Sygn. akt: KIO 245/13 WYROK z dnia 19 lutego 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Agnieszka Trojanowska Protokolant: Paweł Nowosielski po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 19 lutego 2013 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 4 lutego 2013 r. przez wykonawcę MDDP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Akademia Biznesu spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 39A w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Polskie Koleje Państwowe Polskie Linie Kolejowe Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie, ul. Targowa 74 orzeka: 1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w zakresie części B zamówienia oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert z uwzględnieniem oferty odwołującego się wykonawcy MDDP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Akademia Biznesu spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 39A, 2. kosztami postępowania obciąża Polskie Koleje Państwowe Polskie Linie Kolejowe Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie, ul. Targowa 74 i : 2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000zł. 00 gr. (słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę MDDP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Akademia Biznesu spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 39A tytułem wpisu od odwołania, 2.2. zasądza od Polskich Kolei Państwowych Polskich Linii Kolejowych Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie, ul. Targowa 74 na rzecz MDDP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Akademia Biznesu spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 39A kwotę 18 600zł. 00 gr (słownie : osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego tj. wpisu i zastępstwa prawnego. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie. Przewodniczący: …………… Sygn. akt KIO 245/12 Uzasadnienie Postępowanie o zamówienie publiczne w trybie przetargu nieograniczonego na zorganizowanie i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zatrudnionych w Centrum Realizacji Inwestycji oraz Centrali Spółki z zakresu zagadnień inwestycyjnych, zagadnień umiejętności „Miękkich” oraz z zakresu zarządzania przez cele zostało wszczęte przez zamawiającego ogłoszeniem w siedzibie i na stronie internetowej opublikowanym także w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 3 sierpnia 2012r. za numerem 2012/S 148-247710. W dniu 24 stycznia 2013r. zamawiający poinformował wykonawców o wynikach postępowania, w tym o wyborze w części B – zagadnienia umiejętności „miękkich” wykonawcy PM Group Z……….., P…………. Spółka jawna z siedzibą w Białymstoku, ul. Legionowa 28 lok. 101 i o odrzuceniu pozostałych 15 ofert, w tym oferty MDDP spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Akademia Biznesu spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie, ul. Domaniewska 39A – dalej odwołujący i o wykluczeniu tego wykonawcy na podstawie art. 24 ust. 4 i 24 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. t.j. z 2010r. nr 113 poz. 759 ze zm. – dalej ustawy) z uwagi na to, że odwołujący w wyniku uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy złożył nowy wykaz osób zdolnych do wykonania zamówienia opatrzony datą 18 grudnia 2012r., a więc po terminie składania ofert. W dniu 4 lutego 2013r. odwołujący wniósł odwołanie na czynność wyboru oferty najkorzystniejszej oraz na czynność wykluczenia go z postępowania i odrzucenia jego oferty. Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 7 ust. 1, art. 24 ust. 2 pkt 4, art. 26 ust. 3 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 5 oraz art. 91 ust. 1 ustawy i innych przepisów podanych w uzasadnieniu, co z kolei doprowadziło do naruszenia interesu odwołującego w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia i narażenia go przy tym na znaczną szkodę, na którą składają się koszty przygotowania oferty oraz nieuzyskany dochód z tytułu wykonania umowy. Wniósł o nakazanie zamawiającemu: 1. unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; 2. unieważnienia czynności wykluczenia odwołującego z postępowania oraz odrzucenia jego oferty; 3. powtórzenia czynności badania i oceny ofert z udziałem oferty odwołującego. Wskazał, że zgodnie z pkt 16.1 SIWZ wykonawca pozostawał związany ofertą przez okres 60 dni. Stosownie do postanowień zawartych w art. 85 ust. 5 ustawy bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert. Skoro termin składania ofert upłynął w dniu 17 września 2012 r., zaś termin związania ofertą zaczyna swój bieg w dniu, w którym upływa termin składania