Ts 324/08

307/4/B/2009 POSTANOWIENIE z dnia 14 lipca 2009 r. Sygn. akt Ts 324/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Ewa Łętowska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jarosława Z. w sprawie zgodności: art. 4 pkt 3 lit. a oraz art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.) z art. 20, art. 22 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 21 października 2008 r., sporządzonej przez radcę prawnego skarżącego, zakwestionowana została zgodność art. 4 pkt 3 lit. a oraz art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088, ze zm.; dalej: u.t.d.) z Konstytucją. W opinii skarżącego zakwestionowane przepisy nakładają na przedsiębiorcę korzystającego z własnych środków transportowych obowiązek zatrudniania kierowców na podstawie umowy o pracę pod rygorem uznania, że przewóz dokonywany przez te osoby nie będzie klasyfikowany jako przewóz na potrzeby własne w rozumieniu przepisów u.t.d. Wymóg ten ogranicza w sposób niekonstytucyjny swobodę działalności gospodarczej, w ramach której mieści się również – zdaniem skarżącego – swoboda co do wyboru form prawnych zatrudniania kierowców. Skarżący dostrzega również naruszenie Konstytucji w tym, że wprowadzone ograniczenie swobody działalności gospodarczej – wbrew art. 22 Konstytucji – nie jest uzasadnione istnieniem jakiegokolwiek interesu publicznego. Kwestionowane przepisy – wywiedziono ponadto w skardze konstytucyjnej – naruszają konstytucyjną zasadę równości, albowiem przedsiębiorcy, którzy zdecydowali się oprzeć stosunek prawny z kierowcą na umowie cywilnoprawnej są dyskryminowani w porównaniu z tymi przedsiębiorcami, którzy zatrudniają kierowców na podstawie umowy o pracę. Skarga konstytucyjna została skierowana w oparciu o następujący stan faktyczny. Skarżący jest przedsiębiorcą. W 2004 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w wyniku przeprowadzonej kontroli należącego do przedsiębiorcy pojazdu, decyzją z 11 lutego 2005 r. (nr WITD.DI.0152.049/16/05), nałożył na skarżącego karę w wysokości 2000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Decyzja ta została uchylona przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z 24 czerwca 2005 r. (nr BPO-5-1333-PO15/2005/4481/08) i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W wyniku powtórnego rozpoznania sprawy Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 9 lutego 2006 r. (nr WITD.WOP-P.4301/214/1657/06) nałożył karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 25 maja 2006 r. (nr BPO-5-860-PO15/2006/3217/20). Skarżący objął to orzeczenie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która została oddalona wyrokiem z 27 czerwca 2007 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1474/06). Orzeczenie powyższe zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 12 czerwca 2008 r. (sygn. akt II GSK 165/08) oddalił skargę kasacyjną. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z wymogami płynącymi zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) skarga konstytucyjna musi być skierowana przeciwko przepisowi stanowiącemu podstawę prawną ostatecznego rozstrzygnięcia o konstytucyjnych prawach i wolnościach występującego ze skargą. Ponadto, niezbędne jest wykazanie tkwiącej w treści przepisu wady, która skutkuje tym naruszeniem. Skarżący jest również zobowiązany wskazać konstytucyjne wzorce kontroli dla kwestionowanego przepisu i poprzez porównanie zakresu treściowego normy konstytucyjnej i ustawowej przedstawić istniejącą sprzeczność. Zarzuty skargi nie mogą być przy tym oczywiście bezzasadne. Przenosząc te warunki na grunt niniejszej skargi, należy stwierdzić, że nie spełnia ona części z przesłanek warunkujących jej dopuszczalność. Skarżący zakwestionował przepis u.t.d. określający enumeratywnie wyliczone warunki dla uznania przewozu osób lub rzeczy za przewóz wykonywany na potrzeby własne. Jednym z nich jest ograniczenie polegające na tym, że prowadzącym pojazd musi być albo sam przedsiębiorca albo jego pracownik, a przewóz wykonywany jest pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Podstawowym zarzutem skierowanym wobec tej regulacji jest to, że narzuca ona obowiązek zatrudniania kierowców na umowę o pracę, gdyż w razie jej niezawarcia, na podstawie drugiej z zakwestionowanych regulacji – art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., przewóz zostanie zakwalifikowany jako wymagający licencji w ramach krajowego transportu drogowego. W opinii Trybunału Konstytucyjnego zarzut ten jest oczywiście bezzasadny. Wynika to z dwóch względów. Po pierwsze, zaskarżone przepisy w żadnej mierze nie ograniczają swobody przedsiębiorców w korzystaniu z prawnych form zatrudniania pracowników ani w możliwości zawierania umów cywilnoprawnych, przeciwnie – w ogóle nie odnoszą się do tej kwestii. Przedsiębiorca ma pełną swobodę w decydowaniu, czy zatrudni pracownika, a jeśli zdecyduje się na taki krok – jak ukształtuje łączący ich stosunek pracy. Przedsiębiorca jest również adresatem istniejącej w prawie cywilnym zasady swobody umów, a zatem może on kształtować stosunek prawny dowolnie, byle tylko nie postawał on w sprzeczności z prawem, naturą stosunku prawnego albo z zasadami współżycia społecznego. Po drugie, jeśli istnieje jakieś ograniczenie płynące z tych przepisów, to wiąże się ono z możliwością wyboru podmiotów, które miałyby dokonywać przewozu na potrzeby własne przedsiębiorcy. W takiej sytuacji ma on bowiem trzy możliwości postępowania: