w zbiegu z art. 244 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Oskarżony Grzegorz Roman S. był uprzednio czterokrotnie skazany wyrokami w sprawach karnych za prowadzenie pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym (wodnym lub powietrznym), znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego (art.
k.k.), oraz za niezastosowanie się do orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów (art. 244 k.k.). Zgodnie z opinią biegłych, oskarżony jest osobą uzależnioną od alkoholu. W chwili popełnienia zarzucanego mu czynu prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, miał jednak zachowaną zdolność do rozpoznania znaczenia swojego postępowania. W toku badania psychiatrycznego przeprowadzonego biegli nie stwierdzili natomiast objawów choroby psychicznej, ani upośledzenia umysłowego oskarżonego. Jak wynika z akt sprawy sądowej, oskarżony Grzegorz Roman S. złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze odnoszącej się do zarzucanego mu czynu określonego w art.
w zbiegu z art. 244 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. W toku rozpatrywania opisanej sprawy Sąd Rejonowy w Janowie Lubelskim, działając na podstawie art. 399 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.), wydał postanowienie, w którym uprzedził o zakwalifikowaniu czynu zarzucanego oskarżonemu jako występku na podstawie art.
w związku z art.
w zbiegu z art. 244 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. Zmiana ta doprowadziła do modyfikacji sankcji prawnej przewidzianej za popełnienie czynu określonego w art.
Działając w warunkach tego przepisu, sąd orzeka o karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Pozostaje przy tym związany treścią kwestionowanych w pytaniu prawnym art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k., a więc przepisów określających zasady wymiaru kary i środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie. Przepis art.
1 pkt 9 ustawy nowelizującej z 12 lutego 2010 r. Wspomniana ustawa doprowadziła również – w art. 1 pkt 6 i 8 – do modyfikacji dotychczasowej treści art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k., przesądzając o tym, że względem sprawców przestępstw określonych w art.
nie można orzec kary ograniczenia wolności zamiast kary pozbawienia wolności (art. 58 § 4 w związku z art. 58 § 3 k.k.), a zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności może być orzeczone jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach (art. 69 § 4 k.k.). 1.2. W uzasadnieniu pytania prawnego wyrażono pogląd, że zmiana art. 58 § 4 oraz 69 § 4 k.k. doprowadziła do obowiązku orzekania przez sądy wyłącznie jednego rodzaju kary – pozbawienia wolności – bez możliwości jej warunkowego zawieszenia. Posłużenie się przez ustawodawcę przesłanką „szczególnie uzasadnionego wypadku” (art. 69 § 4 k.k. in fine), umożliwiającą ewentualne zawieszenie wykonania kary, oznacza, że w realiach, w jakich następuje popełnienie czynu zabronionego na podstawie art.
Zdaniem sądu, zasada niezależności władzy sądowniczej oraz jej wyodrębnienie od innych władz zakazuje sprowadzenia działalności sądów wyłącznie do przyporządkowania kar oznaczonych przez ustawodawcę do konkretnych stanów faktycznych. Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości nie może prowadzić do wyłączenia rzeczywistego udziału sędziów w wyrokowaniu. Ograniczenie swobody sędziów w zakresie orzekania, związane z ustaleniem przez ustawodawcę sankcji karnej zbliżonej do bezwzględnie oznaczonej, ingerować ma w zasadę niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Wymierzanie sprawiedliwości, w toku procesu karnego, musi obejmować swobodę wymierzania kary przez sędziego. Jej sztywne określenie w sposób przewidziany w zmienionych art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k. świadczyć ma zatem o wkroczeniu przez ustawodawcę w sferę zastrzeżoną dla władzy sądowniczej z naruszeniem art. 10, art. 175 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji. Pytający sąd zaznacza, że wymierzanie kar nie może pozostawać w oderwaniu od zasady sprawiedliwości. Przewidziana przez ustawodawcę kara o charakterze izolacyjnym, odnosząca się do jednej kategorii sprawców przestępstw, jest w istocie rzeczy niehumanitarna i niesprawiedliwa. Sąd zauważa, że sankcje bezwzględnie oznaczone były typowe dla systemów państw totalitarnych, gdzie wymiar sprawiedliwości miał być jedynie wykonawcą politycznych poleceń. Kwestionowane przepisy kodeksu karnego w sposób pośredni zmierzają do takiego stanu rzeczy. Wskazanie sankcji pozbawienia wolności, bez generalnej możliwości warunkowego zawieszenia jej wykonania, nie tylko ograniczać ma swobodę sędziowską, ale może także prowadzić do sytuacji, w której orzekane kary będą – w znacznej części – niesprawiedliwe. Aktualny stan prawny wyklucza zatem – zdaniem sądu – możliwość orzekania w zgodzie z art. 45 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji. Wyłączenie swobody sędziego w zakresie oznaczenia rodzaju i wymiaru kary za konkretne przestępstwo naruszać ma gwarantowane każdemu w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawo do sprawiedliwego osądzenia jego sprawy. Na tym tle pytający sąd stwierdza również, że zmiana art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k. powstała w oderwaniu od rzeczywistości społecznej i ekonomicznej. W prawie karnym istnieje wiele innych przestępstw zagrożonych sankcją pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, których ponowne popełnienie nie jest związane z koniecznością orzekania tak surowych kar jak w wypadku kierowania pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości (art.
Nawiązując do zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów k.k. z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, pytający sąd zwrócił uwagę na zróżnicowanie sytuacji prawnej osób oskarżonych o popełnienie kilku przestępstw, jeżeli jedno z nich zostało zakwalifikowane jako przestępstwo określone w art.
W takim wypadku – zdaniem sądu – kara łączna pozbawienia wolności będzie musiała być orzeczona za wszystkie przypisane przestępstwa w formie bezwzględnej z uwagi na treść art. 69 § 4 k.k. To znaczy, że osoby oskarżone o inne przestępstwa pozostające w zbiegu realnym z przestępstwami zakwalifikowanymi zgodnie z art.
znajdą się w sytuacji prawnej, która prowadzić będzie do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego w związku z zasadą równości (art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji). 2. W piśmie z 18 lipca 2011 r. stanowisko w sprawie zajął Prokurator Generalny. W jego ocenie, art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 zdanie 2 k.k. w zakresie odnoszącym się do sprawców przestępstw określonych w art.
są zgodne z art. 10 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 178 ust. 1 oraz nie są niezgodne z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji. Prokurator Generalny zwrócił uwagę, że kontrola konstytucyjności art. 58 § 4 oraz 69 § 4 k.k. powinna być ograniczona wyłącznie do tej części obu przepisów, które regulują zasady wymiaru kary w odniesieniu do sprawców przestępstwa określonego w art.
k.k., z pominięciem wskazanego w tym przepisie występku o charakterze chuligańskim, ze względu na wymóg powiązania pytania prawnego z potencjalnym orzeczeniem sądu w myśl przesłanki funkcjonalnej ujętej w art. 193 Konstytucji. Odnosząc się do zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów z art. 10 Konstytucji, Prokurator Generalny wyraził pogląd, że zmiana art. 58 § 4 oraz 69 § 4 k.k. mieściła się w granicach swobody regulacyjnej przysługującej ustawodawcy. Prokurator podkreślił, że dobór właściwych środków zapobiegania i zwalczania przestępczości jest sprawą ustawodawcy, który ponosi odpowiedzialność za realizację celów państwa, obejmujących także zapewnienie bezpieczeństwa obywateli. Kwestionowane rozwiązania stanowią konieczną sankcję skierowaną wobec sprawcy ponownie popełniającego umyślne przestępstwo, podobne do tego, za które był już prawomocnie skazany. Zasadność wprowadzenia takiej sankcji jest szczególnie widoczna w kontekście sprawy karnej rozpatrywanej przez sąd występujący z pytaniem prawnym. Wynikająca z art. 58 § 4 k.k. konieczność orzeczenia kary pozbawienia wolności w razie popełnienia przestępstwa określonego w art.
jest reakcją ustawodawcy proporcjonalną do skali tego typu przestępstw oraz ich społecznej szkodliwości. Jednocześnie przesłanka „szczególnie uzasadnionego wypadku”, przewidziana w art. 69 § 4 zdanie 2 k.k., łagodzi kategoryczność normy zawartej w art.
