Sygn. akt: KIO 2019/11 WYROK z dnia 30 września 2011 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Katarzyna Ronikier-Dolańska Protokolant: Mateusz Michalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 września 2011 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie Mota – Engil Central Europe S.A. w Krakowie oraz Mota – Engil Engenharia e Construcao S.A. w Casa da Calcada, Largo do Paco 6 - Cepelos w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez Kwidzyński Park Przemysłowo – Techniczny sp. z o.o. w Górkach przy udziale uczestnika postępowania Aldesa Construcciones S.A. w Madrycie zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego orzeka: 1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wezwanie na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych Aldesa Construcciones S.A. w Madrycie do uzupełnienia wykazu wykonanych robót budowlanych (załącznik nr 1 do oferty), bowiem z powołanego wykazu nie wynika wykonanie co najmniej jednej roboty odpowiadającej wymaganiom opisanym w pkt. 6 b ppkt 2 specyfikacji istotnych warunków zamówienia, 2. kosztami postępowania obciąża Kwidzyński Park Przemysłowo – Techniczny sp. z o.o. w Górkach i: 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero gorszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie Mota – Engil Central Europe S.A. w Krakowie oraz Mota – Engil Engenharia e Construcao S.A. w Casa da Calcada, Largo do Paco 6 - Cepelos tytułem wpisu od odwołania; 2.2. zasądza od Kwidzyńskiego Parku Przemysłowo – Techniczny sp. z o.o. w Górkach na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie Mota – Engil Central Europe S.A. w Krakowie oraz Mota – Engil Engenharia e Construcao S.A. w Casa da Calcada, Largo do Paco 6 - Cepelos kwotę 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Gdańsku. Przewodniczący: ……………………………… Sygn. akt: KIO 2019/11 U z a s a d n i e n i e Kwidzyński Park Przemysłowo – Techniczny sp. z o.o. w Górkach zwany dalej „zamawiającym”, działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tj.: Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „Pzp”, prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie w celu zawarcia umowy na utworzenie Kwidzyńskiego Parku Przemysłowo - Technologicznego z centrum energii odnawialnej - wykonanie robót rozbiórkowych i robót budowlanych: Podzadanie A - obiekty kubaturowe centrum KPPT, w tym obiekty szkoleniowo - wystawowe (bud. B i C), Centrum Energii Odnawialnej (bud. D), Inkubator Przedsiębiorczości (bud. E), ekspozycyjny dom pasywny (bud. F); Podzadanie B - infrastruktura drogowa i techniczna terenu KPPT. Szacunkowa wartość zamówienia jest wyższa od kwot wskazanych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie przepisu art. 11 ust. 8 Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 28 czerwca 2011 r. pod numerem 2011/S 121 – 200575. W dniu 9 września 2011 r. pismem z tego samego dnia zamawiający zawiadomił za pośrednictwem faksu m.in. wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie Mota – Engil Central Europe S.A. w Krakowie oraz Mota – Engil Engenharia e Construcao S.A. w Casa da Calcada, Largo do Paco 6 - Cepelos (dalej „odwołujący”) o wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Aldesa Construcciones S.A. w Madrycie. Dnia 19 września 2011 r. odwołujący wniósł odwołanie, kopię odwołania przekazując za pośrednictwem faksu tego samego dnia zamawiającemu. Odwołujący zakwestionował wybór oferty najkorzystniejszej dokonany przez zamawiającego oraz zaniechanie udzielenia zamówienia odwołującemu czynnościom zamawiającego zarzucając naruszenie: I. art.24 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 3 Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia Aldesa Construcciones S.A. w sytuacji, gdy wykonawca ten nie wykazał spełniania warunków udziału w postępowaniu w postaci dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, II. art. 24 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 22 ust 1 pkt 2 Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia Aldesa Construcciones S.A. w sytuacji, gdy wykonawca ten nie wykazał spełniania warunków udziału w