← Polska

VI P 916/13

Sygn. akt VI P 916/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

§ 2k.p.

wynika, że w razie przejęcia zakładu pracy w całości lub w części przez inny zakład, staje się on stroną w stosunkach pracy z pracownikami przejętego zakładu. Powyższa treść przepisu oznacza, że z chwilą przejęcia zakładu pracy nowy pracodawca wstępuje w miejsce dotychczasowego pracodawcy i staje się stroną tego samego, pod względem treści, stosunku pracy z pracownikami zatrudnionymi w przejmowanym zakładzie pracy lub w jego części. Tym samym wiążą go warunki pracy i płacy wynikające z dotychczasowych umów, niezależnie od tego, czy źródłem uprawnień pracowników były przepisy prawa, czy postanowienia stron. Zgodnie z art.

§ 1

k.p., w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy, z zastrzeżeniem § 5. Wykładnia art.

§ 1k.p.

opiera się, między innymi, na dwóch istotnych założeniach. Pierwszym, że nie jest możliwe objęcie pracownika ochroną wynikającą z tego przepisu, jeżeli przed przejściem zakładu pracy na innego pracodawcę dotychczasowy stosunek pracy został skutecznie rozwiązany oraz drugim, że przejście zakładu pracy na innego pracodawcę nie uzasadnia samo w sobie pogorszenia warunków pracy przejmowanego pracownika. Nie wyklucza to, możliwości zmiany dotychczasowych warunków indywidualnych umów o pracę na niekorzyść pracowników, lecz w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach prawa pracy. Obydwa te założenia muszą być przestrzegane w świetle istoty i podstawowego celu prawnej regulacji zmiany pracodawcy wskutek przejścia zakładu pracy, którym jest stabilizacja zatrudnienia pracownika, i dotychczasowych warunków tego zatrudnienia, pomimo zmiany pracodawcy. Podmiotowe zmiany stosunku pracy wskutek przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę są bowiem nieodłączną cechą stosunków pracy i zmiana pracodawcy, gdy zachowana zostaje tożsamość zakładu pracy, a w szczególności nabywca zakładu kontynuuje jego dotychczasową działalność, nie uzasadnia pogorszenia ich warunków pracy. Pierwsze z wymienionych założeń wynika z faktu, że nowy pracodawca może wstąpić w stosunek pracy tylko wtedy, gdy w chwili przejęcia zakładu pracy, będącej jednocześnie chwilą zmiany pracodawcy, dana osoba jest pracownikiem tego zakładu. W szczególności w wyroku z 26 listopada 2003 r., I PK 620/02, Sąd Najwyższy stwierdził, iż z art.

k.p. wynika wprost, że stosunek pracy u nowego pracodawcy - przejmującego, zwłaszcza w zakresie rodzaju umowy o pracę oraz warunków wynagrodzenia, kształtuje się na tych samych warunkach, co u poprzedniego pracodawcy. Sąd Najwyższy udzielił już w swoim orzecznictwie odpowiedzi na pytania dotyczące kwestii, czy taka zmiana treści umowy o pracę na niekorzyść pracownika może być dokonana przez nowego pracodawcę i pracownika w drodze porozumienia, stwierdzając, że za taką możliwością przemawia w szczególności zasada autonomii woli stron. W tej kwestii w doktrynie prawa pracy i orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że pracownik i nowy pracodawca mogą wprowadzić w drodze porozumienia warunki pracy mniej korzystne dla pracownika od dotychczasowych, pod warunkiem, że oświadczenie woli pracownika jest w pełni dobrowolne, a porozumienie nie zmierza do obejścia art.

§ 1k.p.

(por. wyroki Sądu Najwyższego z 7 czerwca 1994 r., I PRN 29/94, OSNP 1994, nr 12, poz. 189; z 29 marca 2001 r., I PKN 324/00, OSNP 2003, nr 1, poz. 7; oraz wypowiedzi doktryny, np.: A. Tomanek: Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę, Wrocław 2002, s. 153 i tam powołana literatura; Ł. Pisarczyk: Przejście zakładu pracy na innego pracodawcę, Warszawa 2002, s. 162-163). Istotny sens art.

§ 1k.p.

