← Polska

I ACz 1966/14

sygn. akt I ACz 1966 /14 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2014r Sąd Apelacyjny w Krakowie-Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : SSA Wojciech Kościołek Sędziowie : SSA Grzegorz Kr

§1i 747 pkt 1 k.p.c.

Sąd Okręgowy, orzekł jak sentencji Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego złożyła pozwana zaskarżając powyższe postanowienie w całości i zarzucając : - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy , tj: 1. art.

§ 1

i 2 kpc poprzez udzielenie zabezpieczenia pomimo, że powód nie wykazał podstaw do jego udzielenia 2. art.

§ 3

kpc poprzez zabezpieczenie roszczenia powoda ponad miarę , z pominięciem rozważenia interesów stron postępowania. Zażalenie powoda nie może odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim należy wskazać , że postępowanie zabezpieczające nie jest postępowaniem merytorycznym. Jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do badania przesłanek do wydania postanowienia tymczasowego. Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona postępowania jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia powództwa , a interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy , gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Przesłanki te powinny zostać spełnione kumulatywnie a przy wyborze sposobu zabezpieczenia Sąd uwzględni interesy stron oraz uczestników postępowania w takiej mierze , aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Uprawdopodobnienie oznacza uzasadnienie zgłoszonych twierdzeń , dające przekonanie o ich prawdopodobieństwie. W każdym przypadku twierdzenia muszą być wiarygodne oraz muszą istnieć podstawy do przypuszczenia, że roszczenie istnieje w rzeczywistości i jest wymagalne ( tak Sąd Apelacyjny w Warszawie z post. z 7.08.1997 I ACz 735/97). Istnienia powyższej przesłanki pozwana nie kwestionuje , zatem kwestia wiarygodności zgłoszonego roszczenia nie budzi wątpliwości. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, powód uprawdopodobnił także fakt istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Trafnie wskazuje powód, iż działania pozwanej wskazują na sukcesywne wyzbywanie się majątku. Pozwana przyznała, iż darowała na rzecz matki ½ udziału w nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) oraz ½ udziału w nieruchomości położonej w K. przy ul. (...) zabudowaną garażem. Irrelewantnym jest, z punktu widzenia interesów powoda , stanowisko pozwanej i powyższa darowizna została uczyniona w zamian za zrzeczenie się dziedziczenia po matce na rzecz brata ( ojca powoda) . Również nie mają doniosłości prawnej twierdzenia pozwanej odnośnie obciążeń spoczywających na nieruchomości położonej w P. , z punktu widzenia zasadności udzielonego zabezpieczenia. Znaczenie ma wyłącznie fakt, iż na nieruchomości stanowiącej współwłasność pozwanej została ustanowiona hipoteka a nieruchomość jest obciążona kredytem. Trafnie wskazuje powód, iż okoliczność, czy zobowiązanie z tego tytułu zostało zaciągnięte przez matkę powódki czy przez nią samą, jest rzeczą wtórną. Istotny z punku widzenia interesu powoda jest bowiem sam fakt obciążenia nieruchomości w P. znaczącą hipoteką na rzecz Banku,, co w przypadku wszczęcia egzekucji , mogłoby wyłączyć możliwość uzyskania przez powoda zaspokojenia z powyższej nieruchomości. Na podstawie dowodu z dokumentu przedłożonego do zażalenia przez powoda, w postaci pisma pozwanej z daty 21.10.2014r, uzupełniająco Sąd Apelacyjny ustalił, iż pozwana zamierza sprzedać akcje firmy w całości akcjonariuszom Z.G. C. lub też spółce. Takie działanie pozwanej tym bardziej utwierdza w przekonaniu o słuszności stanowiska Sądu Okręgowego , iż brak zabezpieczenia uniemożliwi lub utrudni wykonanie orzeczenia ewentualnie uniemożliwi lub utrudni osiągnięcie celu postępowania . Wbrew zarzutom skarżącej, udzielając zabezpieczenia Sąd Okręgowy uwzględnił interesy obu stron i słusznie przyjął, iż orzeczony sposób zabezpieczenia nie obciąża pozwanej