postępowaniu w postaci posiadania wiedzy i doświadczenia, III. art. 91 ust. 1 Pzp oraz art. 7 ust. 1 i 3 w związku z art. 24 ust. 2 pkt 4 Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty Aldesa Construcciones S.A., mimo iż wykonawca ten podlegał wykluczeniu z postępowania. Uwzględniając powyższe odwołujący wniósł o nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej. W uzasadnieniu do podniesionych w odwołaniu zarzutów zostało wskazane, co następuje: Ad. I i III Zdaniem odwołującego Aldesa Construcciones S.A. nie spełnia warunku udziału w postępowaniu określonego w art. 22 ust. 1 pkt 3 Pzp i części 6c specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej „siwz”). Zamawiający wymagał, ażeby wykonawca dysponował osobami odpowiedzialnymi za kierowanie robotami budowlanymi, posiadającymi uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń (wymagane przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane tj.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej „prawo budowlane”), w następujących specjalnościach: 1) 1 osoba z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno- budowlanej - pełniąca funkcję kierownika budowy, która posiada co najmniej 3 lata udokumentowanej praktyki na stanowisku kierownika budowy i w tym okresie pełniła funkcję kierownika budowy dla co najmniej jednego obiektu budowlanego o parametrach nie mniejszych niż określone w pkt. 6 ppkt b1 lub b2 siwz, 2) 1 osoba z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności drogowej - pełniąca funkcję kierownika robót na budowie, która posiada co najmniej 3 lata udokumentowanej praktyki na stanowisku kierownika budowy lub robót na budowie i w tym okresie pełniła funkcję kierownika budowy lub robót na budowie dla co najmniej jednego obiektu budowlanego, o parametrach dróg nie mniejszych niż określone w pkt. 6 ppkt b2 siwz, 3) 1 osoba z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń o specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych - pełniąca funkcję kierownika robót na budowie, która posiada co najmniej 3 lata udokumentowanej praktyki na stanowisku kierownika budowy lub robót na budowie i w tym okresie pełniły funkcję kierownika budowy lub robót na budowie dla co najmniej jednego obiektu budowlanego o parametrach nie mniejszych niż określone w pkt. 6 ppkt b lub b2 siwz, 4) 1 osoba z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń o specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych - pełniąca funkcję kierownika budowy lub robót na budowie, która posiada co najmniej 3 lata udokumentowanej praktyki na stanowisku kierownika robót na budowie i w tym okresie pełniła funkcję kierownika budowy lub robót na budowie dla co najmniej jednego obiektu budowlanego o parametrach nie mniejszych niż określone w pkt. 6 ppkt b1 lub b2 siwz, 5) 1 osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności telekomunikacyjnej bez ograniczeń do kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym w zakresie telekomunikacji przewodowej wraz z infrastrukturą telekomunikacyjną, pełniąca funkcję kierownika budowy lub robót na budowie, która posiada co najmniej 3 lata udokumentowanej praktyki na stanowisku kierownika budowy lub robót na budowie, 6) 1 osoba z uprawnieniami budowlanymi bez ograniczeń o specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych, która kierowała robotami związanymi z realizacją BMS (zintegrowany system zarządzania budynkiem) sterującym i kontrolującym wszelkimi elementami przynajmniej na 1 obiekcie. Wykonawca Aldesa Construcciones S.A., w celu wykazania spełniania warunków określonych w art. 22 ust. 1 pkt 3 Pzp i części 6c siwz, tj. dysponowania osobami odpowiedzialnymi za kierowanie robotami budowlanymi, posiadającymi uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń, oświadczył, iż będzie korzystać z siedmiu osób wskazanych w załączniku nr 2 do oferty oraz przedłożył zaświadczenia o członkostwie tych osób w izbach zawodowych inżynierów w Hiszpanii zaświadczające o prawie wykonywania zawodu na terenie Hiszpanii oraz życiorysy tych osób. W złożonych na żądanie zamawiającego wyjaśnieniach, wykonawca Aldesa