden De Voordelta is een uniek estuarium, een onvoorstelbaar rijk gebied met grote hoeveelheden vogels, vis en schelpdieren en zeezoogdieren. Niet voor niets is dit een beschermd natuurgebied van Europees belang (Natura2000). De Voordelta van onze gemeente is alle kustruimte tot aan de zeezijde van de Haringvlietsluizen. Ten westen van de Brielse Gatdam ligt de Westplaat, een natuurgebied bestaande uit slikken die belangrijk zijn als rust- en foerageergebied voor veel steltlopers en andere vogels. Dat geldt ook voor de zandplaten voor de kust. Hier rusten bovendien veel zeehonden. De Voordelta is heel dynamisch, maar de dynamiek is wel veranderd sinds de aanleg van de Haringvlietdam. Door een verminderde uitstroom vanuit het Haringvliet wordt de kust voor Voorne ondieper door zandafzettingen en ontstaan zandplaten en slikken. Ruimte om te struinen en te recreëren Naast het strand dat vanaf de Haringvlietdam, via het badstrand van Rockanje tot aan het voormalige autostrand bij Oostvoorne loopt, hoort ook het strand aan de zuidzijde van de Maasvlakte bij Voorne aan Zee. De diverse strandgedeelten hebben elk een eigen karakter door de verschillen in de voorzieningen, de mogelijkheden en de omgeving. Het op het zuidwesten gelegen badstrand van Rockanje met strandpaviljoens is op warme dagen gezellig druk. De aanzanding van de kust zorgt voor een rustige en ondiepe zee, zodat kinderen veilig in het water kunnen spelen. Ter hoogte van de Haringvlietdam is het Noordzeestrand via een voetgangerstunneltje onder de N57 door verbonden met het familiestrand aan het Haringvliet (Quackstrand). Planologisch gezien bestaat de mogelijkheid om nog een strandpaviljoen te realiseren aan de Noordzeezijde. Het is ook wenselijk om aan deze zijde het strand aantrekkelijker te maken. Recent heeft nog een kwaliteitsslag plaatsgevonden aan het Quackstrand, zijde Haringvliet. Het Quackstrand bij Hellevoetsluis heeft hiermee een nieuw gezicht, met een groter strand en een boulevard. Dit zorgt voor meer strand-, vis- en waterplezier aan het Haringvliet. Dit strand heeft verder een aantal (horeca)voorzieningen en hier is een catamaranvereniging gevestigd. Het strand bij Oostvoorne en het strand op de zuidpunt van de Maasvlakte zijn vooral in trek bij wind- en kitesurfers. De overige delen van het strand worden minder druk bezocht en zijn heel aantrekkelijk voor wandelaars die genieten van de rust en het weidse landschap. Duingebied Het strand wordt begrensd door het Voornes Duin. De duinen zijn zeer gevarieerd met veel landschappelijke en natuurlijke overgangen. Door de grote variatie is Voornes Duin een bijzonder natuurgebied, dat van Europees belang is voor veel planten en dieren (Natura2000-gebied). Hier zijn grote duinmeren (Breede Water, Quackjeswater en Tenellaplas) en meerdere kleine poelen, moerassen, grote oppervlaktes bos en struweel, bloemrijke duingraslanden en natte duinvalleien. Vooral voor de flora is dit een zeer soortenrijk gebied, al is er wel sprake van een afname van de diversiteit. Het beschermde dorpsgezicht Ontginningen Voornes Duin is van grote cultuurhistorische waarde. Kenmerken van dit gebied zijn de ontginningen, de duinhuisjes, de landgoederen en de bunkercomplexen als onderdeel van de Atlantikwall. Een aantal van de bunkers vormt een belangrijke overwinteringsplaats voor vleermuizen. Het afwisselende duingebied met zijn natuur- en cultuurhistorische waarden vormt een haven van rust, een belangrijke kwaliteit zo vlak naast de dynamiek van het Rotterdamse havengebied. Behalve voor de natuur is het daardoor ook een belangrijk recreatief