Sygn. akt I C 1985/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2014 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym Przewodniczący: SSR Monika Pieczara Protokol
§ 5pkt 1 umowy, - przejęcie osób w sekcji Plac (...) we W.
po zakończeniu współpracy z Patronem,
§ 4pkt 5 umowy, - prowadzenie sekcji we W.
bez zgody Patrona począwszy od maja 2013r.,
§ 1
pkt 1, § 3 pkt 1 i 2, § 4 pkt 5 umowy, - nierozliczenie się z list uczestników zajęć,
§ 4pkt 3 i 8 umowy.
Dowód: - pismo powoda T. D. z 16.05.2013r. z potwierdzeniem odbioru k.
- Pismem z dnia 29 maja 2013r. pełnomocnik powoda wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 44.000 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Wezwanie było bezskuteczne. Dowód: - pismo pełnomocnika powoda T. D. z 29.05.2013r. k.
- Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, zeznań świadków W. T., A. G., M. J. i J. P.. Zeznania świadka T. A. nie wniosły nic nowego do sprawy, gdyż świadek ten czerpał wiedzę na temat umowy łączącej strony od pozwanego i przedstawił w całości wersję prezentowaną przez pozwanego bez podania jakichkolwiek szczegółowych okoliczności. Sąd zważył, co następuje Powództwo zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo. W ocenie Sądu tzw. umowa cywilnoprawna zawarta przez strony w dniu 30 października 2009r. jest umową ważną, a nieważne są tylko te jej zapisy, które są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawnymi i zasadami współżycia społecznego, tj. § 3 pkt 2 oraz § 6 w zakresie, w jakim przewiduje sankcję naruszenia zakazu prowadzenia szkoleń w postaci kary umownej w wysokości 30.000 zł. Po pierwsze, umowa została podpisana w warunkach swobody umów, pozwany nie był przymuszany do zawarcia umowy, mógł przed podpisaniem umowy dokładnie zapoznać się z jej treścią. Stosownie do art. 353 1 kc strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie, ani zasadom współżycia społecznego. W szczególności odnosząc się do zarzutu nieważności umowy podniesionego przez pozwanego opartego na nieekwiwalentności świadczeń w ocenie Sądu nie zostało wykazane, że umowa była oparta na nieekwiwalentności świadczonych usług przez strony. Mianowicie biorąc pod uwagę zapisy umowy i średnią liczbę uczestników szkolenia, tj. 43 osób, to wyliczenie przedłożone przez powoda zysku pozwanego z przedmiotowej umowy jest jak najbardziej realne: 43 osoby x 110 zł = 4.730 zł – 1.600 zł (2 x 800 zł - koszty najmu sali) = 3.130 zł – 800 zł (kwota, którą według umowy miał płacić pozwany na rzecz powoda) = 2.330 zł – taką kwotę pobierał średnio pozwany z tytułu wykonywania umowy miesięcznie, przy przyjęciu wykonywania umowy przez 6 godzin tygodniowo, nie doliczając zysku z tytułu sprzedaży ochraniaczy z rabatem, do tego należy dołożyć korzyść, jaką zapewniała pozwanemu umowa, a mianowicie szkolenia ze strony powoda, jego rady, nadzór nad działaniami pozwanego i inną niezbędną pomoc. Analogicznie można wyliczyć zysk, jaki powód otrzymywał z tytułu zawarcia tej umowy: 21 osób korzystających z kart F., F., M. (B.) i użytkowników G. x 110 zł = 2.310 zł + 800 zł (kwota, którą według umowy miał płacić pozwany na rzecz powoda) = 3.110 zł. Odnośnie szkoleń, do których w umowie zobowiązał się powód względem pozwanego, to zdaniem Sądu powód wykazał, że takie szkolenia były prowadzone w trakcie trwania umowy, w szczególności okoliczność ta wynika z zeznań świadków A. G., M. J. i J. P.. Chodzi tu nie tylko o szkolenia dotyczące technik walki, ale również o te szkolenia, w trakcie których pozwany miał czerpać wiedzę i doświadczenie odnośnie sposobu prowadzenia szkolenia, czy przeprowadzenia egzaminu. Stopnie zaawansowane od G1 do G5 pozwany zdobył po przygotowaniu przez powoda. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że do formalnego wypowiedzenia umowy doszło przez powoda w piśmie z dnia 16 maja 2013r., z powodu niedotrzymania warunków umowy przez pozwanego, m.in. naruszenia § 4 pkt 5 poprzez przejęcie przez pozwanego osób w sekcji przy Pl. (...) we W., § 4 pkt 3 i 8 poprzez nierozliczenie się z powodem z list uczestników od początku prowadzonych zajęć, tj. od 30.10.2009r. ani nie przekazania powodowi listy osób, z którymi powód miał podpisane umowy, czy też § 1, § 3 pkt 1, § 4 pkt 5 poprzez zorganizowanie naborów do kolejnej sekcji we W. mimo braku zgody powoda. W takiej sytuacji roszczenie powoda o zapłatę kwoty 14.400 zł w świetle postanowienia § 5 pkt 2 umowy jest uzasadnione: w przypadku niedotrzymania warunków umowy lub przedterminowego zerwania umowy przez podopiecznego, po podjęciu prowadzenia zajęć i uzyskaniu wsparcia przez patrona, podopieczny uiści patronowi karę umowną w wysokości 800 zł za każdy miesiąc przedterminowego zerwania lub niedotrzymania warunków umowy. Stosownie do art. 483 kc można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy, jest to tzw. kara umowna. Dłużnik będzie zwolniony z obowiązku zapłaty kary umownej, jeżeli wykaże, że przyczyną niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania uzasadniające naliczanie kary umownej są okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. W niniejszej sprawie pozwany nie zwolnił się z obowiązku zapłaty kary umownej. Umowa była zawarta na okres 5 lat, tj. od dnia 30.10.2009r. do dnia 30.10.2014r., została rozwiązania w maju 2013r., zatem do końca okresu obowiązywania umowy zostało (włącznie z miesiącem majem 2013r.) 18 miesięcy, a zatem 18 x 800 zł = 14.400 zł. Również uzasadnione jest żądanie powoda zapłaty kwoty 840 zł z tytułu wynajmu sali, który to koszt według umowy obciążał pozwanego. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 15.240 zł (pkt I wyroku), z odsetkami ustawowymi liczonymi zgodnie z pisemnym wezwaniem z dnia 29 maja 2013r., wysłanym dnia 3 czerwca 2014r., przy uwzględnieniu 3 dni na doręczenie pisma i 7 dni na spełnienie żądania, tj. od dnia 14 czerwca 2013r., zaś dalej idące powództwo Sąd oddalił (pkt II wyroku). W ocenie Sądu zapisy umowy, tj. § 3 pkt 2 oraz § 6 w zakresie, w jakim przewidują sankcję naruszenia zakazu prowadzenia szkoleń po rozwiązaniu umowy w postaci kary umownej w wysokości 30.000 zł są sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawnymi i zasadami współżycia społecznego. Obowiązujące przepisy prawne przewidują możliwość zawarcia umowy o zakazie działalności konkurencyjnej: przepisy art. 101 1 - art. 101 4 kp regulują umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Jednym z warunków ważności umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy jest określenie okresu obowiązywania zakazu konkurencji. Nieokreślenie tego okresu w ogóle lub określenie go jako bezterminowy powoduje nieważność umowy o zakazie konkurencji, a w niniejszej sprawie – określenie zakazu działalności konkurencyjnej w sposób bezterminowy powoduje nieważność postanowień § 6 pkt 3 umowy na podstawie art. 58 § 3 k.c. Ponadto wskazać należy, iż w umowie o zakazie konkurencji określa się wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. W tej sytuacji Sąd uznaje za uzasadniony zarzut pozwanego, że zakaz prowadzenia szkoleń przez pozwanego po ustaniu umowy nie wiąże się z żadnym ekwiwalentem dla pozwanego z tytułu powstrzymywania się od świadczenia usług, a zatem jest bezsankcyjny. Na marginesie wskazać należy, że zapis § 6 umowy jest tak niefortunnie sprecyzowany, że nawet prawnikowi trudno jest dokonać jakiejś właściwej interpretacji. Jedyna rozsądna interpretacja postanowień § 6 umowy prowadzi do wniosku, że kara umowna obciąża podopiecznego tylko w sytuacji wcześniejszego wypowiedzenia umowy tylko przez podopiecznego i jednoczesnego rozpoczęcia prowadzenia szkoleń przez podopiecznego po wypowiedzenia umowy, co w niniejszej sprawie de facto miało miejsce, gdyż umowa została rozwiązana w istocie przez pozwanego, który zrezygnował ze współpracy z powodem, a następnie już formalnie przez powoda. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc, który stanowi, że w razie częściowego uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Mając na uwadze, że powód wygrał w 34 %, a pozwany w 66 %, stosunkowe wyliczenie kosztów procesu przedstawia się następująco: 4.662 zł (koszty poniesione przez powoda) x 34 % = 1.585,08 zł 2.400 zł (koszty poniesione przez pozwanego) x 66 % = 1.584 zł. Jak wynika z powyższego wyliczenia, stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu nie jest uzasadnione w niniejszym postępowaniu, dlatego Sąd dokonał wzajemnego zniesienia kosztów procesu (pkt III sentencji wyroku).