k.k., umożliwiając sądom orzekanie kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W tych okolicznościach zarzut niezgodności art. 58 § 4 oraz 69 § 4 k.k. z art. 10 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji nie zasługuje na akceptację. Zdaniem Prokuratora Generalnego, kwestionowane przepisy nie naruszają wyłączności kompetencyjnej sądów w zakresie wymierzania kary w granicach ustawowego zagrożenia i nie pociągają za sobą ryzyka niesprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Prokurator Generalny odniósł się również do zarzutu niezgodności przepisów art. 58 § 4 oraz 69 § 4 k.k. z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Podkreślił na tym tle, że oba kwestionowane przepisy kodeksu karnego nie dotyczą problematyki wymiaru kary łącznej, a zagadnienie to zostało uregulowane w osobnym rozdziale IX tego kodeksu. Oznacza to – zdaniem Prokuratora Generalnego – że powołane w pytaniu prawnym wzorce kontroli nie odnoszą się bezpośrednio do zaskarżonych przepisów kodeksu karnego, a tym samym nie mogą być uznane za adekwatne do ich oceny w takim ujęciu problemu, jak czyni to pytający sąd. Prokurator zwrócił również uwagę na brak przywołania w pytaniu prawnym bardziej rozbudowanej argumentacji, która mogłaby uprawdopodobnić zarzut niezgodności przepisów art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k. z powołanymi jako wzorce kontroli art. 2 w związku z art. 32 art. 1 Konstytucji. 3. Marszałek Sejmu w piśmie z 29 lipca 2011 r. zajął stanowisko w imieniu Sejmu. Wniósł o umorzenie postępowania ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. W wypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, Marszałek Sejmu wniósł o stwierdzenie, że art. 58 § 4 i art. 69 § 4 k.k. w zakresie, w jakim dotyczą sprawcy przestępstwa określonego w art.
10 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 oraz art. 178 ust. 1, a także z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie są niezgodne z art. 2 Konstytucji. 3.
Możliwe jest zatem kształtowanie tej kary odpowiednio do warunków i właściwości osobistych sprawcy oraz konkretnych okoliczności sprawy. Marszałek Sejmu nie podzielił również argumentacji pytającego sądu dotyczącej niezgodności art. 58 § 4 i art. 69 § 4 k.k. z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kwestionowane przepisy nie zawsze muszą prowadzić do wymierzania wobec sprawcy przestępstwa określonego w art.
kary pozbawienia wolności, a tym bardziej kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Marszałek podkreślił przy tym, że sąd nie wykazał wspólnej cechy istotnej, uzasadniającej takie same traktowanie wszystkich sprawców przestępstw pozostających w realnym zbiegu, bez względu na to, czy jedno z tych przestępstw wypełnia dyspozycję art.
Nie udowodnił zatem stawianej w pytaniu prawnym tezy o nieusprawiedliwionym różnicowaniu osób oskarżonych o kilka przestępstw, w tym o wymienione w powołanym przepisie. Zdaniem Marszałka Sejmu, zasady równości nie można rozumieć jako nakazu równego traktowania wszystkich sprawców przestępstw pozostających w realnym zbiegu. Poszczególni sprawcy, w zależności od popełnionych czynów, tworzą bowiem odrębne klasy podmiotów, a ich sytuacja prawna może być unormowana odmiennie. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje:
Zmiana ta wiązała się ściśle z zasadniczym celem wskazanej ustawy nowelizującej, jakim było wprowadzenie zaostrzonych reguł odpowiedzialności karnej sprawców przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w sytuacji ich popełnienia w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających. 1.
W rezultacie również w odniesieniu do tego przestępstwa sąd ma obecnie możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności, ale dotyczy to tylko szczególnie uzasadnionych wypadków. 2. Zarzuty pytającego sądu. Sąd Rejonowy w Janowie Lubelskim domaga się stwierdzenia niekonstytucyjności art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k., formułując względem tych przepisów dwa zarzuty odnoszące się do powołanych w pytaniu prawnym wzorców kontroli (art. 10 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 178 ust. 1 oraz art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji). Pierwszy zarzut dotyczy sugerowanego naruszenia przez ustawodawcę zasad niezawisłości oraz swobody sędziowskiej w ramach orzekania. Zdaniem sądu, naruszenie to wynika z nakazu wymierzania jednego rodzaju kary za popełnienie czynu określonego w art.
k.k., z jednoczesnym ograniczeniem możliwości posłużenia się warunkowym zawieszeniem jej wykonania przez zastosowanie przesłanki „szczególnie uzasadnionego wypadku”. Drugi zarzut postawiony w pytaniu prawnym nawiązuje do rodzaju kary wymierzanej za czyn określony w art.