ofert (por. wyrok KIO z dnia 12 września 2008 r., sygn. akt: KIO/UZP/901/08), to wykonawca był związany ofertą do dnia 16 listopada 2012 r. W dniu 12 listopada 2012 r. zamawiający wezwał odwołującego do złożenia oświadczenia w przedmiocie wyrażenia zgody na przedłużenie okresu związania ofertą. Pismem z dnia 13 listopada 2012 r. odwołujący oświadczył, że wyraża zgodę na przedłużenie okresu związania ofertą oraz na przedłużenie okresu ważności wadium do dnia 12 listopada 2013 r. Z kolei, w dniu 12 grudnia 2012 r. zamawiający wezwał odwołującego do złożenia wyjaśnień oraz uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 i 4 Pzp. W wezwaniu zamawiający zasygnalizował niekompletność dat szkoleń w wykazie osób, którymi będzie dysponował wykonawca i które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia (załącznik nr 3 do SIWZ) oraz wezwał do wskazania szkoleń, które mają podlegać ocenie w ramach kryterium oceny ofert pn. "doświadczenie wykonawcy". Termin na złożenie wyjaśnień oraz uzupełnienie brakujących dokumentów wyznaczono na dzień 20 grudnia 2012 r. W odpowiedzi, pismem z dnia 18 grudnia 2013 r. odwołujący ustosunkował się do wezwania zamawiającego, wyjaśnił zasygnalizowane wątpliwości oraz załączył uzupełniający wykaz osób, którymi będzie dysponował odwołujący i które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia w odniesieniu do trenera R………. W……. i trenera K…….. T………... Załączone dokumenty zostały podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania odwołującego oraz opatrzone datą ich sporządzenia (18 grudnia 2012 r.). Pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. zamawiający poinformował o wykluczeniu odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy, w skutek czego oferta odwołującego została odrzucona (art. 89 ust. pkt 5 ustawy). Oprócz odwołującego z postępowania wykluczono kolejnych 15 wykonawców, którzy nie przedłużyli okresu związania ofertą (art. 24 ust. 2 pkt 2 Pzp). W efekcie, wśród 17 ofert złożonych w postępowaniu tylko oferta PM Group została wzięta pod uwagę przy wyborze oferty najkorzystniejszej. W uzasadnieniu wykluczenia odwołującego z postępowania Zamawiający wskazał, że odwołujący podlega wykluczeniu z powodu niewykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu. Zdaniem zamawiającego dokumenty uzupełnione w odpowiedzi na wezwanie w trybie art. 26 ust. 3 Pzp nie potwierdzają spełniania warunków udziału w postępowaniu w dniu składania ofert, tj. w dniu 17 września 2012 r., z uwagi na fakt, że zostały opatrzone datą 18 grudnia 2012 r. Odwołujący z tym stanowiskiem się nie zgodził i wskazał na postanowienia siwz w tym zakresie tj. na punkt 8.2.3. SIWZ (art. 22 ust. 2 pkt 3 Pzp) w Części B, gdzie zamawiający wymagał dysponowania dwiema osobami, które Wykonawca wyznaczy do prowadzenia szkoleń będących przedmiotem zamówienia (pkt 8.4 SIWZ). Dwóch trenerów/wykładowców musiało posiadać następujące doświadczenie: - Każdy w ciągu ostatnich dwóch lat przed upływem terminu składania ofert w postępowaniu przeprowadził co najmniej 15 szkoleń z zakresu zagadnień umiejętności miękkich. Każde z przeprowadzonych szkoleń trwało minimum jeden dzień szkoleniowy. Za dzień szkoleniowy uznaje się szkolenie trwające co najmniej 6 godzin, gdzie jedna godzina szkoleniowa to 45 min. - Każdy posiada co najmniej 3 letnie doświadczenie szkoleniowe z zakresu zagadnień umiejętności miękkich. Odwołujący załączył do oferty wykaz, w którym obie osoby (R………. W……… i K…….. T……….) spełniały warunki określone przez zamawiającego, tj. dysponowały doświadczeniem zawodowym o wymaganej długości oraz przeprowadziły wymaganą liczbę szkoleń. W wyżej wymienionego wykazu wynikały terminy, w jakich zrealizowano poszczególne szkolenia. Zamawiający nie określił w treści SIWZ, że terminy te muszą zostać podane w konkretny sposób, tj. dzień / miesiąc / rok. Format "d-m-r" wskazano jedynie we wzorze wykazu wykonanych szkoleń (Załącznik 4A do SIWZ). Odwołujący nie miał obowiązku wskazywania dokładnej daty dziennej każdego szkolenia przeprowadzonego przez obu trenerów. Jednakże czyniąc zadość oczekiwaniom Zamawiającego wyrażonym w piśmie z dnia 12 grudnia 2012 r. Odwołujący uzupełnił wykaz o daty dzienne (por. Załącznik nr 1 do niniejszego odwołania). Zamawiający, w ocenie odwołującego, zaprezentował formalistyczne podejście do stosowania przepisów ustawy, całkowicie nieprzystające do przyjętej praktyki udzielania zamówień publicznych, w której nie kwestionuje się, że dokumenty potwierdzające spełniania warunków udziału w postępowaniu nie muszą być wystawione przed upływem terminu składania ofert. Powołał