Sygn. akt KIO/UZP 459/09 WYROK z dnia 24 kwietnia 2009 r. Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Ewa Jankowska Członkowie: Magdalena Grabarczyk Marek Koleśnikow Protokolant: Paulina Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2009 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez Konsorcjum: Wielkopolskie Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kar- tograficzne GEOMAT Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Zwierzyniecka 10, 60-813 Poznań oraz EUROSYSTEM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. Armii Krajowej 9A, 41-506 Chorzów od rozstrzygnięcia przez zamawiającego Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Al. Jana Pawła II 70, 00-175 Warszawa przy udziale MGGP Spółka Akcyjna, ul. Kaczkowskiego 6, 33-100 Tarnów zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego. orzeka:
(2)czy też k.c. art. 216 § 6 ust l "Typ, wielkość i stan gospodarstwa rolnego". Przedstawiony przez Zamawiającego argument, iż ustawodawca w tym akurat przypadku nie zastosował się ogólnych reguł logiki i dyrektyw tworzenia tekstów prawnych należy pominąć i wskazać, iż z faktu tego nie można wywodzić uprawnienia do Zamawiającego do formułowania wymaganych warunków do udziału w postępowaniu w kształcie, w jakim zostało to uczynione. W celu wzmocnienia swojego stanowiska Odwołujący się podniósł nadto, iż sposób interpretacji Odwołującego się nie jest odosobniony, lecz powszechnie stosowany nie tylko w języku potocznym, podczas redagowania różnorodnych tekstów, lecz również w szerokim zakresie w języku programowania. Jako przykład jednej z wielu publikacji podał, iż "Przecinek czytamy jako i, można za jego pomocą rozdzielać dowolna liczbę celów, które maja być spełnione w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie. Kiedy Prolog otrzymuje ciąg celów (rozdzielonych przecinkami), stara się spełnić wszystkie cele, znajdując pasujące do nich cele z bazy danych. Aby spełniona była cała sekwencja, spełnione musza być wszystkie cele składowe" (Prolog. Programowanie. W. F. Clocksin, C. S. Mellish, Tłumaczenie: Tomasz śmijewski). Odwołujący się wniósł, na podstawie art. 188 ust. 1, 3 oraz 4 ustawy – Pzp, o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii na okoliczność stwierdzenia czy do wykonania przedmiotu zamówienia przez wykonawcę niezbędne jest posiadanie przez osoby wykonujące imieniem wykonawcy przedmiot zamówienia, łącznie uprawnień wskazanych w art. 43 pkt 1 i pkt 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, czy też wystarczy posiadanie któregokolwiek z uprawnień wymienionych w tych dwóch punktach. Wykonawca MGGP S.A. w dniu 17 kwietnia 2009 roku zgłosił przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego. Izba ustaliła, co następuje: Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu ograniczonego. Zgodnie treścią ogłoszenia opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 2009/S 13-018488 w dniu 21 stycznia 2009 roku w sekcji III.2.3 pkt 3 wykonawcy biorący udział w postępowaniu winni byli w złożonych wnioskach wykazać, że dysponują 22 osobami z wykształceniem średnim lub wyższym w zakresie geodezji i kartografii, z których 6 posiada uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 1, 2 lub 5 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z wniosku złożonego przez wykonawcę MGGP S.A. wynika, że dysponuje on osobami, z których 5 posiada uprawnienia w zakresie wynikającym z art. 43 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz 1 posiada uprawnienia wynikające z z art. 43 pkt 1 i 2 tejże ustawy. Zamawiający uznał, iż wykonawca MGGP S.A. spełnia określone przez niego wymagania w wyżej wskazanym zakresie i dopuścił go do dalszego udziału w postępowaniu. Z powyższym nie zgodził się Odwołujący się składając najpierw protest, a potem odwołanie o treści wskazanej na wstępie. Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania, w szczególności ogłoszenia o zamówieniu oraz złożonych wniosków, a także biorąc pod uwagę wyjaśnienia i stanowiska stron złożone podczas rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje: Odwołanie jest niezasadne. W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że Odwołujący się posiada interes prawny w złożeniu środków ochrony prawnej w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy – Pzp. Stosownie do art. 179 ust. 1 ustawy – Pzp środki ochrony prawnej przysługują wykonawcom, jeżeli ich interes prawny w uzyskaniu zamówienia doznał lub może doznać uszczerbku w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy. Czynność Zamawiającego polegająca na ewentualnie wadliwym zaniechaniu wykluczenia wykonawcy MGGP S.A. z postępowania skutkować może bowiem ograniczeniem w możliwości uzyskania przez Odwołującego się przedmiotowego zamówienia. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 6 ustawy – Pzp, ogłoszenie o zamówieniu w przetargu ograniczonym powinno zawierać opis warunków udziału w postępowaniu wraz z podaniem ich znaczenia oraz opis sposobu dokonywania oceny spełniania tych warunków. Ponieważ zamawiający jedynie na podstawie ogłoszenia będzie dokonywał kwalifikacji podmiotowej wykonawców, powinien on w ogłoszeniu o zamówieniu wskazać warunki udziału w postępowaniu oraz sposobu oceny spełniania tych warunków. Zamawiający stawia warunki udziału w postępowaniu w granicach art. 22 ustawy – Pzp w celu zapewnienia, że wybrany wykonawca będzie zdolny do wykonania zamówienia – będzie posiadał uprawnienia do wykonywania czynności objętych przedmiotem zamówienia (jeżeli ustawy nakładają obowiązek posiadania takich uprawnień), odpowiednie doświadczenie i wiedzę, potencjał techniczny, ekonomiczny i finansowy, a także będzie dysponował osobami zdolnymi do wykonania zamówienia oraz że nie zachodzą w stosunku do niego okoliczności skutkujące wykluczeniem z postępowania (art. 24). W ogłoszeniu zamawiający powinien sprecyzować warunki zamówienia na tyle dokładnie, żeby wykonawca przed przystąpieniem do sporządzania oferty mógł zweryfikować, czy spełnia warunki. Ustawa w zakresie merytorycznego kształtowania warunków pozostawia zamawiającemu pewną swobodę, jednak wyraźnym ograniczeniem tej swobody jest nakaz przestrzegania zasady uczciwej konkurencji, a w związku z tym obowiązek takiego kształtowania warunków, aby zagwarantować dostęp do zamówienia podmiotom zdolnym do jego wykonania. Określenie warunków udziału w postępowaniu jest jedną z najważniejszych czynności zamawiającego, która ma bezpośredni wpływ na wynik postępowania. Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu jako jeden z warunków udziału ustanowił wymóg dysponowania przez wykonawcę 22 osobami z wykształceniem średnim lub wyższym w zakresie geodezji i kartografii, z których 6 posiada uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 1, 2 lub 5 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Istota sporu sprowadza się do interpretacji wskazanego postanowienia i zajęcia stanowiska w sprawie, czy wymaganie jest spełnione w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 43 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne lub też w zakresie określonym w art. 43 pkt 5 tej ustawy, czy też wymóg należy uznać za spełniony w przypadku, gdy wykonawca dysponuje osobami legitymującymi się uprawnieniami określonymi w art. 43 pkt 1 lub 2 lub 5 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie Odwołującego się przecinek pomiędzy określeniami pkt 1 i 2 jest odpowiednikiem koniunkcji, co oznacza wymóg łącznego posiadania uprawnień, tj. wynikających zarówno z pkt. 1, jak i pkt. 2 art. 43 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Odwołujący się na poparcie swojego stanowiska przywołał fragment opracowania „Logika dla prawników” pod red. Andrzeja Malinowskiego Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis Warszawa 2002, str. 97, z którego, zdaniem Odwołującego się, wynika, iż w tekstach odpowiednikiem koniunkcji jest przecinek. Ze stanowiskiem Odwołującego się nie można się zgodzić. Funkcja przecinka w wyrażeniach zawierających wyliczenie determinowana jest znaczeniem spójnika umieszczonego pomiędzy przedostatnim a ostatnim elementem. W niniejszym przypadku jest to spójnik „lub” wskazujący na zastosowanie alternatywy łącznej (nierozłącznej), co oznacza, że wystarcza spełnienie jednej z alternatywnych przesłanek, ale mogą być także jednocześnie spełnione dwie lub więcej przesłanek zawartych w wyrażeniu. Izba zapoznała się również ze stanowiskiem wyrażonym w przywołanej przez Odwołującego się publikacji. Wynika z niej, iż w tekstach odpowiednikiem koniunkcji jest często przecinek. Zastosowanie określenia „często” jest jednoznaczne z tym, że nie zawsze, lecz jedynie w określonych przypadkach. Tym samym zasadnym jest przyjęcie, że wykazanie przez wykonawcę, iż dysponuje osobami legitymującymi się uprawnieniami wynikającymi z pkt. 1 lub z pkt. 2 lub też z pkt 5 art. 43 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne spełnia ustanowiony przez zamawiającego wymóg uprawniający do wzięcia udziału w postępowaniu. Spełniałby go również wykonawca, który wykazałby, że dysponuje osobami posiadającymi łącznie uprawnienia zawarte w pkt. 1 i 2, jak też w pkt. 1, 2 i 5 oraz w pkt. 1 i 5 czy w pkt. 2 i
- Stanowisku Izby nie sprzeciwia się przywołana przez Odwołującego się uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2006 roku II UZP 10/06, zgodnie z którą spójnik „lub” wyraża alternatywę łączną, czyli dopuszcza możliwość współwystępowania sytuacji komunikowanych przez zdanie łączone tym spójnikiem. Stanowisko wyrażone w uchwale znajdzie zastosowanie również w przypadku wystąpienia więcej niż dwu elementów, gdzie poszczególne człony wyrażenia oddzielone są przecinkami, natomiast spójnik określający funkcję przecinków umieszczony jest w wyrażeniu jeden raz – pomiędzy jego przedostatnim a ostatnim członem. Analiza treści aktów prawnych wskazuje, iż ustawodawca częstokroć formułuje przepisy prawne w sposób analogiczny do spornego postanowienia ogłoszenia, przy czym interpretacja tych przepisów nie pozostawia wątpliwości, iż należy je rozumieć tak jakby pomiędzy