i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i w sposób rażący narusza interesy konsumentów, gdyż wyłącza możliwość domagania się przez konsumenta zwrotu wartości niewykorzystanych przez niego świadczeń bez względu na jakiekolwiek okoliczności, w szczególności bez względu na wysokość rzeczywiście poniesionych przez pozwaną kosztów w związku z niezrealizowaniem umowy. Podał, iż cena imprezy stanowi ekwiwalent świadczenia drugiej strony, który powinien być zwrócony w części niewykorzystanej. Kwestionowany zapis ma na celu zdezorientowanie konsumenta, co do jego praw i obowiązków, co niewątpliwie należy uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami. Nadto w sposób bezprawny ogranicza możliwość dochodzenia przez konsumenta zwrotu uiszczonej opłaty za świadczenia niespełnione w całości lub w części, jeśli konsument zrezygnuje w wykonania umowy. Podał, iż klauzule o treści tożsamej z przedmiotową są wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych. Sprawie została w Sądzie Okręgowym w Warszawie-Sądzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów nadana sygnatura akt XVII AmC 1169/11. Pozew wraz pouczeniem o obowiązku wniesienia odpowiedzi na pozew w terminie 14 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem wydania wyroku zaocznego (k.9), został doręczony pozwanej spółce w dniu 12 kwietnia 2012 r., co jednoznacznie wynika z treści zwrotnego poświadczenia odbioru (k. 10). Czternastodniowy termin na wniesienie odpowiedzi na pozew upływał zatem w dniu 26 kwietnia 2012 r. Do Sądu Okręgowego wpłynęło pismo pozwanej (...) sp. z o.o. datowane na 26 kwietnia 2012 r., oznaczone jako odpowiedź na pozew do sprawy o sygn. akt XVII AmC 1169/11 doręczony, według twierdzenia pozwanej, w dniu 13 kwietnia 2011 r. Pismo to zostało nadane w urzędzie pocztowym listem poleconym w dniu 27 kwietnia 2012 r., co wynika z poświadczonych kopii potwierdzenia nadania (k. 33) i pisma reklamacyjnego (k. 35). W odpowiedzi na pozew pozwany domagał się oddalenia powództwa i zasądzenia kosztów procesu. Zarzucił, iż powód nie wykazał, iż do jego celów statutowych należy ochrona konsumentów, stwierdził, iż ww. ogólne warunki nie zawierają w punkcie VII.4 postanowienia o treści wskazanej w pozwie. Nadto podał, iż kwestionowana klauzula nie jest klauzulą abuzywną. Z uzasadnienia ww. stanowiska procesowego wynikało jednak, iż dotyczy ono pozwu o uznanie za niedozwolone i zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia zawartego w pkt VII.4 wzorca umownego o nazwie „ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro (...)” o treści: „Biuro ma obowiązek zwrotu części lub całości wpłat w ciągu 14 dni od daty uznania reklamacji. Od zwracanych kosztów nie przysługują odsetki”. Z powyższego wynika, iż pozwany zajął stanowisko procesowe i przedstawił merytoryczne argumenty na jego poparcie w zakresie zupełnie innego postanowienia wzorca niż to, które było kwestionowane w pozwie. Powód ustosunkowując się do ww. odpowiedzi na pozew, pismem z dnia 3 listopada 2011 r. (k. 37) podtrzymał żądanie pozwu i wskazał jednocześnie, że zakwestionowane postanowienie zawarte jest, nie jak omyłkowo podano w pozwie w pkt VII.4, a w punkcie VIII.4 wzorca umownego. Odniósł się także w kilku zdaniach merytorycznie do argumentów pozwanej dotyczących postanowienia wzorca, o którym była mowa w odpowiedzi na pozew, a nie do tego, który był powołany w pozwie. W piśmie z dnia 9.11.2012 r. (k.58) pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Sąd Okręgowy wyznaczył rozprawę na 15 czerwca 2012 r., na którą żaden z pełnomocników stron nie stawił się, mimo prawidłowego powiadomienia o terminie. Nie były składane wnioski o odroczenie rozprawy. Po jej przeprowadzeniu Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 15 czerwca 2012 r. uznał za niedozwolone i zakazał wykorzystywania w obrocie z konsumentami (...) sp. z o.o. w W. postanowienia wzorca umowy o treści: „Niewykorzystanie któregokolwiek ze świadczeń przez Uczestnika pomimo możliwości skorzystania z nich nie upoważnia do zwrotu zapłaconej kwoty", oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania, zarządzając jednocześnie publikację prawomocnego wyroku w Monitorze Sądowym i Gospodarczym na koszt pozwanego (...) sp. z o.o. w W.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o stan faktyczny, ustalony w sposób następujący: (...) sp. z o.o. w obrocie z konsumentami posługuje się wzorcem umownym „Ogólne warunki uczestnictwa w imprezach turystycznych organizowanych przez Biuro (...)”, który pkt V. 1 zd. 2 stanowi: „Niewykorzystanie któregokolwiek za świadczeń przez Uczestnika pomimo możliwości skorzystania z nich nie upoważnia do zwrotu zapłaconej kwoty". Przed przystąpieniem do analizy powyższego zapisu umownego Sąd Okręgowy zważył, że powód posiada legitymację procesową w niniejszej sprawie w oparciu o art. 479 38 k.p.c. Następnie, badając przesłanki art.