Construcciones S.A. wskazał, iż ww. osoby będą wykonywać funkcję kierowników robót w formie „świadczenia usług transgranicznych”. Zdaniem odwołującego przedmiotowe oświadczenia oraz zaświadczenia nie wykazują jednak uprawnienia ww. osób do wykonywania funkcji kierowników robót na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Odwołujący argumentował, iż obywatel państwa członkowskiego, tj. obywatel jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, może na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wykonywać samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, pod warunkiem spełnienia określonych wymagań, które będą różne w zależności od wybranej procedury. W obecnym stanie prawnym istnieją trzy możliwości uzyskania upoważnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie na terytorium RP. Może to nastąpić przez zdanie egzaminu na uprawnienia budowlane, uznanie kwalifikacji zawodowych, dopuszczenie do świadczenia usług trans granicznych. W każdym z powołanych przypadków obywatel państwa członkowskiego, aby wykonywać samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, musi być członkiem właściwej izby samorządu zawodowego w Rzeczpospolitej Polskiej, na co – zdaniem odwołującego - wskazuje przepis art. 20a ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr 5, poz. 42 ze zm., dalej „ustawa o samorządach zawodowych”). Zgodnie z art. 20a ust. 2 powołanej ustawy, przed rozpoczęciem świadczenia usług transgranicznych po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej architekt, inżynier budownictwa lub urbanista przedkłada właściwej okręgowej radzie izby, właściwej ze względu na miejsce zamierzonego wykonywania czynności, pisemne oświadczenie o zamiarze świadczenia danej usługi, o treści określonej w dalszej części ustępu. Odwołujący podkreślił, iż sama notyfikacja rozpoczęcia świadczenia usług transgranicznych nie jest wystarczająca do podjęcia tych czynności. Jak stanowi bowiem ust. 5 art. 20a przedmiotowej ustawy „Świadczenie usług transgranicznych podlega każdorazowo indywidualnej ocenie dokonywanej przez właściwą okręgową radę izby, przy uwzględnieniu w szczególności długości, częstotliwości, regularności oraz ciągłości usługi”. Pomyślne przejście tej oceny stanowi podstawę do tymczasowego wpisu przez właściwą izbę na listę osób świadczących usługę transgraniczną (art. 20a ust. 6 o samorządach zawodowych). Wpis ten ma charakter konstytutywny, tj. dopiero po jego dokonaniu dana osoba może wykonywać samodzielne funkcje techniczne na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Podjęcie takich funkcji bez przedmiotowego wpisu stanowi nie tylko naruszenie administracyjnych przepisów ustawy prawo budowlane, ale również stanowi przestępstwo stypizowane w art. 91 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Odwołujący podniósł, iż rozwiązanie zastosowane przez polskiego ustawodawcę odpowiada w pełni przepisom dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu i Rady z 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. U. UE L 255 z 30 wrześnie 2005 r.), w szczególności art. 7 tej dyrektywy. Dla potwierdzenia powyższych tez odwołujący przytoczył opinię głównego specjalisty Krajowego Biura Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, zgodnie z którą „każda osoba wykonująca samodzielne funkcje techniczne musi być członkiem izby samorządu zawodowego” (źródło:http://uprawnieniabudowlane.pl/uprawnienia-budowlane-z-unii europejskiej/). Odwołujący stwierdził dalej, iż analogiczne do niniejszej sprawy były przedmiotem rozpoznania przez Krajową Izbę Odwoławczą wskazując, iż osoby pochodzące z krajów członkowskich UE (i obszaru EOG) kierujące robotami budowlanymi na terenie RP w ramach tzw. „usługi transgranicznej”, muszą uprzednio (przed rozpoczęciem wykonywania zamówienia i przed złożeniem oferty) uzyskać wpis na listę prowadzoną przez polski samorząd zawodowy inżynierów. Wykonawca, który posługuje się takimi osobami w celu spełnienia wymogu określonego w art. 22 ust. 1 pkt 3 Pzp, musi przy tym wykazać tę okoliczność, przedkładając stosowne zaświadczenie. Dodał dalej odwołujący, iż skoro