Economische Visie Stichtse Vecht 2025 (Stichtse Vecht)

Economische Visie Stichtse Vecht 2025De raad van de gemeente Stichtse Vecht, gelet op; het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 november 2014 de bespreking in de werksessie van 2 december 2014 Besluit De hoofdlijnennotitie Economische Visie Stichtse Vecht 2025 vast te stellen. Economische Visie Stichtse Vecht 2025 Hoofdlijnennotitie Deze notitie geeft bondig de hoofdlijn van de Economische Visie Stichtse Vecht 2025. Het geeft de kern aan van waar richting de toekomst de kansen voor een gezonde economische ontwikkeling liggen en welke strategie gekozen wordt om deze kansen te verzilveren. Het Economische Visiedocument geeft een uitgebreid beeld van de ontwikkelingskansen binnen Stichtse Vecht. Deze ontwikkelingskansen staan niet op zichzelf. De visie en het bouwstenenrapport bieden daarom een gedegen onderbouwing in de vorm van een uitgebreide analyse van hoe de economie van Stichtse Vecht er uit ziet en hoe deze zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld en welke ontwikkelingen de komende jaren invloed zullen hebben op de economische prestaties van Stichtse Vecht. De Economische Visie krijgt vervolgens handen en voeten in de vorm van een dynamische uitvoeringsagenda waarin concrete maatregelen worden uitgewerkt. Met voorliggend beleidskader vormen de maatregelen straks het totaalpakket gericht op economische stimulering. De Economische Visie is opgesteld in een nauw participatief traject waarbij per processtap workshops zijn georganiseerd met de vertegenwoordigers van alle werklocaties en ondernemersverenigingen van de verschillende kernen. De Visie kent een breed draagvlak onder het bedrijfsleven. Het participatief traject zal worden voortgezet in de vervolgfase waarin een dynamische uitvoeringsagenda wordt opgesteld. Deze zal in december van dit jaar gereed zijn. 1.Een aantrekkelijke uitgangspositie voor een gezonde economische ontwikkeling Stichtse Vecht heeft een unieke ligging binnen de Randstad tussen Amsterdam, Schiphol en Utrecht. Het kent stedelijke concentraties die verbonden zijn door centrale verkeersaders van nationaal belang zoals de A2, het spoor en het Amsterdam-Rijnkanaal. Daarnaast biedt het al vele honderden jaren een hoge kwaliteit aan buitengebied voor de grote steden, wat zichtbaar is in de grote hoeveelheid landgoederen en buitenplaatsen langs de Vecht. Deze aantrekkelijke uitgangspositie maakt het mogelijk om meer uit economische ontwikkeling te halen dan tot nu toe het geval is en op zo’n manier dat dit een bijdrage levert aan de brede maatschappelijke ontwikkeling binnen de gemeente en de regio. Op deze wijze kan economische ontwikkeling een bijdrage leveren aan het toekomstbeeld uit de langetermijnvisie Focus op Morgen. De Economische Visie vormt het concrete resultaat van de in Focus op Morgen gevraagde uitwerking op economisch vlak. 2.Wat is ons visiebeeld voor 2025? In 2025 is Stichtse Vecht een gemeente waar aanwezige kwaliteiten zijn gewaarborgd of versterkt. Dit is mogelijk gemaakt door een gezonde economische ontwikkeling. Het aantal arbeidsplaatsen is toegenomen en daardoor kwantitatief en kwalitatief meer in balans gekomen met de beroepsbevolking. Stichtse Vecht heeft haar rol als speler tussen Amsterdam en Utrecht weten uit te bouwen. Daardoor heeft zij ook haar rol als partner in de regio verstevigd. Stichtse Vecht biedt enerzijds een waardevolle aanvulling op de regionale stedelijke economische functies en anderzijds biedt zij als tegenhanger rust en ruimte en een breed scala aan recreatieve mogelijkheden. Zij is er in geslaagd om met het toeristische en recreatieve product meer bestedingen te genereren. De overgrote meerderheid van de ondernemers typeert het vestigingsklimaat als goed. Werklocaties beantwoorden aan de eisen van de tijd. Locaties die in het verleden in een neerwaartse spiraal zijn geraakt zijn geherstructureerd en gerevitaliseerd of zijn in enkele gevallen getransformeerd. Weloverwogen is op selectieve locaties uitbreiding gerealiseerd of in voorbereiding genomen wanneer dit een meerwaarde heeft voor de gehele gemeente. Stichtse Vecht weet daardoor ook nieuwe bedrijven en instanties van buiten aan te trekken, waaronder ook enkele ‘krenten uit de pap’, zoals Sodexo. Dit kunnen naar de toekomst toe ook nieuwe innovatieve concepten zijn. Mede daardoor is ook de dynamiek op de werklocaties vergroot en heeft dit geleid tot economische vernieuwing en doorgroeimogelijkheden van bestaande bedrijven. Op strategische locaties en verspreid over de gemeente kan een aantrekkelijk winkelaanbod worden behouden of versterkt, mede door uitbreiding van woonfuncties. Binnen het niet-dagelijkse winkelsegment wordt succesvol ingestoken op beleving. De gemeentelijke organisatie is zich bewust van haar cruciale rol als het gaat om het realiseren van economische kansen door het bedrijfsleven. Zij maakt ‘kansdenken’ onderdeel van haar werk- en beleidsprocessen. Meer ondernemers slagen er in succesvol initiatieven te ontplooien. De markt kan daardoor beter haar werk doen. 3.Binnen welke sectoren is de economische ontwikkeling te verwachten? De economie van Stichtse Vecht is samengesteld uit zeer diverse sectoren. Dit is een sterk punt omdat de diversiteit het mogelijk maakt voor een breed deel van de beroepsbevolking om geschikt werk te vinden binnen een aantrekkelijk reisafstand. Een aantal bedrijfstakken is op dit moment al sterk vertegenwoordigd. De belangrijkste zijn: Zakelijke dienstverlening Handel Horeca (in combinatie met recreatie) Semipublieke instanties zoals zorginstellingen en universiteit Nyenrode Door hier op voort te bouwen en als gemeente geschikte vestigingsfactoren te bieden kunnen ook naar de toekomst toe kansen worden gepakt. Daarnaast bieden opkomende sectoren nieuwe kansen. E-commerce en stadsdistributie Het gaat hier om logistieke activiteiten van grote webwinkels, maar ook om logistieke activiteiten van reguliere retail die naast de winkel een eigen e-commerce exploiteert. Nieuwe concepten en nieuwe product-marktcombinaties in de zorg en welness Dit varieert van ‘’high-end concepten” tot toepassing van concepten in de woningvoorraad. 4.Slim gebruik maken van de verschillende identiteiten binnen Stichtse Vecht Stichtse Vecht kent binnen haar grenzen verschillende deelgebieden met een eigen karakter, variërend van intensief stedelijk tot landelijk met een hoge natuurwaarde. De Economische Visie richt zich met ontwikkelingskansen bewust op deze variatie en probeert deze waar mogelijk te versterken. Op deze manier ontstaat economische ontwikkeling die in balans is met de omgeving. Dit levert in de praktijk verschillende ontwikkelingsperspectieven op voor de verschillende deelgebieden. Op gemeentelijke schaal is een ‘hoefijzervorm’ zichtbaar; een stedelijke kern in het zuiden en een landelijke zone in het noorden (en aan de west- en oostflank). Het intensiveren van ontwikkeling in het zuidelijk deel compenseer je bewust door in andere deelgebieden terughoudender en extensiever met economische ontwikkeling om te gaan. De economische accenten die worden gelegd zijn duidelijk verschillend: Noord Combineren van wonen en werken Recreatie, toerisme en verblijfshoreca Zorg langs de Vecht Agrarische sector die tevens fungeert als belevingswaarde voor recreatie Herstructureren en consolideren van bestaande kleinschalige bedrijventerreinen Zuid Consolideren en versterken van de belangrijkste vitale werklocaties (Maarssenbroek, Breukelerwaard, Bisonspoor) Revitalisering en deels herprofilering van overige bedrijventerreinen Transformatiemogelijkheden kantoren Planetenbaan en Bisonspoor Zone van station Breukelen als zakelijk knooppunt Uitwerken van mogelijkheden voor hoogwaardige ontwikkeling aansluitend op Breukelerwaard (satelliet Utrecht Science Park of vergelijkbaar) Clustering en diversificatie van detailhandel en verblijfshoreca Zorg langs de Vecht Toerisme en recreatie Door de uitgangspunten van de Economische Visie in een ruimtelijk perspectief te plaatsen wordt input geleverd voor de nog op te stellen Ruimtelijke Visie. In kaart ziet dit er als volgt uit: 5.Wat betekent deze visie voor de verschillende werklocaties? Het visiebeeld en hierboven geschetste kader kunnen worden vertaald naar de individuele werklocaties. Dit maakt het mogelijk om noodzakelijke beleidskeuzes te maken en focus in maatregelen te leggen (zie voor overzicht werklocaties en winkelcentra de bladzijden 4 en 5). A-locaties: vormen de economische slagader van de gemeente in termen van bedrijven en werkgelegenheid. Behouden en waar mogelijk versterken; B-locaties: zijn gebieden die extra aandacht en maatregelen behoeven voor behoud of het op peil brengen van de vitaliteit; C-locaties: faciliteren; worden ondersteund met aanvullende maatregelen indien noodzakelijk Noord Locatie Toelichting A-locaties Geen A-locaties Het noorden van Stichtse Vecht kent op locatieniveau geen economisch prioritaire gebieden. B-locaties Angstelkade (werklocatie) Functioneel terrein met als belangrijke beperking de ontsluiting. Heeft echter wel ruimte voor nieuwe bedrijven en is geschikt voor lokale bedrijven. Loenen aan de Vecht (winkelcentrum) Het aanbod van dagelijkse benodigdheden op peil houden is belangrijk, dit geldt zowel voor de lokale werkgelegenheid als voor wonen. De Werf (werklocatie) Klein bedrijventerrein, maar één van de weinige terreinen met beperkte uitbreidingsmogelijkheden. C-locaties Garsten Noord (werklocatie) Historisch gegroeid, geen ideale plek voor werken. Nieuwer ter Aa (werklocatie) Solitaire locatie met enkele bedrijven. Functioneert goed, pakt de markt verder zelf op. Vreeland: Kerklaan/Bergseweg) Historisch gegroeid, geen ideale plek voor werken. Mitigerende maatregelen treffen om overlast te beperken. Zuid Locatie Toelichting A-locaties Bisonspoor (werklocatie en winkelcentrum Maarssen) Goed ontsloten locatie, concentratie van retail en bedrijven. Heeft economische groeipotentie voor verdere versterking, maar zal vooral vanuit de markt moeten komen. Mogelijkheid tot transformatie naar wonen voor kantorengedeelte. Maarssenbroek (bedrijventerrein) Belangrijk en goed functionerend bedrijventerrein, één van de belangrijkste economische aders van de gemeente. Mogelijkheid tot transformatie voor kantorengedeelte Planetenbaan. Maarssen (winkelcentrum) Het hart van Maarssen, toeristische trekker (Kaatsbaan) en potentie voor economische versterking en scherpe(

1. re)profilering in de regio. Breukelerwaard (werklocatie) Vestigingsplek van een aantal grote bedrijven, een locatie met groeipotentie langs het spoor en de A2 en kansrijk voor toekomstige groeisectoren zoals e- commerce, stadsdistributie en internationale bedrijven (oriëntatie Schiphol). Breukelen (winkelcentrum) Het hart van Breukelen, toeristisch/recreatieve trekker en potentie voor economische versterking en scherpe(
2. re)profilering in de regio. B-locaties Merwedeweg (werklocatie) Functioneel bedrijventerrein dat een revitaliseringsplan nodig heeft om te voorkomen dat het (verder) in een neerwaartse spiraal terecht komt. Keulsevaart (werklocatie) Functioneel bedrijventerrein dat een revitaliseringsplan nodig heeft om te voorkomen dat het (verder) in een neerwaartse spiraal terecht komt. Kan meeliften op ontwikkelingen rond het station en Breukelerwaard. Herenweg/Gageldijk (werklocatie) Met meer dan 100 bedrijven een belangrijk terrein om te behouden. Heeft haar eigen dynamiek, maar vraagt wel om regie op afstand om te voorkomen dat er belemmeringen optreden door ingrepen in de fysieke ruimte of het toestaan van conflicterende activiteiten. Plesmanlaan Maarssen-dorp (winkelstraat) Lokaal georiënteerd en functioneel. Geen economisch zwaartepunt, maar wel belangrijk voor de woonkern. Noord/De Passage (Breukelen) Lokaal georiënteerd en functioneel, maar moet aangepakt worden om verdere verpaupering tegen te gaan. Scheendijk (werklocatie) Heeft haar eigen dynamiek. Vanuit recreatief-toeristisch oogpunt interessante locatie, maar in termen van werkgelegenheid beperkt. C-locaties Portengensebrug (werklocatie) Lokaal en functioneel bedrijventerrein dat zichzelf goed kan bedruipen. Economisch geen grote footprint op de Stichtse economie, landschappelijke inpassing kan verbeteren. Detailhandel in kleinere kernen staat onder druk Globaal kunnen er vier centrale winkelgebieden worden onderscheiden. Drie ‘historische’ stedelijk centra, te weten Breukelen, Loenen en Maarssen Dorp en winkelcentrum Bisonspoor in Maarssenbroek. De leegstand in deze winkelgebieden is beperkt, hoewel Maarssen Dorp met toenemende leegstand kwetsbaar is. Naast de centrale winkelgebieden zijn er drie ondersteunende winkelgebieden: Breukelen-Noord, de Plesmanpromenade (Maarssen-dorp) en Zwanenkamp (Maarssenbroek). Dit zijn voornamelijk kleine wijk- (minder dan 25 winkels) of buurtcentra (minder dan 10 winkels) die naast het centrale winkelgebied een ondersteunende functie vervullen. Tot slot is er nog een aantal winkels dat (solitair) verspreid ligt over Stichtse Vecht. Over het algemeen kan gesteld worden dat de winkelvoorzieningen buiten de vier centrale winkelgebieden onder druk staan. 6.- Welke strategische keuzes maakt gemeente Stichtse Vecht? Stichtse Vecht gaat voor een gezonde economische ontwikkeling waarbij de aanwezige kwaliteiten waar mogelijk worden versterkt. Met een goede strategie die gericht is op kansen en sterktes leidt dit tot een groei van werkgelegenheid en bestedingen binnen de gemeente. Daarvoor moet helder zijn wat de belangrijkste beleidskeuzes zijn die gemaakt moeten worden. Deze zijn in schema samengevat en vervolgens toegelicht: Bedrijven- en kantoorlocaties Opwaardering en herprofilering van het kansrijk aanbod aan bedrijvenlocaties In overleg met grondeigenaren en ondernemers worden de mogelijkheden verkend voor het tegengaan van verpaupering en het versterken van de vitaliteit en uitstraling van de locaties. Dit vraagt om een uitwerking op terreinniveau waarbij ook de terreinen in onderlinge samenhang worden bekeken. Afweging van functies ter versterking van de werklocaties In overleg met grondeigenaren en ondernemers worden de mogelijkheden verkend voor het eventueel toestaan van ‘alternatieve’ bestemmingen. Nadrukkelijk uitgangspunt is dat deze nieuwe functies een versterking van het functioneren van het collectieve terrein moeten betekenen. Individuele ondernemersbelangen zijn daaraan ondergeschikt. Ruimte op bedrijventerreinen wordt schaars, zeker als de economie aan zal trekken. Uitgangspunt is dat beschikbare ruimte zoveel mogelijk behouden moet blijven voor bedrijven die vanwege hun functioneren niet op andere locaties gehuisvest kunnen worden. Vestiging van reguliere detailhandel of supermarkten op bedrijventerreinen terwijl er in de kernen detailhandelsruimte leeg staat beperkt de mogelijkheden voor economische ontwikkeling en banengroei. Het is cruciaal om met name supermarkten als trekkers voor de winkelgebieden te behouden. Bedrijventerreinen blijven een potentiële vestigingslocatie voor handel in volumineuze goederen zoals auto-, boot- en caravanshowrooms, meubel-, sanitair- en keukenshowrooms, bouwmarkten en tuincentra (op perifere locaties). Inpassing vindt zoveel mogelijk plaats in de vorm van clustering of zonering zodat functies elkaar niet onnodig beperken. Eventuele ontwikkelingen op het gebied van grootschalige detailhandel worden regionaal afgestemd. De Economische Visie zal zowel voor bedrijventerreinen als detailhandel op locatieniveau nader worden uitgewerkt waardoor de concrete mogelijkheden per locatie helder worden. Stichtse Vecht profileert zich als satellietgemeente voor het Utrecht Science Park Hiervoor is het noodzakelijk om hoogwaardige bedrijfsruimte te kunnen bieden in de nabijheid van ov en snelweg op een hoogwaardige (groene) locatie waar uitbreidingsmogelijkheden zijn. Dit vraagt afstemming binnen U10 verband en het leggen van verbanden met ‘one health’ en ‘Zorginnovatie’ initiatieven. Verdere afstemming en duidelijkheid over volume kantoren in regionaal verband De hoge kantorenleegstand zal voorlopig niet opgelost worden. Het hoogwaardig segment kent nog wel vraag. In relatie tot de ambitie van een hoogwaardige ontwikkeling bij Breukelerwaard/OV-knooppunt Breukelen (satelliet Utrecht Science Park) vraagt dit verdere regionale afstemming over de mogelijkheden. Kansloos vastgoed uit de markt nemen (met name kantoren Planetenbaan) Kansloos vastgoed wordt geïdentificeerd en aan de markt onttrokken of ingezet voor alternatieve bestemmingen. Dit vraagt om het opstellen van beeldkwaliteitsplannen, een duidelijke visie en ruimte voor groei. Toerisme en recreatie (zie voor gedetailleerde uitwerking de Visie Recreatie en Toerisme) Toerisme Inzetten op het creëren van beleving. Voortzetten van het beleid en de promotie van het historische en culturele erfgoed. Inhaken op het project ‘Amsterdam Bezoeken, Holland Zien’. De belevenis kan worden vergroot door het verbinden van toeristische en recreatieve producten. Intensiveren van samenwerking op dit vlak binnen Vechtstreek, Amsterdam en Utrecht. Naast fysieke maatregelen ook het ontwikkelen van digitale extra’s om de vermarkting te versterken. De gemeente zet in op het langer binden van de recreant en toerist. Dit doet zij o.a. door het op strategische locaties mogelijk maken van verblijfshoreca en aanlegvoorzieningen. De historische kernen worden met hun gezicht meer naar de Vecht gericht. Agrarische sector De agrarische sector moet mogelijkheden krijgen voor verder autonome economische ontwikkeling. Zeker in het westelijk en noordelijke gedeelte van de gemeente blijft de landbouw een belangrijke economische pijler. Daarnaast inzetten op (planologisch mogelijk maken van) verbreding van de plattelandseconomie en versterking van de werkgelegenheid in het buitengebied (kamperen bij de boer, bed & breakfast, verkoop van streekproducten, zorgboerderijen) aangevuld met natuurontwikkeling en wateropvang. Door initiatieven en promotie op elkaar af te stemmen gaan we de belevingswaarde voor verblijf in het buitengebied vergroten. Retail Detailhandel; dagelijkse sector versterken en nichemarkt creëren in niet-dagelijkse sector Als gevolg van de vergrijzing nemen bestedingen aan voeding, persoonlijke verzorging en woning toe. De vergrijzing leidt eveneens in toenemende mate tot behoefte aan bezorgdiensten. Inzetten op clustering van kleinschalige en onderscheidende winkelformules (in het niet- dagelijkse segment) die bijdragen aan ‘beleving’ in combinatie met de Vecht en horeca. Versterken van deze concepten door middel van branding. Versterken synergie tussen ambulante handel en reguliere detailhandel Beleid voor ambulante handel in samenhang bezien met functioneren winkelgebieden en dorpskernen. Zorg Inzetten op ontwikkeling van luxe zorg- en welnessconcepten Inzetten op ontwikkeling van zorg- en welnessconcepten voor bemiddelde ouderen in de directe omgeving van de Vecht. Hiervoor ruimte in bestemmingsplannen creëren. Herprofilering van historische panden en kleinschalige nieuwe ontwikkelingslocaties in overleg met private investeerders Promotie Promotie van de regio op basis van aanwezige kwaliteiten en afgestemd op de doelgroep Promotie wordt gericht ingezet op het benadrukken van de sterke en unieke kwaliteiten binnen het vestigingsklimaat van Stichtse Vecht voor bedrijven. Het benadrukken van de uitstekende bereikbaarheid, de regionale aanwezigheid van de juiste arbeidskrachten en de groene omgeving. Stichtse Vecht maakt duidelijk onderscheid in promotie tussen promotie met als doelgroep bedrijven en promotie richting potentiële recreanten. Beroepsbevolking en demografie Actief inspelen op de vergrijzing en ontgroening Als gemeente sturen op consequenties voor werkgelegenheid binnen het onderwijs en kindgerichte voorzieningen. Versterken van vaardigheden beroepsbevolking In samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijsinstellingen de vaardigheden van de (aankomende) beroepsbevolking versterken en beter toepasbaar maken voor het locale bedrijfsleven. Dit is nodig om de groei van het locale bedrijfsleven in de toekomst goed te kunnen accommoderen. Kennis en verbinding Benutten kennis en kunde Nyenrode Business University De kennis en kunde die aanwezig is bij Nyenrode in combinatie met de ambitie om zich verder te ontwikkelen op het vlak van onderwijs, onderzoek, ontmoeten en ondernemen biedt aanknopingspunten voor het gevestigde bedrijfsleven. In gang gezette trajecten voortzetten. Insteken op verdere afstemming over samenwerking en kennisuitwisseling. 