W ocenie pytającego sądu, obowiązek zastosowania sankcji zbliżonej do bezwzględnie oznaczonej, polegającej na zasądzeniu wyłącznie kary izolacyjnej – pozbawienia wolności – może prowadzić do uznania, iż jest to kara niehumanitarna i niesprawiedliwa.
jest niesprawiedliwe i niehumanitarne, a przy tym niedostosowane do obecnych warunków społecznych. Stawiając taki zarzut, sąd nie czyni jednak przedmiotem swojego pytania przepisu, w którym stypizowano przestępstwo oraz określono sankcję za jego popełnienie (art.
związku z art.
Oprócz tego, postrzegając sygnalizowany problem wymiaru kary wyłącznie w perspektywie własnych uprawnień oraz sugerowanego naruszenia swobody orzekania, pytający sąd nie odnosi stawianego zarzutu do adekwatnego wzorca kontroli konstytucyjności. Nie powołuje się na naruszenie konstytucyjnego standardu wyznaczającego ustawodawcy nieprzekraczalne granice jego działalności związanej z określaniem rodzajów czynów zabronionych oraz sankcji za ich popełnienie (np. art. 40 Konstytucji). W tym stanie rzeczy, a więc bez odpowiednio określonego przedmiotu oraz wzorca kontroli, Trybunał Konstytucyjny nie może dokonać kontroli konstytucyjności zakwestionowanych przepisów w świetle wymogów wynikających z art. 193 Konstytucji. odnoszących się do działalności ustawodawcy. Wadliwy sposób określenia pożądanego wzorca kontroli konstytucyjności stanowi negatywną przesłankę wyrokowania, skutkującą postanowieniem o umorzeniu postępowania z uwagi na niedopuszczalność wydania orzeczenia (por. wyrok TK z 12 grudnia 2011 r., sygn. P 1/11, OTK ZU nr 10/A/2011, poz. 115, pkt 1.3.4 uzasadnienia). Niedopuszczalność merytorycznej kontroli zarzutu nadmiernej represyjności ustawodawcy określającego zasady wymiaru kary związana jest również z posłużeniem się w pytaniu prawnym argumentacją odwołującą się do sfery polityki karnej państwa, która z oczywistych względów pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał nie jest powołany do oceny słuszności bądź celowości decyzji ustawodawczych polegających na doborze właściwych środków zapobiegania i zwalczania przestępczości. Nie jest również powołany do rozpatrywania w procedurze pytań prawnych wątpliwości sądów orzekających co do zasadności, słuszności lub skuteczności zastosowanych w konkretnej sprawie rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę (por. postanowienie z 8 lipca 2008 r., sygn. P 38/07, OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 114, pkt 4 uzasadnienia oraz wyrok z 7 kwietnia 2009 r., sygn. P 7/08, OTK ZU nr 4/A/2009, poz. 46, pkt 4.5 uzasadnienia). 4.
w związku z art.
w zbiegu z art. 244 k.k. w związku z art. 11 § 2 kodeksu karnego. Pytający sąd ma samodzielnie ocenić zasadność ewentualnej zamiany kary przewidzianej za popełnienie wskazanego czynu, jak również dopuszczalność posłużenia się mechanizmem warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności. Badanie konstytucyjności przepisów kodeksu karnego przewidujących takie możliwości jest więc przedwczesne w warunkach sprawy toczącej się przed sądem formułującym pytanie prawne. Warto przy tym zaznaczyć, że wątpliwości sądu odnoszą się do dwóch unormowań pozwalających na zastosowanie łagodniejszych zasad wymiaru kary, natomiast sprawa karna, w ramach której sąd zdecydował się wystąpić z pytaniem dotyczy, osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa, za które była ona już uprzednio czterokrotnie karana. Wypowiedź odnosząca się wyłącznie do kwestionowanych w pytaniu prawnym art. 58 § 4 oraz art. 69 § 4 k.k. odwoływałaby się zaledwie do pewnego wycinka mechanizmów kodeksowych, które sąd orzekający w sprawie może, ale nie musi, wykorzystać, orzekając o karze za przestępstwo określone w art.