się na treść art. 26 ust. 2a ustawy i wskazał, że co nie oznacza ona, że do wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu nie mogą zostać użyte dokumenty wystawione po upływie terminu składania ofert. Wskazał na stanowisko orzecznictwa w tym zakresie - wyrok KIO z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt: KIO 2238/11, LEX nr 1227647, wyrok KIO z dnia 15 października 2012 r„ sygn. akt: KIO 2090/12; KIO 2121/12, LEX nr 1226984, wyrok KIO z dnia 14 sierpnia 2012 r., sygn. akt: KIO 1602/12; KIO 1607/12; KIO 1613/12; KIO 1616/12; KIO 1617/12; KIO 1618/12, LEX nr 1216051; wyrok KIO z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt KIO 623/12, LEX nr 1148338; wyrok KIO z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. akt: KIO 281/12; KIO 290/12, LEX nr 1127028; wyrok KIO z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt: KIO 2585/11, LEX nr 1102016; wyrok KIO z dnia 21 października 2011 r., sygn. akt: KIO 2182/11, LEX nr 989815; wyrok KIO z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt: KIO 474/11. Podniósł, że fragmentu wykazu osób, którymi będzie dysponował odwołujący i które będą uczestniczyć w wykonaniu zamówienia (załącznik nr 3 do SIWZ) złożony wraz z pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. nie należy traktować jako nowego dokumentu. Podkreślił, że wykaz ten został złożony wraz z ofertą w dniu 17 września 2012 r. Doświadczenie trenera R……… W………. wykazano na str. 8-9 oferty odwołującego, a doświadczenie trenera K………. T……….. na str. 11-12. Wobec pewnych omyłek i nieścisłości, na jakie zwrócił uwagę zamawiający w wezwaniu z dnia 12 grudnia 2012 r., odwołujący wraz z pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. z ostrożności złożył poprawiony wykaz dotyczący obu trenerów. W przypadku R……… W………. uzupełnienie polegało na zastąpieniu terminów realizacji poszczególnych szkoleń podanych przez odwołującego w formacie miesiąc/rok oczekiwanymi przez zamawiającego datami w formacie dzień/miesiąc/rok. To samo dotyczyło szkolenia nr XIII w wykazie dotyczącym Kamila Tetwejera (por. Załącznik nr 1 do niniejszego odwołania). Zdaniem odwołujące nie można zatem uznać, że wykaz osób załączony do pisma odwołującego z dnia 18 grudnia 2012 r. nie potwierdza spełniania warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert. Ponowne złożenie wykazu miało na celu jedynie uporządkowanie (usunięcie omyłek i nieścisłości) nie zaś złożenie nowego dokumentu. Odwołujący uważa, że dowiódł, że dysponuje osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, tj. doświadczonymi trenerami, posiadającymi bogatą praktykę szkoleniową, z których każdy przeprowadził co najmniej 15 szkoleń z zakresu zagadnień umiejętności miękkich oraz każdy posiada co najmniej 3 letnie doświadczenie szkoleniowe z zakresu zagadnień umiejętności miękkich. Ponadto podniósł, że w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia dokumentów wykonawca może złożyć nowy wykaz, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 6 rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817), obejmujący inne osoby, niż ujęte w wykazie załączonym do oferty. W tym zakresie powołał wyrok KIO z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt: KIO/UZP 31/10, LEX nr 607318, wyrok KIO z dnia 4 czerwca 2011 r., sygn. akt: KIO 1143/11, LEX nr 847184; wyrok KIO z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt: KIO 38/11, LEX nr 717846. Podsumowując stwierdził, że wykazał spełnianie warunków udziału w postępowaniu w odniesieniu do warunku dysponowania osobami zdolnymi do wykonania zamówienia składając wraz z ofertą stosowny wykaz (str. 7-12 oferty odwołującego). Na wezwanie zamawiającego odwołujący złożył wyjaśnienia dotyczące tego wykazu oraz uzupełnił poprawiony wykaz (pismo z dnia 18 grudnia 2012 r.). W tej sytuacji czynność wykluczenia odwołującego z postępowania została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy. Podniósł także, iż podane przez zamawiającego w uzasadnieniu jego stanowiska orzeczenia (KIO 2651/11 i KIO 1815/11) odnoszą się do kwestii niemających istotnego znaczenia dla oceny spełniania przez odwołującego warunków udziału w postępowaniu. Wskazane wyżej orzeczenia dotyczą bowiem problemu przedłużenia okresu związania ofertą. W wyroku z dnia 5 września 2011 roku (sygn. akt: KIO 1815/11), Izba zajęła stanowisko, zgodnie z którym w świetle brzmienia przepisu art. 9 ust. 1 ustawy dla przedłużenia okresu związania ofertą całkowicie niewystarczające jest oświadczenie składane bez zachowania formy pisemnej, np. w dorozumianej lub konkludentnej. Podobnie uznała Izba w