Omgevingsvisie gemeente Schagen (Schagen)

/akn/nl/act/gemeente/2021/CVDR716652 /join/id/stop/work_006 /akn/nl/act/gm0441/2024/Regeling7a2164340156470bb545be2d3594a2d4 /join/id/stop/work_019 2024-09-11 2024-09-11 /akn/nl/act/gemeente/2021/CVDR716652/nld@2024-09-12 /join/id/proces/gm0441/2024/procedurefb1cfa9d6584415f84e9be3b9a465836 /join/id/proces/gm0441/2024/procedure48fe42d8e253420db5bcb03c053fcc72 2024-09-12 2024-09-12 /akn/nl/act/gm0441/2024/Regeling7a2164340156470bb545be2d3594a2d4/nld@2024-09-10;17495206 /akn/nl/act/gm0441/2024/Regeling7a2164340156470bb545be2d3594a2d4 /akn/nl/act/gm0441/2024/Regeling7a2164340156470bb545be2d3594a2d4/nld@2024-09-10;17495206 /join/id/stop/work_019 2 Omgevingsvisie gemeente Schagen 1 Waardenkaart 1.1 Uitleg over de Waardenkaart Samen met onze inwoners en experts van verschillende organisaties hebben wij opgehaald wat zij belangrijke waarden vonden van de gemeente. Hier hebben wij een onderverdeling gemaakt van algemene waarden die voor onze hele gemeente gelden en voor verschillende gebieden en kernen apart. Ieder gebied of kern heeft een eigen karakter. Dit is verwerkt in deze Waardenkaart. We vinden het belangrijk dat toekomstige plannen goed aansluiten bij de waarden. In de webversie van de Omgevingsvisie klik je op een gebied of kern om te zien welke waarden gelden. In dit rapport bespreken we de verschillende gebieden en kernen onder de punten 2.2 tot en met 2.

1. Bij ieder gebied of kern geven we voorbeelden van plannen die goed of niet goed passen bij de waarden. 1.2 Waarden die voor de hele gemeente gelden: Strand en stad waar heb je dat? Waarden die gelden voor de hele gemeente zijn: de gemeenschapszin, het actieve verenigingsleven, de leuke evenementen; de goede voorzieningen en de veiligheid; een groene gemeente met grote diversiteit aan landschapstypen en dorpen; de vele wandel- en fietspaden, stolpen en kerken; balans tussen reuring, rust[1] en ruimte[2]. We vragen of iedereen met een plan in kan spelen op deze bestaande waarden van Schagen. [1] Zie uitleg in het kader 1 [2] Zie uitleg in het kader 2 Kader 1: Wanneer speel je in op een waarde zoals rust? Veel mensen uit de gemeente Schagen hebben aangegeven dat ze rust belangrijk vinden. Rust is relatief. In nadere uitleg wordt vaak de vergelijking gemaakt met de grote stad of de randstad. Ook verschilt rust per gebied. De waarde rust hoeft geen belemmering te zijn voor ontwikkelingen. We zoeken balans tussen rust en reuring. Stel dat u bijvoorbeeld een speeltuin wil ontwikkelen. Kijk dan eerst goed bij welk gebied dat goed zou passen. Een plek bij een kern of recreatiepark ligt meer voor de hand, dan midden in het buitengebied. Houd rekening met omwonenden. Kijk goed waar u de ingang legt en zorg voor voldoende afstand tot plekken waar stilte gewenst is zoals een natuurgebied of begraafplaats. Kader 2: Wanneer speel je in op waarden zoals zicht en ruimte? Zicht en ruimte hebben te maken met de openheid van het landschap en de mogelijkheid om ver te kijken. Zo’n waarde hoeft geen belemmering te zijn voor ontwikkelingen maar zegt wel iets over de manier van ontwikkelen. Stel dat u bijvoorbeeld een schuur wilt bouwen bij uw bedrijf in een open omgeving. Let bij uw plan dan op hoe u de schuur neerzet. Denk vanuit de wegen en paden waarvandaan mensen het landschap zien. Vaak is een plaatsing loodrecht op de weg of het pad beter dan in de lengterichting. En houd ook rekening met het zicht van uw buren. Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 1.3 Waarden Kust en achterland Waarden die gelden voor het gebied Kust en achterland zijn: historische en toeristische aantrekkingskracht; bollenteelt; (familie-)strand met mogelijkheden voor sportieve recreatie; duinen en zicht op duinen; polder en zicht [3] op polder; fiets- en wandelmogelijkheden, (toegankelijke) natuur. Waaronder het Zwanenwater en de Harger- en Pettemerpolder bij Callantsoog en Petten; balans tussen reuring, rust[4] en ruimte[5]. We vragen of iedereen met een plan in Kust en achterland in kan spelen op deze bestaande waarden. [3] Zie uitleg in het kader 2 [4] Zie uitleg in het kader 1 [5] Zie uitleg in het kader 2 Wat past goed bij onze waarden?` Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Wat past niet bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 1.4 Waarden De Zijpe- en Hazepolder Waarden die gelden voor het gebied De Zijpe en Hazepolder zijn: Groote Sloot; bebouwing met boomsingels erom heen; agrarische activiteit, hieronder valt ook bollenteelt; fietsroutes en boerenlandpaden; zicht[6] over de polder; natuurwaarden, waaronder waarden voor akker- en weidevogels in delen van de polder. We vragen of iedereen met een plan in De Zijpe- en Hazepolder in kan spelen op deze bestaande waarden. [6] Zie uitleg in het kader 2 Wat past goed bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Wat past niet bij onze waarden Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 1.5 Waarden Westfriese landschap Waarden die gelden voor het gebied Westfriese landschap zijn: Westfriese Omringdijk; landelijk, groen, agrarisch; natuurwaarden, waaronder kleine waterplassen langs de Westfriese Omringdijk; polderweggetjes; fietsroutes; zicht[7] vanaf wegen over het landelijke gebied; balans tussen rust[8] en reuring. We vragen of iedereen met een plan in het Westfriese landschap in kan spelen op deze bestaande waarden. [7] Zie uitleg in het kader 2 [8] Zie uitleg in het kader 1 Wat past goed bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Wat past niet bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 1.6 Waarden stad Schagen Waarden die gelden voor de Stad Schagen zijn: gastvrije stad met dorps karakter; veel voorzieningen (winkels, scholen, horeca, cultuur); regiofunctie; authentieke, historische binnenstad; gezellig met evenementen zoals Paasvee en popweekend; met groen en pleinen; gratis parkeren; met Westfriese folklore. We vragen of iedereen met een plan voor de stad Schagen in kan spelen op deze bestaande waarden. Wat past goed bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Wat past niet bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 1.7 Waarde grotere dorpen Waarden die gelden voor de Grotere dorpen zijn: gezelligheid en gemeenschapszin; evenementen zoals de kermis; voorzieningen; eigenheid, authentieke kernen; variatie in bewoners, woningen en bedrijvigheid; landelijk karakter; balans tussen reuring, rust[9] en ruimte[10]. We vragen of iedereen met een plan voor een van de grotere dorpen in kan spelen op deze bestaande waarden. [9] Zie uitleg in het kader 1 [10] Zie uitleg in het kader 2 Wat past goed bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Wat past niet bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 1.8 Waarden kleine dorpen Waarden die gelden voor de Kleine dorpen zijn: zorg voor elkaar en gemeenschapszin; evenementen zoals de kermis; ruimtelijk wonen; eigenheid; kleinschaligheid; landelijkheid; binding met de agrarische sector; balans tussen reuring, rust[11] en ruimte[12]. We vragen of iedereen met een plan voor een van de kleine dorpen in kan spelen op deze bestaande waarden. [11] Zie uitleg in het kader 1 [12] Zie uitleg in het kader 2 Wat past goed bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Wat past niet bij onze waarden? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 2 Stappenplan 2.1 Wanneer is het stappenplan belangrijk? Heeft u een plan of een idee dat u wilt uitvoeren in onze gemeente? Kijk eerst of uw plan mogelijk is binnen het bestemmingsplan. Via www.ruimtelijkeplannen.nl kunt u opzoeken welk bestemmingsplan voor uw plan geldt. In het bestemmingsplan staat wat mag op welke plek in de gemeente. Past uw plan niet in het bestemmingsplan? Dan is het stappenplan van belang. In het stappenplan staat wat u kunt doen om uw plan goed voor te bereiden. 2.2 Hoe werkt het stappenplan? Hoe het stappenplan werkt vertellen we aan de hand van vier vragen:
2. Sluit uw plan aan bij de waardenkaart?
3. Heeft u uw plan besproken met de buurt?
4. Draagt uw plan bij aan de speerpunten?
5. Voldoet uw plan aan de wetten en regels? Sluit uw plan aan bij de Waardenkaart? We vinden veel dingen waardevol in onze gemeente. Bijvoorbeeld het landschap en de vele verenigingen. Waarden die we graag houden en versterken. De waarden staan per plek aangegeven op de Waardenkaart. Zie hiervoor hoofdstuk
6. Kijk op de kaart welke waarden de plek van uw plan heeft. Ga na of uw plan past bij deze waarden. Heeft u nog geen plek in gedachten? Dan kan de Waardenkaart helpen om een geschikte plek te vinden voor uw plan. Als u rekening houdt met de waarden? Dan heeft uw plan een grotere kans op goedkeuring. Heeft u uw plan besproken met de buurt? Praat over uw plan met uw buren, de mensen in de straat of uw wijk. Kijk voor wie uw plan gevolgen heeft. Vertel wat u wilt. Vraag wat zij ervan vinden en waarom. Ga na of u bij de uitwerking van uw plan rekening kunt houden met hun wensen of belangen. Wilt u tips voor het voeren van het gesprek? Lees dan de tekst in kader
7. Draagt uw plan bij aan de speerpunten? In deze Omgevingsvisie staan 8 speerpunten. Dit zijn punten die voor iedereen van belang zijn om ook in de toekomst fijn en veilig te kunnen wonen, leven en ondernemen in onze gemeente. De speerpunten vindt u in hoofdstuk 4 van deze Omgevingsvisie. Ga na of uw plan aansluit bij één of meer speerpunten. Als uw plan aansluit bij de speerpunten? Dan heeft het een grotere kans op goedkeuring. Voldoet uw plan aan de wetten en regels? In Nederland gelden verschillende wetten en regels waar we ons aan moeten houden. Deze wetten en regels gaan bijvoorbeeld over natuur en milieu. Een goed plan houdt rekening met alle wetten en regels. Heeft u hulp nodig om te zorgen dat uw plan binnen de wetten en regels past? Vraag dan advies. Kijk daarvoor op www.schagen.nl/consult-voor-ruimtelijke-plannen. Kader 3 Tips voor het voeren van het gesprek a. Voor wie is uw plan belangrijk? Bedenk voor wie uw plan gevolgen heeft. Dat kunnen allerlei gevolgen zijn. Voorbeelden zijn: Verandering van uitzicht vanuit de woning; Schaduw; Meer geluid, trillingen of licht; Meer verkeer en geparkeerde auto’s; Dat terreinen rond het plan minder goed bereikbaar zijn. Ga in gesprek met de mensen voor wie uw plan gevolgen heeft. Deze mensen noemen we de belanghebbenden. b. Hoe nodig ik belanghebbenden uit? Zijn er maar een paar belanghebbenden? Dan kunt u hen een bezoek brengen. Zijn er veel belanghebbenden? Let dan op dat iedereen dezelfde informatie krijgt. Dat kan met een brief of via sociale media. Als het om een grote groep gaat, plaats dan ook een bericht in de krant en regel een plek waar u de mensen kunt ontvangen. U vertelt wat u van plan bent. En gaat dan met de mensen in gesprek over uw plan. Als u de mensen uitnodigt, houd dan rekening met het tijdstip waarop u dit plant. Voor mensen die werken of studeren is bijvoorbeeld het einde van de middag of de avond een goed moment. Houd ook rekening met de schoolvakanties. Geef in de uitnodiging aan wat mensen kunnen doen als ze niet kunnen komen maar wel met u willen meepraten. Bied daarvoor dan een andere mogelijkheid. c. Hoe betrek ik de gemeente bij het gesprek? Wij willen graag weten hoe het gesprek met belanghebbenden gaat. Neem vooraf contact op met ons. In sommige gevallen willen wij bij het gesprek aanwezig zijn. Dit willen wij graag om goed te kunnen luisteren wat de belanghebbenden van uw plan vinden. Bij de beoordeling van uw plan kijken we of: belanghebbenden tevreden zijn met het plan; belanghebbenden opmerkingen hebben over het plan; er goed naar belanghebbenden is geluisterd; de belanghebbenden redelijke vragen hebben gesteld; of er geprobeerd is om rekening te houden met de vragen en opmerkingen van de belanghebbenden. d. Hoe voer ik het gesprek? Vertel wat uw plan is. Geef de belanghebbenden de kans om een reactie te geven. Luister naar de wensen van belanghebbenden. Kijk of er mogelijkheden zijn om uw plan aan te passen. Misschien kunt u de gevolgen van uw plan wegnemen. Of kunt u samen een oplossing bedenken die het plan voor iedereen beter maakt. Maak als het nodig is een tweede afspraak. Hierin kunt u het aangepaste plan opnieuw bespreken. Vertel de aanpassingen aan het plan ook aan mensen die niet op de bijeenkomst konden komen. e. Wat als we het niet eens worden? Het kan natuurlijk zo zijn dat u het niet eens wordt. Vraag in dat geval advies aan ons. Misschien zijn er wel ideeën waar u zelf nog niet aan hebt gedacht. Als aanpassing van uw plan niet mogelijk is? Overleg dan met ons of uw plan toch kans van slagen heeft. Dan maakt de gemeente een keuze. 3 Speerpunten 3.1 Inleiding Voor wat we in de toekomst willen bereiken, kijken we vooruit naar
8. We laten eerst zien welke plek we in de regio willen innemen. De gemeente Schagen heeft namelijk ook betekenis voor bewoners, ondernemers en instellingen buiten de gemeente. Daarna geven we een overzicht van de speerpunten. Per speerpunt geven we aan welke acties hier bij horen. De acties verschillen per plek in de gemeente. Welke acties gelden op welke plek, is te zien op de visiekaart. Deze kaart is aan het einde van dit hoofdstuk opgenomen. 3.2 Plek in de regio 3.2.1 Plek in de regio Onze gemeente is belangrijk voor de regio. In 2040 staan wij bekend als: gastvrije, gezinsvriendelijke, Hollandse kustgemeente; gemeente met goede mogelijkheden voor de wetenschap, zoals de Energy & Health Campus (EHC) en Seed Valley; aantrekkelijke woongemeente; gemeente met de stad Schagen als het regionale centrum. Onze gemeente vormt samen met de gemeenten Den Helder, Texel en Hollands Kroon de regio Kop van Noord Holland. In deze regio werken we veel samen. We stemmen plannen voor bijvoorbeeld woningbouw en bereikbaarheid op elkaar af. Ook op het gebied van werk, onderwijs, energie, duurzaamheid, landbouw, toerisme en recreatie staan we nauw met deze gemeenten in contact. In de regio maakten we afspraken. Dit heet het Regioakkoord “De Kop Groeit”. Hierin zijn de onderwerpen vastgelegd waaraan we na 2022 samen gaan werken. In sommige gevallen betekent dit dat we met elkaar plannen maken. In andere gevallen gaat het om onderzoek. Of werken we samen om aandacht te vragen voor onze regio. Ook met de grotere groep gemeenten van de regio Noord-Holland Noord werken we op veel vlakken samen. 3.3 Overzicht van de speerpunten In 2040 is gemeente Schagen: een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers; een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw; een gemeente die steeds aansluit bij de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen; een gemeente waar iedereen mee kan doen; een gemeente waar kernen, voorzieningen [13], onderwijs en werk goed bereikbaar zijn; een veilige, gezonde en sportieve gemeente; een duurzame gemeente; een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden. In onze 8 speerpunten staan veel belangrijke doelen. Als we een plan maken houden we zoveel mogelijk rekening met deze doelen. Of we nu een woonbuurt of straat inrichten. Het is het mooist als we aan zoveel mogelijk doelen kunnen voldoen. Op de twee bladzijden hierna staan twee voorbeelden. Dit zijn een woonbuurt en een woonstraat waarin al onze speerpunten samenkomen. [13] Voorzieningen zijn bijvoorbeeld sportvoorzieningen, winkels, zorgvoorzieningen, kerken en culturele voorzieningen zoals een theater. Voorbeeld 1 Woonbuurt van de toekomst Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Voorbeeld 2: Woonstraat van de toekomst Als onze woonstraten veranderen. Hoe zouden bestaande straten er dan in de toekomst uit kunnen zien? Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Betekenis van de nummers:
9. tuin en grindpad
10. wandelpad/nutsvoorzieningen
11. opvang regenwater/natuurlijk groen
12. leefstraat met waterdoorlatende bestrating
13. gezamenlijk natuurlijk groen
14. gevelbegroeiing
15. zonne-energie dak en gevels
16. toegankelijkheid
17. deelauto/laadpaal
18. zonwering/bomen in verband met koelte
19. nestgelegenheid 3.4 Speerpunt 1 Een gezinsvriendelijke gemeente met een stad die belangrijk is voor de regio. Met sterke dorpen. En een gemeente die aantrekkelijk is voor ondernemers Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
20. gezinsvriendelijk;
21. stad belangrijk voor de regio;
22. sterke dorpen;
23. aantrekkelijk voor ondernemers. 3.4.1 Gezinsvriendelijk We zorgen voor een gezinsvriendelijke gemeente. Dat doen we door te zorgen voor veiligheid, het dorpse karakter en met goede voorzieningen voor kinderen en jongvolwassenen. Bijvoorbeeld kinderopvang en sportvoorzieningen. Bij het inrichten van nieuwe woonwijken letten we vooral op plekken waar mensen kunnen samenkomen en samen kunnen leven. We denken bijvoorbeeld aan woonvormen zoals hofjes. En aan wijken waarin we woonerven maken in plaats van straten met stoepen. Minder auto’s in de wijk, meer groen en meer mogelijkheden om te wandelen horen daarbij. 3.4.2 Stad belangrijk voor de regio In de stad Schagen zetten we in op regionale voorzieningen voor zorg, onderwijs en vrije tijd. En op evenementen zoals Popweekend, Paasvee en de markt. Winkels en andere veel gebruikte voorzieningen hebben of krijgen hun plek zoveel mogelijk in het centrum van de stad. Bijvoorbeeld een bank of een theater. We gebruiken de omgeving van het station vooral voor wonen en voor voorzieningen waar veel mensen gebruik van maken. We maken een uitwerking van de Omgevingsvisie voor de stad Schagen. Hierin kijken we hoe we de functie van de stad voor de omgeving nog sterker kunnen maken. 3.4.3 Sterke dorpen Winkels en andere veel gebruikte voorzieningen hebben of krijgen hun plek zoveel mogelijk in het centrum van een dorp. Bijvoorbeeld een dorpshuis of een café. In ieder dorp zorgen we voor minimaal één voorziening waar ontmoeten centraal staat (zie ook het speerpunt gezondheid). Bij verbouw of nieuwbouw van gebouwen combineren we als dat kan onderwijs, sport en cultuur. Voorzieningen in een dorp mogen werkruimte of studieruimte aanbieden. Zoals een dorpshuis, café of winkel. 3.4.4 Aantrekkelijk voor ondernemers We geven ruimte aan ondernemers. Zie kader 4 voor een uitleg. We zorgen dat bedrijven goed bereikbaar zijn. We zorgen voor een goede internetverbinding. We zorgen voor nette en duurzame bedrijventerreinen. We zorgen voor een goede verbinding tussen ondernemers en onderwijs. Zie kader 5 voor een uitleg. De bestaande bedrijventerreinen blijven bestemd voor ondernemers. Bij Callantsoog is het mogelijk om van een deel van het bedrijventerrein een woonwerklocatie te maken. Bij Petten is het mogelijk om het bedrijventerrein te veranderen naar wonen of recreatie. Als we een bedrijventerrein inrichten spelen we in op de vraag van ondernemers. We kijken naar de vraag die er nu is en naar de vraag die we in de toekomst verwachten. Kader 4 Ruimte aan ondernemers Ruimte aan ondernemers betekent ruimte voor uitbreiding van bedrijven. En ruimte voor nieuwe bedrijven. Op plekken in en bij kernen en in het buitengebied. Lees meer over verschillende vormen van ondernemen bij: 3.5.3 voor landbouw, 3.5.4 voor zaadveredeling en het zaadveredelingsgebied en 3.5.2 voor toerisme en recreatie. Veel vormen van ondernemen kunnen een plek krijgen in onze gemeente. Maar nieuwe grote datacentra, distributiecentra, transportbedrijven of zware industriële bedrijven (die overlast voor geur en geluid veroorzaken) passen hier niet. Kader 5 Goede verbindingen tussen ondernemers en onderwijs We steunen het platform Greenport Noord-Holland Noord. Dit is een plek voor samenwerking tussen bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen en overheden. Het gaat over alles wat te maken heeft met producten in de landbouw. Dit zijn bijvoorbeeld opslag en handel en vervoer van producten uit de landbouw. Daarnaast werken we samen met onze buurgemeenten aan een betere afstemming tussen onderwijs en werk. Zo zijn er op dit moment bijvoorbeeld te weinig mensen die zijn opgeleid in de techniek. Daarom willen we dat het onderwijs op dat gebied aantrekkelijker en beter wordt. Zó dat meer mensen een technische opleiding volgen en aan de slag kunnen bij onze werkgevers. 3.5 Speerpunt 2 Een gemeente die nationaal en internationaal meedoet op het gebied van toerisme en recreatie, wetenschap en (nieuwe vormen van) landbouw Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
24. toerisme en recreatie;
25. wetenschap;
26. landbouw;
27. zaadveredeling en zaadveredelingsgebied. 3.5.1 Toerisme en recreatie
28. We zetten in op een omgeving die gastvrij, mooi, schoon, veilig en aantrekkelijk is. Dat is een goede basis voor toerisme en recreatie en voor de stad Schagen met haar sterke functie voor de regio.
29. We zetten in op goede toeristische voorzieningen in de badplaatsen. Zoals afgesproken in het Kustpact[14], ontwikkelt Petten zich tot een echte badplaats.
30. We onderzoeken de mogelijkheden om het gebied direct achter de duinen aantrekkelijker te maken. Ook maken we de route zo, dat mensen van de omgeving kunnen genieten: een belevingsroute[15].
31. Uitbreidingen en nieuwe bedrijven voor toerisme en recreatie zijn welkom. De bedrijven moeten dan wel een verbetering of aanvulling zijn op wat er al is. Wanneer is een uitbreiding of vestiging van een bedrijf een verbetering of aanvulling op wat er al is? Voor de regio unieke en creatieve plannen omarmen we. We kijken of een ondernemer zich met zijn bedrijf onderscheidt van andere bedrijven. We vragen of de ondernemer wil laten zien dat er een markt is voor zijn plannen. En of de ondernemer een band heeft met de regio. We vinden het belangrijk dat de plannen vanuit een bedrijf worden geleid. Zodat de doelen van de plannen goed worden bewaakt. En dat er geen onderdelen van de plannen worden doorverkocht aan verschillende eigenaren. Dit noemen we uitponden. Als recreatieparken worden uitgepond gaan terreinen er vaak slechter uitzien. Privéterreinen worden vaak omheind. Gezamenlijk parkeren verandert vaak in parkeren op eigen terrein. Daardoor verdwijnt de parkachtige opzet. We nodigen ondernemers uit om eerst te kijken of er ook bestaande slechtlopende bedrijven kunnen worden opgekocht om verbeterd te worden. Dit voordat een geheel nieuw bedrijf wordt opgericht. Voor meer informatie kijk op de website van onze gemeente, https://www.schagen.nl/verblijfsrecreatie-eisen-voor-ondernemers. 3.5.2 Wetenschap We ondersteunen de verdere ontwikkeling van de Energy & Health Campus. De Energy & Health Campus is een plek voor techniek van hoge kwaliteit. Er vindt onderzoek plaats en er ontstaat nieuwe kennis over duurzame energie en gezondheid. 3.5.3 Landbouw We zijn trots op onze ondernemers in de landbouw. We geven ruimte voor ontwikkeling van landbouwbedrijven in bollenteelt, veeteelt en akkerbouw. We hebben respect voor onze landbouwbedrijven, hun land en hun dieren. We werken samen met landbouwbedrijven om goed voorbereid te zijn op de toekomst. We denken mee over deze toekomst. Onder meer bij bedrijven die vee houden. We werken samen met Greenport Noord-Holland Noord aan nieuwe vormen van landbouw. Greenport Noord-Holland Noord is een plek voor samenwerking tussen bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen en overheden. Het gaat over alles wat te maken heeft met producten in de landbouw. Dit zijn bijvoorbeeld opslag en handel en vervoer van producten uit de landbouw. We moedigen milieuvriendelijke, biologische landbouw aan. Ook moedigen we boeren aan om aan weidevogelbeheer te doen of randen met veel bloemen om akkers aan te leggen. We zijn gastvrij voor arbeidsmigranten door te zorgen voor goede mogelijkheden om te wonen. De gemeente ondersteunt bijvoorbeeld plannen voor het wonen van arbeidsmigranten op erven. Samen met de provincie en buurgemeenten kijken we daarnaast of er ook plekken in de regio zijn waar meer slaapplaatsen kunnen komen om arbeidsmigranten te huisvesten. Boeren mogen andere activiteiten hebben. Behalve landbouw mogen zij bijvoorbeeld ook een camping hebben of eigen producten op hun erf verkopen. We maken de groei van landbouwbedrijven mogelijk. En we hebben aandacht voor kleine of bedrijven die ermee stoppen. Hiervoor werken wij een regeling uit over mogelijkheden voor ongebruikte schuren bij vrijkomende boerenerven. 3.5.4 Zaadveredeling en zaadveredelingsgebied Bestaande bedrijven voor zaadveredeling mogen uitbreiden en er mogen nieuwe bedrijven voor zaadveredeling komen. Deze bedrijven kweken zaden voor nieuwe, betere rassen voor bijvoorbeeld groente. We zijn trots op deze bedrijven. De bedrijven voor zaadveredeling kunnen zich ontwikkelen in het gebied bij Warmenhuizen. Dat noemen wij het zaadveredelingsgebied. In het zaadveredelingsgebied mogen ook sommige andere bedrijven komen of uitbreiden. Het gaat dan om andere vernieuwende bedrijven in de landbouw die veel ruimte nodig hebben voor hun gebouwen. Bijvoorbeeld kringlooplandbouw[16], teelt op water en algenteelt. [14] Afspraken tussen het Rijk, gemeenten en andere organisaties over de kust. [15] Er bestaat al een website waarop staat wat er te zien is langs deze route. Zie hiervoor www.hollandsekustroute.nl. [16] Een vorm van landbouw waarbij grondstoffen en opbrengsten zo goed mogelijk worden gebruikt en hergebruikt. 3.6 Speerpunt 3 Een gemeente die steeds inspeelt op de groeiende behoefte aan woningen die passen bij de vraag en bijdragen aan sterke kernen Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
32. meer woningen;
33. woningen die passen bij de vraag;
34. woningbouw als basis voor sterke kernen;
35. meetbare doelen voor wonen. 3.6.1 Meer woningen We bouwen flink meer woningen voor onze inwoners en voor het personeel van werkgevers die in onze gemeente willen wonen. We zijn een aantrekkelijke woongemeente en willen dat ook blijven. Lees meer over het aantal woningen in kader
36. In en rond kernen bouwen we op terreinen die eerst een andere functie hadden. Bijvoorbeeld een terrein waar een school of een bedrijf heeft gestaan. We bouwen ook op nieuwe plekken. Zoals plekken aan de randen van dorpen en van de stad. Op de visiekaart is te zien waar woningbouw aan de rand van kernen, dus buitenstedelijk, mogelijk is. Zie voor een uitleg van buitenstedelijk kader
37. Woningbouw op onbebouwde plekken in kernen is mogelijk. Maar niet als het waardevol groen is. En niet in karakteristieke kernen. Dit zijn Eenigenburg, Valkkoog en Kerkbuurt. In de afspraken die we met ontwikkelende partijen maken, wordt een zelfbewoningsplicht opgenomen. Dit betekent dat de koper van een nieuwe woning minimaal vier jaar in die woning moet wonen. We onderzoeken of we sommige recreatieparken kunnen veranderen naar parken waar mensen kunnen wonen. Lees meer over wonen in recreatieparken in kader
38. We treden op als gewone woningen verhuurd worden aan toeristen. Dat is niet goed voor de leefbaarheid. Kader 6 Aantal woningen Meer woningen bouwen betekent minimaal 300 nieuwe woningen per jaar. We kijken daarbij altijd of nieuwe woningen goed in de omgeving passen. We verwachten dat er in 2030 minimaal 3000 nieuwe woningen zijn gebouwd. Plannen voor woningbouw worden besproken met onze buurgemeenten in de regio (volgens regionale afspraken). Daarnaast maken we ook woningen in gebouwen die van functie veranderen. Bijvoorbeeld woningen in een school. Of we slopen gebouwen die niet meer nodig zijn en bouwen woningen terug. Ook dan kijken we goed wat in de omgeving past. We ondersteunen plannen voor het splitsen van woningen als op het eigen erf geparkeerd kan worden. We gaan ook regels maken voor het splitsen van bestaande woonkavels waar voldoende ruimte is voor 1 of meer nieuwe woningen Kader 7 Uitleg buitenstedelijk Voor de uitleg van het woord buitenstedelijk gaan we uit van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). En van de daar op volgende wetgeving. In het Bro staat wat ‘bestaand stedelijk gebied’ is. Dat staat in artikel 1.1.1 onder h van het Bro. Het is ‘het bestaande stedenbouwkundige samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, met de openbare of sociaal culturele voorzieningen, het stedelijk groen en de infrastructuur die daar bij horen’. Kader 8 Wonen in recreatieparken Huizen in recreatieparken worden soms gebruikt als gewone woning. Dat is verboden. Omdat er veel behoefte is aan gewone woningen kijken we of het recreatiepark geschikt is om op te wonen. Mengen van wonen en recreëren willen we voorkomen. We gaan na of de plek van het recreatiepark een logische plek is voor gewone woningen. Voor gewone woningen gelden meer regels dan voor vakantiewoningen. Ook zijn recreatieparken belangrijk voor onze economie. Daarom kijken we goed of gewoon wonen op een of enkele van onze recreatieparken kan. En onder welke voorwaarden dat kan. Als een park geschikt blijkt. Dan kan het park worden omgezet. Als het park dan meer geld waard wordt, dan zorgen we dat opbrengsten eerlijk worden verdeeld. 3.6.2 Woningen die passen bij de vraag Per project kijken we wat voor type woning er past en voor welke bewoners. We houden vraag en aanbod steeds in de gaten. We voorkomen dat er te weinig of te veel woningen zijn. Wij helpen graag bij initiatieven voor bijzondere vormen van wonen, woningen en ontwikkelingen. We blijven in gesprek met woningcorporaties over een kortere wachtduur voor huurwoningen. Ook zetten we in op woningen waar mensen lang kunnen blijven wonen. We letten er op dat woningen betaalbaar zijn. Het is belangrijk om te weten wat de vraag naar woningen is. En hoe die vraag naar woningen in de toekomst is. Daarvoor blijven we met onze inwoners en ondernemers in gesprek. We kijken naar de mensen die nu in een kern wonen en de woningen die er nu zijn. En we kijken naar het verleden. Dit om te zien hoe oud mensen worden, hoeveel kinderen er worden geboren, hoeveel mensen er verhuizen en waarheen ze verhuizen. In de bijlagen van deze Omgevingsvisie kunt u lezen wat er gebeurde in de tijd van 2013/2014 tot en met
39. Bijlage 1 gaat in op onze bewoners. Bijlage 2 gaat over onze woningvoorraad. We zien graag nieuwe vormen van wonen. Dit zijn vormen van wonen waarbij meerdere huishoudens samen een doel hebben. Dit is een maatschappelijk doel. We noemen dit ook wel Sociaal-maatschappelijk wonen. Voorbeelden zijn zorgen voor elkaar en het zo duurzaam mogelijk wonen en leven. Daarbij kan horen dat mensen gebouwen, een auto, grond of ruimtes met elkaar delen. Nieuwe vormen van wonen zien er vaak anders uit dan het gewone wonen in een straat. Denk bijvoorbeeld aan een hofje. Het eigendom van grond of gebouwen is bij nieuwe vormen van wonen vaak anders geregeld. Er moeten goede afspraken worden gemaakt. Bijvoorbeeld door een stichting of coöperatie op te zetten. Heeft u een plan voor een nieuwe vorm van wonen? Wij denken graag met u mee. We bieden ook de mogelijkheid om generatiewoningen te realiseren. Dit betekent dat er op 1 adres met 2 huishoudens gewoond mag worden. Dit mag als er voldoende ruimte op het erf is. Bijvoorbeeld om mantelzorg te kunnen verlenen, of om een gezinslid zelfstandig te laten wonen op het eigen erf. Ook blijven we in gesprek met de woningcorporaties over een kortere wachtduur voor huurwoningen. De wachtduur is de tijd tussen het moment dat iemand zich als woningzoekende inschrijft voor een woning en het moment waarop er een woning beschikbaar komt. We willen graag dat mensen die snel een huurwoning nodig hebben niet te lang moeten wachten. De wachtduur voor een sociale huurwoning was in 2021 5 jaar en 6 maanden. Dat willen we korter maken. Op langere termijn werken we er naartoe dat mensen in een dorp maximaal 2,5 jaar moeten wachten op een sociale huurwoning en in de stad Schagen maximaal 3,5 jaar. 3.6.3 Woningbouw als basis voor sterke kernen a. Door woningbouw ondersteunen we de leefbaarheid in dorpen. Dat het er fijn wonen is en dat er genoeg voorzieningen zijn. b. We vinden het belangrijk om scholen ook in kleine kernen te behouden. Als daarvoor woningbouw nodig is, dan doen we dat. c. Over de toekomst van dorpen waar geen school meer is, blijven we met het dorp in gesprek. 3.6.4 Meetbare doelen voor wonen De doelen die we ons stellen voor woningbouw moeten meetbaar zijn. In bijlage 3 van deze Omgevingsvisie geven we aan hoe we onze doelen meetbaar maken. 3.7 Speerpunt 4 Een gemeente waarin iedereen mee kan doen Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
40. toegankelijkheid
41. vervoer;
42. woningen;
43. onderwijs en werk;
44. actieplan iedereen doet mee. 3.7.1 Toegankelijkheid We willen een openbare ruimte die door iedereen gebruikt kan worden. Bijvoorbeeld oversteekplaatsen, paden en parken, waar ook mensen met een rollator of rolstoel goed kunnen lopen of rijden. Of aanpassingen waarmee we inhoud geven aan ons uitgangspunt om een dementievriendelijke gemeente te zijn. De aanpassingen die nodig zijn, doen we tegelijk met andere wegwerkzaamheden. We werken bij het toegankelijk maken van de openbare ruimte samen met andere partijen. Dat zijn bijvoorbeeld het Hoogheemraadschap en organisaties die natuurgebieden beheren. We willen ook dat veelgebruikte voorzieningen zoals dorpshuizen goed toegankelijk zijn. 3.7.2 Vervoer We helpen bij plannen voor vervoer waarvan iedereen gebruik kan maken. Daarover gaan wij in gesprek met de provincie, stichtingen, verenigingen, bedrijven en/of bewoners. 3.7.3 Woningen a. We willen in elke kern goede woningen voor mensen die zorg nodig hebben. Daarbij houden we rekening met de grootte van de kern. 3.7.4 Onderwijs en werk We helpen om onderwijs en werk zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. 3.7.5 Actieplan iedereen doet mee We stellen een Lokale inclusie agenda op. Dat is een actieplan waarin we alle acties uitwerken die maken dat iedereen mee kan doen en erbij hoort. 3.8 Speerpunt 5 Een gemeente waarin kernen, voorzieningen[17] , onderwijs en werk goed bereikbaar zijn Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
45. doelen bereikbaarheid;
46. projecten voor bereikbaarheid. 3.8.1 Doelen bereikbaarheid We zorgen voor een goede bereikbaarheid van onze gemeente, onze kernen, recreatiegebieden en bedrijventerreinen. Dat doen we met goede wegen, behoud van het station en een mix van openbaar vervoer en duurzame vormen van eigen vervoer. 3.8.2 Projecten voor bereikbaarheid We zetten ons in voor de uitvoering van: een overstappunt bij station Schagen. Om makkelijk van het ene op het andere duurzame vervoermiddel over te stappen; betere veiligheid van de N9 (zie visiekaart); betere routes voor fietsers en landbouwverkeer (zie visiekaart); een doorfietsroute tussen Alkmaar en Schagen en verder naar het noorden (zie visiekaart) een vaste oeververbinding bij Burgervlotbrug; een oplossing die zorgt dat het verkeer beter doorstroomt aan de zuidzijde van Schagen (hiermee bedoelen we de kruising spoor en weg). [17] Voorzieningen zijn bijvoorbeeld sportvoorzieningen, winkels, zorgvoorzieningen, kerken en culturele voorzieningen zoals een theater. 3.9 Speerpunt 6 Een veilige, gezonde en sportieve gemeente Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
47. veilig;
48. gezond en sportief. 3.9.1 Veilig We werken aan veiligheid van wegen en paden en aan veiliger gedrag in het verkeer. Wij maken onveilige plekken waar fietsers, vrachtwagens en landbouwverkeer elkaar tegenkomen veiliger. 3.9.2 Gezond en sportief We werken aan een steeds gezondere omgeving. We helpen boeren om hun producten gezond te laten groeien. Een goed voorbeeld is Bio Valley, een project voor biologische landbouw in Noord-Holland. En het project Vitale Teelt. Dit project heeft als doel om de teelt van bloembollen en bolbloemen duurzamer te maken. We werken aan een omgeving die uitnodigt tot bewegen, sport en gezond gedrag. We werken aan een rookvrije samenleving. En een samenleving waarin met mate alcohol wordt gebruikt. We maken onder andere afspraken met verschillende ondernemers en instellingen om dit stap voor stap te bereiken. Ook praten we hierover met de organisaties van evenementen. Voor een veilige, gezonde en sportieve gemeente is iedereen nodig. Ook u heeft invloed op uw omgeving. Kijk in kader 9 wat u kan doen. Kader 9 Wat u kunt doen voor een veilige, gezonde en sportieve gemeente Maak gebruik van de vele mogelijkheden om te sporten in onze gemeente. Vraag uw buren of vrienden om mee te doen. Voor een schonere lucht pakt u de fiets in plaats van de auto. Of gaat u over op elektrisch rijden. Ook kunt u samen met uw vereniging of straat afspraken maken over gebieden waar niet gerookt wordt. Als u last heeft van houtrook? Ga met uw buren of straat in gesprek zodat er minder of beter hout gestookt wordt. U kunt met een groep mensen zorgen voor speel- of sportvoorzieningen. Of voor een plek waar fruit, groenten en/of kruiden worden gekweekt. Bij zulke ideeën denken wij graag mee. Gebruikt u in uw tuin gif? Ga dan na of er ook een mogelijkheid is om op een andere manier plagen of ziekten te voorkomen. Met minder schade voor de omgeving. Kijk voor tips op de website van de vogelbescherming, https://www.vogelbescherming.nl. 3.10 Speerpunt 7 Een duurzame gemeente Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
49. duurzaamheid (algemeen);
50. energiebesparing en energie duurzaam opwekken;
51. duurzaam verkeer en vervoer;
52. klimaatverandering, biodiversiteit en kringloop. 3.10.1 Duurzaamheid (algemeen) a. We werken aan een gemeente:
53. die CO2-neutraal is in
54. Dat betekent dat alle benodigde energie voor elektriciteit, warmte, en mobiliteit duurzaam wordt opgewekt. Dus zonder gebruik van olie, gas, steenkool, bruinkool of turf. Dit noemen we ook wel fossiele brandstoffen.
55. die zich aanpast aan de klimaatverandering
56. met weinig afval;
57. en met veel soorten planten en dieren. b. We geven zelf het goede voorbeeld. c. We ondersteunen plannen van bewoners en ondernemers voor het duurzaam maken van hun omgeving, van hun gebouwen of van hun tuinen. d. We werken de onderwerpen duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulaire economie uit in het duurzaamheidsprogramma 2020-2050 “Samen bouwen aan een duurzaam Schagen”. Voor meer informatie kunt u kijken op de website van gemeente Schagen, https://www.schagen.nl/duurzaamheid 3.10.2 Energiebesparing en energie duurzaam opwekken We helpen bij het besparen op energie. We zoeken mogelijkheden voor het duurzaam maken van gebouwen. We werken toe naar nieuwbouw zonder of met heel weinig energiegebruik. We maken afspraken over het duurzaam maken van woningen. Dit doen wij met woningcorporaties en andere eigenaren die woningen verhuren. De warmte die we nodig hebben voor het verwarmen van onze gebouwen halen we zo veel mogelijk uit de natuur. Bijvoorbeeld uit de bodem, lucht, zon, water. Of uit andere duurzamere warmtebronnen zoals groen gas of restwarmte. Hierbij werken we ook samen met onze buurgemeenten. We gaan door met ons beleid voor zonneparken. We gebruiken het ‘Fonds voor Zonneparken’ om lokale duurzame initiatieven te ondersteunen. We zetten in op zonnepanelen op (grote) daken en op overkappingen van parkeerterreinen. We zetten in op zonnepanelen langs bijvoorbeeld grote wegen. Samen met onze buurgemeenten en de provincie gaan wij in gesprek met de netbeheerder Liander. Dit doen we om nieuwe aansluitingen voor duurzame opwekking van energie snel mogelijk te maken. We hebben beleid voor kleine windmolens in het buitengebied. Om energie te besparen en duurzaam op te wekken is iedereen nodig. Kijk in kader 10 wat u kan doen. Kader 10 Wat u kunt doen om energie te besparen en duurzaam op te wekken U kunt daarbij helpen. Dat kan bijvoorbeeld door uw woning of bedrijfspand goed te isoleren. Of door zonnepanelen op uw dak te leggen. Of misschien kunt u samen met uw buurt of straat een project voor duurzaamheid opstarten. Wilt u weten hoe u dat aan moet pakken? Kijk voor inspiratie op www.samen.schagen.nl. Hier staan veel projecten over energie en warmte. Of neem contact op met het Duurzaam Bouwloket. Het Duurzaam Bouwloket helpt u gratis verder. Voor koopwoningen is het mogelijk om een lening aan te vragen om uw woning duurzamer te maken. Meer informatie hierover vindt u op de website van gemeente Schagen. Heeft u al duurzame maatregelen genomen? Vertel het dan door. Deel uw ervaring met familie, vrienden en buren. Zo ontstaat energie om ook aan de slag te gaan. 3.10.3 Duurzaam verkeer en vervoer We moedigen duurzame vormen van verkeer en vervoer aan. Dat doen we: met goede fietspaden en andere voorzieningen voor fietsers; door het gebruik van deelauto’s aan te moedigen; door het plaatsen van laadpalen voor elektrische voertuigen. 3.10.4 Klimaatverandering, biodiversiteit en kringloop We stemmen de inrichting van onze omgeving af op periodes met veel regen en periodes van droogte en hitte. Dit noemen we klimaatadaptatie. Lees voor uitleg over klimaatadaptatie kader
58. We werken aan meer groen en aan een grotere biodiversiteit. Met andere woorden we zorgen dat meer soorten planten en dieren in onze omgeving kunnen leven. We zetten in op een kringloopsamenleving. Daarin zorgen we voor minder afval en gebruiken we afval opnieuw. Het inspelen op klimaatverandering, biodiversiteit en kringlopen is iets om samen op te pakken. Kijk in kader 12, 13 en 14 voor tips om een bijdrage te leveren. Kader 11 Uitleg klimaatadaptatie Het klimaat verandert. Het wordt vaker warm en het gaat vaker hard regenen. Overlast door regen, hitte en droogte ontstaat vooral in gebieden met veel gebouwen, verhard oppervlakte en weinig groen en oppervlaktewater. Belangrijk is daarom dat we de stad en de kernen groener maken. Groen zorgt dat het koel is en dat er schaduw is. Ook zorgt groen dat het water vastgehouden wordt. Om droogte tegen te gaan is het belangrijk om regenwater op te vangen. Dit is ook nodig om te voorkomen dat het grondwater zout wordt. Dit gebeurt vooral in de buurt van de kust. We willen water vasthouden op de plek waar het valt. Dit kan door het water op te slaan en niet af te voeren naar het riool. Sloten, vijvers of groen in de openbare ruimte helpen daarbij. Ook straatstenen en tegels die water doorlaten helpen. Een andere mogelijkheid is de aanleg van een groen dak. Een beter beheer van het water en meer groen is ook goed voor planten en dieren. Kader 12 Wat u kunt doen voor klimaatadaptatie U kunt helpen om de gevolgen van de verandering in het klimaat kleiner te maken. Het is belangrijk om dit samen met inwoners en ondernemers te doen. Wij kunnen dit niet alleen. Met uw hulp zijn wij beter voorbereid op zware regenval, droogte of hitte. Hoe kunt u helpen? voer geen regenwater af via het riool. Bewaar het in een regenton. Of berg het op uw erf in de bodem, sloot of vijver; zorg dat op uw tuin of erf zo min mogelijk tegels liggen. Zorg juist voor zoveel mogelijk groen of water. Dan kan het water wegzakken in de bodem; als u een terras wilt maken? Zorg dan dat u een materiaal kiest waarbij water in de bodem kan zakken. Denk bijvoorbeeld aan grint; plant als er voldoende ruimte is ook bomen in uw tuin. Dat biedt schaduw in geval van hitte. Kader 13 Wat u kunt doen voor biodiversiteit Ook kunt u helpen bij het groener maken van onze omgeving. Met veel afwisseling in soorten planten en dieren. Dit kan door: in overleg met ons een stukje openbaar groen in te richten en te onderhouden. Dit om het mooier te maken en met meer afwisseling van planten- en diersoorten. op uw eigen erf, in uw eigen tuin of op uw balkon voor groen te zorgen. Denk daarbij aan verschillende soorten planten. Of leg water aan in uw tuin. En zorg voor plekken waar vogels en insecten zich prettig voelen en voedsel kunnen vinden. als u uw huis bouwt of verbouwt plekken te maken waar dieren een nest kunnen bouwen. Denk bijvoorbeeld aan nestpannen voor de huismus. We noemen dat natuurinclusief bouwen. Kijk op de website natuurinclusief bouwen voor meer ideeën. als u een erf in het buitengebied heeft, zorg dan voor een goede beplanting aan de rand van uw erf. Plant bomen en struiken die passen in het gebied. Gebruik verschillende soorten planten. Zorg ook voor een sloot of greppel om uw erf. Als u natte en droge plekken maakt en plaats hebt voor grassen, struiken en bomen is dat goed voor de natuur. Ook komen er minder snel plantenziekten en dierenplagen als er veel verschillende planten en dieren leven. Kader 14 Wat u kunt doen voor de kringloopsamenleving Een samenleving waarin zo min mogelijk afval is, dat kunnen we alleen als iedereen meedoet. U helpt door afval te scheiden en spullen opnieuw te gebruiken. Heeft u een bedrijf dan kunt u zelf of samen met andere bedrijven voorkomen dat afval ontstaat. Wat voor het ene bedrijf afval is, kan voor een ander bedrijf grondstof zijn. 3.11 Speerpunt 8 Een gemeente waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden Dit leggen we uit aan de hand van de punten:
59. landschap;
60. openbare ruimte/cultuurhistorie;
61. hoogte van woningen. 3.11.1 Landschap We houden rekening met de Waardenkaart en vragen inwoners en ondernemers om dat ook te doen. We geven informatie over ons landschap en onze geschiedenis. We zorgen voor het aanplanten van meer bomen en struiken passend bij het landschap. We vragen anderen om dat ook te doen. We vinden het belangrijk om bomen en struiken te planten. Bomen en struiken hebben veel goede eigenschappen. Ze houden onze lucht schoon. Ze zijn goed voor het vasthouden van water. Ze bieden een plek voor veel soorten dieren. Om voedsel te vinden of een nest te bouwen. Ze geven verkoeling als het heet is en beschutting tegen wind. Bomen en struiken zetten we onder meer langs wegen en water. Het is dan goed te zien hoe wegen en water lopen. Zo maken we zowel het landschap als de natuur sterker. We gebruiken daarbij verschillende bomen en struiken die thuishoren in ons gebied. Bomen die al heel lang in ons gebied voorkomen trekken meer insecten aan dan bomen die hier nog niet zo lang zijn. Insecten zijn belangrijk. Bijvoorbeeld voor onze landbouw en voor de natuur. Veel verschillende planten zorgen dat er minder kans is op ziekten en plagen. Waar mogelijk verbinden we gebieden met elkaar. Gebieden in het buitengebied maar ook groen in het buitengebied met groen in een dorp of stad. Veel vogels, vleermuizen en andere dieren gebruiken bomen- of struikenrijen. Als route om zich te verplaatsen of om voedsel te vinden. De manier waarop we bomen en struiken planten verschilt per gebied. Ieder gebied heeft een andere geschiedenis en ziet er anders uit. Daar sluiten we bij aan. We houden rekening met weidevogels. In deze gebieden planten we geen hoge beplanting. We zorgen ook dat er voldoende zicht is vanaf wegen naar open gebieden. Zelf planten wij bomen en struiken op onze eigen grond. Dit doen we bijvoorbeeld langs de fietspaden die we aanleggen. En ook langs bestaande paden en wegen. We vragen aan eigenaren van erven om aan de randen van het erf bomen en struiken te planten. Ook erven zijn belangrijk voor het landschap en de natuur. Als er ontwikkelingen in ons buitengebied zijn vragen we om een plan voor het erf. Wilt u bijvoorbeeld uw bedrijf uitbreiden? Dan vinden wij het belangrijk dat u de gebouwen omringt met water en groen (passend bij het type bedrijf). Dit geldt niet alleen voor de agrarische erven. Ook andere functies kunnen een plek krijgen in het buitengebied. Dit kan bijvoorbeeld in de Zijpe- en Hazepolder of in het landschap van West Friesland. Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Voor de Zijpe en Hazepolder geldt; de bomenrijen planten we vooral in Oostwest richting. Zo houden we zicht op de duinen. We planten bomen waar je onderdoor kunt kijken. Zo blijft het zicht op de open gebieden behouden. Langs de Noordzuid wegen zien wij graag erven met beplanting. Ook hakhoutbosjes zijn hier welkom. Deze kwamen in het verleden veel voor. Het zijn kleine bosjes die werden (of worden) opgericht om hout te kunnen verkopen of gebruiken op de boerderij. Van tijd tot tijd werden deze bosjes afgezet. Daarna kwam vanuit de afgezaagde bomen weer nieuw hout op. Na een tijdje kon dat weer worden geoogst. De houthakbosjes en het gebruik van hakhoutbosjes willen we terug laten komen. In de omgeving van Callantsoog en de polder Koegras is het heel open en komen veel weidevogels voor. Hier planten we geen bomen langs de wegen. Erfbeplanting bij de boerderijen zien we ook hier graag. In deze omgeving werken wij samen met natuurorganisaties en recreatieondernemers aan een mooi polder landschap. Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 West Friesland is een gebied dat al heel lang bewoond is. Wegen en water hebben hier vaak veel bochten en kronkels. Het is goed te zien dat het vroeger een waterrijk gebied was. Een beetje zoals ons Waddengebied. Bomen in bermen laten zien hoe de wegen in het gebied lopen. Er is veel afwisseling. De ruimte tussen de wegen is open met daarin de erven. Beplanting van erven zien we graag. En natuurlijke beplanting langs de vaarten is al even waardevol. 3.11.2 Openbare ruimte/cultuurhistorie a. We zorgen voor een aantrekkelijke openbare ruimte. Met een goede verdeling tussen stenen, groen en water. En we beperken de mogelijkheden voor reclame op gebouwen of op borden of palen in de openbare ruimte. b. We besteden extra aandacht aan:
62. de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte in de centra van de kernen en van drukbezochte toeristische plekken;
63. de aantrekkelijkheid van de gebouwen in de centra van de kernen en de bebouwing van de karakteristieke dorpen Valkkoog, Kerkbuurt en Eenigenburg. c. We zorgen voor ons cultureel erfgoed, zoals de Westfriese Omringdijk, de duinen, de terpen en de kenmerkende panden. De gemeente biedt mogelijkheden om kenmerkende panden zoals stolpboerderijen, kerken, buitenplaatsen en molens ook voor andere doelen te gebruiken. Dit om deze panden beter te kunnen bewaren. d. We vinden de stolpen in onze gemeente waardevol. Daarom werken we mee aan plannen die helpen om stolpen en erven te bewaren. Bijvoorbeeld door een stolp te gebruiken voor meer dan één woning. Of voor een andere functie die goed in de omgeving past. Hierdoor wordt behoud van de stolp aantrekkelijker dan sloop en nieuwbouw. 3.11.3 Hoogte van woningen Bij de bouw van nieuwe woningen kijken we of de hoogte past bij de omgeving. Nieuwe woningen in dorpen bouwen we met maximaal drie bouwlagen en een kap. In de stad Schagen is het maximaal vier bouwlagen met een kap. In bijzondere gevallen kan er hoger worden gebouwd. De plek moet er geschikt voor zijn. Er moet in het ontwerp een goede overgang worden gemaakt naar de gebouwen in de omgeving. Ook bespreken we zulke plannen bij de start met omwonenden en de gemeenteraad. 3.12 Visiekaart Bij de 8 speerpunten van deze Omgevingsvisie zijn veel acties genoemd. Sommige acties gelden voor de hele gemeente. Andere acties zijn verbonden aan een bepaald gebied. De visiekaart geeft aan wat waar geldt. Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 De verklaring van de kleuren, lijnen en symbolen op de kaart is hierna aangegeven. Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 Verklaring van de acties uit de kaart staan hieronder. Omgevingsvisie Schagen 14 december 2021 [18] Bedrijven die zaden kweken voor nieuwe, betere rassen voor bijvoorbeeld groente. 4 Achtergronden 4.1 Hoe kwam de Omgevingsvisie tot stand? De Omgevingsvisie gemeente Schagen is van ons allemaal. Inwoners, jongeren en experts zijn vanaf het begin betrokken. Vanuit de gemeenteraad is een groep raadsleden gevormd. Dit was de klankbordgroep. De klankbordgroep hielp om voldoende en goede gesprekken met inwoners, jongeren en experts te hebben. Ook gaf zij advies hoe we de andere raadsleden het beste bij dit onderwerp konden betrekken. De eerste gesprekken vonden plaats in de Week van de Omgevingsvisie. Dat was in januari
64. De hele week verzamelden wij ideeën die hielpen om de Omgevingsvisie te maken. We stonden op drukke plekken om met mensen in gesprek te gaan. Er was een enquête, we kwamen bij middelbare scholen en organiseerden een avond voor experts en dorpsraden. In totaal vonden gesprekken plaats met honderden inwoners, jongeren en experts. In de periode maart tot en met mei organiseerden wij twee goed bezochte werksessies. Tijdens deze bijeenkomsten spraken de deelnemers over de waarden van de gemeente Schagen. Deze waarden hadden we opgehaald tijdens de “Week van de Omgevingsvisie”. We keken met elkaar hoe ontwikkelingen zoals woningbouw zo goed mogelijk bij de waarden van de gemeente Schagen passen. In de tweede helft van 2020 werkten we samen met het college en de raad aan de eerste versie van de Omgevingsvisie. Daarbij gebruikten we alles wat we in de stappen hiervoor ophaalden. De eerste versie was een versie op hoofdlijnen. Met deze versie vertelden we in maart 2021 aan onze inwoners hoe we hun inbreng uitwerkten. We vroegen hen of ze hun inbreng terugzagen. Ook legden we enkele keuzes voor. Keuzes waarmee we de Omgevingsvisie verder wilden verdiepen. In drie bijeenkomsten met bewoners, ondernemers en experts gaven deelnemers hun inbreng. De verslagen van de bijeenkomsten zijn te vinden op de website van de gemeente. 4.2 Voor wie geldt de visie? Onze Omgevingsvisie is vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeenteraad legt daarmee vast wat wij willen in onze gemeente. Waar we aan gaan werken en wat we willen behouden. Voor inwoners, ondernemers of organisaties is de Omgevingsvisie belangrijk als zij een plan hebben dat niet past in het bestemmingsplan. Hoe beter een plan past bij de speerpunten en waardenkaart van de Omgevingsvisie. Hoe groter de kans is dat een plan uitgevoerd mag worden. Kijk in hoofdstuk 3 Stappenplan als u wilt zien hoe u een plan goed voorbereidt. 4.3 Hoe vaak en wanneer passen we de visie aan? Er zit geen einddatum aan onze Omgevingsvisie. Wij houden onze Omgevingsvisie actueel en compleet. Dit gebeurt aan de hand van de diverse speerpunten in deze Omgevingsvisie. Bij de speerpunten is aangegeven wat de gemeente de komende tijd gaat doen. Iedere twee jaar wordt voor alle speerpunten bekeken hoe ver de gemeente gekomen is. En wat er is bereikt. Dit kan leiden tot aanpassing van de visie. Voor een aantal onderwerpen kijken we vaker hoe het er voor staat. Dit geldt voor alle onderwerpen die bij duurzaamheid horen. Voor het speerpunt over wonen en voor het speerpunt iedereen doet mee. Bij het onderwerp duurzaamheid loopt een programma Duurzaamheid. Het programma Duurzaamheid is de plek waar we regelmatig kijken wat we hebben bereikt. En of we meer of andere maatregelen moeten nemen. Voor iedereen doet mee is dit het actieplan Iedereen doet mee. En bij wonen is dit het lokale woningbouwprogramma. De gemeenteraad bekijkt voor elk van deze onderwerpen per periode hoe het gaat. Dit is zoals ze dat gewend is. Per drie maanden of per jaar wordt daarvoor een rapport gemaakt. Dit wordt de planning en control cyclus genoemd. 4.4 Hoe gaan wij om met de verdeling van kosten? Wij zijn volgens de wet verplicht om kosten voor werkzaamheden of maatregelen waar initiatiefnemers voordeel van hebben in rekening te brengen. Dit geldt onder de Wet ruimtelijke ordening maar ook onder de Omgevingswet die op 1 januari 2022 in werking treedt. Als wij eigenaar zijn van grond waarop wordt gebouwd, is dat makkelijk. Wij berekenen dan de kosten door in de verkoopprijs van de kavels. Als wij geen eigenaar zijn van de grond? Dan kunnen wij vooraf een overeenkomst met de eigenaar sluiten. In deze overeenkomst staat welke kosten in rekening worden gebracht. Als het niet mogelijk is om vooraf afspraken te maken? Dan moeten wij de kosten op een andere manier in rekening brengen. Dit kan in het omgevingsplan. Het omgevingsplan is de vervanger van het bestemmingsplan. Of het kan in een omgevingsvergunning. In de Omgevingswet geldt het volgende: De gemeente kijkt eerst of zij een overeenkomst kan afsluiten met de initiatiefnemer Dit geldt onder de Wet ruimtelijke ordening en onder de Omgevingswet. In de Omgevingswet staan de activiteiten waarvoor we kosten in rekening moeten brengen. Ook geeft de Omgevingswet aan welke soorten kosten in rekening worden gebracht. De gemeente zorgt dat ze de kosten betaald krijgt via het omgevingsplan of de omgevingsvergunningAls vooraf geen overeenkomst kan worden afgesloten? Dan verhalen wij de kosten via het omgevingsplan of de omgevingsvergunning. Dit laatste geldt voor plannen die niet in het omgevingsplan passen. Voor het veilig stellen van de ontvangst van de kosten wordt een besluit genomen. In juridische woorden heet dit een beschikking bestuursrechtelijke geldschuld. In de Omgevingswet kan je op 2 manieren de kosten terughalen als er geen overeenkomst is. Namelijk: voor een concrete gebiedsontwikkeling met tijdvak kan in een omgevingsplan of omgevingsvergunning het verhalen van kosten worden geregeld; en voor organische gebiedsontwikkeling zonder tijdvak kan in het omgevingsplan het verhalen van kosten worden geregeld. De keuze voor een systeem is afhankelijk van het type gebiedsontwikkeling en is afhankelijk van het ‘tijdvak’. Financiële bijdrage aan ontwikkelingen van een gebied Naast het hiervoor genoemde verplicht in rekening brengen van kosten zijn er in de Omgevingswet nog meer mogelijkheden. We kunnen ook een geldelijke bijdrage vragen voor ontwikkelingen/voorzieningen in een ander gebied dan het te ontwikkelen gebied zelf. Het gaat hier om bijdragen aan bijvoorbeeld de aanleg van een park of een weg, waar toekomstige gebruikers van het te ontwikkelen gebied ook voordeel van hebben. Het vragen van een geldelijke bijdrage kan via een vooraf af te sluiten contract of via het omgevingsplan. 