zamawiający wymagał w części 6c siwz, ażeby wykonawcy wykazali, iż dysponują osobami posiadającymi polskie uprawnienia budowlane, lub odpowiadające im uprawnienia wydane obywatelom Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej z zastrzeżeniem art. 12a oraz innych przepisów prawa budowlanego oraz ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2008 r., Nr 63, poz. 394, dalej „ustawa o uznawaniu kwalifikacji zawodowych”), wykonawca Aldesa Construcciones S.A. - wykazując dysponowanie kierownikami posiadającymi hiszpańskie uprawnienia - powinien dołączyć do oferty zaświadczenia o wpisie tych osób na listę członków polskiej izby inżynierów budownictwa, czego nie uczynił. Z daleko idącej ostrożności procesowej odwołujący zarzucił, iż wykonywanie samodzielnych funkcji kierowniczych w ramach robót budowlanych stanowiących przedmiot niniejszego zamówienia nie będzie stanowiło „usługi transgranicznej”, o której mowa w art. 20a cytowanej wyżej ustawy. Zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, ażeby usługa miała charakter „transgraniczny” musi posiadać cechę jednorazową (musi być wykonywana niejako ad hoc), nie może mieć charakteru stałego ani trwać przez dłuższy czas. Tymczasem przedmiotem niniejszego zamówienia jest wykonanie dużej inwestycji - wybudowaniu kilku dużych budynków, wartych kilkadziesiąt milionów złotych, w długim okresie czasu - prawie dwóch lat. Z tego względu odwołujący podniósł, iż z uwagi na brak tych cech inżynierowie wskazani przez Aldesa Construcciones S.A. nie będą wykonywali usługi transgranicznej, co oznacza, iż wykonawca Aldesa Construcciones S.A. w celu wykazania, iż spełnia warunek udziału w postępowaniu w postaci dysponowania kierownikami robót, powinien przedłożyć zaświadczenia tych osób o zdaniu w Polsce egzaminu w celu uzyskania uprawnień budowlanych bądź zaświadczenia o uznaniu (nostryfikacji) ich kwalifikacji zawodowych przez polski samorząd inżynierów budownictwa. Mając na uwadze, iż takie dokumenty nie znalazły się ani w treści oferty Aldesa Construcciones S.A., ani w uzupełnieniach do tej oferty, wykonawca Aldesa Construcciones S.A. winien zostać wykluczony z postępowania. Niezależnie od powyższego odwołujący zarzucił, iż wskazany przez Aldesa Construcciones S.A. w Madrycie jako kierownik robót instalacji sanitarnej Eduardo L. G. nie posiada żadnych uprawnień do sprawowania funkcji kierownika w branży instalacji sanitarnych, bowiem posiada tytuł inżyniera przemysłowego, którego zakres uprawnień jest nieznany. Zdaniem odwołującego wykonawca Aldesa Construcciones S.A. nie wykazał również, iż podany jako kierownik robót elektrycznych i elektroenergetycznych oraz systemu BMS Miguel Angel R. J. oraz wykazany jako kierownik robót elektrycznych, elektroenergetycznych Emilio M. M., posiadają uprawnienia do sprawowania funkcji kierowników w tych branżach, bowiem dysponują tytułem inżyniera przemysłowego, którego zakres uprawnień jest nieznany. Zatem zamawiający naruszył art. 24 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 22 ust. 1 pkt 3 Pzp, zaniechawszy wykluczenia Aldesa Construcciones S.A. z postępowania, uznając, że wykonawca ten dysponuje osobami zdolnymi do wykonania zamówienia - osobami odpowiedzialnymi za kierowanie robotami budowlanymi, posiadającymi uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń Ad. II i III W opinii odwołującego wykonawca Aldesa Construcciones S.A. nie spełnia warunku udziału w postępowaniu określonego w art. 22 ust. 1 pkt 2 Pzp i części 6b pkt 2 siwz. Zamawiający wymagał, aby wykonawca wykonał co najmniej jedną robotę budowlaną obejmującą co najmniej następujący zakres rzeczowy: Branża drogowa: • długość wybudowanych dróg z nawierzchnią asfaltową: min. 1000 m, Branża elektryczna: • długość sieci zasilania energetycznego Sn: min. 1500 m, • długość sieci kanalizacji teletechnicznej: min 1500 m, Branża sanitarna: • długość sieci kanalizacji deszczowej lub sanitarnej: min 1500 m, • długość sieci wodociągowej: min 1000 m, • długość sieci ciepłowniczej: min 1000 m. Wykonawca Aldesa Construcciones S.A. nie wykazał, iż:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.