ponad potrzebę. Zgodnie z art. 747 pkt.1 kpc zabezpieczenie roszczeń pieniężnych następuje poprzez zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę , wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Akcja należy do tej ostatniej grupy przedmiotów majątkowych. Samo postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia nie wywołuje opisanych w sentencji orzeczenia skutków. Oznacza to, że sam fakt wydania postanowienia o zajęciu akcji nie skutkuje ich zajęciem i nie tworzy skutków zajęcia opisanych w przepisach prawa . postanowienie takie musi bowiem zostać wykonane. Jak wskazuje art. 740 § 1 kpc wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu może zostać powierzone organowi egzekucyjnemu np. komornikowi. Zgodnie z art. 910 § 1 kpc , w celu zajęcie prawa komornik zawiadomi dłużnika , że nie wolno mu rozporządzać , obciążać ani realizować zajętego prawa , jak również nie wolno mu pobierać żadnego świadczenia przysługującego z zajętego prawa ( np. dywidendy). Obowiązkiem komornika jest nadto zawiadomienie osoby , która z zajętego prawa jest obciążona obowiązkiem względem dłużnika tj. emitenta , by obowiązku tego wobec dłużnika nie realizowała a wynikające z prawa świadczenia pieniężne uiszczała komornikowi lub na rachunek depozytowy sądu. Zgodnie z art. 911 3 kpc zajmując udział wspólnika w spółce handlowej albo praw wspólnika z tytułu udziału w takiej spółce jak również prawa majątkowe akcjonariusza , komornik powinien zawiadomić o zajęciu spółkę oraz zgłosić ten fakt sądowi rejestrowemu. Egzekucja z praw majątkowych wymaga zajęcia prawa . Zajęciu podlegają zatem tylko akcyjne prawa majątkowe. Z mocy zajęcia wierzyciel może wykonywać wszelkie uprawnienia majątkowe dłużnika wynikające z zajętego prawa, które są niezbędne do zaspokojenia wierzyciela w drodze egzekucji , może również podejmować wszelkie działania , które są niezbędne do zachowania prawa ( art. 910 2 § 1 kpc ). Akcjonariusz może zatem w dalszym ciągu wykonywać uprawnienia korporacyjne z zajętej akcji , ale z ograniczeniem wynikającym z powyższego przepisu . Uprawnienia wierzyciela zatem, sprowadzają się wyłącznie do takich sytuacji , w których wykonywanie praw korporacyjnych jest niezbędne do zachowania praw majątkowych z akcji. Zajęcie akcji wprowadza wobec akcjonariusza pewne ograniczenia co do korzystania z prawa jakim jest akcja, ale nie rozciąga się na prawa osobiste ( niemajątkowe)dłużnika związane z akcją. Wierzyciel z mocy zajęcia akcji nie może wykonywać uprawnień akcjonariusza określanych tradycyjnie mianem praw korporacyjnych ( organizacyjnych , osobistych lub niemajątkowych ) ( por. uchwała SN z 14.09. 2005 III CZP 57/05 Lex 154270; wyrok SN z 21 grudnia 2005r IV CK 318/05) Lex 399741) chyba , że jest to niezbędne do zachowania praw majątkowych z akcji ( tzw. czynności zachowawcze, uprawnienia zachowawcze) ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2013r II CSK 588/12 Lex 1353430) Z mocy zajęcia wierzyciel nie wstępuje zatem we wszystkie prawa i roszczenia dłużnika , a może – jak stanowi 910 2 § 1 kpc - wykonywać takie uprawnienia , które są niezbędne do jego zaspokojenia w drodze egzekucji oraz podejmować działania konieczne do zachowania prawa. Do wykonywania praw korporacyjnych , odnosi się natomiast § 2 art. 910 2 kpc , który nie obejmuje jednak czynności zachowawczych zastrzeżonych w § 1 na rzecz wierzyciela. Twierdzenie zatem pozwanej, iż zajęcie papierów wartościowych – akcji spowodowało całkowite jej wyłączenie z działalności spółki poprzez odebranie jej możliwości korzystania z praw niemajątkowych – korporacyjnych- nie może się ostać. Nie bez znaczenia pozostaje także i ta okoliczność, iż wyniku udzielonego zabezpieczenia zajęciu uległo 195 imiennych akcji K. M. , podczas gdy pozwana posiada łącznie 1.500 akcji w kapitale zakładowym spółki Zakład (...) SA. W konsekwencji, nie znajdując podstaw do kwestionowania zaskarżonego postanowienia , Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.