4.5 Hoe gaan wij om met het milieu? Er is voor de Omgevingsvisie een milieueffectrapportage gemaakt. Deze rapportage geeft aan wat de effecten kunnen zijn van ontwikkelingen die volgens de visie mogelijk zijn of kunnen worden uitgevoerd. De milieueffectrapportage is een apart rapport. Dit rapport staat op www.ruimtelijkeplannen.nl. 5 Omgevingsvisie 2040 stad Schagen 5.1 Vooraf Voor u ligt de ‘Omgevingsvisie stad Schagen 2040’. De omgevingsvisie vormt de ruimtelijke toekomstverkenning voor de stad Schagen. De omgevingsvisie heeft als doel om de discussie over de gewenste toekomst van de stad Schagen te bevorderen. Waar wil de stad Schagen over tien, twintigjaar staan; welke ambities zijn dan bereikten welke onderwerpen zijn opgepakt? Deze discussie betreft met name gemeentelijke onderwerpen, maar is ook sterk verweven met onderwerpen uit de regio en de provincie Noord-Holland. De omgevingsvisie verkent daarvoor de krijtlijnen van een ambitieus en lange termijn toekomst- perspectief voor de stad Schagen; de stip op de horizon. Tegelijkertijd presenteert de omgevingsvisie een aantal ‘hands-on’ opgaven. Opgaven die concreet en uitvoerbaar zijn en die op de korte en middellange termijn verder kunnen worden verkend en uitgewerkt. Een aantal van deze opgaven is in deze omgevingsvisie vertaald in ruimtelijke voorstellen. Deze voorstellen zijn te zien als nauwgezette verkenningen en niet als onwrikbare blauwdrukken. Wat de verkenningen verbindt is dat ze allen pogen bij te dragen aan het lange termijn toekomstperspectief voor de stad Schagen. De Wiel Stadsprofiel vanaf de Lutjewallerweg Het Slot en de Grote Kerk Boerderijen aan de Lutjewallerweg Het projectgebied 5.2 De opgave 5.2.1 Inleiding Schagen staat op een belangrijk punt in haar ontwik­kelingsgeschiedenis. De stad is het regionale centrum voor een groot gebied van de Kop van Noord-Holland. Een stad als Schagen ligt midden in de regio, kijkt vooruit, is dynamisch en nooit ‘af’. Zoals in de Omgevingsvisie wordt gesteld: “Schagen stad is belangrijk voor de regio. In de stad Schagen zetten we in op regionale voorzienin­gen voor zorg, onderwijs en vrije tijd. En op evenementen zoals Popweekend, Paasvee, Westfriese Folklore en de markt. De winkels en andere veel gebruikte voorzieningen hebben of krijgen hun plek zoveel mogelijk in het centrum van de stad. Nader onderzoek wordt nog verricht naar mogelijk ondersteunende winkels in de nieuw geplande wijken. We maken gebruik van de omgeving van het station vooral voor wonen en voor voorzieningen waar veel mensen gebruik van maken”. Er hangen voortdurend talrijke ruimteclaims boven de stad; er is nood aan veel woningen, aan meer woon-zorgfuncties, ruimte voor duurzame energieprojecten, het vernieuwen van sportvoorzieningen, de ruimte die geboden moet worden aan het ondernemersklimaat, behouden van groen en water, maar ook het versterken en uitbreiden hier­van, en er is continu vraag naar verschillende tijdelijke functies. Ook de hoofdwegenstructuur vraagt nu extra aandacht. En dat terwijl de ruimte in de stad Schagen beperkt is. De stadsrand van Schagen is begin 2021 door de provin­cie Noord-Holland aangewezen als ‘Bijzonder Provinciaal Landschap’ (BPL). Het BPL is een beschermingsregime dat bedoeld is om de meest waardevolle landschappen in Noord-Holland te beschermen. Ruimtelijke ontwik­kelingen zijn dan ook binnen het BPL slechts in zeer beperkte mate mogelijk. Als gevolg van dit nieuwe beschermingsregime heeft Schagen de grenzen van haar bebouwbare grondgebied bereikt. Ten minste, bijna. De polder Muggenburg-Zuid valt buiten de contouren van het provinciaal landschap. Inmiddels heeft de uitwerking van Muggenburg-Zuid in een ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegen. In dit stedenbouwkundigontwerp wordt rekening gehouden wordt met historische en landschappelijke kwaliteiten van dit gebied. Het unieke karakter van het landschap van de Halerpolder niet mag worden aangetast en het beschermende regime van de provincie prevaleert. Het is derhalve niet mogelijk in dit gebied woningbouw te realiseren. De spanning tussen groei, toekomstgerichtheid en actualisatie van de de stad met regiofunctie enerzijds en de beperkt beschikbare ruimte en behoud van de kwaliteiten van de stad anderzijds roept onherroepelijk de vraag op hoe het nu verder moet in Schagen. Hoe gaan we om met de toenemende druk op de dichtbebouwde stad in relatie tot een strikt beschermingsregime langs de stadsrand? Waar zit dan nog de ruimte voor toekomstige groei? Hoe blijft het in dit compacte gebied goed toeven voor de bewoners, ondernemers en recreanten? Deze vragen worden in de omgevingsvisie onderzocht. In deze visie wordt aan de hand van concrete ruimtelijke voorstellen onderzocht hoe en waar het faciliteren van de verschillende ruimteclaims kan bijdragen aan de ambitie van een aangename, groene en leefbare stad met behoud van de regionale centrumfunctie. Provinciale Staten heeft bij de vaststelling van de Provinci­ale Omgevingsverordening Noord-Holland 2020 besloten om, in samenwerking met de gemeente Schagen, in 2024 een verkenningstraject uit te voeren. Doel van het verken­ningstraject is om een integrale afweging te maken tussen de ambities, opgaven voor de stad en de begrenzing van het BPL te bezien. De provincie heeft onderkend dat de stad Schagen belangrijke stedelijke opgaven heeft waar binnenstedelijk geen ruimte voor is. We hebben gezamenlijk met de provincie een viertal ateliers gehouden met een brede groep beleidsadviseurs om te komen tot deze omgevingsvisie. In de omgevingsvisie voor de stad Schagen is dit spanningsveld tussen nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en de BPL-contour onderzocht en onderbouwd. Deze gezamenlijke belangen van provincie en gemeente met betrekking tot de opgaven op het gebied van woningbouw en bedrijvigheid leiden tot het vraagstuk hoe met het BPL om te gaan. Dit vraagt om een mogelijke herbegrenzing van het BPL of het besluit om op een andere wijze de BPL status geen belemmering te laten zijn voor de ontwikkeling van de stad Schagen.’ Provincie en gemeente verkennen hiermee gezamenlijk hoe de toe­komstige ontwikkeling van de stad Schagen als belangrijk regionaal centrum wordt vormgegeven. Medio 2023 lag een eerdere versie van de omgevingsvisie (onder de naam ‘ontwikkelvisie stad Schagen 2040’) al in ontwerp klaar. Hierop hebben inwoners en andere belanghebbenden reactie kunnen geven. Dit noemen we een zienswijze indienen. Hierin kon toen de ontwikkeling van Schagen Oost nog niet meegenomen worden. In de nieuwe visie is de ontwikkeling van Schagen Oost wel meegenomen. Ook hebben we de visie voor de stad bijgewerkt naar de situatie op dit moment en zijn de ingediende zienswijzen op de ontwikkelvisie Stad Schagen 2040 meegenomen. In een aparte memo zijn de indieners van de zienswijzen op de hoogte gesteld of en hoe hun zienswijzen hierin mee zijn genomen. Door de intreding van de Omgevingswet heet dit stuk nu 'Omgevingsvisie Stad Schagen 2040'. Ook tijdens de tweede ter inzagelegging in maart en april 2024 zijn zienswijzen ingediend door inwoners en andere belanghebbenden. In de definitieve versie van dit stuk zijn de zienswijzen ingediend door de inwoners en andere belanghebbenden. In de definitieve versie van dit stuk zijn de zienswijzen wederom meegenomen. Opnieuw zijn de indieners van de zienswijzen op de hoogte gesteld of en hoe hun zienswijzen hierin mee zijn genomen doormiddel van een aparte memo. 5.2.2 Vraagstukken Het debat over de toenemende druk op de stad in relatie tot de protectionistische visie op het landschap – als gestolde werkelijkheid – is niet het enige vraagstuk van belang. In de stad Schagen spelen veel vraagstukken die raken aan de toekomst van de stad. Het palet aan vraagstukken is bijzonder breed en erg divers. Er zijn ambities, doelstellingen, concrete opgaven, problemen en verlangens en dat op de verschillende schaalniveaus, tijdshorizonten en beleidsterreinen. Vaak leven deze vraagstukken enigszins parallel naast elkaar en soms zelfs zonder kennis van elkaar. In de omgevingsvisie is gepoogd om (een deel van) de belangrijkste vraagstukken te integreren tot discipline-overstijgende samenhangende ruimtelijke voorstellen. Hieronder is een greep uit de vraagstukken beschreven, die zijn geformuleerd door de individuele disciplines. Mobiliteit Op het gebied van duurzame mobiliteit (Klimaatakkoord) speelt de vraag hoe de globale opgaven van duurzaam­heid toe te passen zijn op de concrete mobiliteitsopgaven in de stad. Ook speelt de vraag of en hoe het huidige netwerk in staat is om toekomstige, mogelijk substantiële, groei goed te faciliteren. Vraagt dit om uitbreiding en/of aanpassing van de hoofdinfrastructuur? Een ander belangrijk thema is de aantrekkelijkheid van het centrum versus de bereikbaarheid en leefbaarheid van het centrum. Hoe kan het centrum van Schagen zowel aantrekkelijker worden voor bezoekers en recreanten als goed bereikbaar en leefbaar blijven? Tot slot is de vraag waar en hoe de verkeersveiligheid in de stad verbeterd kan worden. Deze vraagstukken dienen rekening te houden met bestaande projecten en ambities, zoals de uitwerking van een regionale doorfietsroute (die vanuit het noorden door de stad Schagen zal lopen, richting Alkmaar en Heerhugowaard) en de uitrol van deelhubs om de bereikbaarheid op een duurzame wijze te verbeteren. Wonen In de Omgevingsvisie is de volgende ambitie uitge­sproken: “Meer woningen bouwen betekent minimaal 300 nieuwe woningen per jaar. We kijken daarbij altijd of nieuwe woningen goed in de omgeving passen. We verwachten dat er in 2030 minimaal 3000 nieuwe wonin­gen zijn gebouwd”. In het laatste coalitieakkoord is zelfs de ambitie opgenomen om te versnellen tot 500 woningen in de jaren 2024 en
65. Wat er in de periode 2030-2040 voor de stad Schagen precies nodig is, zal o.a. blijken uit het adaptief programmeren. Als we voor Schagen kijken naar de opgaven en ambities voor wonen en het (be-)houden van een goede balans tussen de bestaande groene ruimten en binnenstedelijk bouwen, is de grens voor binnenstedelijk bouwen nage­noeg bereikt. De meest recente uitbreiding van de stad Schagen wordt, met de komst van Muggenburg-Zuid gerealiseerd. Wij zien dat wij geen vergelijkbaar kwalitatief woonmilieu meer in ons programma hebben, terwijl hier wel veel vraag naar is. Daarom moeten we hier nu al op inspelen. Voor de gemeente is het belangrijk om toe te werken naar een visie waarmee we voor nu en voor de toekomst uit de voeten kunnen. Op het terrein van wonen spelen de volgende vraagstukken: Hoe geven we invulling aan de ambities om extra te bouwen vanuit regionale en bovenregionale opgaven? Dat betreft: De lokale woonbehoefte; De ambities gesteld met betrekking tot wonen vanuit de Woondeal Noord-Holland Noord en het Regioakkoord Kop van Noord-Holland; De ambities uit het KWK. Wat zijn de ruimtelijke mogelijkheden om rond de OV-knoop van Schagen te verdichten? Is er voldoende capaciteit om binnenstedelijk aan de woonbehoefte te voldoen? Wat betekent dit voor de bestaande stad, het groen, haar voorzieningen en haar wijken? Hoe gaan we om met het spanningsveld tussen extra bouwen, binnen- of buitenstedelijk, verdichten of behouden groen/open plekken? Wonen in Schagen is aangenaam, in rustige woon­buurten met voldoende groen. Hoe kunnen we dat behouden? Water en bodem Er zitten grenzen aan het watersysteem en het bodemsysteem, ook in en om de stad Schagen. In- en uitbreiding van Schagen kan zorgen voor extra druk op deze natuurlijke systemen. Deze systemen zijn van belang voor mens en dier. Daarnaast is het water- en bodemsysteem een product van honderden of zelfs duizenden jaren van natuurlijke processen (en menselijk ingrijpen). Dit maakt dat deze systemen ook cultuurhistorische waarde hebben. Op gebied van water en bodem spelen de volgende vraagstukken: Hoe vinden we een balans tussen de groeiende ruimtevraag in en buiten de stad en ons water- en bodemsysteem? Bij de locatiekeuze (wat doen we waar) houden we rekening met water- en bodemsysteem. Wat betekent dit voor de mogelijke ontwikkelingsrichtingen van stad Schagen? Wat zijn de kwaliteiten van het water- en bodemsysteem in en om Schagen die we kunnen benutten? Groen en klimaatadaptatie Het groen en de groen-blauwe netwerken in en rond Schagen zijn waardevol. Groene structuren zijn op meerdere manieren belangrijk voor mens en dier. De rol die groen speelt als onderdeel van het dorpse karakter en authentieke binnen­stad is een belangrijke waarde en als zodanig vastgelegd in de Omgevingsvisie. Daarnaast zorgen groen en groen-blauwe netwerken voor verkoeling en gezondere bodems die meer water kunnen opnemen. Het is daarom van belang dat het aanwezige wijkgroen en buurtgroen, met verdichten of door inbreidingen, zo min mogelijk verloren gaat en waar mogelijk zelfs wordt versterkt. Parallel aan deze omgevingsvisie werken wij ook aan een strategie Klimaatadaptatie. (Groene) klimaatadaptatie zien wij in de gemeente als een randvoorwaarde voor een veilige een leefbare leefomgeving. Op het terrein van groen spelen de volgende vraagstukken: Met verdichten moet het wijk/buurtgroen niet verlo­ren gaan - het staat erg onder druk met inbreiding projecten; Kan het wijkgroen worden versterkt? Kan het landschap rond Schagen beter verbonden worden met de stad? Veel meer bomen; Aandacht voor water – in de stad en rond de stad; Betere recreatieve routes van en naar de kust en binnen de diverse delen van de stad; Kan een bos in de rand van Schagen landschappelijk ingepast worden? Sporten Sport, bewegen en een gezonde leefomgeving zijn belang­rijke onderwerpen voor onze gemeente. Deze zijn daarom ook in de Omgevingsvisie gemeente Schagen vastgelegd. We willen toewer­ken naar een steeds gezondere omgeving en een omge­ving die uitnodigt tot bewegen, sport en gezond gedrag. Sporten kan plaatsvinden in de openbare ruimte, maar sportaccomodaties vormen een belangrijk instrument in de gezonde leefomgeving. Daarom wordt er in Schagen gewerkt aan het vernieuwen en toevoegen van een aantal binnensportaccomodaties.Op het gebied van sport spelen daarnaast de volgende vragen: Kan zwembad De Wiel worden gerenoveerd? Is nieuwbouw noodzakelijk? Hoe kunnen we blijven inspelen op de behoefte om te sporten en bewegen? Hoe kunnen ontwikkelingen helpen om sporten sterker dan nu te verankeren in de stad? Ondernemen Ondernemerschap en bedrijvigheid zijn belangrijk voor de leefbaarheid van de stad Schagen. Er is ruimte nodig om bedrijven te huisvesten. Die ruimte staat onder druk door talloze andere belangrijke ruimteclaims. Onder andere vanwege de grote behoefte aan nieuwe woningen. Het is zaak om een goede balans te vinden. Daarom werken wij los van deze omgevingsvisie Stad Schagen aan een centrumvisie. Het centrumgebied is een belangrijk visitekaartje van Schagen. Hier komen inwoners van de gemeente Schagen naartoe, maar ook van daarbuiten, om te winkelen, elkaar te ontmoeten en de verschillende (publieke) functies te bezoeken. Schagen heeft hiermee een regiofunctie. Ook wordt er de komende tijd onderzoek verricht naar mogelijk ondersteunende winkels in de nieuwbouwwijken aan de randen van de stad. Het voorstel is om daarnaast ook nog onderzoek uit te voeren naar de bedrijventerreinen (Lagedijk en Witte Paal) van de Stad Schagen. Hierbij kijken we of deze terreinen nog blijven volstaan in relatie tot de ontwikkelingen in de stad. Tijdelijke functies Naast permanente locaties om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken, krijgt Schagen ook veel vragen voor nieuwe tijdelijke functies, met een duur van bijvoorbeeld maximaal 5 of 10 jaar. De vraag voor deze omgevingsvisie is of hierop ingespeeld kan worden. Zijn er nu al geschikte locaties te vinden met ruimte voor tijdelijke functies? De vraag voor tijdelijke functies is niet eenvoudig te beantwoorden. In de omgevingsvisie wordt dan ook geen exacte plek hiervoor aangeduid. Het is