– do potrącenia mogą być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami. Natomiast pozwany dla wykazania istnienia wierzytelności przedstawionej do potrącenia powołał szereg dowodów, w tym dowody z zeznań świadków i opinii biegłego. Jednocześnie przedstawione dokumenty nie potwierdziły zasadności podniesionego zarzutu. Z uwagi zatem na powyższe, merytoryczne rozważenie zarzutu potrącenia nie mogło mieć miejsca. W związku z powyższym Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 126.928,62 zł. O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 § 1 i 2 k.c., uznając, że pozwany pozostawał w opóźnieniu z dokonaniem zapłaty co najmniej od dnia 15 grudnia 2010 r., w następstwie otrzymania wezwania do zapłaty datowanego na 3 grudnia 2010 r. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Apelację od wyroku wniósł pozwany, zaskarżył go w całości. Pozwany zarzucał orzeczeniu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 233 k.p.c. poprzez ustalenie wysokości zasądzonego na rzecz powódki roszczenia głównego w kwocie 126.928,62 zł w oczywistej sprzeczności z twierdzeniami samej powódki wynikającymi z uzasadnienia pozwu, w myśl którego wysokość roszczenia powódki powinna wynosić nie więcej niż 113.567,10 zł; - art. 233 k.p.c., art. 232 k.p.c., art. 6 k.c. i art. 328 §2 k.p.c. poprzez ustalenie ilości i wartości produktów gotowych (żeli do WC B.) oraz ilości i wartości surowców (butelek) w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a to jest treścią z opinii biegłego P. G. z 20 lutego 2012 r., oraz niewyjaśnienie na jakiej podstawie faktycznej zasądzone roszczenie jest wyższe niż kwota wyliczona przez biegłego; - art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku polegający na nieustaleniu podstawy prawnej źródła stosunku zobowiązaniowego łączącego strony; - art. 233 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. przez dokonanie ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem reguł logicznego rozumowania - w świetle tych reguł, niedopuszczalne jest przyjęcie, żeby pozwana wyraziła zgodę na zakup przez powódkę określonych ilości surowców (butelek, kartonów, etykiet, nakrętek) w e-mailu z dnia 24 czerwca 2009 r. i z dnia 16 lipca 2009 r. w sytuacji, gdy wymóg uzyskania takiej zgody powstał dopiero później zgodnie z aneksem z dnia 27 lipca 2009 r., a więc aby pozwana wyrażała zgodę zanim wymóg jej uzyskania w ogóle powstał; - art. 233 k.p.c. poprzez dokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych w sprzeczności z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, tj. ustalenie, że pozwana wyraziła zgodę na zakup przez powódkę określonych ilości surowców (butelek, kartonów, etykiet, nakrętek) w sytuacji, gdy osoba działająca w imieniu pozwanej( M. S.
kpc, który obowiązywał w trakcie postępowania do potrącenia w toku postępowania mogły być przedstawione tylko wierzytelności udowodnione dokumentami o jakich mowa w art. 485 kpc. Dokumentów takich pozwany nie przedstawił. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2005 r., III CZP 56/05 (OSNC 2006, nr 7-8, poz. 119), przewidziane w art. 493 § 3 k.p.c.(który odnosił się też do art.
kpc) wymaganie udowodnienia wierzytelności przedstawionej do potrącenia dokumentami wskazanymi w art. 485 k.p.c. nie dotyczy sytuacji, w której do potrącenia doszło przed doręczeniem pozwanemu nakazu zapłaty i pozwu. Zatem w sytuacji gdy do potrącenia doszło dopiero w toku postępowania to udowadnianie istnienia wierzytelności nie mogło wspierać się na zeznaniach świadków, czy opinii biegłego. Nie było podstaw aby podważyć stanowisko Sądu I instancji, że pozwany nie wykazał wadliwości wytworzonych przez powódkę produktów. Oczywiste jest, że o wadliwości produktu nie można było wnioskować na podstawie partii już wcześniej wytworzonych. W świetle opinii biegłego produkty były użyteczne i spełniały minimalne wymogi określone dla takiej grupy produktów. Słusznie zwraca uwagę powódka, że nie zostały w umowie określone cechy jakim produkt powinien odpowiadać. Trudno więc odwoływać się do określonego wzorca, skoro w umowie nie został on określony. Nie jest możliwe aby produkt porównywać do innych wytwarzanych przez podmioty konkurencyjne skoro wiadome jest, że na jakość produktu wpływa wiele czynników, a w szczególności gdy priorytetem jest niska cena produktu. W sytuacji, gdy badaniu przez biegłego podlegały produkty, których termin przydatności już upłynął, nie było możliwe ustalenie czy wady te istniały również wcześniej w okresie ważności produktu. Twierdzenie „zatajeniu” przez powódkę terminu upływu ważności produktu, w świetle ustalonych okoliczności faktycznych, jest zupełnie bezpodstawne. Sugeruje, że pozwany usiłuje przerzucić na powódkę konsekwencje własnych zaniedbań. Tak samo należy się odnieść do zarzutu niezabezpieczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność istnienia wad produktów gotowych znajdujących się w magazynie powódki przed upływem terminu przydatności do użycia. Przepis art. 310 kpc przewiduje wprawdzie, że w toku postępowania również z urzędu można zabezpieczyć dowód, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione, albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy, jednakże Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się żadnych podstaw do działania Sądu I instancji z urzędu. Nie ma przesłanek do takiej inicjatywy skoro strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika pozostaje bierna, czy ogranicza się do zaprzeczenia faktom. Podstawa prawna dochodzonego roszczenia została wyjaśniona przez Sąd Okręgowy. Sąd wskazał, że zasądzona suma jest odszkodowaniem z tytułu niewykonania określonego w umowie obowiązku wykupienia pozostałych produktów i surowców – art. 471 kc. Nie ma znaczenia okoliczność, że Sąd Okręgowy expressis verbis nie dokonał zakwalifikowania łączącej strony umowy pod określony w kodeksie cywilnym typ. Same strony określiły umowę jako „handlową”, zawiera ona elementy konieczne różnych umów. Najistotniejsze jest jednak to, że umowa nie narusza treści art. 353 1 kc, w szczególności zaś nie sposób dopatrzyć się jakiejkolwiek niezgodności w zapisie zobowiązującym powódkę do utrzymywania stanu zapasów magazynowych i prawa żądania przez nią wykupu zapasu magazynowego w przypadku rozwiązania umowy. Sąd Apelacyjny nie podziela stanowiska pozwanego, że zawarte w pkt 8.2. postanowienie miało charakter umowy przedwstępnej. „Umowa przedwstępna jest instrumentem prawnym, którym strony mogą się posłużyć w fazie przygotowania kontraktu. Nie jest sposobem zawarcia umowy, ponieważ sama jest umową obligacyjną. Jednak znajduje zastosowanie w procesie kontraktowania w sytuacji, gdy strony chcą zawrzeć umowę, lecz ten fakt odsuwają w czasie; czynią to z określonych względów, jednak innych niż brak konsensu co do istotnych postanowień umowy” (Adam Olejniczak - Komentarz do art.389 Kodeksu cywilnego - system informacji prawnej LEX). Analiza językowa kontraktu przy uwzględnieniu okoliczności związanych z wprowadzeniem tego postanowienia do umowy nie pozwala w ocenie Sądu jednoznacznie określić, że zamiarem stron było zawarcie umowy przygotowawczej. Zapis ten określał prawa i obowiązki stron w sytuacji, gdy dojdzie do rozwiązania umowy, co nie można uznać za sprzeczne z bezwzględnie obowiązującymi normami prawnymi. Sąd Okręgowy szczegółowo rozważał podniesiony przez pozwanego zarzut, że zapis zawarty w pkt. 8.2 umowy narusza przepis art. 94 w zw. z art. 89 kc, więc jest nieważny. Sąd Apelacyjny w całości podziela stanowisko odwołujące się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, że zawarte w treści czynności prawnej zastrzeżenie uzależniające powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego, którego ziszczenie się zależy od woli stron nie może być kwalifikowane jako warunek w rozumieniu art. 89 k.c. Sporny zapis nie ma charakteru warunku i pozostaje w granicach swobody umów. W ocenie Sądu Apelacyjnego bezprzedmiotowe jest powtarzanie argumentacji Sądu I instancji, zwłaszcza wobec faktu, że na uzasadnienie tego zarzutu pozwany nie wskazał żadnych nowych, istotnych argumentów. Początek biegu roszczenia ubocznego ustalony został na 15 grudnia 2010r. tj od upływu terminu 7 dni od doręczenia wezwania do zapłaty (k. 47 – 51). Wymagalność odszkodowania, którego podstawą prawną jest przepis art. 471 kc ustala się wg zasady wynikającej z art. 455 kc. Reguła ta nie została przez Sąd naruszona stąd też nie ma podstaw do twierdzenia, że został naruszony przepis art. 481 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i art. 363 § 2 k.c. przez niezastosowanie polegające na zasądzeniu odsetek za okres wcześniejszy aniżeli data wyroku Sądu. Apelacja wobec powyższego podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc O kosztach zastępstwa procesowego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie § 6 pkt 6, § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. nr 163, poz.1348 z późn. zm.) Mikołaj Tomaszewski Krzysztof Józefowicz Elżbieta Fijałkowska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.