Sygn. akt I ACa 6/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Bogdan Radomski Sędzia: Sędz

§ 3k.p.c.

poprzez dopuszczenie twierdzeń i dowodów strony postępowania zgłoszonych na dalszym etapie postępowania, to jest już po wniesieniu sprzeciwu od wyroku zaocznego, podczas gdy pozwana nie wykazała, by ich powołanie w sprzeciwie od wyroku zaocznego było niemożliwe, albo że potrzeba ich powołania wynikła później;

1. b)art. 479 12 § 1 k.p.c.: - poprzez przyjęcie, iż przepis ten ma zastosowanie do oceny legitymacji czynnej powoda, podczas gdy odnosi się on do twierdzeń i dowodów na ich poparcie, odnoszących się do merytorycznego żądania pozwu i nie wyłącza możliwości wykazywania istnienia legitymacji czynnej przez stronę powodową w przypadku powzięcia w toku postępowania wątpliwości w tym zakresie przez Sąd; - poprzez przyjęcie, iż zgłoszenie przez powoda twierdzeń i dowodów na ich poparcie dotyczących merytorycznego żądania pozwu nastąpiło w dniu 14 marca 2012 roku i było spóźnione, podczas gdy nastąpiło już w pozwie;
2. c)art. 232 k.p.c. w zw. z art. 3 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 6 k.p.c. (zapewne powinno być k.c.) poprzez przyjęcie, że powód nie udowodnił okoliczności, z których wywodził skutki prawne, to jest iż posiada legitymację czynną w niniejszej sprawie, oraz że zachodzą przesłanki uchylenia zaskarżonej uchwały;
3. d)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez błędną i jednostronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, dokonanej wybiórczo, wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego oraz wyprowadzenie z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających w zakresie przyczyn uchybień, do których doszło w trakcie głosowania nad zaskarżoną uchwałą, wpływu uchybień na wynik głosowania oraz przyjęciu, iż uchybienia te nie naruszały dobrych obyczajów oraz nie krzywdziły wspólnika W. K. poprzez pozbawienie go funkcji w składzie organu na skutek braku kontroli nad wydawaniem i liczeniem głosów, braku tajności całej procedury, czego wynikiem było wypaczenie wyniku głosowania;
4. e)art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez: - brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, to jest listy udziałowców na wrzesień 2011 roku w zakresie, w jakim wskazuje ona, iż 199 głosów w głosowaniu nad zaskarżoną uchwałą zostało pobrane bez żadnego pokwitowania; - dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w szczególności poprzez odmówienie mocy dowodowej zeznaniom D. C., H. Ż. oraz J. S.

§ 3k.p.c.

Z tego względu w sprzeciwie od wydanego w sprawie wyroku zaocznego pozwana Spółka była obowiązana podać wszystkie twierdzenia, zarzuty oraz dowody na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że wykaże, że ich powołanie w sprzeciwie od wyroku zaocznego nie było możliwe, albo że potrzeba powołania wynikła później. W sprzeciwie od wyroku zaocznego [ sprzeciw k. 27] pozwana Spółka wnosiła o dopuszczenie dowodu z protokołu Nadzwyczajnego (...)z dnia (...)., z listy obecności wspólników oraz z przesłuchania świadków – na okoliczność obecności powoda na zgromadzeniu i niezgłoszenia przez niego sprzeciwu wobec zaskarżonej uchwały. Wniosek dowodowy Spółki wynikał z jedynego merytorycznego zarzutu zawartego w sprzeciwie, a mianowicie braku legitymacji czynnej powoda do zaskarżenia uchwały, ze względu na niespełnienie przez niego przesłanek z art. 250 pkt 2 k.s.h. – zgłoszenia sprzeciwu i żądania jego zaprotokołowania. Natomiast w zakresie merytorycznych zarzutów powoda uzasadniających żądanie uchylenia uchwały ze względu na naruszenia procedury przy jej podejmowaniu, pozwana Spółka ograniczyła się do zaprzeczenia tym zarzutom i stwierdzenia, że nie zostały udowodnione, wnosząc jednocześnie o oddalenie wniosków dowodowych powódki wskazanych w pozwie. Tymczasem w pozwie powód w sposób wystarczająco jasny wskazał nieprawidłowości przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały i wnioskował o przesłuchanie świadków, celem ich udowodnienia. W tym stanie sprawy postępowanie dowodowe przed sądem pierwszej instancji winno być ograniczone wyłącznie do przesłuchanie świadków zawnioskowanych w pozwie, gdyż wszystkie wnioski dowodowe pozwanej Spółki zgłoszone po wniesieniu sprzeciwu od wyroku zaocznego uznać należało za sprekludowane na podstawie art.