een continue zoektocht en afweging om geschikte plekken hiervoor te vinden. Daarbij is wel een eerste voorzichtige conclusie te trekken, namelijk: het is belangrijk om te kijken naar de zogenaamde “wachtende landschappen”. Dit zijn plekken waar een nieuwe ontwikkeling wordt beoogd, maar waar nog een behoorlijke voorbereidingstijd aan vooraf gaat alvorens de nieuwe functies ook daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. Deze plekken lijken daarom geschikt om in te zetten voor tijdelijke functies. Denk hierbij bijvoorbeeld aan tiny houses en andere tijdelijke woonvormen, maar ook aan bijvoorbeeld sportfuncties die tijdelijk een plek moeten hebben alvorens op een definitieve plek te kunnen worden gerealiseerd. Wachtende landschappen die in de omgevingsvisie lijken te ontstaan, zijn het ongebruikte sportveld bij Nes-Noord en bijvoorbeeld delen van het bedrijventerrein Lagedijk. Duurzame energie De ambitie in het coalitieakkoord is om voor 2030 de CO2- uitstoot te minimaliseren of nog beter, geen CO2-uitstoot meer te hebben. Het huidig energiegebruik willen we samen met de inwoners en ondernemers terugdringen. We stimuleren innovatieve energieoplossingen voor netcongestie. Duurzame energie-initiatieven steunen we op plekken waar draagvlak is. De stad Schagen heeft hier ook een belangrijk aandeel in. Door op grote schaal woningen te isoleren helpen we de bewoners de energie­rekening omlaag te brengen. De volgende vragen spelen op het gebied van duurzame energie: Waar is er plek in en om de stad Schagen om duur­zame energie op te wekken? En waar is dit juist niet wenselijk? Zijn warmtenetten in Schagen kansrijk? Liggen er kansen voor kleinschalige warmtenetten met collectieve warmtepompen? Cultuurhistorie en erfgoed Schagen is een stad met een rijke cultuurhistorie en veel erfgoedwaarden. Dit is direct zichtbaar in het centrumgebied bij de Markt, met een prachtige kerk en de Gedempte Gracht met zijn karakteristieke monumen­tale panden. Maar ook het landschap rondom Schagen is van grote waarde. De openheid, lintbebouwing en ruimtelijke dragers als de omringdijk en het kanaal zijn erg waardevol en geven Schagen karakter. Soms liggen deze cultuurhistorische waarden echter verscholen in het landschap. Bijvoorbeeld bij de waardevolle archeolo­gische vindplaatsen, subtiele glooiingen bij terpen of ter plaatse van voormalige getijdegeulen. Hier is de kwaliteit voorhanden maar niet altijd direct zichtbaar. Al deze cultuurhistorische waardes samen vertellen het verhaal van Schagen. De Omgevingsvisie spreekt de ambitie uit om een gemeente te zijn waarin bewoners en bezoekers de omgeving waardevol vinden. Dan is het belangrijk door voort te bouwen op dit verhaal van Schagen en rekening te houden met de bestaande waardes. We voegen als het ware een nieuw hoofdstuk toe. Zo blijven de ont­staansgeschiedenis en de verschillende tijdslagen zo veel mogelijk zichtbaar zijn en worden ze versterkt. Er spelen de volgende vragen: Hoe houden wij rekening met onze cultuurhistorische waarde en erfgoed voor de toekomst als de stad gaat inbreiden en uitbreiden? Hoe houden wij bij onze ambities voor wonen, sport en duurzaamheid rekening met de landschappelijke waarden van onze omgeving? Hoe gaat vergroening en bebossing bijdragen aan het verhaal van Schagen? Hoe maken we het verhaal van Schagen beter beleefbaar en verbinden we het met elkaar? 5.2.3 Kansen voor groei In Schagen is nood aan onder andere nieuwe woning­bouw, woon-zorgfuncties, sportvoorzieningen en verschil­lende tijdelijke functies. En dat terwijl de ruimte beperkt is. Van de actuele programma’s die zich aandienen is een deel goed binnen het huidig bebouwd gebied te voorzien. Ingewikkelder om binnenstedelijk op te lossen is de woningbouwopgave waar Schagen voor staat. De grote vraag naar woningen is niet meer volledig binnenstedelijk op te vangen. Binnenstedelijke ontwikkelingen maken naast onvoldoende aantallen, niet het volledige spectrum aan woningtypen mogelijk waar in Schagen behoefte aan is. De mogelijkheden voor groei worden in de omgevingsvisie dan ook op twee sporen onderzocht. Eén spoor verkent de binnenstedelijke mogelijkheden. Het tweede spoor verkent de mogelijkheden van stadsuitbreiding. Daarbij speelt steeds de vraag hoe Schagen kan voldoen aan de vraag naar groei, zonder daarbij aan kwaliteit in te boeten. Of beter: hoe kan Schagen nieuwe ruimtelijke ontwik­kelingen dusdanig inzetten dat ze juist bijdragen aan een duurzamere en aangenamere stad, passend bij het ver­haal van Schagen en met een uitstekende regiofunctie? 5.2.4 De dynamiekkaart De omgevingsvisie gaat over de hele stad Schagen. De visie zoomt daarvoor ook op een aantal deelgebieden meer specifiek en uitvoerig in. Door aan te haken op de lokale dynamiek kan de visie immers concreet en uitvoerbaar worden. De dynamiekkaart toont wat er bij het schrijven van deze visie allemaal speelt in Schagen en integreert steeds een aantal van deze individuele opgaven in een overkoepelend deelgebied. Elk deelgebied heeft zijn eigen opgave(n) en ambitie(s). Op de dynamiekkaart zijn de 5 deelgebieden aangegeven die in deze ontwikkelvisie omgevingsvisie centraal staan. In deze deelgebieden komen verschillende opgaven bij elkaar. De vijf deelgebieden zijn:
66. Centrum
67. Zuiderweg en Muggenburg eiland
68. Muggenburg-Zuid
69. Schagen-Oost
70. Lagedijk De dynamiekaart 5.3 Ruimtelijke analyse 5.3.1 Wat een prachtige plek Wat mooi is het toch, het landschap rond Schagen. Omsloten door groen ligt Schagen ontspannen in het Noord-Hollandse landschap. Het geheel straalt een zekere relaxte vanzelfsprekendheid uit. In het centrum wordt het karakter juist stevig en stoer. Een prachtig kerk­plein is de opmaat naar een stevig winkelhart. Hier wordt zichtbaar dat Schagen ondubbelzinnig een regiofunctie vervult voor de omliggende kernen. Het centrum is vanuit de kernen via het lokale netwerk goed bereikbaar met de auto, fiets en bus. Via het station en enkele provinciale wegen is het centrum daarnaast ook goed verbonden met steden als Den Helder, Alkmaar en verder. Het landschap voelt in Schagen altijd dichtbij. Het is een waardevol landschap met een lange geschiedenis. Dit is onder meer terug te zien in het patroon van linten en buurtschapjes, de steeds wisselende polderstructuur en natuurlijk de karakteristieke omringdijk. Via een fijnmazig netwerk loop, fiets, of rij je achteloos de polder in en zit je vanuit de stad direct midden in het groen; een grote kwaliteit! Terpen en subtiele slingers in het lint Verre zichten Geslaagde stadsrand Geslaagde stadsrand 5.3.2 Het landschap rond Schagen Het landschap rond Schagen is van een grote schoon­heid. Het eeuwenoude agrarische landschap van polders, dijken, windsingels, sloten en tochten strekt zich tot aan de horizon uit. Het vaak heldere licht van de hoge luchten geeft een enorme scherpte aan alles wat zich aftekent in dit vlakke land. Stolpen, schuren, erfbeplantingen, kerkjes, dorpssilhouetten en hoogspanningsmasten, dit alles heeft – hoe klein ook – een vrijwel gelijkwaardige zichtbaarheid en geeft een enorme diepte aan het perspectief. Opvallend is ook dat, door de vele richtingen in het landschap, het perspectief ook geregeld verandert als je je door dit landschap verplaatst. Het landschap rond Schagen is een gaaf en open weidelandschap met de karakteristiek van een veenont­ginningsgebied. De Westfriese Omringdijk markeert de grens tussen dit oude kleinschalige craquelé landschap en het rationele landschap aan de buitenzijde van de dijk. Binnen de Westfriese Omringdijk is het kanaal Stolpen- Schagen de belangrijkste ruimtelijke drager. Daarnaast zijn de lint(dorp)en, zoals Barsingerhorn, met de vele individuele huisjesterpen en stolpboerderijen (Avendorp) beeldbepalend. De linten en terpen waren van oudsher, en zijn ook vandaag nog, de ruimtelijke dragers van verstedelijking in deze polders. Het landschap rond Schagen is een oud landschap met een geschiedenis die ver teruggaat voor de laatste veen­ontginningen. Zo lag er een pre-historische getijdegeul ten zuiden van Schagen en was Schagen in de twaalfde en dertiende eeuw nog een kuststad aan de Noordzee, vlak achter de omringdijk. Verschillende sporen uit deze oude tijd zijn vandaag nog, veelal subtiel, zichtbaar en veroorzaken verfijnde nuances in het landschap rond Schagen. De westzijde van Schagen kenmerkt zich door het fijne mozaïek landschap van de kleinschalige polder. De rationele polder Burghorn is een duidelijk jongere polder, die planmatig ontgonnen is. Aan de oostzijde van Schagen zijn de gevolgen van de getijdegeul zichtbaar in de lintbebouwing die zich in oost-west richting afte­kenen in het landschap; de nederzettingen vestigden zich op deze hogere delen. Tot slot ligt het land in het noordoosten van Schagen wat lager als gevolg van latere aandijkingen. Het landschap rond Schagen toont zich nu zodoende als een interessante waaier van, min of meer subtiel, verschillende landschappelijke karakteristieken. Prehistorische getijdegeul Schagen aan zee: Noord-Holland ca. 1300 Gevarieerde 'schil' rond Schagen Historische lijnen en landschappen rondom Schagen; rode gebieden zijn van archeologische belang 5.3.3 Innige relatie stad en landschap De terloopse en informele verweving tussen de stad en het Noord-Hollandse landschap is een grote kwaliteit van Schagen. Al van oudsher was Schagen, als kleine stadse knoop, gelegen in een fijnmazig netwerk van landwegen en buurtschappen en was er een vanzelfsprekende relatie tussen de bebouwing en het landschap. In de stadsuitbreidingen vanaf de jaren ‘60 heeft dit thema steeds op wisselde wijze vorm gekregen. De woonbuurt ‘Waldervaart’ bijvoorbeeld profiteert maximaal van zijn ligging aan het landschap; een fijnmazige buurt met veel tuingroen, buurt en wijkgroen verbonden met het land­schap door een fijnmazig netwerk van voetpaden. En, niet onbelangrijk, vanuit het landschap gezien biedt Walder­vaart een aangename groene voorgrond aan het silhouet op de binnenstad. De afwezigheid van echte hoogbouw maakt dat Schagen in dit weidse landschap van grotere afstand toch nauwelijks zichtbaar is. Vanuit het westen gezien is Schagen bijna verstopt achter een groene stadsrand waar alleen de kerktorens bovenuit rijzen. Aan de oostzijde van Schagen heeft de relatie tussen bebouwing en landschap volledig anders vorm gekregen. De recent gerealiseerde woonbuurt en bedrijventerrein, Hoep en Witte Paal, worden ondubbelzinnig gescheiden van het landschap door de provinciale weg en de Prig­geweg. Deze N241 heeft, heel anders dan bijvoorbeeld de Schagerweg, die op de goede plekken fijn landschappelijk is, een louter verkeerskundig en technocratisch karakter. Het uitzicht vanuit de wijk op het landschap, toch de kernkwaliteit van die plek, is verhinderd door een geluids­wal en bij de Wittepaal staan de bedrijfsdozen onuit­gesproken langs de weg. Alleen op het deel tussen de Kogerlaan en de Cornelis Blaauboerlaan, ten noorden van de Snevert, wordt geprofiteerd van het uitzicht over het landschap in oost. Van een typisch ‘Schaagse’ informele verweving tussen stad en landschap is aan deze oostrand zodoende geen sprake. Vanuit het oosten is het vooral het tegenlicht dat de bebouwing van de stad vanaf een grotere afstand verhult. Relatie tussen stad en landschap ca 1800 ca 1960: X ha bebouwd ca 1970: 2X ha bebouwd ca 2020: 7,5X ha bebouwd De stadsrand vanaf de Omringdijk De stadsrand vanaf Valkoog De stadsrand Muggenburg De stadsrand aan de oostzijde met zichtbaar de nieuwbouw Kogerlaan 5.3.4 Het centrum van Schagen Het bebouwde gebied van de stad Schagen is compact van opzet. De woonwijken liggen allemaal op korte afstand van het centrum. Deze woonwijken zijn, op enkele kleinschalige winkelcentra in de wijken na, voor hun dagelijkse boodschappen aangewezen op het stadscen­trum van Schagen. Daarnaast vervult het stadscentrum van Schagen een belangrijke rol in de regio. De omlig­gende kernen zijn veelal aangewezen op de voorzieningen en het winkelaanbod van Schagen. Het historische centrum van Schagen is erg mooi en waardevol. Aan de markt en de straten rond de kerk, Loet, Noord, De Gedempte Gracht, Molenstraat en de Nieuwe Laagzijde, al van oudsher het voorzieningenhart van Schagen, staan prachtige gebouwen en huizen in ver­schillende stijlen. Soms is het centrum behoorlijk formeel en stads van karakter (Markt) dan weer eerder informeel en dorps (Noord). Ook het arbeidersbuurtje rond de Cornelis Bokstraat is bijzonder; zo dicht bij het NS-station. Deze consistente samenhang tussen een karakteristieke openbare ruimte en aantrekkelijke architectuur is een waardevol goed. Pal tegen het historisch centrum aan, aan de achterzijde van de Gedempte Gracht, rond de Langestraat ligt het utilitaire voorzieningen deel van het centrum. Hier liggen meerdere grote supermarkten, grootschalige detailhandel, het winkelcentrum “Makado” en een paar grote parkeerterreinen bij elkaar. Dit royale aanbod aan supermarkten en gratis parkeerterreinen in het centrum is aantrekkelijk voor publiek, maar legt ook een grote druk op de verkeersstromen en de parkeerdruk in het centrum. Het stadsbeeld rond de Langestraat is dan ook weinig samenhangend door de vele achterkantsituaties, de eenvoudige en monofunctionele bebouwing en de grote hoeveelheid rondrijdende en geparkeerde auto’s. De grootschalige renovatie van het Makado winkelcentrum draagt positief bij aan een hoogwaardigere beleving. Ook op andere plaatsen in het centrum van Schagen is de openbare ruimte sterk gedomineerd door de auto. Vanuit het automatisme om de auto-toestroom uit de omrin­gende kernen te willen faciliteren staat de kwaliteit van de openbare ruimte in het centrum van de stad sterk onder druk. Rond de kerk verwacht je flanerende mensen en ter­rassen; nu staan er auto’s tot tegen de kerk geparkeerd. Het compacte centrumgebied vervult een belangrijke rol in de hele regio Parkeren op de markt Grootschalige voorzieningen en dominantie van de auto achter het historische lint Nabijheid van historische lint en grootschalige moderne winkelcentra en voorzieni 5.3.5 Ontspannen woonwijken Rond het centrum van de stad liggen de woonbuurten, die sinds de jaren zestig stapsgewijs zijn toegevoegd: Nesdijk, Groeneweg, Waldervaart Noord en Zuid, Mug­genburg Noord (en bedrijventerreinen Lagedijk en Witte Paal) en de meest recente ontwikkeling Hoep Noord en Zuid. De wijken kennen elk een opbouw en architectonische expressie die typisch is voor hun tijd (jaren 60, jaren 70, 80, enzovoort). De wijken zijn hiermee onderling aangenaam onderscheidend. Opvallend is dat de oudere wijken groener zijn dan de meest recente wijken en een lagere dichtheid kennen. Vooral Waldervaart Zuid is een ontspannen