k.p.c., w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenie komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie od decyzji opiera się wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia, sąd nie orzeka co do istoty sprawy na podstawie nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. W tym przypadku sąd uchyla decyzję, przekazuje sprawę do rozpoznania organowi rentowemu i umarza postępowanie. Przepis ten jest wyjątkiem od zasady, według której sąd pierwszej instancji kontroluje tylko stan rzeczy- faktyczny i prawny- istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Wyjątek ten przewiduje możliwość uchylenia przez sąd decyzji organu rentowego, przekazania sprawy do rozpoznania (i ewentualnego wydania nowej decyzji) organowi rentowemu, z jednoczesnym umorzeniem postępowania sądowego. Jest to możliwe wówczas, gdy w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji doszło do ujawnienia się nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. Ujawnienie się tego rodzaju nowych okoliczności może wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pierwszej instancji. Muszą one jednak ujawnić się przed zamknięciem rozprawy w tym sądzie. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r., II UK 79/11 (LEX nr 1130387), w art.
mowa jest o „nowych okolicznościach”, które, choć powstałe po wniesieniu odwołania, mają znaczenie dla oceny stanu zdrowia do dnia decyzji. W postanowieniu z dnia 20 listopada 2013 r., II UK 333/13 ( Legalis nr 1061660) Sąd Najwyższy podał, że regulacja z art.
wynika z tego, że to przed organem rentowym koncentruje się badanie i ocena niezdolności do pracy, co nie zawsze zapewnia i gwarantuje aktualność tej oceny w przypadku późniejszych zmian i pogorszenia stanu zdrowia, nie tylko w ramach tych samych dolegliwości i schorzeń, lecz także również w razie stwierdzenia niezdolności do pracy z przyczyny niebranej pod uwagę na pierwotnym etapie decydowania o prawie do renty. Nowe okoliczności mogą nałożyć się na gorszy stan zdrowia i spowodować zwiększenie stopnia niezdolności do pracy. Przesłanka niezdolności do pracy (czy jak w niniejszej sprawie całkowitej niezdolności do pracy), o ile nie była spełniona na etapie wydania decyzji, może wystąpić po jej wydaniu, jednak wówczas według regulacji przepisu, to organ rentowy powinien mieć pierwszeństwo i prowadzić ustalenia dotyczące niezdolności do pracy. W toku postępowania sądowego odwołujący przedłożył dokumentację medyczną z daty po wniesieniu odwołania, z której wynika, że występujące u niego schorzenia kardiologiczne i neurologiczne w dacie badania zarówno przez lekarza orzecznika, jak i komisję lekarską, uległy zaostrzeniu, ujawniając nowe jednostki chorobowe. Lekarz orzecznik w opinii lekarskiej z dnia 13 lutego 2014 r. rozpoznał bowiem u wnioskodawcy między innymi zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego z bólowym ograniczeniem funkcji, stabilną dławicę piersiową (CCS-II), stan po przebytym zawale serca w 1997 r. oraz nadciśnienie tętnicze umiarkowane. Komisja lekarska ZUS zaś w opinii lekarskiej z dnia 17 marca 2014 r. wskazała między innymi na stan po zawale mięśnia sercowego w 1997 r., nadciśnienie tętnicze II okres oraz zespół bólowy kręgosłupa bez objawów korzeniowych, ubytkowych i neurologicznych. W karcie informacyjnej z dnia 12 września 2014 r. podano co prawda, że chory skierowany został do leczenia szpitalnego z powodu dolegliwości stenokardialnych, duszności i małej tolerancji wysiłku, w wyniku czego uzupełniono diagnostykę o ECHO serca oraz o monitorowanie EKG metodą Holtera, niemniej jak wynika z treści karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z dnia 1 października 2014 r., stan pacjenta uległ pogorszeniu. Ubezpieczony przyjęty został bowiem do Oddziału w celu wykonania koronarografii. W badaniu angiograficznym stwierdzono u niego krytyczne zwężenie w gałęzi okalającej lewej tętnicy wieńcowej. Jednoczasowo wykonano zaś angioplastykę zwężenia z implantacją stentu uwalniającego lek antyproliferacyjny, z wynikiem optymalnym. Jest to istotna okoliczność, która nie była brana pod uwagę zarówno przez lekarza orzecznika ZUS, który stwierdził u badanego jedynie stabilną dławicę piersiową (CCS-II), stan po przebytym zawale serca w 1997 r. oraz nadciśnienie tętnicze umiarkowane, jak i przez komisję lekarską ZUS, która rozpoznała u wnioskodawcy stan po zawale mięśnia sercowego w 1997 r. oraz nadciśnienie tętnicze II. Jeżeli chodzi o schorzenia neurologiczne, w historii zdrowia i choroby z poradni neurologicznej w dacie wizyty 10 listopada 2014 r. rozpoznano u wnioskodawcy spoondyloartrozę w odcinku L-S kręgosłupa z wielopoziomową dyskopatią- nawrotowe zespoły korzeniowe. Również ta okoliczność nie była brana pod uwagę zarówno przez lekarza orzecznika ZUS, który stwierdził u wnioskodawcy zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego z bólowym ograniczeniem funkcji, jak i przez komisję lekarską ZUS, która rozpoznała u badanego zespół bólowy kręgosłupa bez objawów korzeniowych, ubytkowych i neurologicznych. Dokumenty te (karta informacyjna z leczenia szpitalnego Oddziału Klinicznego Angiologii i Kardiologii Szpitala Uniwersyteckiego w K. z dnia 1 października 2014 r. oraz historia zdrowia i choroby z poradni neurologicznej wydana w dniu 10 listopada 2014 r.), z daty po wniesieniu odwołania, świadczą więc o nowych okolicznościach odnośnie niezdolności wnioskodawcy do pracy zarobkowej, które nie były znane zarówno lekarzowi orzecznikowi, jak i komisji lekarskiej. Dotyczą zaś one schorzeń istniejących w dacie wydania zaskarżonej decyzji, na co wskazuje analiza akt organu rentowego. Przedłożone dokumenty to zatem dowody, które powstały po dacie wniesienia przez ubezpieczonego odwołania, a które mogą mieć wpływ na ocenę jego stanu zdrowia. Opis badania MR lędźwiowego odcinka kręgosłupa z dnia 15 listopada 2013 r. nie stanowi o nowych okolicznościach, ponieważ pochodzi sprzed daty badania zarówno przez lekarza orzecznika ZUS, jak i komisję lekarską ZUS. Z uwagi zatem na ujawnienie się nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności odwołującego do pracy, koniecznym stało się uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS Oddział w T. z dnia 21 marca 2014 r., przekazanie sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Ujawnienie się w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy, które nie istniały przed zaskarżeniem odmownej decyzji rentowej, zobowiązuje bowiem sąd do uchylenia tej decyzji, przekazania sprawy do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia postępowania sądowego. Mające walor nowości okoliczności dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od negatywnej decyzji rentowej i nadal utrzymują się w okresie wymaganym do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS), nie mogą być samodzielnie ocenione przez sąd z zastosowaniem dyspozycji art. 316 k.p.c. przede wszystkim ze względu na kodeksowy zakaz orzekania co do istoty sprawy zawarty w art.
k.p.c., który w takich przypadkach bezwzględnie zobowiązuje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, przekazania sprawy ze względu na ujawnione nowości do rozpoznania organowi rentowemu i umorzenia postępowania sądowego (por. postanowienie SN z dnia 20 maja 2013 r., I UK 616/12, OSNAPiUS 2014/4/62, Legalis nr 750297). Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punktach 1 i 2 postanowienia na podstawie art.
k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.