§ 3w zw.

z art. 479 14 § 2 k.p.c. Brak było podstaw do uznania, aby po wniesieniu sprzeciwu zaistniały jakiekolwiek okoliczności usprawiedliwiające zgłoszenie wniosków dowodowych dopiero na tym etapie postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku legitymacji czynnej powoda do zaskarżenia uchwały – podniesionego w sprzeciwie, to w ocenie Sądu Apelacyjnego nie jest on uzasadniony. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego uznać należało, że powód posiadał legitymację czynną do zaskarżenia uchwały jako członek Rady Nadzorczej, co wynika z art. 250 pkt 1 k.s.h. W dacie wnoszenia pozwu powód był członkiem Rady Nadzorczej. Wprawdzie jego członkostwo wynikało z zaskarżonej przez niego uchwały, ale skoro zaskarżenie uchwały nie skutkuje wstrzymaniem jej wykonania [ art. 249 § 2 k.s.h.] uznać należy, że powód jako członek Rady Nadzorczej miał prawo do jej zaskarżenia na podstawie art. 250 pkt 1 k.s.h., bez względu na to czy głosował przeciwko uchwale i czy zgłaszał sprzeciw, i czy żądał jego zaprotokołowania. Zatem w świetle przedstawionego przez pozwaną Spółkę (...) z dnia (...). i w świetle treści uchwały nr (...) opisanej w protokole Zgromadzenia, zarzuty pozwanej Spółki co do braku legitymacji czynnej powoda w procesie podniesione w sprzeciwie od wyroku zaocznego należało uznać za bezzasadne. Z tych względów w ocenie Sądu Apelacyjnego za uzasadnione uznać należy te zarzuty apelacji, które podnoszą naruszenie przez Sąd Okręgowy przepisów prawa procesowego – art. 479 14 w zw. z art.