woonwijk met veel openbaar groen en water. De groene voegen Interessant is ook de ruimte tussen de wijken, de zogenaamde voegen. In deze tussenruimtes liggen de hoofdwegen (Schagerweg/Zuiderweg) aangevuld met fiets- en voetpaden en zeer belangrijk het groen/blauwe netwerk van de stad. Op veel plekken zijn de voegen groen en kwaliteitsvol. Groene plekken zoals parken, singels, plantsoenen, enzovoort (groen) en water (blauw) gaan vaak samen. Deze netwerken van groene en blauwe struc­turen spelen een cruciale rol in de leefbaarheid van de stad. Het is in de voegen dat de wijken en het landschap met elkaar verbonden blijven. Waar de waterberging zit en waar soms grote ecologische waarden te vinden zijn. In sommige voegen gaat het niet goed en zien we restgroen, nieuwe gebouwen of een doorgaande weg; op andere plaatsen zijn de groene voegen juist overtuigend en bieden ze een rustige en veilige fiets- of wandelroute (De Nes of het oude trambaantje Muggenburg-Noord) naar buiten. De voegen vormen dus een belangrijke bovenwijkse openbare ruimtestructuur tussen de wijken. Ook vormen ze aangename groene buffers tussen de wijken en de geluidsbelastende doorgaande infrastructuren, door­gaande wegen en spoor. Hier is ruimte voor water, groen en routes voor langzaam verkeer. De voegen kraken steeds meer onder de druk van de verschillende ruimteclaims; woningbouw, sportvelden en maatschappelijke voorzieningen landen steeds meer in de groene voegen. Terwijl deze landschappelijke randen juist van cruciaal belang zijn om de verbinding tussen de stad en het landschap kwalitatief vorm te geven. Hier komt het landschap even je stad binnen. Groen, water en recreatieve routes kunnen daar gecombineerd worden tot aangename entrees naar het omringende landschap. Stedelijke structuur: historisch centrum Schagen omringd door woonwijken De groene voegen: het openbare groen/blauwe netwerk 5.3.6 Knooppunt als barrière Schagen heeft de afgelopen jaren gewerkt aan een sterk netwerk van doorgaande fiets- en wandelpaden. De barrièrewerking van het spoor en de provinciale wegen (N241/N245) in oostwest-richting is dan ook op veel plekken geslecht dankzij de aanleg van nieuwe fietstun­nels en goede oversteken. Alleen de Schagerweg en de Zuiderweg vormen op dit moment nog fikse barrières. Het oversteken van deze twee barrières voor fiets- en voetgangers is op sommige plaatsen bijzonder moeizaam, onaantrekkelijk en gevaarlijk. Bij de Schagerweg schiet vooral de overgang bij de Havenstraat, ter hoogte van de jachthaven, tekort. De plek is in potentie geweldig; een jachthaven, de kades en het zicht vanaf de kop van de haven over het Noord-Hollands kanaal en de nabijheid van het sportcomplex Groenoord zijn een prachtig potentieel. Dit potentieel wordt echter door de Schagerweg stevig ondermijnd. De Zuiderweg heeft tussen Schagerweg en Julianalaan een mooi karakter met een ferme groene middenberm tussen de rijbanen. Dichter bij de spoorlijn verandert het karakter van de weg. De middenberm verdwijnt en oversteken wordt hier lastiger. Terwijl hier juist het Muggenburgeiland ligt, met het historische trambaantje, historische waterlopen, sportvoorzieningen en veel groen. De Zuiderweg heeft het potentieel om het landschap aan de oost- en westzijde van Schagen meer met elkaar te verbinden. De belangrijkste barrières: Schagerweg en Zuiderweg De overgang van de Westerweg bij de Havenstraat De gelijkvloerse oversteek als knelpunt op de Zuiderweg 5.3.7 Conclusie Schagen is een prachtige stad met veel kwaliteiten. Het historisch centrum, het landschap rond Schagen en de verweving tussen beiden zijn kwaliteiten om te koesteren. Kernkwaliteiten Schagen stad en landschap Historisch belangrijke stad met een dorps karakter; Aantrekkelijk centrum met wonen, winkels, horeca en andere bezoekersfuncties; Functies als een zorgboulevard, een klein theater (Cul­tuurhuis circa 100 zitplaatsen) en een grote bioscoop; Aantrekkelijke toeristische bestemming; Regionale voorzieningen; Ligt mooi en ontspannen in het landschap; Nabijheid landelijk gebied; Goede routes door het landschap (fiets/wandel/ polderweggetjes). We zien ook aandachtspunten voor Schagen. Aandachtspunten/ zwaktes Het centrum verschraalt: Centrum wordt gedomineerd door auto; Schaalvergroting in bebouwing, waardoor verandering van karakter. Het groen verdwijnt: Schaarse ruimte wordt maximaal bebouwd; Voegen tussen de wijken staan onder druk; Het groen in de wijken staat onder druk; De samenhang tussen centrum-woonwijken verminderd: Doordat het aantal projecten toeneemt groeit ook de wens om projecten meer in samenhang te beschouwen; Barrièrewerking Zuiderweg en Schagerweg; Lagedijk enorm potentieel achter infrastructuur knoop. We zien dan ook kansen om te werken aan een Schagen waar, meer dan nu, voldoende aandacht is voor een kwaliteitsvolle openbare ruimte, meer groen en betere aansluiting op omliggende woonbuurten en het land­schap er omheen. Een integrale aanpak van samenhan­gende deelgebieden is daarbij van groot belang. 5.4 Ambitie 2040, Groeistad Schagen! Met deze omgevingsvisie schetst Schagen een ambitieus toekomstperspectief voor
71. Niet als onwrikbaar en in beton gegoten masterplan, maar wel als een leidraad en stip op de horizon. Met behulp van vier toekomstscena­rio’s is eerst de bandbreedte aan mogelijke toekomstige ontwikkelingen verkend. Met de uiteindelijke keuze voor “Groeistad Schagen” profiteert Schagen optimaal van de aanwezige kwaliteiten in de stad en formuleert een dui­delijke ambitie om deze kwaliteiten richting 2040 verder uit te bouwen. Groeistad Schagen 2040 zet in op de volgende ambities en doelstellingen: Aantrekkelijk en groen centrumgebied met goed bereik­bare en aantrekkelijke OV-knoop; Creëren van nieuwe woningen en woonmilieus; Versterken van het landschap (stevig groen/blauw raamwerk); Versterken fietsmobiliteit; Versterken van de verbindingen/verwevenheid tussen stad en land; Versterken van de verbindingen/verwevenheid tussen de buurten en het historische centrum; Goed bereikbare en aantrekkelijke sportvoorzieningen; Voldoende groen en ruimte in bestaande wijken en de voegen; Goede balans tussen bestaande groene ruimte en verdichting; Verminderen barrièrewerking Zuiderweg en Schagerweg; Het verbeteren van de hoofdverkeersstructuur. Legenda Groeistad Schagen Ambitie: Groeistad Schagen 2040 Een nieuw sterk raamwerk voor Schagen 5.5 Ruimtelijke visie 5.5.1 Inleiding In het hoofdstuk ruimtelijke visie beschrijven we de ruim­telijke voorstellen die zijn verkend en uitgewerkt. Deze voorstellen zijn te zien als nauwgezette verkenningen en nadrukkelijk niet als ontwerpen of onwrikbare blauw­drukken. De verkenningen zijn soms op schaal van heel Schagen dan weer pakken ze een specifiek deelgebied of een thema. Wat de verkenningen verbindt is dat ze allen bijdragen aan het lange termijn toekomstperspectief voor de stad Schagen. In paragraaf 5.5.2 beschrijven we het nieuwe raamwerk, in 5.5.3 beschrijven we de kansen voor de hoofdstructuur doorgaand verkeer. In 5.5.4 gaan we in op de verschillende projecten binnen het nieuwe raamwerk. In de volgende paragrafen ( 5.5.4 en 5.5.5 ) worden deze projecten uitgesplitst naar binnenstedelijke projecten en uitbreidingsprojecten en worden deze uitgebreider toegelicht. 5.5.2 Het raamwerk van Schagen 5.5.2.1 Kwalitatief groen en recreatief netwerk Belangrijke pijler van de visie is het bieden van een nieuw en overkoepelend ruimtelijk raamwerk voor de stad Scha­gen. Dit raamwerk omvat de openbare hoofdstructuur van de stad. Onder het raamwerk vallen fysieke structuren zoals landschap, parken (groen), water (blauw), wegen, maar het gaat ook over het verbeteren van bereikbaarheid, meer duurzame energie, het verbinden van groene plekken en sterkere samenhang tussen verschillende stadsdelen. Dit nieuwe raamwerk draagt bij aan het opwaarderen en sterker ‘inkleuren’ van de verschillende landschappen in en rond Schagen en voegt nieuwe routes toe voor langzaam verkeer, die de relatie tussen de stad en het landschap ver­sterken. Dit netwerk van openbare ruimtes vormt daarnaast een ‘kapstok’ voor nieuwe ontwikkelingen. In deze paragraaf beschrijven we onder meer: Hoe landschappelijke karakteristieken kunnen worden versterkt; Aanpak omtrent zonne-energie; Welke routes en verbindingen voor langzaam verkeer kunnen het huidige netwerk volledig maken. 5.5.2.2 Landschapskarakteristieken versterken Rondom Schagen ligt een mooi en gaaf open weideland­schap. Dit is onder meer terug te zien in het patroon van linten en buurtschapjes, de steeds wisselende polder­structuur en natuurlijk de karakteristieke Omringdijk. Via een fijnmazig netwerk loop, fiets, of rij je achteloos de polder in en zit je vanuit de stad direct midden in het groen; een grote kwaliteit! Vanuit de analyse van het landschap onderscheiden we drie verschillende landschapskarakteristieken die als een ‘waaier’ rondom Schagen liggen. Om recht te doen aan het waardevolle landschap met zijn lange geschiedenis en ook de landschappelijke kwaliteiten in en rond Scha­gen ook voor de toekomst te borgen stellen we voor om deze landschapskarakteristieken verder te versterken en op te werken. Zo blijft het landschap in Schagen altijd dichtbij. De drie verschillende landschapskarakteristieken die als een ‘waaier’ rondom Schagen liggen zijn het open weidelandschap in het noorden, het kreekruggenland­schap in het oosten en het fijnmazige mozaïeklandschap in het westen. Deze drie landschappen kunnen verder worden versterkt.
72. HET LUWE NOORDEN Het luwe en open, wat lager gelegen, weidelandschap met verre zichten ten noorden van Schagen is een belangrijk gebied voor weidevogels. In de visie blijft dit landschap nadrukkelijk open en leeg.
73. DE LINTEN IN HET OOSTEN Ten oosten van Schagen ligt een weidelandschap met nadrukkelijk oost-west georiënteerde lintbebouwing en terpen op de oude kreekruggen. Nieuwe bomenlanen en linten versterken deze oost-weststructuur.
74. HET WESTEN ALS RECREATIEF MOZAÏEKLANDSCHAP Ten westen van Schagen is door meerdere dijkdoorbra­ken een avontuurlijk mozaïeklandschap ontstaan. We versterken het grillige verkavelingspatroon en het intieme karakter. Dit landschap leent zich uitstekend voor een focus op beleving en gebruik. Kanotochten, avontuurlijke wandelingen langs het water en sport. 5.5.2.3 Zonne-energie Schagen stimuleert het opwekken van duurzame energie op de daken binnen bebouwd gebied. Met name op daken van bedrijven in Lagedijk en Witte Paal ligt veel potentie. Er zijn nog vele daken met zonnepanelen te realiseren.Daarnaast heeft de gemeente ook beleid gemaakt voor zonneparken in het buitengebied, namelijk 'Beleid Zonneparken'.Windturbines zijn voor nu niet wenselijk in de directe omgeving van de stad Schagen, hierin wordt het RES-traject gevolgd. Netwerk van groen/blauwe structuren 5.5.2.4 Groen/blauw raamwerk Een nieuw raamwerk van openbare ruimtes biedt een con­sistent netwerk van groen/blauwe verbindingen. Aan het reeds aanwezige netwerk van straten, landwegen, water­gangen en parken worden nieuwe lagen en verbindingen toegevoegd, die het huidige netwerk nog sterker en robuus­ter maken. De rand van de stad en de groenstructuren in de stad zijn robuust, maar staan onder druk. Nu staat de stad Schagen voor de keuze om te gaan bouwen in de parken en groene stadsrand van Schagen of in het landschap buiten de bebouwde kom. Beiden zijn waardevol en er is nood aan een sterke openbare hoofdstructuur voor Schagen waarin de bestaande kwaliteitsvolle groene ruimtes worden geborgd en verder worden versterkt met nieuwe groen/ blauwe verbindingen. Dit nieuwe groen/blauwe raamwerk draagt tevens bij aan de vermindering van hittestress en stimuleert tot meer sport en beweging. De bestaande structuur wordt aangevuld met nieuwe groen/blauwe verbindingen. De verbinding hebben elk een specifiek karakter: 1) dubbele bomenlanen in het landschap; 2) enkele bomenlaan in combinatie met privétuinen in binnenstedelijk gebied; 3) rietkragen in combinatie met bomen langs sloten; 4) rietkragen in combinatie met struiken langs sloten;5) natuurvriendelijke oevers; 6) zoekgebied voor een bos. Enkele belangrijke nieuwe groen/blauwe verbindingen benoemen we hieronder: Ruimhartige groene verbinding langs de Meersloot, opgespannen tussen het centrum en Muggenburg-Zuid/ open weidegebied ten zuiden van Schagen. De oude trambaan in oost als nieuwe groene verbinding in combinatie met vergroenen van de Zuiderweg. Groene verbinding tussen het centrum van Schagen en de kust via de zuidzijde van bedrijventerrein Lagedijk. Verder uitbouwen van het waternetwerk aan de westzijde van Schagen. Er ligt een kans voor een aaneengesloten kanoroute van het centrum via Muggenburg-Zuid naar recreatieplas ‘De Wiel’ en terug. 5.5.2.5 Rondje Schagen Rondom Schagen ligt een prachtig netwerk van slinge­rende landwegen en strakke stoere dijken. Vanaf deze wegen en dijken wordt een prachtig en uniek zicht geboden op de stadsrand van Schagen. Een voorgrond van hoeves of kerkdorpen wordt afgewisseld met open zichten en langere stadsranden op de achtergrond. Bij de N-wegen zijn de landwegen echter doorbroken. We stellen voor deze landwegen weer aan elkaar te knopen tot een ‘rondje Schagen’. Het ‘rondje Schagen’ rijgt de vele routes en oude linten vanuit de stad aan elkaar en maakt de ‘waaier’ van verschillende landschappen rondom Schagen beter te beleven en te bereiken. 1) Op termijn kan de route vervolledigd worden door de oversteekbaarheid van de N245 ter hoogte van Tjallewallerweg te verbeteren. Tot nader order via de Tolkerdijk. 5.5.2.6 Voet- en fietsverbindingen Schagen heeft een prachtige binnenstad en veel groen binnen de kern. De binnenstad is van oudsher altijd erg ver­weven geweest met het prachtige polderlandschap. In dit plan zetten we in op het versterken en herstellen van deze verwevenheid. De oude routes van Schagen worden als recreatieve en groene route weer belangrijk gemaakt. Denk hierbij aan de oude woonstraten maar bijvoorbeeld ook aan de trambaan. Door in te zetten op de routes versterken we ook de recreatieve verbinding tussen Schagen en het kust­gebied. Het bestaande netwerk wordt verder uitgebouwd met nieuwe verbindingen voor fietsers en voetgangers. 