← Polska

WA 22/13

Sygn. akt: WA 22/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Bogdan Rychlicki (przewodniczący) SSN Jerzy Steckiewicz SWSO del. do SN płk

§ 2k.k.

należy interpretować przy wykorzystaniu ustawowej definicji zawartej w treści art. 115 § 4 k.k. Zgodnie z powołanym przepisem korzyścią majątkową lub osobistą jest korzyść zarówno dla siebie, jak i kogo innego. W uchwale z dnia 30 stycznia 1980 r. (sygn. VII KZP 41/78, OSNKW 1980/3/24) Sąd Najwyższy stwierdził: „Korzyścią majątkową w rozumieniu art. 36 § 3 k.k. (obecnie art. 33 § 2 k.k. – przyp. SN) – stanowiącą cel działania sprawcy – jest każde przysporzenie majątku sobie lub innej osobie albo uniknięcie w nim strat, z wyjątkiem jedynie tych wypadków, gdy korzyść taka przysługuje sprawcy lub innej osobie zgodnie z istniejącym w chwili czynu stosunkiem prawnym”. W rozpoznawanej sprawie oskarżony nie miał żadnego prawa (poza sytuacją wskazaną niżej) do nakazywania wożenia siebie z miejsca tymczasowego pobytu do WSzW w […] i z powrotem. Korzystając z samochodu dyżurnego płk. rez. E. N. nie musiał użytkować prywatnego auta (które stało przed WSzW), nie ponosił kosztów z tytułu zakupu paliwa do niego, kosztów amortyzacji pojazdu, ani też nie musiał odpłatnie korzystać z innych środków transportu. Korzyść majątkowa w rozumieniu art. 362 k.k. może wynikać z samego faktu wykorzystania przez sprawcę wojskowego pojazdu mechanicznego, którego samowolne użycie przynosi określony dochód, mogący przejawiać się brakiem niezbędnych wydatków na przemieszczanie się. Bez znaczenia dla motywu działania oskarżonego ma wielkość osiągniętej korzyści majątkowej. Korzyść majątkowa w rozumieniu art. 362 §

§ 2k.k.

może polegać zatem na wykorzystaniu pojazdu służbowego do dojazdów i zaoszczędzeniu przez to pieniędzy. W zabezpieczonych rozkazach wyjazdów brak jest zapisu wymaganego w pkt. 11 przywoływanej już Decyzji Nr 162/MON nakazującego umieszczenie adnotacji o spełnianiu przesłanek określanych w pkt. 5 cyt. Decyzji, dotyczącej możliwości odwiezienia do domu lub przywiezienia do pracy żołnierza zawodowego 5 samochodem dyżurnym, któremu powierzono wykonywanie zadań poza godzinami służbowymi oraz w dni ustawowo i dodatkowo wolne od pracy. Zezwolenie w tym zakresie wydaje osoba uprawniona. Zgodnie natomiast z pkt. 30 i 31 Decyzji Nr 162/MON przejazdy niesłużbowe, a za takie trzeba uznać dojazdy do miejsca pracy i powrót z niego z użyciem dyżurnego samochodu służbowego Szefa WszW po dniu 1 stycznia 2010 r., mogą być realizowane odpłatnie. Decyzję w tym zakresie podejmuje dowódca jednostki zabezpieczającej. Przejazdy wymienione wyżej odnotowuje się w rozkazie wyjazdu z napisem „odpłatnie” wystawionym przez jednostkę zabezpieczającą. Oskarżony z opisanych możliwości nie korzystał, a dyżurny samochód służbowy w zakresie przejazdu do miejsca pracy eksploatował wbrew rozkazowi przełożonych. Roszczeniowa postawa płk. rez. E. N. wynikająca z zajmowanego stanowiska nie może wykluczać działania z chęci osiągnięcia korzyści materialnej. Nie można także zaakceptować rozstrzygnięcia w zakresie braku świadomości oskarżonego działania w zamiarze bezpośrednim osiągnięcia wymienionej korzyści. Płk rez. E. N. ma określone, duże doświadczenie życiowe, zawodowe, jest doktorem nauk wojskowych. Trudno zakładać, że przy posiadaniu takich cech, zajmując ważne stanowisko służbowe i korzystając ze związanych z nim przywilejów, oskarżony nie zetknął się z regulacjami dotyczącymi zasad użytkowania samochodów służbowych. Zauważyć także należy, że na etapie postępowania przygotowawczego oskarżony wyraził zgodę na warunkowe umorzenie postępowania i zadeklarował gotowość naprawienia szkody spowodowanej bezprawnymi przejazdami. O świadomości płk. rez. E. N. co do działania w celu osiągnięcia bezprawnej korzyści materialnej przesądza także jego wypowiedź na posiedzeniu Wojskowego Sądu Okręgowego z dnia 12 kwietnia 2012 r. (k. 593). Oskarżony stwierdził wtedy, że „przejazdy kosztują, dziś także przyjechałem do sądu samochodem służbowym…”. Sam zatem oskarżony w sposób bezpośredni przyznaje, że dojazdy z miejsca tymczasowego zakwaterowania do miejsca pełnienia służby i z powrotem także musiały „kosztować”. Rozpoznając ponownie sprawę, Wojskowy Sąd Okręgowy powinien mieć na uwadze poczynione rozważania i dokonać analizy przejazdów prywatnych płk. rez. 6 E. N., objętych aktem oskarżenia, pod kątem ewentualnego spełnienia warunków określonych w powołanej już Decyzji Nr 162/MON. Ustalenia te niewątpliwie będą miały wpływ na ocenę stopnia społecznej szkodliwości czynu zarzucanego płk. rez. E. N. Na obecnym etapie postępowania przedwczesne jest rozpatrywanie stosunku przepisów art. 231 §

§ 2k.k.

do art. 362 k.k. Z wymienionych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.