z §2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., Nr 90, poz. 594 z póź. zm.) w brzmieniu przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2012r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wskazując na powyższe, apelujący wniósł o zmianę punktu
st.1 pkt25 w związku z §2ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – w kwocie 148 złotych, w tym kwota 28 złotych z tytułu podatku VAT. Tymczasem stosownie do treści §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2012r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2012r., poz 150) – do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Rozporządzenie zmieniające, o którym mowa powyżej, weszło w życie w dniu 25 lutego 2012r., a bezspornie w tym czasie przedmiotowa sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym jako Sądem I instancji. Tym samym koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należało przyznać i nakazać wypłacić w
z §2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., Nr 90, poz. 594 z póź. zm.) w brzmieniu przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 lutego 2012r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – w kwocie 4428 zł , w tym kwota 828 zł podatku VAT. W takim też zakresie na skutek uwzględnienie apelacji powoda, na podstawie art. 386§1 kpc Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2., podwyższając przyznaną pełnomocnikowi z urzędu powoda kwotę (w tym kwotę podatku VAT) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi. W pozostałym zakresie apelacja powoda nie podlegała uwzględnioniu. Wbrew zarzutowi apelującego, Sąd Okręgowy dokonał właściwej interpretacji przepisów prawa materialnego art.23 kc, art.24 kc w związku z art. 110§2 kkw i art.3 Konwencji o ochronie praw człowieka oraz art.448 kc. Bezspornym jest, że pozwany naruszył normy prawne poprzez umieszczenie powoda w celi o powierzchni mniejszej niż 3 m 2 na osobę. Stąd też działania pozwanego uznane zostały przez Sąd Okręgowy za bezprawne i jako takie naruszające przepisy art. 24 kc w zw. z art. 448 § 1 kc. Trafnie jednak Sąd I instancji wskazał, odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w uchwale z dnia 18 października 2011 r. III CZP 25/2011, że by ocenić naruszenie dobra osobistego powoda w postaci prawa do godności i prywatności w opisanej sprawie należy brać pod uwagę także szereg innych czynników. Na akceptację zasługuje bowiem stwierdzenie, że „na konkretne warunki uwięzienia składają się różne parametry, którymi między innymi jest powierzchnia pomieszczenia przypadająca na jedną osobę, dostęp światła i powietrza, infrastruktura sanitarna, warunki spania i jedzenia lub możliwość przebywania poza celą. W niektórych wypadkach ocena odpowiednich warunków wymaga uwzględnienia indywidualnych cech osadzonego, takich jak wiek lub stan zdrowia”. W istocie bowiem przyjęcie, że już samo naruszenie norm określonych w art. 110§2 kkw, automatycznie powoduje naruszenie dobra osobistego w postaci godności osobistej powoda, wyłączałoby uwzględnienie pozostałych występujących w sprawie okoliczności. Ponadto należało mieć na względzie obowiązującą w doktrynie prawa oraz w orzecznictwie dominującą koncepcję, która wskazuje na konieczność rozumienia dóbr osobistych w kategoriach obiektywnych. Dokonując zatem oceny, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, należy odnieść się do poglądów panujących w społeczeństwie, posługiwać się wzorcem przeciętnego obywatela. Wszelkie rozważania o naruszeniu lub stanie zagrożenia są dokonywane pod kątem skutków, jakie wywołują one w świecie zewnętrznym. Ocena, czy w konkretnej sytuacji nastąpiło naruszenia dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości, a więc subiektywnej oceny zainteresowanego. Kryteria oceny muszą być poddane obiektywizacji, trzeba w tym zakresie uwzględnić odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, a zasługujące na akceptację normy postępowania, w tym normy obyczajowe wynikające z tradycji (tak: wyrok z 11 marca 1997r., III CKN 33/97, OSNC 6-7/93/97; uchwała siedmiu sędziów z 16 lipca 1993r., I PZP 28/93, OSNC1/2/94). Reasumując, o dokonaniu naruszenia dobra osobistego decyduje obiektywna ocena konkretnych okoliczności, nie zaś subiektywne odczucie osoby zainteresowanej. Bezspornie powód dochodzi ochrony z tytułu naruszenia jego godności osobistej. Jednocześnie ewenementem przedmiotowej sprawy jest - na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji – to, że powód poszukując ochrony prawnej w zakresie naruszenia dóbr osobistych wskazał, że nawet w jego subiektywnym odczuciu warunki, w których przebywał nie miały negatywnego wpływu na sferę jego psychiki, gdyż nie odczuwał żadnych lęków ani depresji z powodu warunków panujących w celi. Stosując jednakże także obiektywną ocenę dokonania naruszenia dobra osobistego powoda, odwołując się do innych okoliczności sprawy, słusznie Sąd Okręgowy podniósł, że mimo bezprawności działania pozwanego, godność osobista powoda nie został naruszona. Nie zgłaszał on podczas całego pobytu w Zakładzie Karnym nr(...) w Ł., żadnych skarg, uwag odnośnie odbywanej kary pozbawienia wolności. Ponadto podzielić należy argumentację Sądu I instancji, że takie okoliczności, jak fakt przebywania powoda w zakładzie typu półotwartego, umożliwiający mu przebywanie poza celą w ciągu dnia, odbywanie przez powoda codziennych spacerów, wykonywaną pracę poza celą, a także dodatkowo możliwość udziału w spotkaniach w kaplicy, korzystania z boiska, sali gimnastycznej i biblioteki, w efekcie łagodziło istotnie ewentualne negatywne skutki, jakie mogły powstać dla powoda z powodu przeludnienia w zajmowanej celi, co zresztą znalazło odzwierciedlenie także w subiektywnym odczuciu powoda wskazanym powyżej. Bez wątpienia należy też stwierdzić, że działania pozwanego, wynikające z sytuacji więziennictwa, której skutkiem było przeludnienie w celach skazanych, nie były ukierunkowane na naruszenie dóbr osobistych powoda. Reasumując, zgodzić się należy z oceną Sądu I instancji, iż pomimo bezprawności działania pozwanego, żadne z dóbr osobistych powoda nie zostało naruszone. W konsekwencji stwierdzić należy, że prawidłowa wykładnia art.23 kc, art.24 kc w zw. z art.110§2 kkw i art.3 Konwencji o ochronie Praw Człowieka, która doprowadziła Sąd I instancji do stwierdzenia braku krzywdy po stronie powoda w rozumieniu art.448 kc, uzasadniała oddalenie roszczenia powoda w zakresie żądanego zadośćuczynienia. Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania, na podstawie art.385 kpc Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego w zakresie zasądzonych od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art.98 kpc, mając na uwadze zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika procesowego pozwanego ustalono na podstawie §11 ust.1 pkt 25 w zw. z §13 ust.1 pkt 2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz.U. z 2002r., Nr 90, poz. 594 z póź. zm.) Natomiast o kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2010.90.594) i nakazał wypłacić je adwokatowi Z. M. ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Łodzi w kwocie 148 złotych, w tym kwota 28 złotych z tytułu podatku VAT (§11ust.1 pkt25 w zw. z §2ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz.U. z 2002r., Nr 90, poz. 594 z póź. zm).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.