7.Wat is het verschil dat de gemeentelijke organisatie kan maken? Om de gewenste economische ontwikkelingen te faciliteren wordt een uitvoeringsagenda met een samenhangend pakket aan maatregelen samengesteld. Deze maatregelen zijn te herleiden aan de strategische beleidskeuzes uit de vorige paragraaf. Het realiseren van economische kansen vraagt daarnaast van de gemeentelijke organisatie een verdere doorontwikkeling en versterking die zich moet vertalen op de volgende punten: A.Dienstverlenende rol gemeentelijke organisatie Gemeentelijke dienstverlening moet van een hoge kwaliteit zijn. Bedrijfsleven en instellingen verwachten van de gemeente dat zij zich opstelt als constructieve partner. Dit komt tot uiting in de volgende aandachtsvelden die aansluiten bij de aanjaagfuncties uit het raadsprogramma.: Versterken accountfunctie De ambitie van gemeente Stichtse Vecht is dat zij voor het bedrijfsleven een heldere en efficiënte dienstverlener wordt. Door een goed op elkaar ingestelde front en backoffice kunnen vragen die het gehele werkveld van de gemeente bestrijken op een klantvriendelijke manier worden gebundeld zodat een ondernemer tijdig weet waar hij op kan rekenen. Deregulering en modernisering van regelgeving Door het deels schrappen van overbodige regelgeving en het grotendeels moderniseren van regelgeving worden mogelijkheden geboden voor economische stimulering, maar vooral ook vernieuwing. Vind z’n uitwerking in het gemeentelijke programma deregulering. Versterken rol van ‘economisch kansdenken’ bij integrale gemeentelijke beleidsvorming Door de juiste beleidsmatige verbindingen te leggen kan een meerwaarde worden gecreëerd Door met beleidsvorming vroegtijdig in te spelen op kansrijke ontwikkelingen kunnen dynamiek en vernieuwing worden gestimuleerd. B.Spin in het regionale web Economische ontwikkelingen zijn (gemeente)grensoverschreidend. Stichtse Vecht houdt ogen en oren open naar haar omgeving. Zij kiest tactisch en strategisch de partners die passen bij de specifieke opgave en ambitie. Dit vraagt o.a. om een actieve rol binnen de volgende verbanden: U10; Bundeling van kracht van tien gemeenten in de regio Economic Board Utrecht (EBU); samenwerking van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden in de regio utrecht. Noordvleugel en Metropoolregio Amsterdam (MRA) Gooi- en Vechtstreek, waaronder de buurgemeenten Weesp en Wijdemeren C.Makelaarsfunctie op vlak van kennis en kunde De gemeente gaat een rol vervullen als makelaar tussen bedrijven onderling en tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen. De gemeente kan daarbij optreden als de initiatiefnemer en verbindende factor voor een meer strategische samenwerking tussen het bedrijfsleven, de lokale/regionale overheid en onderwijs- en kennisinstellingen. 8.Resumé Met het hierboven geschetste kader kan gemeente Stichtse Vecht een basis leggen voor een constructief en samenhangend economisch beleid. Dit is essentieel omdat gemeentelijke inbreng cruciaal is om kansen te pakken en groei te accommoderen. De noodzaak om met de economie van Stichtse Vecht aan de slag te gaan is helder. Uit de analyse en de bouwsteenrapportage blijkt dat de economie van Stichtse Vecht nog te veel ‘voorthobbelt’ en kansen laat liggen. Economische prestaties blijven enigszins achter bij de ontwikkelingen in de regio. Dat hoeft niet, want in de bouwsteenrapportage is eveneens geconcludeerd dat Stichtse Vecht in principe over alle factoren beschikt om een gunstige economische ontwikkeling door te maken. Aan kansen ontbreekt het niet. Door die aan te grijpen kan waardevolle werkgelegenheid voor de eigen bevolking tot stand komen. Nu komt het er op aan hier als gemeente voor open te staan en op constructieve wijze de kansen op te pakken en uit te werken en met de juiste partners te verzilveren. Ook in dit opzicht is kansen pakken mensenwerk. De rol van ambitie binnen de Economische Visie Binnen de Economische Visie is er niet voor gekozen om een volledig ingekleurd beeld van de toekomst te schetsen. De Economische Visie is bewust geen blauwdruk geworden om mee te imponeren. De economische praktijk is immers weerbarstig. 99% kans dat het beeld er in 2025 anders uit ziet dan een toekomstschets van nu. Een volledig ingekleurd blauwdrukbeeld helpt in de praktijk ook niet bij het aanpakken van kansen die zich in werkelijkheid voordoen. Het is uiteindelijk de ondernemer die bepaalt of hij de stap zet of niet. Dit mag echter niet worden opgevat als dat het de Economische Visie ontbreekt aan een stevige ambitie. De Economische Visie is opgebouwd aan de hand van een concept dat mogelijkheden biedt voor flexibiliteit en groei in ambitie. Het is een visie die duurzamer toepasbaar is omdat deze om kan gaan met conjuncturele schommelingen en een ontwikkeling in slagkracht die de gemeentelijke organisatie zelf laat zien. Het geschetste visiekader biedt daarmee voluit aanknopingspunten voor een hoog ambitieniveau op het moment dat dit tot de mogelijkheden behoort, maar is ook toepasbaar op het moment dat de mogelijkheden economisch of organisatorisch minder ver reiken. De slagkracht van de Economische Visie moet voor een belangrijk deel tot uitdrukking komen in de samenstelling van de uitvoeringsagenda. Het zijn uiteindelijk de ondernemers die de kansen moeten pakken en verzilveren. 16 december 2014 Griffier VoorzitterEconomische toekomstvisie Stichtse Vecht 2025 Kansen pakken is mensenwerk Opdrachtgever: Gemeente Stichtse Vecht Rotterdam, 6 november 2014 1Aan de slag met de economische toekomstvisie Stichtse Vecht 2025 Bundeling van krachten in één unieke gemeente De gemeente Stichtse Vecht is een jonge gemeente, ontstaan in 2011 door samenvoeging van de voormalige gemeenten Breukelen, Loenen en Maarssen. Het biedt een unieke ligging in de Randstad tussen Amsterdam, Schiphol en Utrecht. Centrale verkeersaders lopen door de gemeente met de A2, het spoor en het Amsterdam-Rijnkanaal. De gemeente biedt al vele honderden jaren een hoge kwaliteit van het buitengebied voor de grote steden en dat is zichtbaar in de landgoederen en buitenplaatsen langs de Vecht. Deze aantrekkelijke uitgangspositie maakt het mogelijk om meer uit economische ontwikkeling te halen dan tot nu toe het geval is en op zo’n manier dat dit een bijdrage levert aan de brede maatschappelijke ontwikkeling binnen de gemeente en regio. Dit vraagt om een duidelijke koers gebaseerd op een heldere visie. Focus op Morgen Begin 2013 heeft de gemeenteraad van Stichtse Vecht haar toekomstvisie voor de lange termijn tot 2040 vastgesteld. Onder de titel Focus op Morgen geeft de gemeenteraad aan waar Stichtse Vecht goed in is, wat haar kernwaarden zijn, wat zij belangrijk vindt en wat ze naar de toekomst wil behouden, maar ook kijkt zij naar wat er op haar afkomt. Het belang van eigen identiteit, positionering binnen het grotere geheel van de regio en een toekomst waarbij economie en ecologie hand in hand gaan staan daarbij centraal. Focus op Morgen is een eerste belangrijke stap door een afwegingskader voor de gemeente op hoofdlijnen neer te leggen. In vervolg hierop worden door het college diverse deelvisies voor de korte en middellange termijn opgesteld. Deze deelvisies komen participatief en gebiedsgericht tot stand en gaan concreet en op een gedetailleerder niveau in op ontwikkelingsmogelijkheden voor de belangrijkste thema’s en locaties. Gezamenlijk leveren de deelvisies hun bijdrage aan een strategische agenda voor de toekomst. Met de Economische Visie Stichtse Vecht 2025; Kansen pakken is mensenwerk komt het college tegemoet aan het verzoek van de raad om ook specifiek voor het thema economie een deelvisie uit te werken. Een economische visie gericht op kansen De Economische Visie moet concreet maken hoe de economie van Stichtse Vecht zich het beste kan ontwikkelen in de periode tot 2025. Het gaat daarbij om de volle breedte van de economie, met al haar diversiteit aan sectoren en werklocaties. De visie moet duidelijkheid scheppen richting bewoners, bedrijven en organisaties over wat zij van het gemeentelijk economisch beleid mogen verwachten. De visie vormt een kader waarbinnen plannen getoetst kunnen worden, initiatieven gefaciliteerd en gestimuleerd en nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt. Het gaat daarbij vooral om het benutten van kansen. Uiteindelijk is het de ondernemer die kansen moet pakken en verzilveren. Opbouw van de visie Voorliggend visiedocument biedt via hoofdstuk 2 en 3 bondig de kern van waar Stichtse Vecht met haar economische ontwikkeling naar toe wil. Het geeft de ambitie voor de periode tot 2025 en de strategie waarmee vervolgens aan deze ambitie gewerkt gaat worden. Aanvullend biedt dit document via de hoofdstukken 4 en 5 een samenvatting van de onderbouwing voor het gekozen visiebeeld. Deze onderbouwing is tot stand gekomen door grondige analyse van het functioneren van de bestaande economie en de kansen en bedreigingen richting de toekomst. Een uitgebreide inventarisatie van de economie van Stichtse Vecht en analyse van haar functioneren is opgenomen in het Bouwstenenrapport dat als bijlage bij de visie is opgenomen. Deze Economische Visie zoek nadrukkelijk de verbinding met de andere deelvisies om het toekomstbeeld kracht bij te zetten of om de realisatiemogelijkheden te vergroten. De Economische Visie vraagt op haar beurt ook om een verdere uitwerking op het moment dat deelthema’s apart en op een gedetailleerder niveau aandacht vragen. Voorbeelden zijn uitwerkingen op het gebied van detailhandel, bedrijventerreinen, recreatie & toerisme en horeca. Deze uitwerkingen zijn inmiddels in gang gezet of zullen op korte termijn worden gestart. Een economische visie om gericht mee aan de slag te gaan De Economische Visie krijgt slagkracht door hier een stevig pakket aan samenhangende maatregelen aan te koppelen. Voortbouwend op deze Economische Visie wordt een dynamische uitvoeringsagenda opgesteld. Deze maakt duidelijk welke maatregelen in de tijd worden uitgevoerd en welke partijen daarbij betrokken worden. 