Pytający sąd nie zakwestionował innych unormowań zawartych w kodeksie karnym, wyznaczających pełny horyzont sądowej działalności związanej z wymierzaniem kary za wspomniane tu przestępstwo. Przedmiotem zaskarżenia nie objęto również samego art.
k.k., a więc przepisu wyznaczającego zakres sankcji karnej, w ramach której sąd podejmuje decyzję o wymiarze kary. W tym stanie rzeczy ocena konstytucyjności kwestionowanych przepisów kodeksu karnego nie jest warunkiem rozstrzygnięcia konkretnej sprawy toczącej się przed pytającym sądem, co w pełni uzasadnia stwierdzenie braku spełnienia przesłanki funkcjonalnej badanego pytania prawnego. Trybunał Konstytucyjny w dotychczasowym orzecznictwie wypowiadał się już na temat konstytucyjności przewidzianych przez ustawodawcę środków karnych (por. wyrok z 5 kwietnia 2011 r., sygn. P 6/10, OTK ZU nr 3/A/2011, poz. 19). Nie wyklucza również w przyszłości możliwości zbadania konstytucyjności przepisów kodeksu karnego zakwestionowanych w badanym obecnie pytaniu prawnym. Kontrola taka, w perspektywie konstytucyjnych ram swobody sędziego dokonującego indywidualizacji wymiaru kary z zachowaniem konstytucyjnego wymogu ustawowej formy określenia kary, wymagałaby jednak oceny całokształtu rozwiązań kodeksowych określających ramy sędziowskiego sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Mając powyższe na uwadze, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. Zdanie odrębne sędziego TK Marka Kotlinowskiego do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt P 22/11 Na podstawie art. 68 ust. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) zgłaszam zdanie odrębne do postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 29 lutego 2012 r., sygn. P 22/11, w zakresie umorzenia postępowania ze względu na niedopuszczalność orzekania z uwagi na niespełnienie przesłanki funkcjonalnej. Uważam, że pytanie prawne Sądu Rejonowego w Janowie Lubelskim powinno być rozpoznane merytorycznie, gdyż pytający sąd wykazał, że rozstrzygnięcie zawisłej przed nim sprawy zależy od oceny przez Trybunał konstytucyjności przepisu, który sąd ma zastosować w tej sprawie. W pytaniu prawnym został zakwestionowany art. 58 § 4 i art. 69 § 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; dalej: k.k.). Pierwszy z przepisów wyłącza możliwość orzeczenia innych kar niż kara pozbawienia wolności w odniesieniu między innymi do sprawcy kwalifikowanego typu przestępstwa określonego w art.
k.k., polegającego na prowadzeniu pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. Drugi z zakwestionowanych przepisów dopuszcza w odniesieniu do tego sprawcy zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności wyłącznie w uzasadnionych wypadkach. W ocenie pytającego sądu, przepisy te naruszają zasadę niezależności sądów i niezawisłości sędziów przez ograniczenie swobody sędziowskiej w zakresie orzekania, gdyż ustawodawca ustalił sankcję karną zbliżoną do bezwzględnie oznaczonej. W sprawie toczącej się przez sądem oskarżonemu zarzucono popełnienie czynu między innymi na podstawie art.
Oskarżony był wcześniej czterokrotnie skazany wyrokami na podstawie tego przepisu. Trybunał Konstytucyjny uznał, że pytanie prawne nie spełnia przesłanki funkcjonalnej, bo pytający sąd nie uprawdopodobnił związku sformułowanego pytania z rozstrzygnięciem toczącej się przed nim sprawy. W ocenie Trybunału, stwierdzenie ewentualnego naruszenia swobody sędziowskiej w zakresie orzekania mogłoby mieć miejsce w odniesieniu do całokształtu kodeksowych zasad odpowiedzialności karnej oraz zasad wymiaru kary i środków karnych, a kwestionowane przepisy stwarzają sądowi możliwość modyfikacji zakresu odpowiedzialności karnej sprawcy, jak i podjęcie decyzji o zastosowaniu środka karnego związanego z poddaniem sprawcy próbie. Trybunał zwrócił także uwagę, że indywidualizacja odpowiedzialności dokonuje się już na etapie oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania karnego. Biorąc pod uwagę sprawę, na podstawie której zostało sformułowane pytanie prawne, nie mogę zgodzić się z tą argumentacją. Argument dotyczący badania znamion czynu zabronionego w celu rozstrzygnięcia, czy można ten czyn kwalifikować jako przestępstwo z uwagi na stopień jego społecznej szkodliwości, jest nietrafny. Stopień społecznej szkodliwości jest elementem struktury przestępstwa, a jego znikomość powoduje, że przestępstwo to nie zaistniało (art. 1 § 2 k.k.). W badanej sprawie ten etap, na którym właściwe byłoby rozważanie stopnia społecznej szkodliwości czynu pod kątem jego znikomości, dawno już minął. Sąd jest przekonany o zaistnieniu przesłanek odpowiedzialności z art.