poszczególnymi ich elementami każdorazowo użyto spójnika „lub”. Oprócz przywołanego przez zamawiającego przepisu art. 2 pkt 13 ustawy – Pzp wskazać należy przykładowo: art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 roku Nr 123, poz. 1058 ze zmianami), art. 184 § 1, art. 249, 268 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zmianami), art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 roku Nr 155, poz. 1095 ze zmianami) i wiele innych. Praktyka taka koresponduje z wyrażonymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) zaleceniami co do redagowania aktów prawnych, w tym z przepisem § 5, zgodnie z którym przepisy ustawy redaguje się zwięźle i syntetycznie, unikając nadmiernej szczegółowości, a zarazem w sposób, w jaki opisuje się typowe sytuacje występujące w dziedzinie spraw regulowanych ustawą, § 6, stosownie do którego przepisy ustawy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy oraz § 7 in principio, który stanowi, że zdania w ustawie redaguje się zgodnie z powszechnie przyjętymi regułami składni języka polskiego. Zwięzłość tekstu prawnego można osiągnąć w ten sposób, że w stosunkowo krótkiej wypowiedzi należy zawrzeć możliwie dużo elementów. W ten sposób unika się zbędnych powtórzeń. Wyrażona w § 6 zasada precyzji w redagowaniu przepisów prawnych oznacza, że przepisy prawne powinny być tak zredagowane, by adresaci przepisów nie mieli wątpliwości co do tego, jaką regułę postępowania wyznacza dany przepis, a organy, które będą go stosowały, nie miały wątpliwości co do interpretacji tego przepisu. Z przywołanego zaś przepisu § 7 in principio wynika, że język prawny jest odmianą naturalnego języka potocznego. Stąd też odnoszą się do niego wszystkie reguły dotyczące języka potocznego, a uzupełniają je dodatkowe reguły odnoszące się tylko do języka prawnego. Od języka potocznego język prawny nie różni się pod względem składni (natomiast różni się pod względem semantyki). Skoro więc konstruowane w polskim systemie prawnym przepisy, zredagowane w sposób analogiczny do spornego postanowienia ogłoszenia, zgodne są ze wskazanymi powyżej zasadami techniki prawodawczej, zasadnym jest uznanie problematycznego postanowienia również za zgodny z tymi zasadami. Należy przy tym przyznać rację zamawiającemu, iż na gruncie języka polskiego w zdaniach, w których następuje wyliczenie więcej niż dwóch elementów, nie powtarza się między wszystkimi kolejnymi elementami tego samego spójnika, ponieważ prowadziłoby to do zaniku czytelności zdania, lecz używa się skróconej formy połączeń. Taka skrócona forma zdania ma to samo znaczenie, co zdanie rozbudowane przez zastosowanie spójników między wszystkimi elementami wyliczanki. Biorąc pod uwagę powyższe uznać należy, że wykonawca MGGP S.A. wykazał się dysponowaniem odpowiednią liczbą osób legitymujących się uprawnieniami, których wymagał zamawiający. Tym samym wszystkie zarzuty, wnioski i argumenty podniesione przez odwołującego się należy uznać za bezpodstawne. W ocenie Izby zgłoszony przez Odwołującego się wniosek w sprawie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii na okoliczność stwierdzenia czy do wykonania przedmiotu zamówienia przez wykonawcę niezbędne jest posiadanie przez osoby wykonujące imieniem wykonawcy przedmiot zamówienia, łącznie uprawnień wskazanych w art. 43 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, czy też wystarczy posiadanie któregokolwiek z tych uprawnień nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści ogłoszenia o zamówieniu wynika bowiem, iż o zamówienie mogą się ubiegać wykonawcy, którzy spełniają między innymi warunki określone rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 roku Nr 57, poz. 383 ze zmianami) z wyłączeniem § 1 pkt 2 i § pkt 2 i 3 oraz rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 maja 2007 roku w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć wykonywanie czynności kontrolnych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007 roku Nr 101, poz. 685) z wyłączeniem § 3 pkt 1 lit. e oraz 2 i
- Z aktów tych wynika możliwość wykonywania prac w nich wskazanych przez osoby posiadające uprawnienia zawodowe określone w art. 43 pkt 1, 2, 5 lub 7 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, iż sam ustawodawca dopuścił możliwość wykonywania zadań wskazanych w rozporządzeniach osobom legitymującym się uprawnieniami wynikającymi również z jednego ze wskazanych punktów. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku postępowania odwoławczego, na podstawie art. 191 ust. 6 i 7 ustawy – Prawo zamówień publicznych w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lipca 2007 r. w sprawie wysokości oraz sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 128, poz. 886 oraz Dz. U. z 2008 roku Nr 182, poz. 1122). Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, z 2008 r. Nr 171, poz. 1058, Nr 220, poz.1420 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 19, poz. 101) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: ……………………………… Członkowie: ……………………………… ………………………………