Ts 287/06

143/4/B/2008 POSTANOWIENIE z dnia 26 września 2007 r. Sygn. akt Ts 287/06 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Mazurkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Władysława Tarnowskiego, Rafała Zdzisława Tarnowskiego, Stefana Tarnowskiego, Róży Punch, Anny Marii Veuthey z d. Tarnowskiej oraz Adama Zygmunta Tarnowskiego, w sprawie zgodności: przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51, ze zm.) z art. 2, art. 21, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 2, art. 77 ust. 2 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 8 grudnia 2006 r., sporządzonej przez pełnomocnika skarżących, zakwestionowana została zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (dalej: rozporządzenie). Zakwestionowanemu przepisowi rozporządzenia skarżący zarzucili: niezgodność z art. 2 i 92 ust. 1 Konstytucji, polegającą na wydaniu rozporządzenia bez należytego upoważnienia ustawowego; niezgodność z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji, polegającą na naruszeniu prawa do sądu oraz sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki; niezgodność z art. 21, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji, polegającą na ograniczeniu prawowitych właścicieli w możliwości uzyskania efektywnej ochrony ich roszczeń; niezgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji, w zakresie, w jakim przepis rozporządzenia różnicuje sposób uzyskania ochrony prawnej przez prawowitych właścicieli w zależności od tego, czy wywłaszczona nieruchomość została przejęta przez Skarb Państwa w drodze reformy rolnej, czy też została wywłaszczona w inny sposób. Skarga konstytucyjna została skierowana do Trybunału Konstytucyjnego w związku z następującą sprawą. Skarżący wnieśli do Sądu Okręgowego w Krakowie pozew z żądaniem wydania nieruchomości położonej w Suchej Beskidzkiej, przejętej przez Skarb Państwa na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej. Uzasadniając swoje żądanie, skarżący podnieśli, że przejęcie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności zaś wskazali na brak deklaratoryjnej decyzji administracyjnej, wydanej w oparciu o przepis § 5 rozporządzenia. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z 28 grudnia 2004 r. (sygn. akt I C 1916/03) powództwo skarżących zostało oddalone. W wyniku wniesionej apelacji, orzeczenie to zostało następnie zmienione wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 5 sierpnia 2005 r. (sygn. akt I ACa 696/05) w ten sposób, że Sąd nakazał pozwanej Gminie Sucha Beskidzka wydanie skarżącym spornej nieruchomości. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwaną orzeczenie to zostało jednak uchylone wyrokiem Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2006 r. (sygn. akt III CSK 64/06), a sprawa przekazana Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Skarżący wyjaśnili ponadto, że w chwili wnoszenia skargi konstytucyjnej postępowanie apelacyjne zostało zawieszone, z powodu prowadzenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania ze skargi o wznowienie postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący wystąpili do Wojewody Małopolskiego o wydanie na nowo decyzji w oparciu o przepis § 5 rozporządzenia. W związku z tym skarżący podkreślili, że ich prawa do nieruchomości mogą być w wyniku orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych zakwestionowane, a wpis skarżących jako współwłaścicieli do księgi wieczystej – wykreślony. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w ustawie wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W świetle powyższego unormowania nie ulega wątpliwości, że przedmiotem skargi konstytucyjnej uczynić można wyłącznie taki przepis, który był prawną podstawą ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego. Uszczegóławiając zasady, na jakich dopuszczalne jest korzystanie ze skargi konstytucyjnej, ustawodawca sprecyzował m.in. problem legitymowania się przez skarżącego orzeczeniem o charakterze ostatecznym, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. I tak, zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, skarga konstytucyjna może być wniesiona dopiero po wyczerpaniu przez skarżącego przysługującej w sprawie drogi prawnej, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy postępowanie w danej sprawie nadal się toczy, zaś skarżący nie doprowadził do nadania orzeczeniu, z wydaniem którego wiąże swoje zarzuty, koniecznego waloru ostateczności, wniesienie skargi konstytucyjnej uznane być musi za przedwczesne i niezgodne z wymogami konstytucyjnymi i ustawowymi. Zdaniem Trybunału Konstytucyjne z sytuacją opisaną wyżej mamy do czynienia w przypadku analizowanej skargi konstytucyjnej. Z dołączonych do skargi konstytucyjnej orzeczeń wynika bez wątpienia, że postępowanie w sprawie wydania skarżącym nieruchomości nie uległo zakończeniu, a tym samym nie doszło do wydania ostatecznego orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wyrokiem Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2006 r. uchylone zostało bowiem orzeczenie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 5 sierpnia 2005 r., sprawa zaś przekazana temu sądowi do ponownego rozpoznania. Nie zmienia powyższej kwalifikacji wskazywana przez skarżących okoliczność zawieszenia następnie tego postępowania w związku z innym postępowaniem prowadzonym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nadal nie nastąpiło wyczerpanie przysługującej skarżącym drogi prawnej, żadne z wydanych zaś w sprawie rozstrzygnięć nie uzyskało niezbędnego waloru ostateczności. Nie mogą być również uwzględnione zgłaszane przez skarżących obawy związane z możliwymi zmianami treści wpisu skarżących jako współwłaścicieli w księdze wieczystej prowadzonej dla spornej nieruchomości. Abstrahując od tego, że argument ten wiąże się ze zdarzeniami przyszłymi, stwierdzić należy, iż nie wpływa on w żadnym stopniu na negatywną ocenę spełnienia przez skarżących – zasadniczej z punktu widzenia dopuszczalności skargi konstytucyjnej – przesłanki ostatecznego orzeczenia, wydanego na podstawie przepisu § 5 rozporządzenia. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, orzeka się jak w sentencji.