§ 2

k.p.c , poprzez dopuszczenie przez Sąd Okręgowy na wniosek pozwanej Spółki sprekludowanych dowodów oraz zarzucające naruszenie art. 479 12 w zw. z art. 6 k.c. poprzez kwestionowanie legitymacji czynnej powoda w sprawie niniejszej. Zasadność powyższych zarzutów naruszenia prawa procesowego nie przesądza jednakże o zasadności całej apelacji gdyż nie wpływa na ocenę prawidłowości wydanego w sprawie wyroku. Podstawą prawną żądania powoda był art. 249 § 1 k.s.h. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy powód nie udowodnił przesłanek żądania uchylenia zaskarżonej uchwały. W sprawie niniejszej powód w ogóle nie podnosił i nie udowadniał zarzutu sprzeczności zaskarżonej uchwały z umową Spółki, a podniesione w tym zakresie zarzuty w piśmie z dnia 18 czerwca 2012r. [ k.129] dotyczące naruszenia § 20 ust. 1 umowy, uznać należy w pierwszej kolejności za sprekludowane, w drugiej kolejności za nieudowodnione z tego względu, że do akt sprawy nie została złożona umowa Spółki. Zatem podstawą uchylenia zaskarżonej uchwały mogło być jedynie stwierdzenie, że uchwała jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i jednocześnie godzi w interes spółki, bądź że uchwała jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i ma na celu pokrzywdzenie wspólnika. W obydwu przypadkach koniecznym było wykazanie, że uchwała jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. Dobre obyczaje możemy wiązać z tzw. dobrymi praktykami. Określone zachowania mogą mieścić się w granicach prawa, a mimo to wykraczać poza dobre obyczaje. Chodzi więc o przyzwoite postępowanie, które uwzględnia w odpowiednim stopniu różne interesy służące wszystkim w spółce [ por. A.Kidyba.Komentarz aktualizowany do art. 249 k.s.h. Lex/el 2013]. Tymczasem zarzuty formułowane przez powoda dotyczące podjętej uchwały kwestionowały zachowanie zasady tajności głosowania, ze względu na sposób przeprowadzenia drugiego, dodatkowego głosowania w celu wyboru członka rady nadzorczej. W ocenie Sądu Apelacyjnego ewentualna zasadność zarzutu naruszenia zasady tajności głosowania, czy wypaczenia wyników głosowania mogła stanowić przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały ze względu na naruszenia art. 247 § 2 k.s.h. regulującego zasadę tajności głosowania przy wyborach w spółce, bądź art. 245 k.s.h. ustalającego zasadę podejmowania uchwał bezwzględną większością głosów. Zgodnie z art. 252 § 1 k.s.h. podjęcie uchwały sprzecznej z ustawą skutkuje powstaniem prawa do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały. Dyspozycja tego przepisu odnosi się do innych sytuacji aniżeli art. 249 k.s.h. Naruszenie przepisów ustawy wiąże się z bezwzględną nieważnością uchwały, a nie tylko koniecznością jej uchylenia. Uchwała podjęta z naruszeniem przepisów ustawy jest nieważna już w momencie jej podjęcia. Z tego względu powództwo o uchylenie uchwały wniesione na podstawie art. 249 § 1 ksh jest innym powództwem od powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wniesionym na podstawie art. 252 § 1 k.s.h. Sąd rozpoznający sprawę o uchylenie uchwały na podstawie art. 249 § 1 k.s.h. nie może – bez wyraźnego żądania strony, stwierdzić, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem, gdyż rozstrzygnięcie takie naruszałoby zakaz orzekania przez Sąd ponad żądanie pozwu przewidziany w art. 321 § 1 k.p.c. Z tego też względu nie sposób wywodzić – jak czyni to powód w sprawie niniejszej, że podjęta uchwała jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, gdyż narusza zastrzeżoną w ustawie zasadę tajności głosowania. Zakresy przesłanek orzekania o nieważności uchwały i orzekania o uchyleniu uchwały ze względu na sprzeczność uchwały z dobrymi obyczajami nie krzyżują się. Zatem ewentualne naruszenie przepisów ustawy przy podejmowaniu uchwały może skutkować wyłącznie stwierdzeniem nieważności uchwały. Z tego względu żądanie pozwu nie mogło być uwzględnione. Zarzuty i okoliczności faktyczne przywołane w pozwie przez powoda mogły skutkować - w przypadku ich potwierdzenia - wyłącznie stwierdzeniem nieważności uchwały o ile powód takie żądanie by zgłosił. Natomiast żądanie uchylenia uchwały na podstawie art. 249 § 1 k.s.h. przy tak sprecyzowanej podstawie faktycznej żądania w ocenie Sądu Apelacyjnego nie mogło być uwzględnione. Na tej podstawie Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok Sądu Okręgowego odpowiada prawu, co czyni apelację powoda bezskuteczną i skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 385 k.p.c. Na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 ust.2 , § 11 pkt 21 , § 13 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu [Dz.U. 163, poz.1348] Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej Spółki 270zł tytułem zwrotu kosztów procesu przed sądem drugiej instancji.