Sąd Najwyższy wyraził, między innymi, w wyroku z 6 maja 2003, I PK 237/02, OSNP 2004 nr 15, poz. 265, w którym stwierdził, że bezwzględnie obowiązująca natura norm prawnych wynikających z art.

k.p. wyłącza modyfikowanie treści stosunków pracy chyba, że co innego wynika z wyraźnej woli obu stron stosunku pracy i nie zmierza do obejścia standardów ochrony pracownika zawartych w art.

k.p. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że powódka kilkukrotnie jako pracownik została przejęta w trybie art. 23

(1)k.p. Ostatecznie, w związku z komercjalizacją(...), tj. przekształceniem przedsiębiorstwa w spółkę akcyjną, od dnia 01 września 2009 roku powódka została pracownikiem(...) Bezsporne było także, iż w dniu 13 września 2010 roku pozwana zawarła z Zakładowymi Organizacjami Związkowymi - Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników(...) S.A. Układ Zbiorowy dotyczył przede wszystkim zmiany sposobu obliczania stażu pracy pracowników. Ustalono, iż do stażu pracy nie będzie wliczany okres zatrudnienia w (...) S.A. Zgodnie z art. 42 § 2 k.p. wypowiedzenie warunków pracy i płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano je na piśmie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 kwietnia 2013r., sygn. akt II PK 244/12, w świetle obowiązujących przepisów kodeksu pracy nie budzi żadnych wątpliwości, że pracodawca ma prawo dokonać zmiany warunków pracy pracowników zarówno wówczas, gdy wynikają one wprost z umowy o pracę, jak i wtedy, kiedy stosowne regulacje są wprowadzone Zakładowym Układem Zbiorowym Pracy. Art. 241 13 k.p. normuje sytuację, w której w trakcie obowiązywania umowy wchodzi w życie lub zmienia się treść układu zbiorowego pracy. §1 wymienionego przepisu wskazuje, że korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują z mocy prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. W myśl §2 postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Przy wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy lub aktu. Zostało to potwierdzone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 grudnia 2005r., w którym wskazał, że wprowadzenie niekorzystnej dla pracowników zmiany porozumienia zbiorowego będącego źródłem prawa pracy wymaga dokonania wypowiedzeń zmieniających (art. 42 w związku z art. 241 13 § 2 k.p.) (IIIPK 95/05, OSNP 2006/19-20/303). Oczywistym jest, iż w przedmiotowej sprawie wprowadzenie zmian Układem Zbiorowym w części dotyczącej zasad przyznawania nagród jubileuszowych było dla pracowników (...) mniej korzystne. Przed wprowadzonymi zmianami, tj. przed 01 stycznia 2011 roku pracownicy (...) otrzymywali nagrody jubileuszowe, uwzględniające okres zatrudnienia w (...) S.A. Natomiast po dniu 01 stycznia 2011 roku okres zatrudnienia w (...) S.A. nie był wliczany do stażu pracy w (...). Nie ulega zatem wątpliwości, iż powyższe zmiany doprowadziły do pogorszenia sytuacji pracowników. Przed ich wprowadzeniem pracownicy nabywali prawo do nagrody jubileuszowe wcześniej, bowiem liczył się także ich okres zatrudnienia w (...) S.A. Wobec powyższego pozwany, chcąc wprowadzić powyższe zmiany powinien dokonać wypowiedzenia dotychczasowych warunków płacy. Nie ulega wątpliwości, iż zmiany dotychczasowych zasad wynagradzania i nabycia prawa do nagród jubileuszowych powinny przybrać postać wypowiedzenia, albo co dopuszcza się w praktyce formę porozumienia stron. Przyjmuje się, że obie strony umowy o pracę uprawnione są do wystąpienia z propozycją modyfikowania warunków pracy lub płacy. Do wprowadzenia zmian warunków pracy, płacy lub obu naraz, wymagane jest zgodne oświadczenie woli obu podmiotów. W wyniku porozumienia zmieniającego może nastąpić pogorszenie lub polepszenie dotychczasowych warunków pracy lub płacy. Istotnym jest, by zmiana treści nie prowadziła do rozwiązań, które byłyby mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy (art. 18 k.p. w związku z art. 9 k.p.) i dyskryminujące. Nie może również prowadzić do naruszenia zakazów ustawowych. Wyrazem przyjęcia nowych warunków może być wyraźna zgoda pracownika bądź zgoda wyrażona w sposób milczący, dorozumiany. Zgodnie z art. 4 pkt 7 Zakładowego Układu Zbiorowego z dnia 13 września 2010 roku, ilekroć w układzie jest mowa o stażu pracy w (...), należy przez to rozumieć okresy zatrudnienia w (...)na podstawie stosunku pracy, uprawniające do dodatku stażowego. Do stażu pracy w (...)wlicza się także: 5) okresy pracy w państwowej jednostce organizacyjnej(...) 6) w Ministerstwie Łączności do dnia 31 grudnia 1987 roku, 7) w jednostkach podległych lub nadzorowanych przez Ministra Łączności włączonych do (...) lub nadzorowanych przez Ministra Łączności włączonych do (...) i (...)oraz w organizacjach społeczno-zawodowych, działających w resorcie łączności na rzecz pracowników (...)i (...); 8) przerwy w świadczeniu pracy w(...)spowodowane urlopem wychowawczym. Nadto art. 24 Układu stanowi, iż pracownikowi przysługuje nagroda jubileuszowa po przepracowaniu 15 lat i więcej lat w (...). Wysokość nagrody jubileuszowej jest uzależniona od stażu pracy w (...)i wynosi:
  1. po 15 latach pracy – 100% podstawy wymiaru;
  2. po 20 latach pracy – 150% podstawy wymiaru;
  3. po 25 latach pracy – 200% podstawy wymiaru;
  4. po 30 latach pracy – 250% podstawy wymiaru;
  5. po 35 latach pracy – 300% podstawy wymiaru;
  6. po 40 latach pracy – 350% podstawy wymiaru;
  7. po 45 latach pracy – 400% podstawy wymiaru. W przedmiotowej sprawie po zawarciu przez pracodawcę ze związkami zawodowymi (...), a jednocześnie przed jego wejściem w życie, tj. w dniu 10 grudnia 2010 roku powódka została poinformowana o objęciu układem zbiorowym pracy. Nadto w dniu 02 grudnia 2010 roku powódka zawarła z pracodawcą porozumienie w sprawie zmiany warunków umowy o pracę, w którym poinformowano ją o wejściu w życie nowego Układu Zbiorowego. Porozumienie zostało przez powódkę podpisane. Nie można zatem uznać, że powódka nie była poinformowana o zmianach warunków zatrudnienia. Układ zbiorowy był ogólnodostępny, każdy pracownik miał możliwość zapoznania się z jego treścią. Z uwagi na powyższe, Sąd nie dał wiary powódce, która podnosiła, że zmiany w obliczaniu jej stażu pracy zostały dokonane bez jej zgody. Powódka bowiem wyraziła na powyższe zgodę, poprzez podpisanie porozumienia z dnia 02 grudnia 2010 roku. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, iż z uwagi na podpisanie przez powódkę porozumienia zmieniającego z dnia 02 grudnia 2010 roku, powódka nie mogła skutecznie domagać się wypłaty nagrody jubileuszowej. Sąd ustalił bowiem, że na dzień 07 września 2012 roku łączny czas pracy powódki na poczcie polskiej wynosił 18 lat, 8 miesięcy i 7 dni. Powódka nie przepracowała zatem wymaganych 20 lat. Na marginesie wskazać należy, iż powódka nie została całkowicie pozbawiona prawa do nagrody jubileuszowej, a jedynie z uwagi na nieuwzględnienie jej okresu zatrudnienia w (...) S.A., prawo to nabyła dopiero z dniem 01 stycznia 2014 roku. Z uwagi na powyższe, pozwana w dniu 31 grudnia 2013 roku wypłaciła powódce nagrodę jubileuszową w wysokości 3.300,00 zł netto, co stanowiło równowartość dochodzonej w przedmiotowym postępowaniu kwoty 5.000,00 zł brutto. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał roszenie powódki za bezzasadne i w punkcie I oddalił powództwo. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Jak stanowi art. 98 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Mając na uwadze, że strona pozwana wygrała postępowanie w całości, Sąd na podstawie powołanego przepisu w związku z § 6 pkt 3 w związku z § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 roku, poz. 490), zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 450,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Kosztami tymi nie objęto opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Opłata skarbowa od pełnomocnictwa, byłaby wydatkiem pełnomocnika strony i wchodziłaby w skład kosztów procesu, gdyby obowiązek jej uiszczenia wynikał z przepisów obowiązującego prawa. Stosownie jednak do art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 225, poz. 1635 ze zm.), nie podlega opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa albo jego odpisu, wypisu lub kopii „w sprawie zatrudnienia, wynagrodzenia za pracę”. Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa, w której przedmiotem sporu jest nagroda jubileuszowa, dotyczy wprost zatrudnienia, w związku z czym nie ma obowiązku uiszczania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W konsekwencji przyjąć należy, że koszty uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, które z mocy ustawy nie podlegają tej opłacie, nie stanowią kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i nie ma podstaw do zasądzenia równowartości tej opłaty od strony przegrywającej proces (por. postanowienie Sądu najwyższego z dnia 17 czerwca 2011 r., II UZ 15/11). Mając na uwadze całość powyższych rozważań Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE Doręczyć odpis wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem pełnomocnikowi pozwanego. 16/12/2014 r.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.