Sygn. akt: KIO 1332/11 KIO 1333/11 WYROK z dnia 8 lipca 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Sylwester Kuchnio Protokolant: Paulina Zalewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. w Warszawie odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 24 czerwca 2011 r. przez „Energopol-Szczecin” S.A., w Szczecinie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w Warszawie – sygn. akt KIO 1332/11; B. w dniu 24 czerwca 2011 r. przez „Energopol-Szczecin” S.A., w Szczecinie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w Warszawie – sygn. akt KIO 1333/11, orzeka: 1. oddala obydwa odwołania, 2. kosztami postępowania obciąża wykonawcę „Energopol-Szczecin” S.A. w Szczecinie i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 40 000 zł 00 gr (słownie: czterdzieści tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez „Energopol- Szczecin” S.A. w Szczecinie tytułem wpisów od obydwu odwołań, 2.2. zasądza od „Energopol-Szczecin” S.A. w Szczecinie kwotę 7 200 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy dwieście złotych zero groszy), w tym: A. kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy ) na rzecz Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w Warszawie stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie o sygn. akt KIO 1332/11; B. kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) na rzecz Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w Warszawie stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika w sprawie o sygn. akt KIO 1333/11. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: …………………… sygn. akt KIO 1332/11 sygn. akt KIO 1333/11 UZASADNIENIE Zamawiający, Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. w Warszawie prowadzi w trybie przetargu ograniczonego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" lub "Pzp" – dwa postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na :„Budowę gazociągu DN 700 Szczecin - Gdańsk, etap I gazociąg DN 700 Płoty-Karlino” oraz „Budowę gazociągu DN 700 Gustoszyn- Odolanów: etap I -gazociąg DN 700 Gustoszyn -Turek, etap II gazociąg DN 700 Turek – Odolanów”. Ogłoszenia o ww. zamówieniach opublikowano w Dz. U. UE pod kolejnymi numerami 2011/S 29048409 i 29048410 w dniu 11.02.2011 r. W dniu 14.06.2011 r. zamawiający poinformował wykonawców biorących udział w postępowaniach o ocenie wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, w tym między innymi o wykluczeniu z obu postępowań na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp Energopol-Szczecin S.A. w Szczecinie (dalej „Energopol”). W uzasadnieniu wykluczeń wskazano, iż wykonawca nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu opisanego w pkt III.2.3 pkt 3 ogłoszeń o zamówieniu, a dotyczącego dysponowania kierownikiem budowy. We wnioskach Energopol jako osobę przewidzianą na to stanowisko wskazano p. Leszka B., który posiada przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci sanitarnych z ograniczeniem do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych (decyzja nr 48/83/01). Zamawiający na podstawie powyższych informacji nie był w stanie stwierdzić czy posiadane przez ww. osobę są uprawnieniami w zakresie sieci gazowych bez ograniczeń. Pismem z dnia 24.05.2011 r. zamawiający wezwał do wyjaśnienia ww. kwestii lub uzupełnienia wykazu osób przez wskazanie innej (nowej) osoby potwierdzającej spełnianie ww. warunku. W odpowiedzi na powyższe Energopol pismem z dnia 30 maja 2011 r. oświadczyła, iż posiadane przez p. Leszka B. uprawnienia budowlane są uprawnieniami w zakresie sieci gazowych bez ograniczeń i spełniają wymagania zamawiającego. Tymczasem z treści ww. decyzji posiadanej przez zamawiającego wynika, iż uprawnienia p. Leszka B. dotyczą powszechnie znanych rozwiązań konstrukcyjnych, a ww. osoba nabyła omawiane uprawnienia w momencie, w którym legitymowała się średnim wykształceniem. Tym samym, w świetle obowiązujących obecnie przepisów ww. osoba nie mogła uzyskać uprawnień bez ograniczeń. Ograniczeniem takim jest w tym przypadku wskazanie powszechnie znanych rozwiązań konstrukcyjnych, a więc p. Leszek B. nie posiada wymaganych uprawnień do kierowania robotami budowlanymi w zakresie sieci gazowych bez ograniczeń. W dniu 24.06.2011 r. Energopol wniosła odwołania od ww. czynności zamawiającego, tj. wobec czynności polegającej na wykluczeniu Energopol z udziału w obu postępowaniach. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie: 1. art. 7 ust. 1 Pzp - poprzez jego niezastosowanie polegające na prowadzeniu postępowań o udzielenie zamówienia w sposób, który nie zapewnia zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców; 2. art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające, wykluczeniem odwołującego w sytuacji, gdy wykazał on spełnienie wszystkich warunków udziału w postępowaniu postawionych przez zamawiającego; 3. art. 51 ust. 1 Pzp - poprzez jego niezastosowanie i nie zaproszenie odwołującego do złożenia oferty, w sytuacji gdy spełnił on wszystkie postawione przez zamawiającego warunki udziału w postępowaniu. Odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wykluczenia odwołującego z postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz o nakazanie zamawiającemu dokonania zaproszenia odwołującego do złożenia ofert. W uzasadnieniu odwołań wskazano, iż zgodnie z Sekcją III.2.3) pkt 3. Ogłoszenia o zamówieniu (sektorowym) zamawiający wskazał, iż o udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy dysponują lub będą dysponować osobami zdolnymi od wykonania zamówienia, posiadającymi niezbędne kwalifikacje zawodowe, w tym m.in.: Kierownikiem budowy (minimum 1 osoba) posiadającym uprawnienia budowlane, o których mowa w ustawie z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 2006 r. Nr 83, poz. 578 ze zm.) lub odpowiadające im ważne uprawnienia budowlane wydane na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów prawa, lub odpowiednich przepisów obowiązujących na terenie kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, uznanych przez właściwy organ, zgodnie z ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 63, poz. 394) lub zamierzający świadczyć usługi transgraniczne w rozumieniu przepisów tej ustawy oraz art. 20a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa lub urbanistów (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 42 ze zm.) do kierowania robotami budowlanymi w zakresie sieci gazowych bez ograniczeń oraz posiadającymi doświadczenie w realizacji robót na stanowisku kierownika budowy lub kierownika robót przy kierowaniu przynajmniej jednymi robotami budowalnymi polegającymi na budowie rurociągu do paliw płynnych lub gazowych o ciśnieniu minimum MOP 6,3 MPa z rur stalowych o średnicy DN 500 lub większej o długości co najmniej 5 km. Na potwierdzenie spełnienia powyższego warunku, zamawiający żądał dołączenia do wniosku wykazu osób, którymi dysponuje lub będzie dysponował wykonawca i które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych oraz doświadczenia niezbędnych do wykonania zamówienia, zgodnie warunkiem opisanym w Sekcji III.2.3) pkt 3. Ogłoszenia o zamówieniu wraz z informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami oraz oświadczenie, że osoby, które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia posiadają wymagane uprawnienia (Sekcja III.2.3) pkt 3. Ogłoszenia o zamówieniu). W celu potwierdzenia spełnienia powyższego warunku odwołujący wskazał m.in. p. Leszka B.. Osoba ta w ocenie odwołującego posiada wymagane przez zamawiającego doświadczenie (okoliczność bezsporna). Natomiast zamawiający zakwestionował posiadane przez p. Leszka B. uprawnienia – stwierdził że są to uprawnienia o ograniczonym zakresie. W treści decyzji o stwierdzeniu przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Decyzja Wojewody Olsztyńskiego Nr 48/83/01 z dnia 14 marca 1983 r., dalej „Decyzja Nr 48/83/01"), zapisano bowiem, że Pan Leszek B. jest upoważniony do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót, kierowania i kontrolowania wytwarzania konstrukcyjnych elementów sieci oraz oceniania i badania stanu technicznego w zakresie sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych uzbrojenia terenu o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych. Tymczasem, według odwołującego, decyzja Nr 48/83/01 stwierdza, p. Leszek B. posiada przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci sanitarnych z ograniczeniem do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych. W dalszej części Decyzji Nr 48/83/01 zapisano, że upoważnia ona do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót, kierowania i kontrolowania wytwarzania konstrukcyjnych elementów sieci oraz oceniania i badania stanu technicznego w zakresie sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych uzbrojenia terenu - o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych. Odwołujący przyznaje, iż w decyzji rzeczywiście znajduje się sformułowanie „o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych", które to jednak sformułowanie nie może niejako „z automatu" oznaczać, iż mamy w tym przypadku do czynienia z uprawnieniami o ograniczonym charakterze. Zamawiający dokonując bowiem oceny rzeczonych uprawnień, dokonał jej z całkowitym pominięciem przepisów aktu prawnego, na podstawie którego wydano ww. decyzję. Zgodnie z § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 8, poz. 46 ze zm.), osoby ze średnim wykształceniem technicznym mogą pełnić funkcję techniczne, o których mowa w ust. 1, wyłącznie przy budowie budynków, budowli i