Ts 282/08

304/4/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 1 czerwca 2009 r. Sygn. akt Ts 282/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Ewa Łętowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej „Mat-Trade” sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 1213 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 45, art. 175 ust. 1 oraz art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 16 września 2008 r. wniesiono o stwierdzenie niezgodności art. 1213 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) z art. 2, art. 45, art. 175 ust. 1 oraz art. 177 Konstytucji. Skarga konstytucyjna sformułowana została w związku z następującym stanem faktycznym. Zarządzeniem Przewodniczącego VIII Wydziału Gospodarczego Sądu Okręgowego w Szczecinie z 5 czerwca 2008 r. pełnomocnik skarżącej wezwany został do uzupełnienia braków formalnych wniosku o stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego. Zarządzeniem Przewodniczącego VIII Wydziału Gospodarczego Sądu Okręgowego w Szczecinie z 26 czerwca 2008 r. (sygn. akt VIII GCo 93/08) zwrócono wniosek skarżącej z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Postanowieniem z 8 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie – I Wydział Cywilny (sygn. akt I ACz 471/08) oddalił zażalenie skarżącej na zarządzenie z 26 czerwca 2008 r. Skarżąca wskazała, że art. 1213 k.p.c. oraz jego wykładnia dokonana przez sądy orzekające w jej sprawie są niezgodne z art. 2, art. 45, art. 175 ust. 1 oraz art. 177 Konstytucji. Skarżąca podnosi, że w dniu wydania wyroku sądu polubownego, tj. 21 lipca 2003 r., obowiązujące przepisy nie przewidywały doręczenia stronom oryginału, lecz odpisu wyroku sądu polubownego, a nadto, że skarżąca otrzymała jedynie kserokopię tego wyroku. Obowiązujące wówczas przepisy nie wymagały dołączenia do wniosku o stwierdzenie przez sąd powszechny wykonalności wyroku sądu polubownego oryginału ani odpisu wyroku sądu polubownego. Skarżąca wskazała, że została też pozbawiona możliwości uzyskania odpisu wyroku, gdyż akta sądu polubownego oraz oryginał wyroku zostały złożone w sądzie powszechnym. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, żądanie dołączenia wyroku albo odpisu poświadczonego przez sąd polubowny stanowi niedopuszczalną przeszkodę formalną do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Prowadzi zatem do pozbawienia strony prawa do sądu i narusza zasady demokratycznego państwa prawnego. Ponadto, zdaniem skarżącej, przyjęta przez sąd orzekający w jej sprawie interpretacja art. 1213 k.p.c. w zakresie obowiązku dołączenia zapisu na sąd polubowny jest niezgodna z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącej, żaden przepis ustawy, w tym art. 1213 k.p.c., nie nakazuje stronie dołączenia do wniosku całego dokumentu zawierającego zapis na sąd polubowny, lecz jedynie sam zapis. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącą, że w związku z wydaniem przez organ władzy publicznej ostatecznego orzeczenia na podstawie zakwestionowanego w skardze aktu normatywnego, doszło do naruszenia przysługujących skarżącej praw lub wolności o charakterze konstytucyjnym. Uprawdopodobnienie przez skarżącą naruszenia jej praw lub wolności jest zatem przesłanką konieczną dla uznania dopuszczalności skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny zobowiązany był zbadać, czy istotnie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą praw konstytucyjnych. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Artykuł 177 Konstytucji stanowi zaś, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Wskazane przepisy Konstytucji nie mogą jednak, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, stanowić w trybie skargi konstytucyjnej samodzielnych wzorców kontroli. Przepisy te bowiem, zawarte w rozdziale VIII Konstytucji zatytułowanym „Sądy i Trybunały”, mają charakter przepisów ustrojowych, określających kompetencje określonych organów do sprawowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce. Jednak nie określają one żadnych podmiotowych praw i wolności jednostki. Tymczasem, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego. Okoliczność ta przesądza o niedopuszczalności rozpoznania skargi w tym zakresie. Oceniając pozostałe zarzuty skarżącej, wskazać należy, co następuje. Zgodnie z zaskarżonym art. 1213 k.p.c. „o uznaniu albo stwierdzeniu wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed tym sądem zawartej sąd orzeka na wniosek strony. Do wniosku strona jest obowiązana załączyć oryginał lub poświadczony przez sąd polubowny odpis jego wyroku lub ugody przed nim zawartej, jak również oryginał zapisu na sąd polubowny lub urzędowo poświadczony jego odpis. Jeżeli wyrok sądu polubownego lub ugoda przed nim zawarta albo zapis na sąd polubowny nie są sporządzone w języku polskim, strona jest obowiązana dołączyć uwierzytelniony ich przekład na język polski”. Zdaniem skarżącej, wprowadzone w tym przepisie wymogi dołączenia do wniosku wskazanych tam dokumentów prowadzą do naruszenia prawa do sądu. Tak rozumiany zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji przez art. 1213 k.p.c. zdanie drugie uznać należy za oczywiście bezzasadny. Postępowanie przed sądem powszechnym o uznanie wykonalności wyroku sądu polubownego jest wszczynane na wniosek strony. Artykuł 1213 k.p.c. zawiera wykaz dokumentów, które strona powinna dołączyć do wniosku. Szczególny wymóg wniosku stanowi załączenie wyroku sądu polubownego i zapisu na sąd polubowny, w oryginałach lub poświadczonych odpisach (zob. Wójcik M.P., Komentarz do art. 1213 kodeksu postępowania cywilnego, [w:] Bodio J., Demendecki T., Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M.P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Oficyna 2008, wyd. III). Wskazane wymogi, określone jedynie do wyroku sądu polubownego oraz zapisu na ten sąd, mają na celu umożliwienie sądowi powszechnemu stwierdzenia tożsamości podmiotowej i przedmiotowej uczestników postępowania przed sądem polubownym oraz zapadłego przed sądem polubownym rozstrzygnięcia. Nie sposób uznać, by tak określone i jednoznacznie wskazane wymogi prowadziły do naruszenia prawa do sądu. Jak wielokrotnie podkreślał to Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach, na konstytucyjne prawo do sądu składa się w szczególności: