Sygn. akt KIO/UZP 334/09 WYROK z dnia 1 kwietnia 2009 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Izabela Kuciak Członkowie: Emil Kuriata Luiza Łamejko Protokolant: Rafał Komoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Przedsiębiorstwo Budowlane INTER–SYSTEM Sp. z o.o., ul. Dmowskiego 17b, 50–203 Wrocław od rozstrzygnięcia przez zamawiającego Sąd Okręgowy w Świdnicy, pl. Grunwaldzki 14, 58–100 Świdnica protestu z dnia 11 lutego 2009 r., przy udziale wykonawcy SKANSKA S.A., ul. Gen. Józefa Zajączka 9, 01–518 Warszawa zgłaszającego swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego, orzeka: 1. Oddala odwołanie. 2. Kosztami postępowania obciąża Przedsiębiorstwo Budowlane INTER–SYSTEM Sp. z o.o., ul. Dmowskiego 17b, 50–203 Wrocław i nakazuje: 1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 2 287 zł 00 gr (słownie: dwa tysiące dwieście dwadzieścia siedem złotych zero groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Przedsiębiorstwo Budowlane INTER–SYSTEM Sp. z o.o., ul. Dmowskiego 17b, 50–203 Wrocław, 2) dokonać wpłaty kwoty 00 zł 00 gr (słownie: xxx) przez XXX na rzecz XXX stanowiącej uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu XXX, 3) dokonać wpłaty kwoty 0 zł 0 gr (słownie: xxx) przez xxx na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych na rachunek dochodów własnych UZP, 4) dokonać zwrotu kwoty 17 713 zł 00 gr (słownie: siedemnaście tysięcy siedemset trzynaście złotych zero groszy) z rachunku dochodów własnych Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz Przedsiębiorstwo Budowlane INTER–SYSTEM Sp. z o.o., ul. Dmowskiego 17b, 50–203 Wrocław. U z a s a d n i e n i e Zamawiający prowadzi, w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest „budowa nowej siedziby Sądu Rejonowego w Ząbkowicach Śląskich”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 19 września 2008 r., w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, pod numerem 2008/S 182-241339. W dniu 11 lutego 2009 r. Odwołujący wniósł protest wobec czynności wyboru najkorzystniejszej oferty (złożonej przez Skanska S.A.) oraz wykluczenia Odwołującego się z postępowania, zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 7, 24 ust. 1 pkt 10, art. 30 ust. 5, art. 87 ust. 2 pkt 3, art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 223, poz. 1655 ze zm.), zwanej dalej ustawą Pzp i wnosząc o dokonanie ponownej oceny ofert, w wyniku której nastąpi odrzucenie oferty Skanska S.A., przywrócenie Odwołującego się do postępowania i wybór jego oferty jako najkorzystniejszej lub w przypadku nieuwzględnienia powyższych żądań - unieważnienie postępowania. W uzasadnieniu Odwołujący się podaje, że Zamawiający, na skutek pytań jednego z wykonawców udzielił odpowiedzi, iż wykonawcy winni wskazać w składanej ofercie informację o rodzaju oferowanego systemu okablowania strukturalnego - tak odpowiedź z dnia 14 października 2008 r. ("Zamawlający oczekuje od wykonawców, aby w ofercie składanej przedłożyli informację jaki system okablowania strukturalnego oferują”). Skanska S.A. w złożonej ofercie nie wskazała Zamawiającemu takiej informacji, a zamieściła w ofercie certyfikaty dla: p. Ryszarda Chabira - certyfikowanego instalatora systemu okablowania strukturalnego systemu Emiter Net, firmy Netline Group Sp. z o.o. - Instalatora system R&M, p. Jarosława Jandzińskiego - certyfikowanego instalatora systemu CobiNet. Zamawiający, uwzględniając zarzuty Odwołującego się, zawarte w treści przystąpienia do protestu wniesionego przez Skanska S.A., skierował do Skanska S.A. wezwanie do wyjaśnienia, jaki rodzaj systemu okablowania strukturalnego wykonawca oferuje. W odpowiedzi na wezwanie Skanska S.A. przyznała, iż w ofercie nie wskazała takiej informacji (odpowiedź -"nie jesteśmy w stanie podać konkretnego miejsca w ofercie, w którym byłaby ona zawarta"). Jednocześnie zaznaczyła, iż okoliczność ta nie ma żadnego wpływu na zakres prac do wykonania w ramach zamówienia, a także nie wpływa na cenę. Wskazała także, iż jeśli Zamawiający tego wymaga, podaje CobiNet jako producenta systemu, w oparciu o który wykonana przedmiot zamówienia. Zamawiający mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, dokonał w dniu 19 stycznia 2009 r., "poprawy omyłki polegającej na niezgodności oferty ze specyfikacją istotnych warunków zamówienia, niepowodującej istotnej zmiany w treści oferty, a mianowicie: wskazano jednoznacznie część oferty, w której Wykonawca wskazał system okablowania strukturalnego EmiterNet", na podstawie przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Odwołujący się zwraca uwagę, iż dokonując wykładni przedmiotowego przepisu, należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, iż warunkiem dokonania poprawienia jest zaistnienie omyłki w treści oferty, a więc zamieszczenie przez wykonawcę w ofercie treści, która jest niezgodna z postanowieniami SIWZ. W niniejszym przypadku Skanska S.A. nie zawarła w ofercie treści (treść ta nie istnieje), która mogłaby być poprawiona. W rezultacie dokonanej czynności, Zamawiający nie dokonał poprawienia omyłki, lecz uzupełnienia oferty. Przepis art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp nie daje podstawy do uzupełnienia ofert o brakującą treść. Ten cel pozwala osiągnąć instytucja uzupełniania oferty przewidziana w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Norma zawarta w tym przepisie, nie pozwala jednak Zamawiającemu na wzywanie wykonawcy do uzupełniania informacji w przedmiotowej sprawie, z uwagi na okoliczność, iż Zamawiający nie zawarł informacji o konieczności złożenia oświadczenia o rodzaju oferowanego systemu w treści ogłoszenia i SIWZ, a w dokonanej w toku postępowania modyfikacji SIWZ. Ponadto, Odwołujący się wskazuje na wyjaśnienie znajdujące się w uzasadnieniu do ostatniej zmiany ustawy Pzp, z którego wynika jakiego rodzaju omyłki mogą być poprawiane w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Zgodnie z tezą zawartą w komentarzu do ustawy, przywołanym przez Zamawiającego, w uzasadnieniu dokonania poprawienia treści oferty, zmiana w trybie art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp, nie może powodować znaczącej ingerencji w treść oferty. W niniejszym przypadku mamy do czynienia z taką ingerencją, bowiem prowadzi ona do wytworzenia nowej treści oferty. W dalszej części komentarza autorzy stwierdzają, iż "dopuszczalne wydaje się dokonanie zmian w sytuacji, jeżeli z okoliczności wynika zamiar złożenia przez wykonawcę oferty zgodnie z wymaganiami zamawiającego oraz poprawienie omyłki nie ingeruje w sposób istotny w treść oferty." W niniejszym przypadku z zachowania firmy Skanska S.A. nie można wywieść wniosku, iż miała ona zamiar złożenia oferty zgodnej z treścią SIWZ. Sam wykonawca stwierdził bowiem w piśmie wyjaśniającym, iż nie działał w takim zamiarze, ponieważ uznał tą okoliczność za mało istotną dla postępowania, z uwagi na przeniesienie zagadnienia rodzaju stosowanego systemu, na etap realizacji zadania. Odwołujący się zauważa, iż to nie Zamawiający wykonawcy, lecz wykonawca Zamawiającemu, miał wskazać rodzaj oferowanego systemu. Dodatkowo co istotne, działanie Zamawiającego, w tym zakresie, było sprzeczne także z wyjaśnieniami udzielonymi przez Skanska S.A., zawartymi w piśmie z dnia 9 stycznia 2009 r., w którym wykonawca wyjaśnił, iż jeśli Zamawiający tego wymaga, wskazuje system CobiNet jako system, w oparciu o który wykona przedmiot zamówienia. Zamawiający, w rezultacie otrzymanych wyjaśnień, dokonał poprawienia oferty Skanska S.A., przyjmując iż Skanska S.A. oferuje system producenta EmiterNet, a więc odmienny od wskazanego w wyjaśnieniu. Całość zachowań Zamawiającego i wykonawcy w tym zakresie jest nieuprawnionym uzgadnianiem treści oferty, co w świetle postanowień art. 87 ust. 1 ustawy Pzp jest niedopuszczalne. Dokonana, na skutek poprawy omyłki, zmiana jest zmianą istotną, w rozumieniu przepisu art. 87 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Zmiana ta powoduje bowiem konieczność dokonywania dalszych czynności - wymaga wykazania, uwzględniając postanowienia art. 30 ust. 5 ustawy Pzp, równoważności oferowanego systemu CobiNet, czy też EmiterNet z systemem opisanym w SIWZ. śaden z powyższych systemów okablowania strukturalnego, jak również system producenta R&M, którego dokumenty zostały wskazane w ofercie Skanska S.A., nie spełnia wymogów zawartych w projekcie wykonawczym. Zgodnie z odpowiedzią, zawartą w pliku "wyjaśnienia_do_siwz_4.pdf" pkt.5, "każde gniazdo RJ45 musi być wyposażone w przesłonę przeciwkurzową, zamocowaną sprężyście, w pełni zintegrowaną z gniazdem, która nie tylko chroni wnętrze przez przedostawaniem się zanieczyszczeń ale stanowi wskaźnik prawidłowego podłączenia kabla. Ponadto ruchoma przesłona powinna czyścić wszystkie styki gniazda podczas każdego wpięcia/wypięcia kabla krosowego sprowadzając potencjalne prace konserwatorskie do absolutnego minimum." Opisane w projekcie wykonawczym rozwiązanie spełnia, w opinii Odwołującego się, jedynie gniazdo firmy Molex. Wykonawca Skanska S.A. nie wskazała w składanej ofercie, zgodnie z treścią art. 30 ust. 5 ustawy Pzp, na czym polega równoważność oferowanych systemów z systemem opisanym w SIWZ. Dopiero, na etapie postępowania protestacyjnego wykonawca przytacza argumenty o równoważności oferowanych rozwiązań, co jednak winno nastąpić w treści składanej oferty. Całość działań Zamawiającego w powyższym zakresie, nosi znamiona naruszenia art. 7 ustawy Pzp, nakazującego zamawiającemu równe traktowanie wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia. W niniejszym postępowaniu, Zamawiający w sposób nieuprawniony różnicuje pozycję wykonawców, dokonując uzgodnienia treści oferty z jednym z wykonawców. Zdaniem odwołującego się, powyższe działanie oznaczać będzie w przypadku zawarcia umowy z wybranym wykonawcą, nieważność umowy z uwagi na zaistnienie przesłanek opisanych w art. 146 ust. 1 pkt 5 i pkt 6 ustawy Pzp. Odwołujący się, składając ofertę w przedmiotowym przetargu, wskazał na potwierdzenie spełniania warunku opisanego w Rozdziale IX pkt 2 ppkt 2.1 lit. a SIWZ, zadanie inwestycyjne pn. Budowa pawilonu specjalistycznego wraz z wyposażeniem w Wojewódzklm Szpitalu Specjalistycznym im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu. Zakres robót budowlanych wykonanych w ramach przedmiotowego zadnia obejmował, zgodnie z treścią listu referencyjnego oraz ogłoszenia o zamówieniu, roboty konstrukcyjne, budowlane, wykończeniowe oraz roboty branży sanitarnej i elektrycznej. Odwołujący się nie zgadza się z poglądem Zamawiającego, iż powyższe zadanie nie spełnia warunku udziału w postępowaniu, ponieważ nie potwierdza, iż wykonano pełen zakres zadania. Jeżeli Zamawiający oczekiwał, iż udzieli zamówienia tylko takiemu wykonawcy, który wykaże iż zrealizował własnymi siłami całe zadanie inwestycyjne, tak winien sprecyzować warunek udziału, wyraźnie określając, iż wymaga, by wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia wykazali się realizacją zadania obejmującego: roboty ziemne, fundamentowe, konstrukcyjne, murowe, itd., wymieniając poszczególne etapy realizacji inwestycji. Zamawiający nie zdefiniował w powyższy sposób warunku i na obecnym etapie postępowania nie może wywodzić negatywnych konsekwencji z faktu nieprecyzyjnego jego zdefiniowania. Jeśli Zamawiający będzie interpretował warunek w sposób, w jaki czyni to w stosunku do oferty Odwołującego się, powinien, kierując się obowiązującą w zamówieniach publicznych zasadą równości, w taki sam sposób