instalacji o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych, objętych daną specjalnością techniczno-budowlaną. Jak zatem widać określenie „o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych" odnosi się tylko i wyłącznie do instalacji, nie odnosi się natomiast do sieci sanitarnych, o których mowa w 13 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia. Instalacje i sieci sanitarne są to bowiem zupełnie odrębne pojęcie na gruncie przepisów przywołanego rozporządzenia. Tym samym oznacza to, że użyte w decyzji sformułowanie „o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych" nie powinno wywoływać żadnych skutków prawnych, i jest ono zbyteczne, a co za tym idzie bezprzedmiotowe, z uwagi na to, że akt prawny na podstawie, którego nadano p. Leszkowi B. uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, nie przewidywał ograniczeń w stosunku do sieci sanitarnych (w tym konkretnym przypadku do sieci gazowych). Stąd odwołujący uważa, iż rzeczone uprawnienia pozwalają p. Leszkowi B. na pełnienie funkcji kierownika budowy i robót w zakresie sieci gazowych bez ograniczeń. Na potwierdzenie swojego stanowiska odwołujący powołał opinię Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej przy Dolnośląskiej Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa, której kopię załączył do odwołania. Co prawda opinia ta dotyczy innej osoby, niemniej rozstrzyga ona kwestię zakresu posiadanych uprawnień w identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowej sprawie. Uwzględniając treść dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia przekazanej przez zamawiającego oraz stanowiska, oświadczenia i dowody stron złożone na rozprawie, Izba ustaliła, co następuje. Zgodnie z pkt II.1.5) ogłoszenia o zamówieniach „Krótki opis zamówienia lub zakupu” w przypadku obu postępowań przedmiotem zamówienia jest budowa gazociągu o średnicy DN 700, ciśnieniu MOP 8,4 MPa i określonej długości, z rur stalowych ze stali L485MB o grubości ścianki 11 mm i 17,5 mm. Treść warunku udziału w postępowaniu dotyczącego kierownika budowy została prawidłowo przytoczona w odwołaniu oraz zreferowana powyżej. Również zawartość wniosków odwołującego, przebieg czynności związanych z uzupełnianiem i wyjaśnianiem wniosków przedstawiony przez zamawiającego w informacji o ocenie wniosków odpowiada rzeczywistości i został zreferowany powyżej. Kopia Decyzji Wojewody Olsztyńskiego Nr 48/83/01 z dnia 14 marca 1983 r. została załączona do odwołania i przedstawiona na rozprawie przez zamawiającego i została uwzględniona jako dowód w sprawie na okoliczność ustalenia treści uprawnień budowlanych p. Leszka B.. W treści ww. decyzji wskazano, iż p. Leszek B. posiada przygotowanie zawodowe do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci sanitarnych z ograniczeniem do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych. Zgodnie ze wskazaniem zawartym w pkt 1 ww. decyzji pan Leszek B. jest uprawniony (upoważniony) do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót, kierowania i kontrolowania wytwarzania konstrukcyjnych elementów sieci oraz oceniania i badania stanu technicznego w zakresie sieci wodociągowych, kanalizacyjnych i gazowych uzbrojenia terenu – o powszechnie znanych rozwiązaniach konstrukcyjnych. Uwzględniając powyższe Izba zważyła, co następuje: Na wstępie Krajowa Izba Odwoławcza stwierdza, że odwołujący legitymuje się uprawnieniem do korzystania ze środków ochrony prawnej, o którym stanowi art. 179 ust. 1 Pzp. Przytaczając, zgodnie z wymaganiami art. 196 ust. 4 Pzp, przepisy stanowiące podstawę prawną zapadłego rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy na dyspozycję art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp, zgodnie z którą zamawiający wyklucza z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia wykonawców, którzy nie wykazali spełniania warunków udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 Poz. 1118 z zm.) za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności działalność obejmującą m.in. (pkt 2) kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi. Według ust. 2 ww. przepisu samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1- 5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego. Zgodnie z art. 13 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego uprawnienia budowlane mogą być udzielane do kierowania robotami budowlanymi, natomiast art. 14 ust. 1 pkt 4 stanowi, iż uprawnienia budowlane są udzielane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych. Przepis art. 14 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi, iż uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1, do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, wymaga:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.