Sygn. akt I ACa 982/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Kowacz-Braun (spr.) Sędziowie: SSA Sławomir Jamróg SSA Regina Kurek Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Lech po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa I. W. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 13 maja 2014 r. sygn. akt I C 629/13 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w punkcie 1 kwotę 70.000 zł obniża do kwoty 50.000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) i oddala powództwo co do kwoty 20.000 zł.; - punktowi 3 nadaje treść: „znosi wzajemnie między stronami koszty procesu”; - w punkcie 4a kwotę 1.500 zł podwyższa do kwoty 2.500 zł (dwa tysiące pięćset złotych), a kwotę 105,50 zł podwyższa do kwoty 175,80 zł (sto siedemdziesiąt pięć złotych 80/100); - w punkcie 4b kwotę 3.500 zł obniża do kwoty 2.500 zł (dwa tysiące pięćset złotych), a kwotę 246,17 zł obniża do kwoty 175,80 zł (sto siedemdziesiąt pięć złotych 80/100); II. oddala apelację w pozostałej części; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 119 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I ACa 982/14 UZASADNIENIE wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2014 roku Powódka I. W. domagała się w pozwie zasądzenia od strony pozwanej (...) S.A w W. na jej rzecz kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 marca 2013r. do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia zgodnie z art. 448 k.c. w związku art. 24 § 1 k.c. Wyrokiem z dnia 13 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie : zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 70 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 11 kwietnia 2013r.; w pozostałej części powództwo oddalił; zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1 446,80 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; nakazał ściągnąć od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Tarnowie od powódki z zasądzonego roszczenia kwotę 1 500 zł tytułem opłaty sądowej i kwotę 105,50 zł tytułem wydatków, a od strony pozwanej kwotę 3 500 zł tytułem opłaty sądowej i kwotę 246,17 zł tytułem wydatków. Powyższy wyrok zapadł na podstawie następujących ustaleń Sądu I instancji: Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011r., sygn. akt II K 1275/10 Sąd Rejonowy w Wieliczce uznał K. S. za winnego tego, że w dniu 26 sierpnia 2006 r. w T., nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że kierując samochodem osobowym marki S. (...) o nr rej. (...) niewłaściwie ocenił ruch samochodu marki F. (...) o nr rej. (...) jadącego z przeciwnego kierunku oraz podjął błędny manewr obronny polegający na zjechaniu na przeciwną połowę jezdni, przez co doprowadził do zderzenia z samochodem marki F. (...) kierowanym przez Z. W., na skutek czego Z. W. doznał wielonarządowych obrażeń ciała, które stały się przyczyną jego śmierci i za czyn ten, stanowiący przestępstwo z art. 177 § 2 k.k., skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat. Wyrokiem z dnia 16 października 2012r. Sąd Okręgowy w Krakowie jako sąd drugiej instancji, powyższy wyrok zarówno w zakresie przypisania czynu, jak i wymierzonej kary utrzymał w mocy, orzekł równocześnie o obowiązku naprawienia przez K. S. szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz powódki kwoty 20.000 zł. W chwili śmierci Z. W. miał 47 lat, zaś powódka 44 lata. W. mieli troje dzieci – córkę A. urodzoną (...), synów M. urodzonego (...). i A. urodzonego (...). W dacie śmierci Z. W. powódka mieszkała z mężem i synem M., który studiował oraz małoletnim jeszcze, uczącym się synem A., gdyż córka A. wyszła za mąż w październiku 2005 r.i po ślubie zamieszkała z mężem u jego rodziców, w odległości kilku kilometrów od dotychczasowego miejsca zamieszkania, utrzymując jednak z własnymi rodzicami częsty kontakt telefoniczny, a także odwiedzając ich z mężem, najczęściej w weekendy. Z. W. pracował jako kierowca, w domu przebywał z reguły w weekendy, pojawiał się co tydzień lub co dwa tygodnie. Przyjeżdżał w piątek po południu lub w sobotę rano, a wyjeżdżał w poniedziałek rano. Rodzina była bardzo zżyta, zgodna, szczęśliwa, powódka z dziećmi zawsze bardzo oczekiwała na przyjazd męża. Z. W. utrzymywał rodzinę, gdyż powódka od czasu narodzin najmłodszego syna nie pracowała. Gdy przyjeżdżał zajmował się domem – potrzebnymi naprawami, a także naprawą samochodów w co angażował synów, spędzał cały czas z rodziną – jedli wspólnie posiłki, rozmawiali, wychodzili wspólnie z powódką np. do rodziny, na imprezy typu S., A., przyjmowali gości u siebie, angażowali się też w prace społeczne np. na rzecz szkoły. Byli szczęśliwym małżeństwem, byli osobami pogodnymi, lubiącymi żartować. Z. W. był osobą otwartą, uczynną, zaangażowaną w życie rodzinne, chętną do pomocy, był autorytetem dla dzieci. Nagła śmierć męża była dla powódki szokiem, drastycznym przeżyciem. Powódka cierpiała, wiele nocy nie przespała, płakała, mówiła, że nie ma po co żyć, jej zachowanie zmieniło się diametralnie. Przez okres kilku tygodni po śmierci Z. W. córka A. mieszkała z mężem u powódki, aby