Przepis ten wymienia dwie podstawy zabezpieczenia: istnienie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Obie te postawy muszą występować kumulatywnie, a brak tych podstaw lub ich niewykazanie skutkuje oddaleniem wniosku o udzielenie zabezpieczenia. W ocenie Sądu Okręgowego nie można w rozpoznawanej sprawie uznać, że uczestnikowi M. R.
Przypomnieć należy w tym miejscu, iż uczestnik złożył wniosek o zabezpieczenie roszczenia w toku prowadzonego postępowania ze skargi uczestnika na orzeczenie referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2012 roku w przedmiocie zmian we wpisie, dokonanych na podstawie aneksu nr (...) z dnia 15 grudnia 2011 r. do umowy spółki jawnej, dotyczących m.in. zmian w sposobie reprezentacji spółki. Jako przedmiot zabezpieczenia – we wniosku z dnia 16 sierpnia 2012 roku – uczestnik wskazał, że wnosi o zabezpieczenie roszczenia procesowego, określając to roszczenie procesowe jako „żądanie oddalenia wniosku J. D.
– jak wskazał to uczestnik we wniosku o zabezpieczenie – z powołaniem się na postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I ACa 692/12 i przywołane tam poglądy doktryny, nie jest interpretowane w sposób jednolity. W doktrynie postuluje się szerokie rozumienie pojęcia roszczenia, które podlegałoby ochronie w ramach zabezpieczenia, tj. nie tylko jako roszczenie w materialnoprawnym ujęciu, lecz jako każde uprawnienie doznające ochrony prawnej, sytuację prawną danego podmiotu lub też roszczenie procesowe, będące przedmiotem ewentualnego postępowania cywilnego, w związku z którym złożono wniosek o zabezpieczenie. Przyjęcie koncepcji roszczenia procesowego nie prowadzi jednak do pomniejszenia znaczenia prawa podmiotowego jako przedmiotu ochrony prawnej w postępowaniu zabezpieczającym ( por. tak. T. Ereciński w Komentarzu do Kodeksu postępowania cywilnego, Wydawnictwo Prawnicze Lewis – Nexis, Warszawa 2007, t.III, s. 420, Dariusz Zawistowski, Komentarz do art.
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego [w:] Dariusz Zawistowski, Postępowanie zabezpieczające, Oficyna, 2007; Tomasz Spyra, Komentarz do art.
Kodeksu postępowania cywilnego LEX/el 2005, [w:] T. Spyra, Komentarz do ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw). Samo roszczenie jest natomiast definiowane w nauce prawa jako możliwość żądania świadczenia polegającego na działaniu lub zaniechaniu. Jako podmiot, który może uzyskać zabezpieczenie, wskazuje się osobę uprawnionego jako stronę czynną w postępowaniu zabezpieczającym. Będzie to każdy podmiot występujący przed sądem z określonym roszczeniem (tak też: Komentarz do ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, T. Spyra, Lex/el.2005; Postępowanie zabezpieczające, Z. Knypl, Currenda 2006). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że uczestnik wniósł o zabezpieczenie jego żądania oddalenia wniosku o wpis, złożonego przez J. D.
k.p.c., a tym samym nie podlega ochronie na gruncie postępowania zabezpieczającego. Żądanie to nie jest skierowane do drugiej strony postępowania, nie służy też ochronie żadnego roszczenia procesowego uczestnika przeciwko wnioskodawcy tj. żądania, którego można by dochodzić w postępowaniu sądowym. Takim żądaniem nie jest bowiem żądanie oddalenia wniosku o wpis. Odnosząc się do wywodów skarżącego zawartych we wniosku o udzielenie zabezpieczenia nie sposób – w świetle wyżej zaprezentowanej argumentacji - zgodzić się ze skarżącym, iż szerokie rozumienie pojęcia „ roszczenia” w rozumieniu art.
k.p.c, w tym jako roszczenia procesowego uzasadnia przyjęcie, że również „żądanie kontroli określonego orzeczenia sądu lub innego organu sadowego, w tym takie jak skarga na czynność referendarza sądowego„ – może być rozpatrywane w kategorii roszczenia procesowego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kontrola wydanego w sprawie przez referendarza sądowego orzeczenia następuje wskutek wniesienia skargi na powyższe orzeczenie. Skarga taka została przez uczestnika – jak wynika z akt sprawy – wniesiona. Trafnie Sąd I instancji odwołując się do treści przepisów art. 518 1 § 3a k.p.c wskazał, że w postępowaniu rejestrowym o wpis do Krajowego Rejestru Sądowego – w razie wniesienia skargi na orzeczenie referendarza zarządzające wpis, pozostaje ono w mocy do chwili rozpoznania skargi przez sąd rejonowy rozpoznający sprawę jako sąd pierwszej instancji oraz że przepis art. 12 ust 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ( Dz. U Nr 168 z 2007 roku, poz. 1168 ze zm. ) jako regułę wskazuje, iż dane wpisane do rejestru nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zmiana czy wykreślenie dokonanego wpisu – jest możliwa zatem co do zasady tylko w ramach postępowania toczącego się na skutek skargi. W sprawie nie zachodzą bowiem przewidziane w art. 12 ust 2 i 3 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wyjątki dopuszczające usunięcie przez sąd rejestrowy z urzędu wpisu. Uznanie, że zgłoszone przez uczestnika w postępowaniu rejestrowym żądanie oddalenia wniosku o zmianę wpisu - nie stanowi roszczenia w rozumieniu art.
k.p.c., a tym samym nie podlega ochronie na gruncie postępowania zabezpieczającego – skutkowało oddaleniem wniosku uczestnika o udzielenie zabezpieczenia. W konsekwencji, Sąd Okręgowy na podstawie art. 13 § 2 k.p.c w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 385 k.p.c oddalił zażalenie jako nieuzasadnione. Z uwagi na fakt, że orzeczenie o kosztach następuje w orzeczeniu kończącym sprawę zaś postępowanie o udzielenie zabezpieczenia ma charakter uboczny - o kosztach postępowania zażaleniowego orzekać będzie Sąd merytorycznie orzekający sprawie. Brak było więc podstaw do zamieszczania orzeczenia dotyczącego tego przedmiotu w niniejszym postanowieniu. SSO A. Kądziołka SSO A. Woźniak SSO A. Budzyńska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.