Sygn. akt IV KK 46/13 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) Protokolant Danuta Bratkrajc w sprawie E. P. uniewinnionej od zarzutu popełnienia czynu z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2013 r., kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego E. Ż. od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 25 września 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w N. T z dnia 31 maja 2012 r., I. oddala kasację; II. zasądza od oskarżyciela posiłkowego E. Ż. na rzecz E. P. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym; III. obciąża oskarżyciela posiłkowego kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. UZASADNIENIE E. P., subsydiarnym aktem oskarżenia, w trybie art. 55 § 1 k.p.k., wniesionym przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego E. Ż., oskarżona została o popełnienie przestępstwa z art. 23 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do 2 informacji publicznej- Dz. U. Nr 112, poz. 1158 ze zm. (dalej: u.d.i.p.). Sąd Rejonowy w N., wyrokiem z dnia 31 maja 2012r., skazał ją za to przestępstwo na karę samoistnej grzywny z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, Sąd Okręgowy w N. w dniu 25 września 2012r., po rozpoznaniu apelacji obrońcy, zmienił zaskarżony wyrok, uniewinniając E. P. od popełnienia zarzucanego jej czynu. Kasację od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, podnosząc w niej zarzuty:
- rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 23 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 61 ust. 1, art. 78 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 24 ust. 2, 4 i 5 ustawy z dnia 17 maja 1989r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne;
- rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k.;
- rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 458 k.p.k. w zw. z art. 418 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu zbliżonym do oczywistego, skutkującym jej oddalenie. Zgodnie z art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym tylko w wypadkach określonych w art. 435 k.p.k., art. 439 k.p.k. i art. 455 k.p.k. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyjątki skutkujące rozszerzenie granic skargi.
- Odnosząc się do pierwszego zarzutu obrazy prawa materialnego, wskazać należy, że zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na treść orzeczenia. Co należy 3 rozumieć pod pojęciem „rażącego naruszenia prawa”, ustawa nie wyjaśnia, niemniej nie budzi wątpliwości, że chodzi tu o rozstrzygnięcie sprawy w sposób oczywisty i bezsprzeczny wbrew treści normy prawnej, której wykładnia jednoznacznie pozwala przyjąć określony sposób rozwiązania sprawy, nie dając podstaw do zaakceptowania innych alternatywnych stanowisk. W przypadku zaistnienia uzasadnionej możliwości rozbieżnego zinterpretowania takiej normy, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Zastosowanie, na przykład przez sąd rozpoznający środek odwoławczy, odmiennej niż przyjętej przez sąd I instancji, ale znajdującej racjonalne uzasadnienie wykładni przepisu, nie będzie zatem dawać podstaw do twierdzenia, że któryś z tych sądów dopuścił się naruszenia prawa w sposób rażący, przyjmując oczywiście, że obie wykładnie, poparte odpowiednią argumentacją, zasługują na akceptację. Rażące naruszenie prawa wystąpić może jedynie w przypadku, gdy organ stosujący to prawo dokona wykładni ewidentnie błędnej. W przypadku uzasadnionych różnic interpretacyjnych nie sposób uznać, że obraza prawa, jeżeli w ogóle wystąpiła, osiągnęła stopień określany jako rażący. Stanowisko takie znajduje swoje odzwierciedlenie w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 1995r. (sygn. W 9/94, OTK 1995/1/20, Lex nr 25545), postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2009r. (sygn. V KK 410/08, Lex nr 486532), postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 lipca 2010r. (sygn. II KK 27/09, Lex nr 603919). Analizując niniejszą sprawę, stwierdzić wolno, że zarówno wykładnia prawa przeprowadzona przez sąd a quo, jak również przez sąd ad quem zasługiwały co do zasady na aprobatę. Żaden z tych sądów nie dopuścił się jaskrawego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa materialnego, które legło u podstaw już to najpierw wyroku skazującego, już to później uniewinniającego. Przeciwnie, sądy obu instancji, stosując reguły prawidłowej wykładni, umotywowały swoje zapatrywania prawne w sposób wszechstronny i wyczerpujący, odpowiadający ustawowym wymogom.
- Niezasadnym okazał się również zarzut drugi. W sprawie nie sposób jest podzielić stanowiska skarżącego, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie sprostało wymaganiom stawianym w art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. Postępowanie odwoławcze przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a 4 uzasadnienie zaskarżonego wyroku należy ocenić jako kompleksowe i wnikliwe. Nie sposób również podważać, w realiach niniejszej sprawy, prawidłowości decyzji sądu odwoławczego o nieuwzględnieniu wniosków dowodowych w postępowaniu odwoławczym, a co za tym idzie doszukiwać się naruszenia art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. Skarżący nie ma także racji, utrzymując że miało miejsce naruszenie art. 410 k.p.k., albowiem sąd ad quem rozstrzygnął sprawę w oparciu o pełnię materiału dowodowego. Niesłuszny był również zarzut naruszenia art. 366 § 1 k.p.k., dotyczący niewłaściwego prowadzenia rozprawy, albowiem materiał dowodowy jawił się jako kompletny, a wszystkie istotne okoliczności w sprawie były przedmiotem rozpoznania sądu odwoławczego, czego świadectwem jest treść motywacyjnej części wyroku uniewinniającego. W związku z tym, w sprawie nie mogło być również mowy o uchybieniu zasadzie swobodnej oceny dowodów z art. 7 k.p.k.
- Odnosząc się do ostatniego zarzutu, zważyć należy, że nie został on w najmniejszym nawet stopniu uprawdopodobniony. Stąd nie sposób było uwzględnić twierdzeń skarżącego o naruszeniu w tym kontekście art. 458 k.p.k. w zw. z art. 418 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., albowiem w sprawie brak było jakichkolwiek danych dających podstawy do uznania, że do istotnych różnic pomiędzy ustnymi motywami wyroku a jego pisemnym uzasadnieniem rzeczywiście doszło. Poza tym to pisemne uzasadnienie jest dokumentem sprawozdawczym z przebiegu procesu i to na podstawie tego dokumentu można prześledzić tok procesu i rozumowanie sądu. Zarzuty czy to apelacyjne, czy kasacyjne powinny więc odnosić się do treści pisemnego uzasadnienia, a nie do ustnych motywów, których w przeważającej mierze nie da się zweryfikować. W ustnych motywach wyroku sąd podaje tylko najważniejsze powody rozstrzygnięcia, a więc przedstawia swoje stanowisko w sposób ogólny, skrótowy i okrojony. Dokumentem przedstawiającym rozumowanie sądu w sposób pełny i kompleksowy jest pisemne uzasadnienie wyroku. W podsumowaniu trzeba stwierdzić: jeżeli sens danego przepisu może być rozumiany w różny sposób, oczywiście przy stosowaniu reguł prawidłowej wykładni prawa, to opowiedzenie się przez sąd za jedną z dopuszczalnych interpretacji i właściwe uargumentowanie swojego stanowiska nie 5 sposób oceniać co do zasady w płaszczyźnie „rażącego naruszenia prawa”, o którym mowa w art. 523 § 1 k.p.k.
- Na podstawie art. 640 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r., poz. 461) zasądzono od oskarżyciela posiłkowego E. Ż. na rzecz E. P. kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów obrony w postępowaniu kasacyjnym. Na podstawie art. 640 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., kosztami postępowania kasacyjnego obciążono oskarżyciela posiłkowego.