ją wspierać. Przez około 1,5 miesiąca osobom, które chciały jej i dzieciom pomóc (rodzina, sąsiedzi) trudno było do niej w ogóle dotrzeć. Osoby te pomogły znaleźć powódce pracę i zaczęła pracować jak woźna w szkole, początkowo na pół etatu, a potem na cały etat. Przez rok prawie codziennie chodziła na grób męża. Przez okres około dwóch lat powódka codziennie płakała, obowiązki domowe szły jej ospale, pomagali jej synowie. Potem sytuacja zaczęła się poprawiać. Aktualnie powódka pracuje, utrzymuje kontakty z rodziną, spędza także czas z wnukami, mieszka z synem A., który w miejscu zamieszkania prowadzi warsztat samochodowy, ale czasem w związku z pracą przebywa poza domem. Powódka funkcjonuje prawidłowo, ale nadal przeżywa śmierć męża, często go wspomina, pojawiają się wówczas łzy, zdarza się jej mieć problemy z zasypianiem, ciągle brakuje jej męża, tęskni za nim, co najmniej raz w tygodniu chodzi na jego grób. Powódka ujawnia prawidłowe dostosowanie społeczno – emocjonalne, jest zdolna do sprawnego działania, ma zachowaną umiejętność nawiązywania i utrzymywania pozytywnych, satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi. Przebieg procesu żałoby po śmierci męża ma u powódki charakter niepowikłany, przeżywane przez nią uczucia oraz okresowe zaburzenia procesów emocjonalnych, fizjologicznych i fizycznych (obniżony nastrój, rozpacz, poczucie bezsensu przebiegające z trudnościami w zasypianiu, uogólnionym lękiem) są charakterystyczne dla sytuacji straty bliskiej osoby. Obecnie negatywne emocje uległy wyciszeniu, powódka koncentruje się na zadaniach implikowanych jej sytuacją życiową, potrafi rozmawiać o mężu bez poczucia utraty perspektyw i sensu życia. Nie wymaga terapii psychologicznej, jest w stanie samodzielnie radzić sobie z kryzysami psychologicznymi. Nie doznała uszczerbku na zdrowiu w aspekcie psychologicznym w związku ze śmiercią męża. Uczucia żalu po utraconych przez powódkę możliwościach w wyniku przedwczesnej śmierci męża nie mają charakteru patologicznego. Tendencje do doświadczania obniżonego nastroju nie wykazują nasilenia ponad normę. Powódka prezentuje cechy osobowości neurotycznej, z podwyższonym poziomem lęku, dającym obraz stałego pogotowia lękowego (z dużym prawdopodobieństwem na tle urazu psychicznego związanego z nagłą śmiercią męża), okresowo przeżywa lęki i brak poczucia bezpieczeństwa, co jednak nie skutkuje u niej skłonnością do spostrzegania otoczenia jako bardziej zagrażające niż jest obiektywnie. Działające z umocowania powódki (...) S.A. w L. zgłosiło szkodę u strony pozwanej. Pismem z dnia 25 maja 2007r. strona pozwana zawiadomiła (...) o przyznaniu stosownego odszkodowania „po śmierci męża i ojca” w związku z pogorszeniem sytuacji życiowej w oparciu o art. 446§3 k.c. w kwocie bezspornej 36.000 zł. Kwota powyższa została wypłacona powódce. Ponadto powódka uzyskała kwotę 20.000 zł wypłaconą od sprawcy wypadku. Pismem z dnia 7 marca 2013r. działające imieniem powódki (...) S.A. w L. zwróciło się do strony pozwanej o zapłatę na rzecz powódki zadośćuczynienia w kwocie 120.000 zł w związku ze śmiercią Z. W. na skutek wypadku komunikacyjnego z dnia 26 sierpnia 2006r. spowodowanego przez K. S., powołując się na art.448 w związku z art.24 k.c. Pismo to wpłynęło do strony pozwanej dnia 11 marca 2013r. Pismem z dnia 19 marca 2013r. strona pozwana odmówiła wypłaty zadośćuczynienia wskazując, iż brak jest podstaw prawnych przyznania zadośćuczynienia uzasadniając, iż art.448 w związku z art. 24 k.c. stanowi podstawę przyznania zadośćuczynienia wyłącznie osobie, której dobro osobiste zostało naruszone czynem bezprawnym, zaś w przedmiotowej sprawie delikt sprawcy był skierowany przeciwko dobrom poszkodowanego w wypadku Z. W., a nie dobrom osobistym jego najbliższych.\ W ocenie Sądu Okręgowego podstawę dochodzonego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przed dniem 3 sierpnia 2008 r. w następstwie naruszenia deliktem dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej, łączącej osobę zainteresowaną ze zmarłym, stanowi art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.Uwzględniając częściowo żądanie powódki sąd miał na względzie, iż powódka niewątpliwie doznała krzywdy wskutek nagłego zerwania więzi z mężem, która była jedną z najważniejszych więzi w jej życiu. Mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd uznał, iż żądanie powódki zasługuje na uwzględnienie częściowo i zasądził na jej rzecz kwotę 70.000 zł. Sąd Okręgowy uznał, iż skoro w dniu 11 marca 2013r. wpłynęło do strony pozwanej sprecyzowane kwotowo żądanie powódki, strona pozwana winna była dokonać wypłaty w terminie 30 dni. W takiej sytuacji uznał sąd za zasadne zasądzenie odsetek od dnia 11 kwietnia 2013r. W pozostałej części sąd powództwo oddalił nie znajdując podstaw do jego uwzględnienia. Wobec częściowego uwzględnienia żądań orzeczenie o kosztach oparł Sąd na przepisie art.100 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniosła strona pozwana, zaskarżając go w części, tj. w punktach 1,3 i 4 litera b. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.