← Polska

V CSK 81/13

Sygn. akt V CSK 81/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN I

3 wyroku) i podnoszono zarzuty naruszenia art. 363 §

§ 2k.c.

w zw. z art. 160 §

§ 2k.p.a.; art.

351 § 2 w zw. z art. 160 §

§ 2k.p.a.; art.

361 § 1 k.c. w zw. z art. 160 § 2 k.p.a.; art. 363 § 2 k.c. w zw. z art. 4 pkt 4 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010, nr 102, poz. 651) w zw. § 52 ust.

2 rozporządzenia RM z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2103 ze zm.). Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sądy meriti przyjęły oczywiście prawidłową podstawę prawną odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa – Wojewody […] (art. 160 § 1 – 4 i § 6 k.p.a.). Trafnie też stwierdzono, że chodzi tu o odpowiedzialność jedynie w granicach rzeczywistej szkody (damnun emergens; art. 160 § 1 k.p.a.) i Sąd Okręgowy powołał się w tej mierze na interpretację prawną dokonaną w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 31 marca 2011 r. (III CZP 112/10, OSNC 2011, z. 7 – 8, poz. 75). Zasadniczym problemem w rozpoznawanej sprawie pozostaje sposób interpretacji art. 363 k.c. w związku za zgłoszonym przez powodów roszczeniem odszkodowawczym w postaci in valuta. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w tej właśnie postaci, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili (art. 363 § 2 k.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego (także na tle podobnych spraw odszkodowawczych) trafnie stwierdza się od dawna, że dla ustalenia wysokości odszkodowania należnego poszkodowanemu przyjmuje się stan majątku poszkodowanego (składników jego majątku) w chwili wyrządzenia szkody, natomiast miarodajne pozostają ceny w chwili ustalania odszkodowania (orzekania o odszkodowaniu; zob. np. ostatnio wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., V CSK 388/12, nie publ.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2013 r., I CSK 414/12, nie publ.). W odniesieniu do decyzji administracyjnych wyrządzających szkodę (tzw. decyzji wadliwych powodujących m.in. utratę prawa własności lub innego prawa) chodzi o stan nieruchomości istniejący w chwili wydania wadliwej decyzji, stanowiącej źródło powstania szkody. Stan taki obejmuje 5 nie tylko parametry fizyczne lub geodezyjne danej nieruchomości (np. jej powierzchnię, infrastrukturę), lecz także samo jej funkcjonalne przeznaczenie społeczno-gospodarcze. Nie sposób znaleźć odstępstwo od wspomnianej reguły ustalania rozmiaru odszkodowania w samej treści art. 363 § 2 k.c. Przepis ten odnosi się bowiem do możliwości przyjęcia innej ceny uszczerbku niż w chwili ustalenia odszkodowania (wyrokowania), natomiast nie modyfikuje w żadnym zakresie tej reguły ustalenia uszczerbku majątkowego, która wiąże rozmiar tego uszczerbku ze stanem składnika majątku poszkodowanego (przejętej nieruchomości o określonym przeznaczeniu) w chwili wyrządzenia szkody. Innymi słowy, nie sposób w treści przepisu art. 363 § 2 k.c. poszukiwać odpowiednich „szczególnych okoliczności” mających usprawiedliwić modyfikację wspomnianej reguły. Odstępstwa takiego nie uzasadniałaby także ogólna argumentacja Sądu Apelacyjnego nawet wówczas, gdyby nie była powiązana z treścią art. 363 § 2 k.c. (następcy prawni byliby właścicielami gruntu o obecnym ich przeznaczeniu, gdyby nie odebrano gruntu pierwotnym właścicielom; wzrost obecnej wartości gruntu nastąpił „bez jakichkolwiek działań i nakładów ze strony skarżącego”; pozbawiono powodów „możliwości dochodzenia utraconych korzyści”). Skoro naruszono, jak trafne wywodzi się w skardze, przepis art. 363 § 2 k.c., to istniały wystarczające podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania (art. 39815 k.p.c.). es

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.