uitloopgebied voor rustzoekers en natuurliefhebbers, zowel uit onze gemeente als vanuit de regio of daarbuiten. Het afwisselende duingebied Onder andere ten zuidwesten van Oostvoorne is een eeuw geleden op kleine schaal duingrond afgegraven ten behoeve van de landbouw. Het overtollige zand is verwerkt in walletjes, die met een elzenbeplanting erop dienden als veekering en windsingel. Dit gebied wordt de Heveringen genoemd. Daarnaast bevinden zich grotere planmatige duinontginningen in het gebied. In het gebied bij Helhoek zijn de duinen afgegraven ten behoeve van bollenteelt. Dit zijn de zogenaamde geestgronden, vergelijkbaar met de afgegraven strandwallen in de bollenstreek. Hier ligt ook het landgoed Overbosch. Op de overgang naar de polders Westerland en Lodderland liggen de bosrijke landgoederen Kooysight en Kranenhout. Zanderijen De zanderijen vormen het overgangsgebied tussen de besloten, bosrijke binnenduinrand en de open polders. Ze liggen op de overgang van hoog naar laag en van zand naar klei. Het gebied tussen Oostvoorne en Rockanje ontleent zijn naam ‘Stuifakker’ aan zijn ontstaansgeschiedenis. De kleigronden van dit voormalige gorzengebied langs zijkreken van de oude kreek de Strype zijn een paar eeuwen geleden overstoven met duinzand. Later is dat zand deels afgegraven, vooral ten behoeve van de tuinbouw (in de volle grond en vanaf de 20e eeuw in kassen). Ook de Schapengorspolder ten zuiden van Rockanje heeft zich zo ontwikkeld. In de zanderijen is een zeer divers en kleinschalig, halfopen landschap ontstaan van bebouwingslinten, boomgaarden, kassen, (paarden)weides, akkers, bosjes en houtwallen. Hier zijn veel verschillende functies aanwezig naast diverse kleinschalige agrarische functies zoals wonen, verblijfsrecreatie en natuur. De laatste jaren maken kassen steeds meer plaats voor (vaak grote) woonhuizen. Door de ligging direct achter de duinen zijn de zanderijen dan ook een aantrekkelijk gebied om te wonen en om te recreëren. De grote verscheidenheid aan functies is enerzijds een kwaliteit, maar maakt het gebied tegelijkertijd kwetsbaar voor ‘verrommeling’ van het landschap. Oude landschappelijke structuren zijn verdwenen of staan onder druk en de overgang van duin naar open polder wordt steeds minder herkenbaar. Ook schaalvergroting en modernisering in bebouwing (denk aan grote villa’s met veel bestrating) is een risico voor de kleinschaligheid van het landschap. De St.-Annapolder als geheel is eigenlijk een jonge zeekleipolder, maar een klein noordwestelijk deel van deze polder wordt onder de zanderijen geschaard (gebied rondom de Walinxweg, ten noorden van het Annabos). In de ondergrond bevindt zich hier een zandplaat in de bodem. De agrarische activiteiten zijn rond de Walinxweg nagenoeg verdwenen, het landschap is meer verdicht met woningen, kleinschalige verblijfsrecreatie en natuur. Zanderijen van Voorne aan Zee Oostvoornse Meer Het Oostvoornse Meer vormt de schakel tussen de dynamische, zoute, natuurlijke kust en het verstilde, zoete en meer parkachtige Brielse Meer. Het Oostvoornse Meer is een belangrijke plek voor veel verschillende vormen van recreatie. Het meer en de omgeving zijn populair bij duikers, (kite)surfers, zwemmers, wandelaars, fietsers, natuurliefhebbers, zonnebaders en vissers. De smalle noordoever heeft een recreatieve inrichting met voor de auto toegankelijke oevers met enkele strandjes van waaruit watersporten worden beoefend. Deze noordoever heeft een bovenregionale functie en trekt veel (inter)nationale bezoekers aan. Aan de zuidwestoever bevindt zich een zwemstrand met speelvoorzieningen, dit