Sąd I instancji uznał, iż przedmiotowe postanowienie wzorca umowy nie dotyczy głównych świadczeń stron umowy. Nie budziło także wątpliwości Sądu Okręgowego, że konsumenci nie mieli wpływu na treść zakwestionowanej klauzuli, a zatem należało uznać, że nie była ona z nimi uzgadniana indywidualnie. Rozstrzygając zaś problem, czy zakwestionowane przez powoda postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy uznał, iż z taka sytuacja ma miejsce. Sąd I instancji po wyjaśnieniu co rozumie pod pojęciem naruszenia dobrych obyczajów i rażącego naruszenia interesów konsumenta w świetle treści art.
stwierdził, że za sprzeczne z dobrymi obyczajami i za rażąco naruszające interesy konsumenta uznać trzeba postanowienie umowne, które w swojej treści wyłącza obowiązek zwrotu konsumentowi uiszczonej zapłaty za świadczenie nie spełnione w całości lub w części. W sytuacji bowiem, gdy konsument wcześniej uiścił opłatę za świadczenie, które nie będzie spełnione przez pozwanego należny jest mu zwrot odpowiedniej części i wynika to zdaniem Sądu Okręgowego z faktu, iż roszczenie pieniężne jest świadczeniem podzielnym (art. 379 § 2 k.c.), a umowa o organizację usług turystycznych jest umową wzajemną. Zgodnie zaś z art. 487 § 2 k.p.c. obie strony zobowiązane są świadczyć w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej. Sąd Okręgowy uznał, iż powołany w pozwie zapis w rozdziale pkt V. 1 zd 2 wzorca umownego oznacza generalne wyłączenie prawa żądania zwrotu za świadczenie niewykorzystanie przez konsumenta, a takie wyłączenie praw konsumenta od przysługujących mu roszczeń oznacza zwolnienie pozwanego od obowiązku zwrotu opłat bez obowiązku badania, o jakie opłaty (kwoty) chodzi. Zapis prowadzi do mylnego przekonania po stronie konsumenta, iż zwrot kwot wpłaconych nie jest należy w ogóle, co zdaniem Sądu Okręgowego oznacza brak ekwiwalentności świadczeń i skutkować może bezpodstawnym wzbogaceniem się pozwanego. Wskutek takiego zapisu pozwany czerpie bowiem nieuzasadnione korzyści majątkowe kosztem kontrahentów, czyli konsumentów. Takie postępowanie w ocenie Sądu Okręgowego w sposób rażący narusza interesy konsumentów i dobre obyczaje, gdyż przedsiębiorca powinien działać na rynku w sposób rzetelny i tego oczekują od niego konsumenci. Dodatkowo Sąd Okręgowy zauważył, że w rejestrze klauzul niedozwolonych, prowadzonym przez Prezesa UOKiK, figurują klauzule o sensie identycznym z postanowieniem objętym niniejszą sprawą. Jednocześnie zauważył, powołując się na uchwałę SN z dnia 7.10.2008 r., (III CZP 80/08, OSNC 2009, Nr 9, poz. 118), że rozszerzona prawomocność wyroku uwzględniającego powództwo o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (art. 479 43 w zw. z art 355 k.p.c.) nie wyłącza możliwości wytoczenia powództwa przez tego samego lub innego powoda - w tym także przez organizację społeczną działającą na rzecz ochrony interesów konsumentów - przeciwko innemu przedsiębiorcy, niebiorącemu udziału w postępowaniu, w którym zapadł wyrok, stosującemu takie same lub podobne postanowienia wzorca, jak wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Stąd zdaniem Sądu I instancji możliwa więc była kontrola abstrakcyjna w niniejszej sprawie, której wynikiem było uznanie, że przedmiotowe postanowienie wzorca umowy w sposób nierównorzędny określa prawa i obowiązki stron, co godzi w równowagę kontraktową, powoduje nierównomierne rozłożenie praw i obowiązków stron umowy i w sposób nieuzasadniony wyłącza odpowiedzialność pozwanego względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, a więc ze szkodą dla konsumenta. Zakwestionowane postanowienie stanowi nadużycie przewagi kontraktowej pozwanego jako profesjonalisty względem konsumenta, przyznając pozwanemu przewagę w łączącym ich stosunku umownym. Takie ukształtowanie stosunku prawnego we wzorcu umowy nie znajduje żadnego uzasadnienia i w sposób rażący narusza interesy ekonomiczne konsumentów. Apelację od wyroku złożył pozwany, zaskarżając orzeczenie w całości, zarzucając rozstrzygnięciu: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji, że powód w pozwie wniósł o uznanie za niedozwolone i o zakazanie wykorzystywania w obrocie z konsumentami postanowienia zawartego w pkt V.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.