2De economische toekomstvisie Stichtse Vecht 2025 Onze ambitie voor 2025 De ambitie van Stichtse Vecht is op een gezonde en robuuste wijze de economie verder te ontwikkelen door bestaande kwaliteiten te behouden of te versterken. De economische diversiteit die deze gemeente kenmerkt biedt een stevig fundament voor gerichte en stabiele groei. Deze visie is erop gericht dat iedere ondernemer in Stichtse Vecht in 2025 een goed en aantrekkelijk vestigingsklimaat in onze gemeente aantreft en volop mogelijkheden krijgt om hun activiteiten uit te kunnen bouwen. De schaal waarop onze jonge gemeente nu kan werken, biedt kansen om meer te bereiken dan voorheen mogelijk was. Het doel is om de bestaande bedrijven (van zzp’er tot grootbedrijf) te koesteren en kansen op uitbreiding te bieden. Tevens biedt de gemeente ruimte aan nieuwe bedrijven om zich in onze gemeente te vestigen. Met groei van de economische activiteiten worden meer banen gecreëerd voor werknemers uit onze en omliggende gemeenten. Die economische groei vormt een onderlegger voor de welvaart van de gemeente en via de lokale bestedingen het welzijn van de burgers. Groei in de gemeente en erbuiten Groei van de Stichtse economie wordt beïnvloedt door de mate waarin de bedrijven binnen de gemeente succesvol kunnen opereren en kunnen beschikken over de juiste arbeidskrachten. Veel inwoners van Stichtse Vecht werken in Utrecht, Amsterdam en Schiphol. Ook het omgekeerde is zichtbaar, er is dagelijks een inkomende stroom werknemers van buiten de gemeente. Juist de ligging langs de (tegenwoordig vrijwel filevrije) A2 zorgt voor goede verbindingen van de gemeente met de omliggende regio’s die deze dynamiek van de beroepsbevolking mogelijk maakt. Voor de ondernemers is dat een belangrijke kwaliteit van de gemeente. Er is een goed opgeleide beroepsbevolking beschikbaar binnen afzienbare reistijd en reisafstand. Die kwaliteit maakt het mogelijk om keuzes te maken voor het type economische groei wat in de gemeente gewenst is en welke groei in omliggende gemeenten kan plaatsvinden. Unieke kwaliteiten verder benutten De gemeente Stichtse Vecht kent een hele interessante en diverse economie waarin het economisch zwaartepunt ligt in verstedelijkt zuiden van de gemeente omgeven door rust, ruimte en recreatieve mogelijkheden langs de Vecht, de historische kernen en het groenblauwe buitengebied. Dit is een unieke combinatie die de gemeente in de komende jaren verder wil benutten. Met een gerichte strategie wil de gemeente dan ook de economische positie op de as tussen Amsterdam en Utrecht verder versterken. Dit onder andere door het aantrekken en goed accommoderen van groeiende bedrijven die werkgelegenheid opleveren voor de inwoners van de gemeente zelf en de regio. Deze groei wordt gerealiseerd door een strategie te volgen gericht op het benutten van kansen en sterktes die zich in de komende jaren voor doen. Vanuit de omliggende gemeenten biedt het groenblauwe buitengebied en historische kernen een zeer aantrekkelijk recreatiegebied voor toeristen en dag bezoekers. De gemeente wil de bekendheid van de recreatiemogelijkheden binnen de gemeente vergroten en bezoekers verleiden vaker en langer voor een verblijf in Stichtse Vecht te kiezen. Dit leidt tot extra bestedingen en daarmee meer inkomsten en werkgelegenheid voor de recreatieve sector en de retail. Het waarborgen van de aanwezige kwaliteiten en waar mogelijk versterken van de economie van Stichtse Vecht vraagt om een visie op het gebied en een passende strategie. Hieronder wordt de visie van de gemeente en de onderliggende strategie verder toegelicht. 2.1Verschillende ontwikkelingsperspectieven voor noord en zuid De gemeente kent ruimtelijk bezien een duidelijk verschil tussen het groene-blauwe en landschappelijke noorden, westen en oosten, en het meer verstedelijkte zuiden. Dit verschil zal de komende jaren verder worden versterkt, door de ruimtelijk intensieve bedrijvigheid meer ruimte te bieden aan de zuidzijde. Aan de noordzijde worden meer extensieve economische functies, waaronder recreatie goed ingepast. De redenering hierachter is dat zo de landschappelijke kwaliteit van het noordelijk deel wordt behouden en er voldoende ruimte is voor nieuwe economische activiteiten in de zuidzijde. Door clustering aldaar kunnen bedrijven ook meer profiteren van elkaars nabijheid om zo efficiënter met ruimte en mogelijkheden om te kunnen gaan. Door de keuze voor een economisch intensief verstedelijkt hart (het zuiden) met daaromheen een economie van rust en ruimte te koppelen aan een beeldende gebiedsindeling (zie kaartje), wordt dit duidelijk voor investeerders en ondernemers. De gemeente kan hierdoor een helder en transparant ruimtelijk- economisch beleid voeren. 2.2Inspelen op de toekomst: sectoren Sectorstructuur onderschrijft de kwaliteiten van noord en zuid en de toekomstige kansen Stichtse Vecht kent een gezonde, robuuste en diverse economische sectorsamenstelling (zoals diensten, bouw, industrie etc.) die goed aansluit bij de verwachte groei van de diverse bedrijfstakken. Ruim de helft van de werkgelegenheid bevindt zich in sectoren die goederen en diensten buiten de gemeente afzetten. Een deel hiervan opereert op internationale schaal. De rest van de werkgelegenheid is meer lokaal dienstverlenend van karakter en is gebonden aan de (groei en samenstelling van
3. de)bevolking. De handel is met 22% de sterkst vertegenwoordigde bedrijfstak, direct gevolgd door gezondheids- en welzijnszorg. De gemeente kent een dusdanig goede mix aan sectoren dat er geen aanleiding is om in de sectorstructuur beleidsmatig bij te sturen door specifiek in te zetten op achterblijvende bedrijfstakken. De koers is hier het voortbouwen op de reeds sterke bedrijfstakken in de zakelijke dienstverlening, de handel en de horeca/recreatie. Ook semipublieke werkgevers, waaronder de universiteit en zorginstellingen passen goed in het toekomstige profiel van de gemeente. Kansen pakken in opkomende sectoren: E-commerce (logistiek) en stadsdistributie Er liggen specifiek voor Stichtse Vecht kansen voor groei van bedrijvigheid in opkomende sectoren. De belangrijkste hiervan is e-commerce en stadsdistributie. Binnen de scope van e-commerce vallen de logistieke activiteiten van grote webwinkels van producenten en grote webwinkels die uitsluitend via internet verkopen (single channel) alsmede de e-commerce activiteiten van retailers (multi channel). Kenmerkend voor deze vestigingen is dat zij in het afzetgebied van hun klanten willen zitten, de nabijheid willen van een pakketnetwerk, hubs of depots en de nabijheid van voldoende en flexibel inzetbare arbeidskrachten van belang achten. Dit betekent in de praktijk dat de nabijheid van grote steden essentieel is. Uiteraard is tevens de bereikbaarheid via de snelweg van groot belang. Deze combinatie van vestigingsplaatsfactoren, biedt kansen voor Stichtse Vecht. Door goed ontsloten grotere kavels aan te bieden nabij de A2, kan nieuwe bedrijvigheid worden aangetrokken. Stadsdistributie (slimme bundeling van vervoerstromen in kleine busjes die de stad in rijden) gaat de komende jaren steeds meer het beeld op de weg rondom de stad bepalen. Het water, zowel het Amsterdam-Rijnkanaal als de Vecht, zou hierin nog wel eens een innovatief en interessant alternatief kunnen bieden. Naast nieuwe opkomende sectoren kunnen ook binnen bestaande sectoren nieuwe concepten en nieuwe product-marktcombinaties tot ontwikkeling komen die zeer kansrijk zijn zoals ontwikkelingen binnen de zorg. 2.3Ruimte geven aan groei Groei bestaande bedrijven: inspelen op grootte en behoefte Stichtse Vecht heeft een goede mix van grote, middelgrote en kleine bedrijven. Er is een gezonde verdeling van de omvang van de werkgelegenheid in drie gelijke delen (ca. 33% elk) van bedrijven met meer dan honderd werknemers, tussen de 5 en 100 werknemers en kleine bedrijven (ZZP-ers tot en met 5 werknemers). Elk segment is dus van belang voor de huidige werkgelegenheid en moet ruimte krijgen voor economische activiteiten met het oog op de toekomst. Het is belangrijk om vast te stellen dat de behoeften van de middelgrote en grote bedrijven vaak anders zijn dan die van het kleine bedrijfsleven. Ruimte voor kleine bedrijven: Voor kleine bedrijven geldt dat zij vaak nog in een dynamisch proces zitten van de opstartfase en bij succes kunnen doorgroeien naar een middelgroot bedrijf. Hier is de trits: van huis uit starten, doorgroeien in een bedrijfsverzamelgebouw en dan de sprong maken naar een eigen locatie. De gemeente zet zich de komende jaren in om een beter inzicht te krijgen in de behoefte naar deze drie type locaties en ervoor te zorgen dat er voldoende ruimte wordt vrijgespeeld om aan de groeidoelstellingen van kleinere bedrijven tegemoet te komen; Ruimte voor (middel)grote bedrijven: Bedrijven van een grotere schaal hebben meer ruimte voor ondernemen nodig. Sommige bedrijven passen nog goed in hun huidige jas (kantoor, bedrijventerrein), andere hebben behoefte aan ruimte voor uitbreiding. Vaak is dat mogelijk op de huidige locatie, maar soms is er een nieuwe locatie gewenst. De gemeente streeft ernaar maximaal mee te denken en waar mogelijk faciliteren om die ruimtevraag te accommoderen. De gemeente gaat haar beleid voor de werklocaties (nog) beter afstemmen op de concrete vraag van ondernemers in hun levenscyclus van hun bedrijf. De focus ligt op het (her)ontwikkelen en opwaarderen van bestaande werklocaties en soms het aanpassen van het profiel van een bedrijventerrein. Daar waar gewenst en mogelijk wordt actief gezocht naar het ontwikkelen van nieuwe locaties. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Ladder van Duurzame Verstedelijking. Aantrekken nieuwe bedrijven door ruimte vrij te spelen Juist vanwege de goede ligging van Stichtse Vecht en de ruimtelijke problemen van buurgemeenten zijn er goede kansen om nieuwe bedrijven aan te trekken. Met het kabinetsbeleid om mainport Schiphol te laten groeien, zijn er buitenlandse investeerders die een nieuwe locatie zoeken in de nabijheid van de luchthaven. Met de verbeterde verbinding A2 – A9 – A4 zijn de reistijden van de luchthaven naar locaties in de gemeente kort. Nieuwe bedrijven vragen wel om ruimte om hun activiteiten te kunnen uitvoeren. Binnen de gemeente blijkt dat veel bedrijventerreinen in de gemeente goed bezet zijn en weinig ruimte aan nieuwe bedrijven biedt. Daar komt bij dat de gemeente hier weinig sturing op kan uitoefenen omdat veel van de bestaande terreinen in eigendom zijn van particulieren. Met het oog op de toekomst wordt hier een tweevoudige strategie gehanteerd: Ruimtelijke reservering door uitbreiding van bestaande bedrijventerreinen aan de zuidzijde van de gemeente. De gemeente kan hier zelf als eigenaar grond verwerven in overleg met bestaande terreineigenaren. Eventueel kan een nieuwe groene weidelocatie worden gekozen; Verkenning van ruimtelijke intensivering op bestaande terreinen. De gemeente is geen eigenaar van de gronden en zal vanuit een faciliterende rol het overleg aangaan met bestaande eigenaren om te onderzoeken waar kansen liggen voor een verdere optimalisatie van de bedrijventerreinen (bijvoorbeeld door te herstructureren en aanpakken van de openbare ruimte). Optimalisatie, met het oog op vestiging van nieuwe bedrijven, moet plaatsvinden binnen de bestaande contouren, bijvoorbeeld mogelijk is op Angstelkade, Merwedeweg en De Werf. Dit kan ook eventueel vorm krijgen in combinatie van het toevoegen van wonen en combineren met werk op bedrijventerreinen, maar dit heeft niet de voorkeur. 