k.k., o czym świadczy chociażby uprzedzenie oskarżonego o możliwości kumulatywnego zbiegu przepisów z art. 244 k.k. Jeszcze bardziej przekonującym argumentem za tezą, iż faza badania przez pryzmat stopnia społecznej szkodliwości, czy spełnione są znamiona czynu zabronionego, już dawno minęła, jest bezspornie wynikająca z akt sprawy sądowej II K 333/10 okoliczność, iż oskarżony złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze. Z tych samych powodów nietrafny jest argument dotyczący oceny okoliczności wyłączających odpowiedzialność karną. Z opinii sądowo-psychiatrycznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że oskarżony nie ma zaburzeń psychicznych, lecz jest uzależniony od alkoholu i w czasie czynu miał zachowaną zdolność do rozpoznania jego znaczenia, a jego ograniczona poczytalność była spowodowana spożyciem alkoholu (należy przy tym podnieść, że w świetle art. 31 § 2 i 3 k.k. możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w takiej sytuacji jest wyłączona). Nie mogę podzielić argumentacji dotyczącej możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary przez sąd oraz zastosowania środków związanych z poddaniem sprawcy próbie. W moim przekonaniu żadnego z tych środków nie da się skutecznie zastosować w badanej sprawie. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k. nie jest możliwe warunkowe umorzenie postępowania w stosunku do sprawcy czynu objętego recydywą, stanowiącą ustawową przesłankę art.
(art. 66 § 1 k.k. zawiera przesłankę: „nie karanego za przestępstwo umyślne”). Ponadto zgodnie z art. 66 § 2 k.k. „warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 3 lata pozbawienia wolności”. Czyn z art.
zagrożony jest karą pozbawienia wolności do lat 5, zatem nie jest w ogóle możliwe warunkowe umorzenie postępowania wobec sprawcy tego czynu. Jeśli chodzi o warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności, to właśnie art. 69 § 4 k.k. jest przedmiotem pytania prawnego. Środek probacyjny związany z warunkowym zwolnieniem z odbycia reszty kary (art. 77 k.k.) z oczywistych względów nie ma tu zastosowania. Nie zgadzam się z wnioskiem sformułowanym w uzasadnieniu postanowienia o sygn. P 22/11, że warunki sprawy nie pozwalają stwierdzić, czy pytający sąd uwzględni kwestionowane przepisy w swoim orzeczeniu. Z akt sprawy sądowej i treści pytania prawnego ewidentnie wynika, że sąd jest już na etapie wymiaru kary (m.in. okoliczność przyznania się oskarżonego) i w wyrokowaniu jest skrępowany kwestionowanymi przepisami, które powodują, iż przewidziana w art.
sankcja w postaci bezwzględnej kary izolacyjnej nie może być złagodzona („szczególnie uzasadniony wypadek” zawarty w art. 69 § 4 k.k. niewiele tu zmienia). Niezrozumiałe jest dla mnie domaganie się od sądu, aby kwestionował treść art.
Pytający sąd nie kwestionuje przecież samego istnienia typu czynu zabronionego, który jest opisany w art.
ani też nie formułuje zastrzeżeń co do możliwej do orzeczenia, a określonej w tym przepisie „widełkowo”, kary pozbawienia wolności. Istota zarzutu sądu sprowadza się do tego, że skonkretyzowana kara, wymierzona w granicach abstrakcyjnie wskazanych w art.
k.k., nie może zostać poddana modyfikacji z zastosowaniem instytucji sądowego wymiaru kary, jaką jest warunkowe zawieszenie jej wykonania (art. 69 § 4 k.k.) bądź wręcz w konkretnym wypadku jej wyeliminowaniu na rzecz kar nieizolacyjnych (art. 58 § 4 k.k.). Wszystkie powyższe okoliczności przemawiają, w mojej ocenie, za możliwością merytorycznej oceny zarzutów sformułowanych w pytaniu prawnym.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.