zbadać wykonanie zadań przez pozostałych wykonawców - zbadać czy wykazane zadanie zostało wykonane siłami własnymi, bez udziału podwykonawców. Jednakże, taki sposób interpretowania warunku nie pozwoli Zamawiającemu odnaleźć na rynku budowlanym podmiotu spełniającego taki warunek. Zakres prac wykonanych w ramach wskazanej w ofercie inwestycji, obejmujący roboty konstrukcyjne, budowlane, wykończeniowe wszystkich branż, którego parametry takie jak: kubatura i wartość, spełniają oczekiwania Zamawiającego, wyczerpują warunek udziału w postępowaniu. Ponadto mając na uwadze, iż Zamawiający jako jednostka sektora finansów publicznych, powinien wydatkować środki w sposób oszczędny, celowy, zgodnie z zasadą uzyskania najlepszych efektów z poniesionych nakładów, wybór oferty, której kwota za wykonanie zadania jest o 2 432 080,01 zł wyższa, od kwoty jaką Zamawiający zamierzał przeznaczyć na realizację przedmiotowego zadania, stoi w sprzeczności z powyższymi wytycznymi. Wykluczając ofertę Odwołującego się i wybierając do realizacji ofertę Skanska S.A., Zamawiający wydatkuje o 2 735 346,98 zł więcej niż w przypadku wyboru oferty Odwołującego się, co w dzisiejszej rzeczywistości gospodarczej stanowi nieefektywne wydatkowanie środków publicznych. Taki sam cel - otrzymanie produktu w postaci gotowego budynku, Zamawiający osiągnie przeznaczając znacznie mniejsze środki, o ile wybierze do realizacji ofertę Odwołującego się. Pismem z dnia 3 marca 2008 r. Zamawiający dokonał rozstrzygnięcia protestu poprzez jego oddalenie. Zamawiający nie podzielił opinii Odwołującego się, odnoszącej się do możliwości uznania spełnienia warunku wykonania minimum dwu zadań o wartości i zakresie określonym w pkt 2 ppkt. 2.1 lit. a SIWZ. Tym samym Zamawiający podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 11 lutego 2009 r. (pkt. 2.2). Zamawiający, zgodnie z decyzją z dnia 9 stycznia 2009 r., powtórzył czynność badania oferty Odwołującego się, wzywając go do uzupełnienia wykazu robót budowlanych w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania o udzielenia zamówienia, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, odpowiadających swoim rodzajem przedmiotowi zamówienia, z podaniem ich przedmiotu, dat wykonania i odbiorców oraz załączenia dokumentów potwierdzających, że te roboty zostały wykonane należycie. W odpowiedzi (pismo z dnia 23 stycznia 2009 r.) Odwołujący się załączył wykaz robót zrealizowanych w okresie ostatnich pięciu lat. W ww. wykazie pod poz. 4 wymieniono zadanie „Wykonanie budynku B w ramach inwestycji „Budowa Nowej Akademii Medycznej we Wrocławiu przy ul. Borowskiej". Zakres prac wymieniony w tym wykazie nie jest tożsamy z zakresem prac wymienionych w referencjach firmy WROBIS z dnia 19 grudnia 2007 r. Z referencji firmy WROBIS wynika, iż Odwołujący się zrealizował "roboty budowlane, konstrukcyjne i wykończeniowe wraz z robotami branży sanitarnej, pozostałe roboty branżowe zostały wykonane przez wyspecjalizowanych podwykonawców", natomiast z wykazu Odwołującego się wynika, że wykonał również „instalacje elektryczne, teletechniczne - komputerowe, telefoniczne, instalacje ppoż." W konsekwencji Zamawiający poddał szczegółowej procedurze wyjaśniającej powyższe. tj. wezwał dwukrotnie do "wyjaśnienia rozbieżności i jednoznacznego wskazania, czy pozostałe branże, w tym: instalacje elektryczne, teletechniczne - komputerowa, telefoniczne, instalacje ppoż, zostały zrealizowane przez podwykonawców Odwołującego się, czy też może firmy WROBIS . Wyjaśnienie miało na celu jednoznaczne potwierdzenie faktu wykonania wskazanego zadania przez Odwołującego się, z udziałem podwykonawców. Na wezwania Zamawiającego z dnia 29 stycznia 2009 r. i 5 lutego 2009 r. o wyjaśnienie ww. rozbieżności, Odwołujący się, w pismach z dnia 4 lutego 2009 r. i 6 lutego 2009 r., nie udzielił