2.4De rol van de gemeente De gemeente Stichtse Vecht gaat vanuit verschillende rollen het bedrijfsleven en daarmee de Stichtse economie ondersteunen. Dit begint met de voorliggende ambitie vertaald in een visie- document en krijgt vorm in de dagelijkse praktijk van beleid en bestuur. De gemeente is al steeds meer actief in regionale samenwerkingsverbanden en zal ook naar de toekomst toe gericht hier op inzetten. De organisatie en uitvoering van de gemeentelijke dienstverlening wordt waar nodig verder aangescherpt en ontwikkeld om het bedrijfsleven optimaal te kunnen faciliteren. Tot slot zal de gemeente ook haar rol nemen in het delen van kennis en als zodanig als makelaarsfunctie een verbindende factor vormen tussen het bedrijfsleven, kennisinstellingen en de overheid. We lichten de rollen hieronder verder toe. Spin in het regionale web De gemeente Stichtse Vecht zal als een spin in het regionale web opereren om te weten wat bij andere gemeenten speelt, en wat voor beleid en instrumenten ingezet wordt om economische groei te realiseren. Dit inzicht biedt de gemeente de mogelijkheid om aan te sluiten bij interessante initiatieven waar ook Stichtse Vecht van kan profiteren, zich te onderscheiden van andere gemeenten en samen op te trekken daar waar de economische dynamiek de schaal van de gemeente overstijgt. Voorbeelden van interessante samenwerkingsverbanden op het vlak van toerisme is de samenwerking met de Vechtstreek, Amsterdam en Utrecht. Toeristen komen hier vandaan en samen heb je voldoende massa om een aantrekkelijke beleving op te zetten waar Stichtse Vecht een belangrijk deel van uitmaakt (zoals de stelling van Amsterdam en de Hollandse Waterlinie als gezamenlijk pakket voor de wereld erfgoed lijst, aansluiting op het sloepenknooppuntensysteem). Ook inhaken op het project ‘Amsterdam Bezoeken, Holland Zien’ biedt kansen voor het aantrekken van toerisme. Een ander voorbeeld waar regionale samenwerking een echte meerwaarde heeft is in het beschikbaar stellen van nieuwe ruimte voor bedrijvigheid alsook het aantrekken van nieuwe bedrijven. Het beschikbaar stellen van bedrijventerreinen en kantoorlocaties moet in goed overleg met andere regionale partijen afgestemd worden om zo ervoor te zorgen dat er geen onder- of overcapaciteit aan bedrijfsruimte ontstaat (bijv. gezamenlijke kantorenstrategie). Belangrijk is kennis te nemen van deze dynamiek op regionale schaal om goed onderbouwd keuzes te kunnen maken binnen de eigen gemeente. Hier is de gemeente Stichtse Vecht al zeer actief in en zal dit ook in de komende jaren nadrukkelijk blijven doen om kansen voor optimalisering van het vestigings- en ondernemingsklimaat voor bedrijven in Stichtse Vecht te verzilveren. Concreet betekent dit dat de gemeente een actieve rol zal spelen binnen onder andere de volgende verbanden: U10: Bundeling van kracht van tien gemeenten in de regio Utrecht op het gebied van economie, wonen en ruimtelijke ontwikkeling, bereikbaarheid en op het sociale domein; 1 Gemeenten: Bunnik, De Bilt, Houten, IJsselstein, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht, Vianen, Woerden en Zeist. Economic Board Utrecht (EBU): Samenwerking van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden in de regio Utrecht; Noordvleugel en Metropoolregio Amsterdam (MRA); Gooi- en Vechtstreek, waaronder de buurgemeenten Weesp en Wijdemeren. Dienstverlenende rol gemeente Een uitdrukkelijke wens vanuit de ondernemers in Stichtse Vecht is dat zij van de gemeente een hoge kwaliteit van dienstverlening verwachten. Zij willen zo min mogelijk tijd kwijt zijn aan wat in hun ogen bureaucratie is. Deze bureaucratie kan soms het gevolg zijn van een beperkte afstamming tussen de verschillende beleidsmedewerkers die richting de ondernemer communiceren of is het gevolg van wet en regelgeving. Voor dit laatste geldt dat de gemeente actief gaat inzetten op het verlagen van de zogeheten administratieve lasten waar mogelijk (minder regels en formulieren) en helder communiceren of het gemeentelijke of landelijke regelgeving betreft. Hierover bestaat bij de ondernemer vaak nog onduidelijkheid wat leidt tot irritatie en onbegrip richting de betreffende ambtenaar. Voor het verlagen van de administratieve lasten en kans op irritatie bij de ondernemer is de gemeente gestart met het opzetten van een multidisciplinair “programma deregulering”. Verder moet goede communicatie ervoor gaan zorgen dat de relatie tussen ondernemer en overheid beter en vanzelfsprekender wordt en dat de ondernemer niet langer verschillende signalen krijgt van andere ambtenaren of bestuurders binnen de organisatie. Om dit te bewerkstelligen zullen aanvragen van ondernemers in multidisciplinaire teams behandeld worden. Dat betekent dat in het vervolg bij een (aan)vraag gekeken wordt op welke (beleids)terreinen dit mogelijk een doorwerking kan hebben en wordt er een team samengesteld die deze beleidsterreinen dekt (bv iemand van economische zaken, ruimtelijke ordening en het sociale domein). Op deze manier kan er een eenduidige en afgewogen beslissing genomen worden. Hierop aansluitend is het de ambitie van de gemeente Stichtse Vecht voor het bedrijfsleven een ‘one stop shop’ in te richten, waarbij er één ambtenaar het aanspreekpunt is. Meest voor de hand liggend is dat deze rol wordt ingevuld door de gemeentelijke accountmanager. Deze accountmanager kent de wensen van de ondernemer en krijgt de specifieke vragen door. Deze kunnen het hele werkveld van de gemeente bestrijken van vergunningverlening tot en met onderhoud aan de wegen. De accountmanager werkt vanuit de ‘frontoffice” en schakelt intern met zijn collega’s (backoffice). Vervolgens bundelt de accountmanager de informatie weer richting de ondernemer en zorgt dat de ondernemer tijdig weet waar hij op kan rekenen. De accountmanager zal in de praktijk er regelmatig voor kiezen de betreffende beleidsexperts te vragen te ondersteunen in de communicatie richting de ondernemer, maar vervult op deze manier de rol van makel en schakel functie. Het anders organiseren van de gemeentelijke dienstverlening zorgt ervoor dat in de ‘backoffice’ de beslisbevoegden (in multidisciplinaire teams indien nodig) zich buigen over de aanvraag waardoor de kans op onduidelijke of tegenstrijdige beslissingen afneemt en de ondernemers hebben via de accountmanager zo een eenduidig aanspreekpunt binnen de gemeentelijke organisatie. Makelaarsfunctie op vlak van kennis en kunde De gemeente zal een rol vervullen als makelaar tussen het bedrijven onderling en tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen. De gemeente zal optreden als de initiatiefnemer en verbindende factor voor meer strategische samenwerking tussen het bedrijfsleven, de regionale/lokale overheid en onderwijs- en kennisinstellingen. De onderwijssector is een belangrijke werkgever in Stichtse Vecht en de verbinding tussen het bedrijfsleven en bijvoorbeeld Nyenrode kan worden versterkt. Hierbij staat de Triple Helix-aanpak model. Daarmee sluit de gemeente goed aan op de particuliere initiatieven in de regio rond Utrecht. Zo is er het initiatief van MKB-Utrecht, welke de belangen behartigt van ondernemers in de gemeenten De Bilt, Bunnik, Houten, Nieuwegein, Stichtse Vecht, Utrecht en Zeist, die samen een samenwerkingsverband op economisch terrein zijn aangegaan. Triple Helix-aanpak Er zijn regio’s, met als bekendste voorbeeld de Brainport- regio in Zuidoost-Nederland, waar de Triple Helix-aanpak, de samenwerking tussen ondernemingen, onderwijs- en kennisinstellingen en lokale overheid een hoog strategische en georganiseerd karakter kent. Verwacht kan worden dat meer regio’s zullen proberen tot een soortgelijk niveau van strategisch opereren te komen, door een lange termijnagenda te ontwikkelen op basis van de eigen speerpuntsectoren, unique selling points en specifieke uitdagingen zoals krimp (Zuid-Limburg) of juist een voorlopig groot cohort jongeren (Rotterdam). Het faciliteren van kennis- en netwerkbijeenkomsten specifiek voor de doelgroep zzp’ ers is een aandachtspunt vanuit de gemeente. Het ZZP-platform Stichtse Vecht en andere organen zoals FNV Zelfstandigen zijn hier al actief mee bezig, maar de gemeente is van mening dat hierin juist ook de overheid als verbindende factor kan optreden. Zeker buiten de grote steden zijn het aantal platforms waarop zzp’ ers elkaar ontmoeten beperkter. Zzp’ers zijn in essentie op zoek naar werk en hiervoor is het hebben van connecties erg belangrijk. Het samenbrengen (makelen en schakelen) van potentiële opdrachtnemers en opdrachtgevers is belangrijk. Vooral binnen de zakelijke dienstverlening bestaat die behoefte. Denk aan het koppelen van grotere bedrijven aan relevante Stichtse zzp’ ers die als een flexibele schil diensten kunnen aanleveren in plaats van dat een bedrijf dit binnenshuis organiseert. De gemeente is vaak zelf opdrachtgever. Binnen de aanbestedingswet is het makkelijker om voor kleinere opdrachten zelfstandigen in te huren. In haar aanbestedingsbeleid gaat de gemeente verkennen hoe aanbestedingen ook vaker door zelfstandigen uitgevoerd kunnen worden. De mate waarin dit mogelijk is en waaraan een zzp’ er moet voldoen om aanspraak te kunnen maken op gemeentelijke opdrachten zal helder richting de zzp’ers gecommuniceerd worden. 2.5Waar liggen de kansen voor “Noord” en “Zuid” Ontwikkelperspectief Noord Herstructurering bedrijventerreinen en combineren van wonen en werken De ambitie van Stichtse Vecht is om vitale wijken en buurten te hebben en te behouden in de 12 kernen. De wijk of buurt van de toekomst heeft voldoende flexibiliteit in de vorm van een mix van functies die goed gemengd kunnen worden en economische levendigheid. De economische levendigheid in (woon)wijken wordt vooral bepaald door kleinschalig ondernemerschap in de wijk, eventueel detailhandel, (persoonlijke) dienstverlening, (horeca)voorzieningen en een (toenemend) aantal zzp’ers. Gelet op de grote diversiteit in omvang en samenstelling van de kernen, vergt dit een maatwerkaanpak per kern/wijk. In het noordelijk deel van de gemeente wordt nadrukkelijk gezocht naar revitaliseringsmogelijkheden om, in het bijzonder op de solitaire locaties Vreeland Kerklaan/Bergseweg en Garsten Noord, de impact van werken op wonen en de negatieve uitstraling naar de omgeving te beperken. Recreatie en zorg langs de Vecht Stichtse Vecht sluit actief aan bij het initiatief ‘Amsterdam Bezoeken Holland Zien’. Toeristen die naar Amsterdam komen worden gestimuleerd om langer te blijven en ook de regio te bezoeken. In het Vechtgebied wil de gemeente zich richten op wandelen en fietsen, maar ook op het stimuleren van het watertoerisme (naast de Loosdrechtse Plassen en de Maarseveense Plassen). Hiervoor zijn bijvoorbeeld aanlegplaatsen en -voorzieningen nodig bij de kernen langs de Vecht. De gemeente wil haar ‘gezicht meer richten naar de Vecht’, dat kan bijvoorbeeld door de horeca en retail als ‘vaardoel’ op te laten nemen en dit te ondersteunen met een goede bewegwijzering vanaf de aanlegplaats. De Vecht vormt het ‘unique selling point’ van Stichtse Vecht en zal prominent aanwezig zijn in de toeristische promotie en marketing, waarbij met name wordt gefocust op de doelgroepen ‘watertoeristen’, ‘fietsers’ en ‘wandelaars’. Belangrijk hierbij is de recreant en de toerist meer en langer te binden aan de kernen langs de Vecht, en zodoende meer geld uit te laten geven bij de bestaande horeca en winkeliers. Het realiseren van meer overnachtingsmogelijkheden is daarvoor noodzakelijk, zoals hotel, bed & breakfast of kamperen bij de boer. De Vecht biedt tevens kansen voor nieuwe bedrijvigheid. Zo bieden de buitenplaatsen mogelijkheden voor nieuwe (luxe) zorgconcepten, die aansluiten bij de bevolkingssamenstelling en het imago van de gemeente. De gemeente wil de vestiging van dergelijke concepten actief stimuleren door in te spelen op de woon-zorg wensen van bemiddelde senioren, wetende dat de investeringen hiervoor van private investeerders moeten komen. Bij deze initiatieven wordt ervoor gewaakt het kind niet met het badwater weg te gooien door: het landschap, de natuur en cultuurhistorische waarden in Stichtse Vecht beschermen en behouden door duurzame vormen van recreatie en toerisme; publieke en private inkomsten uit toerisme en recreatie sterker koppelen aan de uitgaven voor het onderhoud van het landschap en de natuur (publiek-private financiering); toeristische bezoekersstromen kanaliseren, gemotoriseerd toeristisch verkeer zoveel mogelijk aan de randen van de dorpskernen en recreatiegebieden opvangen om de verkeersdruk te beperken en bezoekers stimuleren om gebruik te maken van duurzame vervoersmiddelen. Agrarische sector als smaakmaker van het buitengebied Landbouwbeleid wordt sterk gestuurd vanuit Brussel en als gemeenten kun je hier weinig tot geen invloed op uitoefenen. Als gemeente kun je wel sturen op het bieden van een goede infrastructuur (in het bijzonder ontsluiting voor vervoersstromen) en meedenken met de ondernemers wat binnen de kaders van de EU-regelgeving mogelijk is (denk bijvoorbeeld aan het verkleinen van de minimale afstand bij geurhinder in relatie tot de veehouderij). Hoewel het aantal arbeidsplaatsen in de agrarische sector beperkt is, draagt de sector in belangrijke mate bij aan werkgelegenheid in andere sectoren (bv in de vervoerssector, dienstverlening en machinebouw). Ook is de toegevoegde waarde per arbeidsplaats binnen de agrarische sector één van de hoogste in Stichtse Vecht. Daarmee is de agrarische sector niet alleen beeldbepalend voor de beleving van het buitengebied, maar vormt het ook een belangrijke economische sector binnen Stichtse Vecht. De rol van agrariër voor de beleving van het buitengebied kan nog versterkt worden in relatie tot ontwikkelkansen op het vlak van recreatie en toerisme. De gemeente vindt het daarom belangrijk om de agrariërs te betrekken bij het versterken van de recreatie- en toerismemogelijkheden in het buitengebied. Zij zijn degene die grotendeels bepalen hoe het buitengebied eruit ziet en ervaren wordt. Het oprichten van micro-ondernemingen in het buitengebied geeft een impuls aan deze beleving. Denk bijvoorbeeld aan het eerder genoemde kamperen bij de boer, maar ook het aanbieden van streekproducten op de boerderij, bezoeken van een vrijloopstal, opzetten van een zorgboerderij. Door initiatieven en promotie op elkaar af te stemmen gaan we de belevingswaarde voor verblijf in het buitengebied vergroten. Verbreding van de plattelandseconomie draagt tevens bij aan de versterking van de werkgelegenheid in het buitengebied. Hierbij is het van belang dat de bestaande agrarische bedrijven goed kunnen blijven functioneren. In het noordelijk deel van Stichtse Vecht blijft de landbouw een belangrijke economische pijler. Ontwikkelperspectief Zuid Consolideren werklocaties Bisonspoor, Breukelerwaard en Maarssenbroek Het winkelcentrum en kantoorlocatie Bisonspoor en de bedrijventerreinen Breukelerwaard en Maarssenbroek behoren tot de vitale locaties in de gemeente. Het is van belang dat deze locaties en terreinen en de daarop zittende bedrijven worden gekoesterd. Veel economische activiteiten in de gemeente concentreren zich hier en kunnen verder worden versterkt door selectief vestigingsbeleid, het niet toestaan van detailhandel op bedrijventerreinen (Bisonspoor uitgezonderd), waarborgen van een goede uitstraling en regio breed promoten als excellente werklocatie. Kantorenlocatie Planetenbaan heeft te kampen met structurele leegstand en gekeken wordt naar alternatieve ontwikkelmogelijkheden. De gemeente ondersteunt het private initiatief “Planetenbaan samen” en denkt mee door eventuele verbreding van gewenste ontwikkelmogelijkheden in het bestemmingsplan mogelijk te maken. Satelliet voor Utrecht Science Park In 2011 werd het universiteitsterrein De Uithof omgedoopt tot Utrecht Science Park (USP). Het Utrecht Science Park ontwikkelt zich in een hoog tempo. Het USP is een ‘magneet’ voor de economie van de regio Utrecht, waar ook de regiogemeenten van mee kunnen profiteren. Zo zal er in Bilthoven op het terrein van het RIVM (verhuist in 2018 naar USP) een satelliet worden ontwikkeld van het USP. De gemeente Stichtse Vecht wil actief verkennen of er mogelijkheden zijn om eveneens als een kleinschalige satelliet van het USP te gaan fungeren. Hierbij zal er gekeken moeten worden naar een nichemarkt binnen de life-sciences en naar een geschikte locatie. Station Breukelen als zakelijk knooppunt/locatie satelliet Science Park Stichtse Vecht wil het stationsgebied van Breukelen beter benutten als knooppunt van infrastructuur (spoor en nabijheid afslag A2). Het station (op 15 minuten van Utrecht CS) biedt mogelijkheden om te benutten als locatie voor arbeidsintensieve activiteiten. In combinatie met de nabijheid van de afslag van de A2, is dit een goed ontsloten locatie. Indien er daadwerkelijk mogelijkheden zijn om binnen Stichtse Vecht een satelliet van het USP te realiseren, is de stationslocatie Breukelen een goede optie. Hiermee wordt afgeweken van de uit 2010 daterende plannen voor het gebied (Hof van Breukelen), welke meer aansloten bij een functie als gemengd woon-werkgebied, met een hoogwaardige boulevard en (grondgebonden) woningen. Zorg langs de Vecht De Vecht biedt ruimte voor nieuwe (luxe) zorgconcepten en welness-concepten, die aansluiten bij de bevolkingssamenstelling en het imago van de gemeente. De gemeente wil de vestiging van dergelijke concepten actief stimuleren door ruimte te bieden in bestemmingsplannen voor herprofilering van (historische) panden langs de Vecht en ruimte te bieden voor nieuwe ontwikkellocaties gericht op zorg en welness. Initiatieven voor ontwikkeling zullen ook hier vooral vanuit private investeerders moeten komen. Binnen de wettelijke kaders wordt meegedacht en gezocht naar waar mogelijkheden liggen. Toerisme en recreatie Waar in het noordelijk deel het accent ligt op het ontwikkelen van accommodaties en toeristische voorzieningen, daar is in het zuiden al veel beschikbaar. Hier gaat het vooral om gemeente breed promotie op te pakken en een goed afgestemd toeristisch/recreatief product in de markt te zetten. Voor het aantrekken van watertoerisme is net als in Noord het realiseren van aanlegplaatsen en - voorzieningen langs de Vecht noodzakelijk. Clustering en diversificatie van detailhandel en verblijfshoreca De komende jaren wordt actief ingezet op het concentreren van detailhandel en horeca. Dit door organisch te sturen op vestiging van bedrijven op de aangewezen locaties die passen bij het vastgestelde profiel. De toenemende vraag naar dagelijkse boodschappen als gevolg van de vergrijzing in combinatie met het relatief hoge gemiddelde besteedbaar inkomen in Stichtse Vecht biedt kansen voor het accommoderen van speciaalzaken in het dagelijkse segment (bv bij de Kaatsbaan). Dit in combinatie met verblijfshoreca en terrasfaciliteiten en eventuele creatieve activiteiten zorgen ervoor dat er meer bezoekers getrokken worden, dat ze langer in een gebied verblijven en meer besteden. Hiermee wordt de basis van het bestaansrecht van de aanwezige functies meer solide. Stichtse Vecht beschikt reeds over een kwalitatief hoogwaardig horeca-aanbod, met verhoudingsgewijs veel sterrenrestaurants. Deze restaurants doen het goed en trekken hun eigen publiek. Het is vooral de verblijfshoreca in relatie tot detailhandel dat de komende jaren meer aandacht krijgt. 2.6Ontwikkelperspectief naar locatie Op een geografisch lager schaalniveau maken we ook een economische afweging voor de toekomst van locaties. Bij de gemeente zijn capaciteit en middelen beperkt dus moeten er de komende jaren keuzes gemaakt worden waar wel en niet op ingezet gaat worden. Voor versterking van de economische structuur maken we onderscheid naar A-locaties, B-locaties en C-locaties: A-locaties zijn belangrijke economische gebieden in termen van bedrijvigheid, werkgelegenheid en bestedingen voor Stichtse Vecht. Deze gebieden vormen de slagader van de Stichtse economie; B-locaties zijn economische gebieden die extra aandacht behoeven voor behoud of het op peil brengen van de vitaliteit en daarmee goed functioneren van de bedrijven in de toekomst; C-locaties zijn economische gebieden met een lagere prioriteit. De gemeente volgt de ontwikkeling op deze locaties, maar gaat geen actief beleid voeren. In onderstaande tabel is zowel voor deelgebied Noord als Zuid aangegeven welke locaties we als A-, B- of C-locatie beschouwen. In het uitvoeringsprogramma zijn de maatregelen hierop afgestemd. Noord Locatie Toelichting A-locaties Geen A-locaties Het noorden van Stichtse Vecht kent op locatieniveau geen economisch prioritaire gebieden. B-locaties Angstelkade (werklocatie) Functioneel terrein met als belangrijke beperking de ontsluiting. Heeft echter wel ruimte voor nieuwe bedrijven en is geschikt voor lokale bedrijven. Loenen aan de Vecht (winkelcentrum) Het aanbod van dagelijkse benodigdheden op peil houden is belangrijk, dit geldt zowel voor de lokale werkgelegenheid als voor wonen. De Werf (werklocatie) Klein bedrijventerrein, maar één van de weinige terreinen met uitbreidingsmogelijkheden (1 ha). C-locaties Garsten Noord (werklocatie) Historisch gegroeid, geen ideale plek voor werken. Nieuwer ter Aa (werklocatie) Solitaire locatie met enkele bedrijven. Functioneert goed, pakt de markt verder zelf op. Vreeland: Kerklaan/Bergseweg) Historisch gegroeid, geen ideale plek voor werken. Mitigerende maatregelen treffen om overlast te beperken. Zuid Locatie Toelichting A-locaties Bisonspoor (werklocatie en winkelcentrum Maarssen) Goed ontsloten locatie, concentratie van retail en bedrijven. Heeft economische groeipotentie voor verdere versterking, maar zal vooral vanuit de markt moeten komen. Mogelijkheid tot transformatie naar wonen voor kantorengedeelte. Maarssenbroek (bedrijventerrein) Belangrijk en goed functionerend bedrijventerrein, één van de belangrijkste economische aders van de gemeente. Mogelijkheid tot transformatie kantorengedeelte Planetenbaan. Maarssen (winkelcentrum) Het hart van Maarssen, toeristische trekker (Kaatsbaan) en potentie voor economische versterking en scherpe(
4. re)profilering in de regio. Breukelerwaard (werklocatie) Vestigingsplek van een aantal grote bedrijven, een locatie met groeipotentie langs het spoor en de A2 en kansrijk voor toekomstige Locatie Toelichting groeisectoren zoals e-commerce, stadsdistributie en internationale bedrijven (oriëntatie Schiphol). Breukelen (winkelcentrum) Het hart van Breukelen, toeristisch/recreatieve trekker en potentie voor economische versterking en scherpe(
5. re)profilering in de regio. B-locaties Merwedeweg (werklocatie) Functioneel bedrijventerrein dat een revitaliseringsplan nodig heeft om te voorkomen dat het (verder) in een neerwaartse spiraal terecht komt. Keulsevaart (werklocatie) Functioneel bedrijventerrein dat een revitaliseringsplan nodig heeft om te voorkomen dat het (verder) in een neerwaartse spiraal terecht komt. Kan meeliften op ontwikkelingen rond het station en Breukelerwaard. Herenweg/Gageldijk (werklocatie) Met meer dan 100 bedrijven een belangrijk terrein om te behouden. Heeft haar eigen dynamiek, maar vraagt wel om regie op afstand om te voorkomen dat er belemmeringen optreden door ingrepen in de fysieke ruimte of het toestaan van conflicterende activiteiten. Plesmanlaan Maarssenbroek (winkelstraat) Lokaal georiënteerd en functioneel. Geen economisch zwaartepunt, maar wel belangrijk voor de woonkern. Noord/De Passage (Breukelen) Lokaal georiënteerd en functioneel, maar moet aangepakt worden om verdere verpaupering tegen te gaan. Scheendijk (werklocatie) Heeft haar eigen dynamiek. Vanuit recreatief-toeristisch oogpunt interessante locatie, maar in termen van werkgelegenheid beperkt. C-locaties Portengensebrug (werklocatie) Lokaal en functioneel bedrijventerrein dat zichzelf goed kan bedruipen. Economisch geen grote footprint op de Stichtse economie, landschappelijke inpassing kan verbeteren. Ontwikkelmogelijkheden voor gebruik van het Amsterdam-Rijnkanaal zijn beperkt. Het kanaal is een belangrijke ader voor scheepsvaart wat betekent dat er geen schepen aan mogen leggen voor overslag tenzij er een inkasting of binnenhaven wordt gerealiseerd. Dit is zeer kostbaar en zal niet opwegen tegen de potentiële baten. De focus voor kansen voor economische ontwikkeling liggen daarom meer op de Vecht en de A2. 2.7Wat is er nodig om een sterker ondernemingsklimaat te creëren De hier beschreven visie zal de komende tien jaar tot een aantal economische effecten leiden. De kwantitatieve omvang is niet exact te voorspellen, wel kunnen de effecten meer kwalitatief worden geduid. De kern is dat door het beleid meer banen behouden blijven en nieuwe worden gecreëerd. Investeren in zowel harde als zachte economie randvoorwaarde voor groei In deze economische visie presenteren we onze ambities met een bijbehorend pakket aan maatregelen. Het is de mix aan zogeheten harde en zachte maatregelen die samen bijdragen aan een sterker ondernemingsklimaat en daarmee potentie voor groei van de werkgelegenheid. Eén van de belangrijkste randvoorwaarden voor het goede functioneren van bedrijven en altijd in de top- 3 bij locatiekeuzes is bereikbaarheid, gevolgd door geschikt kavelaanbod. Het zijn vooral de stuwende bedrijven die ‘geld maken’ die hier kritisch naar kijken. Zonder investeringen in hoogwaardige ontsluiting en bereikbaarheid van de werklocaties en een kwalitatief hoogwaardig (en voldoende) aanbod aan kavels in combinatie met een verzorgde openbare ruimte heb je geen goede propositie om nieuwe bedrijven aan te trekken en bestaande bedrijven te behouden. Investeringen in de harde economie zijn ‘must haves’ geen ‘nice to haves’ voor stuwende bedrijven en daarmee voor behoud en groei van werkgelegenheid. Herstructureren van bestaande bedrijventerreinen voorkomt verpaupering en is ook een reden om een bedrijf te handhaven. Voor het aantrekken van nieuwe bedrijven is de gunstige ligging van Stichtse Vecht belangrijk om als contramal te kunnen functioneren van Utrecht, Schiphol en Amsterdam. Bedrijven die een vestigingsplaats zoeken zouden de gemeente aantrekkelijk vinden omdat het vestigingsklimaat (ook voor wonen en recreëren) op orde is en toch binnen een half uur van Schiphol ligt. Die nieuwe bedrijven vragen om nieuw aanbod van ruimte op bedrijventerreinen en een optimale ontsluiting van de werklocatie. Ondersteunend aan bovengenoemde randvoorwaarden in de fysieke sfeer vraagt een goed ondernemingsklimaat ook aandacht voor de meer zachtere factoren. De maatregelen om het bestaande bedrijfsleven te koesteren door betere dienstverlening van de gemeente en het inzetten op kennisdelen vanuit de triple helix zal meer bedrijven in de gemeente vasthouden. De arbeidsmarkt biedt relatief hoog opgeleide mensen en met de aanwezigheid van een aantal grote kennisintensieve bedrijven en de kennisinstellingen (o.a. Nyenrode University) kan nieuwe kennis worden ontwikkeld en verspreid. Dat leidt tot innovatie en nieuwe producten en processen. Dat is de kern voor toekomstige groei. Met het bieden van meer verblijfsaccommodaties kunnen toeristen worden verleid binnen de gemeentegrenzen meer geld uit te geven. Tot slot kan gewezen worden op de ‘multiplier’ van wonen. Voor elke drie nieuwe woningen ontstaat gemiddeld één nieuwe arbeidsplaats bij de verzorgende diensten, waaronder detailhandel, onderwijs en zorg. Dit geheel aan activiteiten genereert economische groei, hogere bestedingen en nieuwe banen in de gemeente. Het is een gezonde mix van maatregelen op zowel harde als zachte factoren die samen de kwaliteit van het ondernemingsklimaat in Stichtse Vecht bepalen. 2.8Conclusie: Gemeente gaat actief aan de slag De economische toekomstvisie Stichtse Vecht 2025 heeft als doelstelling een gezonde economische ontwikkeling gericht op het waarborgen van de aanwezige kwaliteiten en waar mogelijk versterken. Dit vraagt om een goed afgestemde regionale aanpak, waarbij vooral moet worden ingespeeld op de grote buren Amsterdam, Schiphol en Utrecht. Door juist een aantal bedrijfstakken aan te spreken, die daar niet (meer) goed passen, kan Stichtse Vecht een eigen profiel laten zien. Zo kan Stichtse Vecht zich profileren op en gericht werven in de bedrijfstakken waar kansen liggen (e-commerce, stadsdistributie, recreatie en zorg). Dat vergt eveneens inzet op behoud en het verder versterken van de bestaande bedrijven. Hun functioneren vormt het visitekaartje naar de regio. Randvoorwaarde voor groei is ruimte om te kunnen ondernemen. Ruimte die schaars dreigt te worden en waar de gemeente een rol kan vervullen. De dienstverlening van de gemeente richting ondernemers kan aan kwaliteit winnen door herkenbaar accountmanagement met een goed functionerende backoffice. Binnen de gemeente worden twee specifieke ontwikkelingsperspectieven onderscheiden voor het Noordelijk deel (combinaties van wonen en werken, recreatieve ontwikkelingen langs de Vecht) en het Zuidelijk deel (intensievere ontwikkeling o.a. rond het station Breukelen en als satelliet voor het Science Park Utrecht). Naast deze visie ontwikkelt de gemeente een uitvoeringsagenda waarin concrete maatregelen worden benoemd die aansluiten bij de geformuleerde ambities. In het volgende hoofdstuk worden de strategische thema’s toegelicht waarbinnen de maatregelen worden uitgewerkt. Voor de uitvoering van de maatregelen is investeringskracht nodig en een passende en toegesneden gemeentelijke organisatie met de juiste kwaliteit en voldoende capaciteit. Hiervoor worden intern goede afspraken gemaakt over wie verantwoordelijk wordt voor welke ambitie en maatregelen en hoe de investeringskracht door samenwerking gemaximaliseerd kan worden. Met deze visie en maatregelen kan de gemeente de komende tien jaar het beleid voeren gericht op economische groei op basis van de eigen kwaliteiten van het gebied. 3Strategisch kansen pakken Stichtse Vecht gaat voor een gezonde en verantwoorde economische ontwikkeling waarbij de aanwezige kwaliteiten waar mogelijk worden versterkt en nieuwe kansen benut. Dit leidt met een goede strategie tot groei van de werkgelegenheid en bestedingen binnen de gemeente. Hiervoor zal de gemeente een strategie aanhouden gericht op het benutten van kansen en sterktes die zich in de komende jaren voor doen. Bij deze keuzes horen passende maatregelen die in de uitvoeringsagenda worden behandeld. De strategische keuzes zijn per thema (bedrijven, toerisme en retail) hieronder samengevat. Tevens wordt stilgestaan bij het belang van promotie, de ontwikkeling van de beroepsbevolking en het delen van kennis. 