drugim z przytoczonych przez zamawiającego wyroków (KIO 2651/11) stwierdzając, że przedłużenie terminu związania ofertą wymaga czynnego zachowania wykonawcy lub zamawiającego i wykonawcy. W przypadku wykonawcy jego działanie powinno polegać na złożeniu jednoznacznego oświadczenia o przedłużeniu terminu związania ofertą. Na gruncie niniejszej sprawy odwołujący przedstawił zamawiającemu pisemne oświadczenie dotyczące przedłużenia okresu związania ofertą, a zatem tezy z wyroków przywołanych w uzasadnieniu czynności wykluczenia odwołującego z postępowania (sygn. akt KIO 2651/11 i KIO 1815/11) nie mogą stanowić potwierdzenia dla stanowiska zajętego przez zamawiającego. Odwołanie zostało podpisane przez prezesa zarządu komplementariusza odwołującego. Komplementariusz upoważniony jest do samodzielnej reprezentacji odwołującego, zaś komplementariusza może samodzielnie reprezentować jego prezes zarządu. Sposób reprezentacji zgodny z ujawniony w KRS odwołującego, którego odpis załączono do odwołania. Kopia odwołania została przekazana zamawiającemu w dniu 4 lutego 2013r. drogą elektroniczną. W dniu 5 lutego 2013r. zamawiający poinformował wykonawców o wniesieniu odwołania przekazując jego kopię i wzywając do wzięcia udziału w postępowaniu odwoławczym. Do postępowania odwoławczego nikt nie przystąpił. Izba ustaliła następujący stan faktyczny: Izba dopuściła dowody z dokumentacji postępowania : ogłoszenia o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia wraz z załącznikami, wyjaśnień treści siwz, oferty odwołującego, wezwania do przedłużenia terminu związania ofertą do odwołującego i odpowiedzi na to wezwanie, wezwania odwołującego do wyjaśnienia i uzupełnienia dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2012r., odpowiedzi odwołującego z dnia 18 grudnia 2012r. wraz z załącznikiem. W rozdziale 2 siwz zamawiający zawarł następujący opis przedmiotu zamówienia - przedmiotem zamówienia jest zorganizowanie i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zatrudnionych w Centrum Realizacji Inwestycji oraz Centrali Spółki z zakresu zagadnień inwestycyjnych, zagadnień „miękkich” oraz z zakresu zarządzania przez cele. Szkolenie będzie realizowane w systemie dwudniowym. 2.1.1 Część A zamówienia – zorganizowanie i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zatrudnionych w Centrum Realizacji Inwestycji oraz Centrali Spółki z zakresu zagadnień inwestycyjnych; 2.1.2 Część B zamówienia - zorganizowanie i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zatrudnionych w Centrum Realizacji Inwestycji oraz Centrali Spółki z zakresu zagadnień umiejętności „miękkich”; 2.1.3 Część C zamówienia – zorganizowanie i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. zatrudnionych w Centrum Realizacji Inwestycji oraz Centrali Spółki z zakresu zagadnień zarządzania przez cele. W rozdziale 4 siwz wskazał, że dopuszcza składanie ofert częściowych. Wykonawca mógł złożyć ofertę na jedną (dowolną), dwie (dowolne), lub trzy części zamówienia. W rozdziale 8 siwz zamawiający opisał warunki, jakie muszą spełniać wykonawcy w tym warunek 8.2.3 dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania zamówienia; W pkt 8.4.2 określił opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku tj. w przypadku ubiegania się przez wykonawcę o udzielenie części „B” zamówienia wymagane było wykazanie przez wykonawcę dysponowanie osobami zdolnymi do wykonania zamówienia, zgodnie z poniższym wyszczególnieniem: Wykonawcy, mieli wyznaczyć do prowadzenia szkoleń będących przedmiotem zamówienia dwóch trenerów/wykładowców posiadających następujące doświadczenie: - z których każdy w ciągu ostatnich dwóch lat przed upływem terminu składania ofert w niniejszym postępowaniu przeprowadził co najmniej 15 szkoleń z zakresu zagadnień umiejętności miękkich. Każde z przeprowadzonych szkoleń trwało minimum jeden dzień szkoleniowy. Za dzień szkoleniowy uznawano się szkolenie trwające co najmniej 6 godzin, gdzie jedna godzina szkoleniowa to 45 min. - z których każdy posiadła co najmniej 3 letnie doświadczenie szkoleniowe z zakresu zagadnień umiejętności miękkich. Dodatkowo zamawiający podał, że wykonawca może maksymalnie wyznaczyć 2 trenerów/ wykładowców do prowadzenia szkoleń. W przypadku, gdy wykonawca zamieści w swojej ofercie więcej niż dwóch, zamawiający dokona oceny tylko dwóch pierwszych wskazanych w ofercie. W rozdziale 9 zamawiający określił dokumenty, jakie powinni dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełnienia warunków określonych w rozdziale 8 siwz i w spornym zakresie wymagał
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.