2) Opwaarderen en versterken van fiets- en wandelverbinding tussen het centrum en de kust via Lagedijk/Kop van de Haven 3) Fietsroute langs de Meersloot tussen het centrum (de Laan) en Bonkelaarsdijk (Muggenburg-Zuid) 4) Fietsroute op de voormalige trambaan in Schagen-Oost. 5) Beter bereikbaar maken van de jachthaven ten noorden van sportcomplex Groenoord 6) Creëren van een doorfietsroute dwars door Schagen van Noord naar Zuid, in verbinding met de omgeving.7) Opwaarderen en versterken fiets- en wandelroute langs het Westerpark ter plaatse van de voormalige trambaan. Netwerk van voet- en fietsverbindingen 5.5.3 Auto en spoor 5.5.3.1 Inleiding De hoofdverkeersstructuur van Schagen is georganiseerd in een zogenaamde ladderstructuur. De lange noord-zuid lijnen N245 (Schagerweg) en N241 (oost) zijn te zien als de twee staanders van deze ladder. De ladder heeft in Schagen (slechts) twee sporten (verbindingen): de N248 aan de noordzijde en de Zuiderweg net ten zuiden van het centrum. Deze twee verbindingen zijn dan ook van groot belang voor de hoofdverkeersstromen in en rond Scha­gen. De spoorlijn Alkmaar- Den Helder loopt ook noord zuid en ligt tussen de twee staanders in; de spoorlijn onderbreekt dan ook de sporten van de ladder. Uit de analyse bleek dat met name de Zuiderweg en de Schagerweg vandaag de dag stevige barrières tussen de wijken vormen in het binnenstedelijk gebied van Schagen. De oversteekbaarheid is hier problematisch en zal verbeterd moeten worden en de impact op de leefbaarheid in de aangrenzende woongebieden is aanzienlijk. Daar komt bij dat een soepele verkeersstroming op de Zuiderweg wordt belemmerd door een gelijkvloerse spoorwegovergang, die de Zuiderweg in het centrum doorsnijdt. Bij verdere groei van Schagen zal de barrièrewerking en de impact van de huidige verkeers­structuur op de bebouwde omgeving verder toenemen en zullen de oversteekbaarheid, verkeersveiligheid en de leefkwaliteit verder onder druk komen te staan. Het is dan ook tijd voor Schagen om te transformeren naar een duurzaam en robuust verkeerssysteem dat compatibel is met -en ondersteunend is aan -de verdere ontwikkeling van de stad. In deze visie wordt een eerste verkenning gedaan naar de mogelijkheden hiertoe. Huidig verkeerssysteem + Verkeerstunnel in de Zuiderweg lijkt geen gewenste ontwikkeling omdat de fysieke ruimte niet toereikend is. 5.5.3.2 Opties voor een vernieuwde Zuidelijke randweg Nieuw verkeerssysteem met zuidelijke randweg Schetsmatige ‘knip’ van de Zuiderweg Gemeente Schagen Er is een ontwikkeling gaande om spoorwegovergangen, zoals die bij de Zuiderweg, omwille van verkeersveiligheid op termijn te vervangen door ongelijkvloerse kruisingen, zoals bijvoorbeeld een tunnel. Op het moment dat derge­lijke vraag naar een ongelijkvloerse spoorwegkruising zich in Schagen voordoet, is het van belang om de verschillende opties en de bijbehorende voor- en nadelen voor de positie van een nieuwe ongelijkvloerse spoorwegkruising goed te hebben onderzocht. Er zijn twee opties voorhanden. Ondertunneling van het spoor Een eerste, misschien voor de hand liggende, optie bestaat uit het plaatselijk verdiepen van de huidige Zuiderweg door middel van een tunnel, die alle modi (auto, fiets, voet) bedient. Een verdiepte Zuiderweg bevordert de doorstro­ming van het verkeer op de Zuiderweg. Bijkomend effect zal zijn, zo laat het verkeersmodel zien, dat het doorgaand verkeer nog eerder dan nu via de Zuiderweg, N241 en de N248 rondom Schagen zal rijden. De Zuiderweg zal daardoor fors drukker worden. Dit zet de leefbaarheid van de wijken en voorzieningen rondom de Zuiderweg onder druk. Daarnaast zullen verkeersbewegin­gen binnen het centrumgebied ook veranderen, zo worden de Frans Halsstraat, Cornelis Blaauboerlaan en de Hofstraat aanmerkelijk drukker. Dit zijn allen ongewenste effecten. Maar vooral is er een ruimtelijke beperking van een tunnel (voet, fiets en auto) in de zeer beperkte stede­lijke ruimte. Lange hellingbanen zullen er bovendien voor zorgen dat de barrière van de Zuiderweg verder toeneemt en de leefbaarheid van de omliggende wijken nog verder onder druk komt te staan. Deze optie is daarom niet gewenst. Zuidelijke randweg Een meer structurele en ook wenselijke optie lijkt om een nieuwe zuidelijke route te voorzien buiten het dichtbe­bouwde gebied. Deze zuidelijke omleiding, in combinatie met een ongelijkvloerse kruising met het spoor, kan zowel de Zuiderweg als de Schagerweg sterk ontlasten, wat de oversteekbaarheid van deze wegen ten goede komt en maakt dat de woonbuurten aan weerszijden van deze infrastructuren veel beter dan nu met elkaar verbonden worden. De luchtkwaliteit en geluidsbelasting verbeteren eveneens. Het heeft ook een groot uitvoeringstechnisch voordeel. Een nieuwe autotunnel onder het spoor kan bij de nieuwe randweg zonder verkeershinder worden gerea­liseerd waarna de Zuiderweg kan worden gedegradeerd. De zuidelijke randweg kan daarnaast een rol spelen in de ontsluiting van het nieuwe Muggenburg-Zuid. Het spreekt voor zich dat deze zuidelijke randweg op een kwaliteitsvolle manier ingepast zal moeten worden in het mooie open weidegebied ten zuiden van Schagen. Een eerste mobiliteitsanalyse laat zien dat het belangrijk is om na realisatie van de zuidelijke randweg, de Zuiderweg ter hoogte van het spoor autoluw of autovrij te maken, maar de ongelijkvloerse kruising net het spoor wel voor fietsers/voetgangers (en hulpdiensten) open te houden. Dit is belangrijk omdat ondertunnelingen een aantrekkende werking hebben en verwacht wordt dat dit niet geheel opgevangen zal worden door de zuidelijke randweg. Deze ingreep schept tevens kansen voor herontwikkeling rondom de spoorzone. De uitkomsten van de verkenning vragen om meer onderzoek. Dit zal dan ook los van deze omgevingsvisie verder worden opgepakt. In de paragraaf ‘Zuiderweg als groene stadslaan’ gaan we verder in op de ruimtelijke kansen en beperkingen van een nieuwe Zuiderweg. 5.5.3.3 Parkeerstrategie Een passende parkeerstrategie zoekt de balans tussen een goede autobereikbaarheid van Schagen en een aantrekkelijk centrumgebied met een hoge kwaliteit van de openbare ruimte. Om de bereikbaarheid van het centrum voor de automo­bilist goed te blijven waarborgen biedt de stadsgarage of parkeerhub een passende uitkomst voor een stad van dergelijke omvang. Compacte parkeervoorzieningen op loopafstand van het centrum en goed bereikbaar vanaf de provinciale wegen. Twee nieuwe stadsgarages op loopafstand van het centrum en goed bereikbaar vanaf de provinciale wegen verlichten zowel de auto- zoekbewe­gingen als de parkeerdruk in het centrum. In het centrum wordt kort parkeren op specifieke plekken mogelijk, maar staat een hoogwaardige openbare ruimte die nog aantrek­kelijker is voor winkelend publiek, terrassen en verblijven voorop. Nieuwe stadsgarages bieden de mogelijkheid om het cen­trum autoluwer te maken. Hierdoor kunnen de belangrijke publieke ruimtes in het centrum grondig worden opge­waardeerd. Het centrumgebied wordt groener en krijgt meer focus op verblijven. Het wordt aantrekkelijker voor bezoekers om met de fiets en/of te voet naar het centrum te komen en te verblijven. Ook de wandeling vanuit het trein- en busstation wordt aantrekkelijker, waardoor de nabijheid van de OV-knoop beter wordt benut. Met het oog op de mogelijke ontwikkeling richting een ongelijkvloerse kruising in de Zuiderweg en de daarmee samenhangende knip wordt voorgesteld om in te zetten op twee stadsgarages; één aan elke zijde van het spoor. Aan de westzijde van het spoor is ruimte voor een stads­garage op het huidige parkeerterrein langs de Julianalaan (zie hoofdstuk 5.5.5.2.1 “Een aantrekkelijk centrum”). Aan de oostzijde van het spoor is een zoekgebied aangeduid. Hier is de beschikbare ruimte beperkter, mogelijke opties zijn het verdiepen van het huidige P+R terrein, of als onderdeel van een herontwikkeling van de noordrand van bedrijventerrein “Witte Paal”. De voordelen die dit oplevert voor de kwaliteit van de openbare ruimte in het centrum wordt beschreven in hoofdstuk 5.5.5.2.1 “Een aantrekkelijk centrum”. Recent is een verkeersplan voor de stad Scha­gen opgemaakt waarin Schagen eerste stappen neemt in het autoluwer maken van het centrumgebied. Hiermee wordt toegewerkt naar de ambitie voor een aantrekkelijke openbare ruimte gericht op kwalitatief verblijven. Om de bereikbaarheid van het centrum voor de automobilist wel te blijven waarborgen stellen we voor op twee plekken de mogelijkheden te onderzoeken voor nieuwe stadsgara­ges. Dit zijn locaties op loopafstand van het centrum en goed bereikbaar vanaf de provinciale wegen. Locatie één: huidig parkeerterrein langs de Julianalaan, locatie twee: zoekgebied rondom Zuiderweg oostzijde spoor. Parkeerstrategie voor het centrum; twee nieuwe stadsgarages en een autoluw historisch centrum. 5.5.4 Zes stadsprojecten 5.5.4.1 Inleiding De zes stadsprojecten In deze paragraaf komen de deelstudies van de stads­projecten aan bod. We laten zien welke kansen er in de verschillende deelgebieden liggen, maar ook welke uitdagingen ofwel bedreigingen er zijn. In de deelstudies staat naast de ruimte ook het programma centraal. Wat is de mogelijke plancapaciteit of het laadvermogen van de projecten? Welk programma is hier passend en welke identiteit/ karakter en dichtheid zijn passend voor dit project? De zes stadsprojecten zijn uitgewerkt tot ruimtelijke voorstellen met een indicatie van een bijbeho­rende plancapaciteit. Deze voorstellen zijn niet in beton gegoten; eerder zijn ze bedoeld om te inspireren en te tonen waar en hoe gekomen kan worden tot kwalitatieve versterking, verdichting en groei van Schagen.
75. Een aantrekkelijk centrum,
76. Zuiderweg als groene stadslaan;
77. Een levendig en divers Lagedijk.
78. Groen wonen in het Westerpark.
79. Landschappelijk wonen in Muggenburg-Zuid
80. Een nieuwe stadsrand voor Schagen-Oost 5.5.4.2 Adaptief programmeren Deze omgevingsvisie gaat behalve over ruimte ook voor een belangrijk deel over programma. Het programma staat niet volledig vast en zal zich gedurende de vervolgstap­pen nog verder uitkristalliseren. Het is moeilijk om de toekomst over 5 jaar te voorspellen, laat staat voor de aankomende 10 of 20 jaar vooruit. Daarom werken we met adaptief programmeren: afhankelijk van de huidige cijfers en monitoring zetten we elke keer kleine stapjes vooruit. Als blijkt dat bijvoorbeeld de woningmarkt goed en gezond is, werken we weer verder aan de toekomst, elke keer een stapje vooruit. De omogevingsvisie vervult hierin een onderzoekende en initiërende rol. Het programma heeft binnen de omgevingsvisie een wat paradoxale rol: het programma is aanleiding om na te denken over vernieuwing en transformatie. Door potenti­ële bouwlocaties in beeld te brengen ontstaat inzicht in de kansen en mogelijkheden. Tegelijkertijd moet er een zekere losse relatie zijn tussen de visie en het concrete programma. Dit programma kan immers ook veranderen en verdwijnen terwijl de omgevingsvisie blijft bestaan. Kortom het is van belang om mee te kunnen bewegen met ontwikkelingen, door niet te doen of de toekomst al vastligt, maar een stap voor stap aanpak te hanteren. En daarmee ruimte creëren om te kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen en veranderende inzichten. Dit sluit ook goed aan op de ambities van adaptief program­meren zoals het geformuleerd is het KWK. Hierin wordt gesteld dat om te zorgen voor voldoende woningbouwpro­ductie én zorgvuldig ruimtegebruik, het van belang is dat de woningprogrammering niet star is, maar realistisch, flexibel en ruimte biedt om te anticiperen op veranderin­gen in de vraag of goede kansen die zich voordoen. 5.5.4.3 Waar zit de ruimte? De contouren van het “Bijzonder Provinciaal Landschap” liggen strak rond Schagen. Dat zou betekenen dat er voor Schagen nog maar één manier is om haar groei op te vangen: binnenstedelijk. De gemeente gaat samen met de provincie in 2024 een vervolg op het verkenningstraject aan waarbij gekeken wordt of het mogelijk is de huidige BPL status geen belemmering te laten zijn voor de verdere ontwik­keling van de stad Schagen. Ook het KWK (regionaal kwalitatief woningbouwprogramma) heeft als uitgangs­punt dat bouwen in en aan de kernen de norm is: dus binnenstedelijk. Echter met een belangrijke toevoeging: mocht binnenstedelijk niet mogelijk zijn dan wordt gezocht naar ruimte aan de randen van de kernen. In deze studie onderzoeken we wat binnenstedelijk mogelijk is. We doen dat wel binnen een belangrijke voorwaarde; de voorwaarde van een leefbare stad. Het kan immers niet de bedoeling zijn om alle lege plekken binnen de huidige contour vol te bouwen, want wonen in Schagen moet aangenaam blijven en er moeten rustige buurten met voldoende groen blijven. De bestaande open­bare ruimten en het groen in de stad moeten behouden blijven om goed te kunnen leven in de stad. Dat is ook hoe we aan deze projecten hebben gewerkt; stevig verdichten waar het kan, maar geen ‘gaten vullen’. We vergroenen waar nodig, denken aan water en voetpaden; alles wat de stad ook op termijn aangenaam en leefbaar houdt. De studie is dus in eerste instantie gericht op de kansen voor verdichting binnen de rode contour en in tweede instantie op de kansen in de randen van Schagen. We bespreken in dit hoofdstuk in het totaal zes stadspro­jecten. Vier daarvan zijn binnenstedelijke stadsprojecten en twee daarvan liggen buiten de huidige rode contour. 5.5.5 Binnenstedelijke stadsprojecten 5.5.5.1 Inleiding In deze omgevingsvisie zijn de mogelijkheden voor verdich­ting binnen de bestaande bebouwde contour onderzocht. De mogelijkheden voor binnenstedelijke verdichting zijn zeer beperkt. De locaties die wel in deze visie aangemerkt zijn als verdichtingslocaties zijn te zien als aanvullend op de projecten die al in de pijplijn zitten (zie dynamiek­kaart). Op basis van de analyse, terreinbezoeken, eigendomssituaties en input van gemeente en provincie zijn verschillende locaties aangeduid. Deze zijn beoordeeld op de mogelijkheden voor integrale kwaliteitsverbetering (win-win situatie) ter plaatse. Dus, lukt het om naast verdichting, transformatie of vernieuwing ook kwaliteit voor de omgeving toe te voegen en past het binnen de ambities uit de visie. Zijn het kortom zowel kwalitatieve als kansrijke binnenstedelijke stadsprojecten? Slechts een viertal locaties past binnen deze criteria. Deze vier locaties zijn verder onderzocht op mogelijke kansen en geschatte plancapaciteit. De potentiële binnenstedelijke stadsprojecten zijn:
81. Een aantrekkelijk centrum;
82. Zuiderweg als groene stadslaan;
83. Een levendig en divers Lagedijk;
84. Groen wonen in het Westerpark. De binnenstedelijke stadsprojecten 5.5.5.2
85. Een aantrekkelijk centrum 5.5.5.2.1 Inleiding Het centrumgebied van de stad Schagen is van groot belang voor de hele gemeente. Vanwege het gebrek aan voorzieningen in zowel de omringende wijken als in de ruimere regio vervult het centrum feitelijk een dubbelrol. Dagelijkse boodschappen, winkelen, horeca, publieke voorzieningen en verschillende scholen komen hier samen in een levendig en aantrekkelijk stadshart. Bij dergelijke concentratie van voorzieningen is een goede organisatie van verke