3.1Bedrijven De gemeente streeft naar een aantrekkelijk ondernemingsklimaat voor bedrijven door te voorzien in een goede mix aan werklocaties die aansluiten bij de vestigingseisen van bedrijven. Dat betekent dat de gemeente nadrukkelijk kijkt naar de beoogde doelgroepen en de vestigingseisen die deze doelgroepen stellen. Hoe beter de match tussen vraag en aanbod voor een specifieke doelgroep hoe beter de condities zijn om te kunnen groeien. Dit geldt zowel voor het bestaande bedrijfsleven als nieuwe bedrijven. Een zorgvuldige afweging van de juiste functies op de juiste plek is voor de gemeente dan ook een belangrijk element voor een aantrekkelijk ondernemingsklimaat. Dat betekent aandacht voor een goede landschappelijke inpassing van de werklocaties, aandacht voor de kwaliteit van de werklocaties en regionale afstemming van vraag en aanbod om de aantrekkelijkheid van de gemeente te waarborgen en te verbeteren. De gemeente gaat de komende jaren actief inzetten op onder andere: Opwaardering en herprofilering van het kansrijke aanbod. Op de bestaande terreinen sluit een deel van de panden niet aan bij de veranderende wensen van ondernemers en werknemers en staan lange tijd leeg. In overleg met de grondeigenaren en de ondernemers op het terrein wordt in gezamenlijkheid de mogelijkheden verkend voor het tegen gaan van verpaupering, toestaan van ‘alternatieve’ bestemmingen (al dan niet tijdelijk) en het vasthouden of realiseren van een bepaalde kwaliteit, vitaliteit en uitstraling van het terrein. Ook kunnen combinaties tussen werken en wonen worden gelegd. Als alternatieve bestemming voor de invulling van incourant vastgoed kan nagedacht worden over het aanbieden van recreatieve activiteiten in dit betreffende pand en ook vanwege parkeermogelijkheden kan een bedrijventerrein goed als vertrekpunt dienen voor activiteiten in het buitengebied. Zo krijgt een bedrijventerrein naast een werkfunctie ook een faciliterende functie voor het buitengebied; Verdere afstemming en duidelijkheid over volume kantoren in regionaal verband. Er is regionaal besloten dat de focus op kantoren zich vooral rond knooppuntlocaties zal manifesteren. Consequentie van deze beleidsmatige keuze is dat voor omliggende gemeenten zoals Stichtse Vecht en Nieuwegein de nu al hoge kantorenleegstand voorlopig niet opgelost gaat worden. Het hoogwaardige segment kent nog wel vraag, in relatie tot de ambitie om als satellietgemeente te fungeren en (OV-)knooppunt Breukelen verder te ontwikkelen is regionale afstemming over de mogelijkheden noodzakelijk; Kansloos vastgoed uit de markt nemen. Het ‘kansloze’ vastgoed (vooral kantorenmarkt) wordt geïdentificeerd en van de markt onttrokken of ingezet voor alternatieve bestemmingen, zodat het gebied niet zal verslechteren. Het opstellen van een beeldkwaliteitsplan, een duidelijke en (uit)gedragen visie op het terrein en ruimte voor groei creëren zal een impuls geven aan het keren van de negatieve regionale groei in de afgelopen jaren; Detailhandel in de kernen en niet op bedrijventerreinen. Detailhandel moet zich vestigen in de winkelgebieden ter versterking van de centrumfunctie voor bewoners en bezoekers. Detailhandel (ook ambulante handel) wordt alleen op bedrijventerreinen toegestaan indien aangetoond wordt dat dit ter ondersteuning is van de bedrijven op de bedrijventerreinen en geen bedreiging vormt voor de lokale buurtcentra. Een pick-up point beschouwen we niet als reguliere detailhandel. Voorkomen moet worden dat detailhandel de (reeds) schaarse beschikbare ruimte op de bedrijventerreinen inneemt, terwijl op een later moment geconcludeerd moet worden dat er geen ruimte meer is voor inpassing van bijvoorbeeld industriële of logistieke bedrijven. Zorgvuldige afweging tussen de juiste functie op de juiste plek! Stichtse Vecht profileert zich als satellietgemeente van Utrecht Science Park. Hiervoor is het belangrijk hoogwaardige bedrijfsruimte aan te kunnen bieden, in de directe nabijheid van OV en snelweg op een hoogwaardige (groene) locatie waar uitbreidingsmogelijkheden zijn. Aangezien ook sterk vanuit regionaal verband gekeken wordt naar deze sector is het belangrijk om goede afspraken te maken met Utrecht en breder binnen de U10. Ook vanuit Noordvleugelverband wordt ingezet op ‘One Health’ en ‘Zorginnovatie’. Voor de gemeente interessant om te kijken of hierop aangehaakt kan worden. 3.2Toerisme Stichtse Vecht beschikt over een voor recreanten en toeristen zeer aantrekkelijke combinatie van historische kernen, hoogwaardig horeca aanbod, recreatieve mogelijkheden in de kernen, maar ook langs de Vecht in een prettig en rustig landelijk buitengebied. Op dit moment is de bekendheid van alle recreatieve mogelijkheden bij potentiële bezoekers in de omliggende regio’s nog te beperkt en kent de gemeente relatief veel toeristen die de gemeente aandoen als tussenstop in plaats van als start- en eindpunt. De gemeente gaat actief inzetten op het genereren van een grotere bekendheid van een attractief Stichtse Vecht bij potentiële bezoekers, waarbij met name wordt gefocust op de doelgroepen ‘watertoeristen’, ‘fietsers’ en ‘wandelaars’. Belangrijk doel hierbij is de recreant en de toerist meer en langer te binden aan de kernen langs de Vecht, en zodoende meer geld uit te laten geven bij de bestaande horeca en winkeliers. Het realiseren van meer overnachtingsmogelijkheden is daarvoor noodzakelijk en samenwerking met de agrarische sector als smaakmaker in het buitengebied is hiervoor cruciaal. Door actief aan te sluiten bij regionale initiatieven en combinaties van recreatiemogelijkheden aan te bieden die als start- en eindpunt Stichtse Vecht kennen wordt Stichtse Vecht de komende jaren steeds meer een verblijfsplek voor toeristen. De gemeente gaat de komende jaren actief inzetten op onder andere: Toerisme: actief aanhaken bij bovenregionale initiatieven en verblijfstoerisme versterken Doorgaan op het beleid met het promoten van het historische en culturele erfgoed (Hollandse Waterlinie, Gouden Eeuw). Het creëren van een belevenis kan gemakkelijk verder uitgebouwd worden door het aanbieden van digitale extra’s die het recreëren in Stichtse Vecht nog aantrekkelijker maken. De samenwerking met de Vechtstreek, Amsterdam en Utrecht is een logische. Toeristen komen hier vandaan en samen heb je voldoende massa om een aantrekkelijke beleving op te zetten waar Stichtse Vecht een belangrijk deel van uitmaakt (zoals de stelling van Amsterdam en de Hollandse Waterlinie als gezamenlijk pakket voor de wereld erfgoed lijst, aansluiting op het sloepenknooppuntensysteem). Ook inhaken op het project ‘Amsterdam Bezoeken, Holland Zien’ biedt kansen voor het aantrekken van toerisme; Agrarische sector als smaakmaker van het buitengebied. Met betrekking tot recreatie en toerisme is het betrekken van de agrariërs bij de ontwikkeling van beleid belangrijk. Zij zijn degene die grotendeels bepalen hoe het buitengebied eruit ziet en ervaren wordt. Gezamenlijk doel is het versterken en vermarkten van deze landschappelijke identiteit als groen en aantrekkelijk buitengebied voor recreanten. Het oprichten van micro-ondernemingen in het buitengebied geeft een impuls aan deze beleving. Denk bijvoorbeeld aan het kamperen bij de boer, maar ook het aanbieden van streekproducten op de boerderij, bezoeken van een vrijloopstal, opzetten van een zorgboerderij. Door initiatieven en promotie op elkaar af te stemmen gaan we de belevingswaarde voor verblijf in het buitengebied vergroten. Verbreding van de plattelandseconomie draagt tevens bij aan de versterking van de werkgelegenheid in het buitengebied. Zeker in het noordelijke deel, maar ook in het westelijk deel van Stichtse Vecht blijft de landbouw een belangrijke pijler van de lokale economie. De gemeente houdt in de gaten of activiteiten in het buitengebied elkaar niet bijten. Zo is het wenselijk om initiatieven gericht op recreatie en toerisme aan te laten sluiten bij de recreatieve hoofdroutes in het buitengebied en de meer intensieve(
6. re)landbouw ruimte te bieden daar waar de bezoekersstromen gering zijn (dit in reactie tot bijvoorbeeld de parkeerbehoefte, veiligheid op de weg en geluids- en milieuhinder). 3.3Retail De komende jaren zet de gemeente actief in op het concentreren van detailhandel en horeca. Dit door organisch te sturen op vestiging van bedrijven op de aangewezen locaties die passen bij het vastgestelde profiel. Dat betekent selectief vestigingsbeleid waarbij het doel is het bundelen van passende detailhandel in de kernen in combinatie met verblijfshoreca en terrasfaciliteiten. De gemeente stelt als doel het creëren van een ‘beleving’ in ieder winkelgebied waardoor meer bezoekers getrokken worden, ze ook langer in een gebied verblijven en meer besteden. Hiermee wordt de basis van het bestaansrecht van de aanwezige functies meer solide. Door ook (meerdaagse) creatieve activiteiten in het winkelgebied samen te brengen als eindstation wordt een langer verblijf steeds aantrekkelijker. De toenemende vraag naar dagelijkse boodschappen als gevolg van de vergrijzing in combinatie met het relatief hoge gemiddelde besteedbaar inkomen in Stichtse Vecht biedt kansen voor het accommoderen van speciaalzaken in het dagelijkse segment. De gemeente zet de komende jaren actief in op onder andere: Detailhandel: dagelijkse sector versterken en nichemarkt creëren in niet-dagelijkse sector. Als gevolg van de vergrijzing nemen de bestedingen aan voeding, woning en hygiëne- verzorging toe. Er wordt geen sterke stijging in de totale winkelbestedingen in 2025 verwacht, maar voor Stichtse Vecht betekend dit wel dat er de komende jaren een groei verwacht kan worden in de voedingsbranche. De vergrijzing leidt in toenemende mate tot behoefte aan bezorgdiensten, in het bijzonder voor de hulpbehoevenden. Het creëren van nichemarkten voor de niet-dagelijkse sector wordt bereikt door in te zetten op clustering van kleinschalige onderscheidende winkelformules die bijdragen aan een ‘beleving’ in combinatie met de aanwezigheid van de Vecht, de historische kern, horeca en hotels. Branding hiervan als zodanig is dan wel belangrijk. 3.4Beroepsbevolking & demografie De bevolking van Stichtse Vecht wordt gemiddeld genomen steeds ouder in de komende jaren. Dit heeft zowel gevolgen voor de nu en in de toekomst aanwezige voorzieningen als voor de beschikbaarheid van arbeidskrachten. Gericht sturen op de toekomst van morgen is belangrijk en daarvoor anticipeert de gemeente tijdig door scherp in beeld te krijgen wat de mogelijke gevolgen zijn van deze vergrijzing en treed in overleg met de betrokken partijen die hier mede sturing aan kunnen geven. De gemeente zet de komende jaren actief in op onder andere: De consequenties van de vergrijzing en ontgroening in beeld brengen. Goed gekeken moet worden in hoeverre er ook in de toekomst