strand heeft hoofdzakelijk een lokale betekenis voor Oostvoorne. Rond het meer lopen een fietspad, een ruiterpad en een MTB-route. Volop vertier in het Oostvoornse Meer Het Oostvoornse Meer zelf, de duinen in de nabijheid en vooral het Groene Strand aan de zuidzijde herbergen belangrijke natuurwaarden. Het Groene Strand is onderdeel van het Natura2000-gebied Voornes Duin, evenals de Brielse Gatdam. In het meer liggen oude scheepswrakken die herinneren aan de tijd dat het Oostvoornse Meer nog de monding van de Brielse Maas in de Noordzee was. Deze cultuurhistorisch waardevolle relicten trekken veel duikers naar het meer. Door de ligging tussen de Brielse Maasdam aan de oostzijde, de Duindijk met daarachter het industrieel havengebied aan de noordzijde, de Brielse Gatdam aan de westzijde en de duinbossen bij Oostvoorne langs de zuidzijde vormt het Oostvoornse Meer een naar binnen gekeerd gebied met een duidelijke eigen identiteit. Karakteristiek is vooral het sterke contrast tussen de natuurlijke zuidoever van het meer en de industriële uitstraling van het havengebied aan de noordzijde. Koers Algemene koers Behouden van de huidige natuurlijke, recreatieve en cultuurhistorische kwaliteiten Onze natuurlijke kust is zeer waardevol, zowel als recreatiegebied voor de inwoners van Voorne aan Zee en bezoekers van buitenaf als voor de natuur. De natuurlijke kust bepaalt voor een groot deel onze identiteit. Grote ingrepen zijn hier niet noodzakelijk en ook niet wenselijk. We zetten in deze zone dan ook nadrukkelijk in op het behouden van de huidige natuurlijke en recreatieve kwaliteiten. Zo blijven we een unieke kustgemeente en blijven we ons onderscheiden van andere badplaatsen. Met deze koers sluiten we aan bij ambities uit de Dorpsvisies Rockanje en Oostvoorne en bij het natuurbeschermingsbeleid voor de Natura2000-gebieden dat van toepassing is op vrijwel het gehele zee-, platen-, strand- en duingebied en het Haringvliet. Om de natuurlijke kwaliteiten te behouden willen we de aantallen strandbezoekers niet verder laten groeien door de recreatievoorzieningen kleinschalig te houden. Dat betekent dat op onze Noordzeestranden in principe (per saldo) geen nieuwe commerciële voorzieningen bijkomen. Zo voorkomen we bovendien (een toename van) overlast voor omwonenden op warme dagen. Bij het inzetten op het behoud van de natuurlijke kust als onderscheidende kwaliteit ten opzichte van andere badplaatsen langs de Zeeuws-Hollandse kust past wel een groei van het aantal natuurrecreanten. Deze groep komt meer verspreid over het jaar naar de gemeente om te wandelen, te fietsen of paard te rijden. Dat is goed voor onze economie. Wat voor natuurrecreanten geldt, is ook van toepassing op surfers, kitesurfers en windsurfers. Ook zij komen het hele jaar door naar onze gemeente om hun sport te beoefenen. Ten noorden van de Tweede Slag en op het strand van de Maasvlakte is volop ruimte voor (niet-gemotoriseerde) sporten. Dit gebied sluit aan bij de noordrand van de gemeente, waar meer intensieve vormen van recreatie kunnen worden beoefend op het Oostvoornse en Brielse Meer. Door de aanzanding zal het (kite)surfen bij Oostvoorne (ten noorden van de Groene Punt) over enkele jaren waarschijnlijk niet meer mogelijk zijn. We onderzoeken de mogelijkheden om een nieuwe spot te creëren, passend binnen de Natura2000-doelstellingen. We zetten ons in om de aanwezige cultuurhistorische waarden te beschermen, zoals in het beschermde dorpsgezicht Ontginningen Voornes Duin, het duincultuurlandschap in de zogeheten 'binnenduinen' van Voorne, tussen de dorpen Oostvoorne e