żadnych informacji na ten temat, wskazując iż nie musi realizować robót budowlanych siłami własnymi. Z twierdzeniem tym zgadza się Zamawiający, co znalazło swoje potwierdzenie w wezwaniach do wyjaśnień, które miały potwierdzić iż wykonawcą „Budowy Nowej Akademii Medycznej we Wrocławiu przy ul. Borowskiej" był Odwołujący się, a tym samym wykluczyć możliwość udziału w realizacji zadania Odwołującego się, jako jednego z wielu podwykonawców firmy WROBIS. Mając na względzie fakt, iż Odwołujący się mimo dwukrotnego wezwania do wyjaśnień, takowych nie złożył, Zamawiający uznał, że Odwołujący się realizował ww. zadanie tylko w części i tym samym nie spełnia warunku udziału w postępowaniu określonego w rozdziale IX pkt 2 ppkt 2.1. lit. a SIWZ. Ponadto, istotnym jest fakt, iż Odwołujący się całkowicie pomija wskazane przez siebie w ww. pismach zadanie ("Budowy Nowej Akademii Medycznej we Wrocławiu przy ul. Borowskiej"), analizując jedynie pierwotnie wskazane w ofercie zadanie, w konsekwencji nie uznania którego Zamawiający skorzystał z uprawnienia, jakie daje regulacja zawarta w przepisie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Zamawiający nie podzielił również opinii Odwołującego się, odnoszącej się do niemożności poprawienia omyłki polegającej na niezgodności oferty z SIWZ, niepowodującej istotnej zmiany w treści oferty, poprzez wskazanie systemu okablowania strukturalnego Emiter Net wymienionego jako pierwszy w Załączniku nr 9 do oferty – str. 63. Zamawiający poprawił omyłkę na podstawie art. 87 ust.2 pkt 3 ustawy Pzp, uznając tym samym, iż jej poprawienie nie wpływa na treść i cenę złożonej przez Skanska S.A. oferty. Zamawiający oparł się w tym zakresie na komentarzu Urzędu Zamówień Publicznych. Zamawiający dysponując opinią projektanta z dnia 28 listopada 2008 r., z której w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wszystkie trzy systemy, wskazane w złożonej przez SKANSKA S.A.. ofercie, spełniają wymogi określone w SlWZ, dokonał poprawienia omyłki polegającej na jednoznacznym wskazaniu nazwy oferowanego systemu. Pismem z dnia 9 stycznia 2009 r. Zamawiający wezwał Skanska S.A. do złożenia wyjaśnienia, gdzie w treści oferty jest wskazane, który system okablowania strukturalnego zostanie zastosowany. Skanska S.A., w piśmie z dnia 13 stycznia 2009 r. stwierdziła, że nie wskazała w ofercie, który z trzech systemów zostanie zastosowany. Jednocześnie poinformowała, że zastosuje system firmy CobiNet. Zamawiający uznał, że wybór systemu przez Skanska S.A. wykroczył poza treść zapytania Zamawiającego, bowiem to Zamawiający dokonuje poprawki, zaś wykonawca wyraża, bądź nie wyraża zgody, na tak dokonaną poprawkę. Ponadto, Zamawiający nie wymagał od wykonawców szczególnej formy dokumentów, konsekwencją tego zapisu jest niemożność dokonywania oceny negatywnej lub też nie uznania dokumentów przedstawionych przez wykonawców w formie załączonych poświadczeń oferowanych systemów okablowania strukturalnego. Fakt ten, stanowi w ocenie Zamawiającego potwierdzenie zamiaru złożenia przez wykonawcę oferty zgodnej z wymaganiami Zamawiającego. W dniu 13 marca 2009 r. Odwołujący się wniósł odwołanie, w którym podtrzymał zarzuty i żądania zgłoszone w proteście (z wyjątkiem żądania unieważnienia postępowania). Na podstawie dokumentacji postępowania oraz oświadczeń stron złożonych na rozprawie, Izba ustaliła i zważyła, co następuje: W Rozdziale IX pkt 2 ppkt 2.1 SIWZ Zamawiający sformułował warunki udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia, stanowiąc, iż o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy „w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem wszczęcia postępowania lub krótszym – jeżeli okres działalności jest krótszy, wykonali minimum dwa zadania odpowiadające poniższym wymogom:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.