Sygn. akt I ACa 1032/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący – Sędzia SA Katarzyna Polańska - Farion Sędzia SA Edyta Jefimko Sędzia SO del. Bogusława Jarmołowicz – Łochańska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewelina Walczuk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w P. i Przedsiębiorstwa (...) S.A. w P. przeciwko Przedsiębiorstwu (...) S.A. w P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt X GC 91/10 1. oddala apelację, 2. zasądza od Przedsiębiorstwa (...) S.A. w P. solidarnie na rzecz syndyka masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w P. i Przedsiębiorstwa (...) S.A. w P. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt I A Ca 1032/12 UZASADNIENIE Powodowie solidarni (...) S.A. w P. oraz Przedsiębiorstwo (...) S.A. w P. wystąpili przeciwko Przedsiębiorstwu (...) S.A. z pozwem w postępowaniu upominawczym o zapłatę kwoty 110.146,39 zł (słownie: sto dziesięć tysięcy sto czterdzieści sześć złotych) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu tj. od 14 grudnia 2009 r. do dnia zapłaty. Nadto powodowie żądali zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu, a na wypadek nie wydania nakazu zapłaty lub skutecznego wniesienia sprzeciwu wnosili o wyznaczenie rozprawy, rozpoznanie sprawy pod ich nieobecność i uwzględnienie powództwa w całości. W dniu 09.02.2010r. Sąd Okręgowy Warszawa- Praga w Warszawie wydał przeciwko pozwanym nakaz zapłaty w postepowaniu upominawczym , od którego pozwany wniósł skuteczny sprzeciw . W sprzeciwie pozwany wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów zastępstwa według norm przypisanych oraz przeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w treści przedmiotowego pisma. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy Warszawa- P. zasądził od pozwanego na rzecz powodów (...) S.A. w P. i Przedsiębiorstwa (...) ., (...) A. ’’ S.A. w P. solidarnie kwotę 110.146,39 zł (sto dziesięć tysięcy sto czterdzieści sześć złotych trzydzieści dziewięć groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 grudnia 2009r. do dnia zapłaty oraz kwotę 9.125,00 zł (dziewięć tysięcy sto dwadzieścia pięć złotych) tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: W dniu l 1 maja 2007r. strony zawarły umowę o roboty budowane. Jej przedmiotem była modernizacja zbiornika magazynowego nr 23 o pojemności 50.000 m zlokalizowanego w Bazie Surowcowej (...) w M. S. .Umowa była zawarta w ramach zamówienia publicznego .Wykonawca czyli konsorcjum powodowych spółek zobowiązało się do wykonania modernizacji w/w zbiornika magazynowego, opisanej szczegółowo w dokumentacji i kosztorysie ofertowym (§ 2 ust. 2 i 3 umowy). Strony postępowania uzgodniły, że poszczególne prace będą wykonane w terminach określonych w harmonogramie rzeczowo-finansowym, który powinien zostać sporządzony przez wykonawcę (§ 6 ust. 2 i 8 umowy). Ostateczny termin wykonania całości robót został określony na dzień 15 grudnia 2007r. (§ 6 ust. 10 umowy). Strona powodowa zobowiązała się do wniesienia przed dniem zawarcia umowy zabezpieczenia należytego wykonania umowy w wysokości 16,5 % wynagrodzenia ryczałtowego. Udzielone zabezpieczenie .miało zostać zwolnione przez pozwanego w części obejmującej 70 % jego wysokości w terminie 30 dni od dnia odbioru robót , a w części dotyczącej 30 % , w terminie 15 dni od upływu terminu sześciomiesięcznej gwarancji. Strony ustaliły wysokość należnego wykonawcy wynagrodzenia ryczałtowego na kwotę 10.484 042, 47 zł w tym przewidziały , że część wynagrodzenia będzie miała charakter kosztorysowy. Zgodnie z § 16 umowy wynagrodzenie należne powodom miało być płatne przez pozwanego na rachunek bankowy powoda solidarnego (...) S.A. na podstawie prawidłowo wystawionych faktur VAT dotyczących robót odbieranych poszczególnymi odbiorami częściowymi i odbiorem końcowym oraz doręczanych pozwanemu po dokonaniu każdego odbioru, a wynagrodzenie miało być uregulowane w terminie 30 dni od daty otrzymania przez pozwanego każdej z faktur. Stosowne faktury VAT zostały przedstawione pozwanemu. W harmonogramie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik(...) do umowy przewidziano m.in., że montaż konstrukcji stalowej płaszcza osłony zbiornika zostanie zakończony do dnia 9 listopada 2007r., wykonanie nowego laminatu na dnie zbiornika i płaszcza 0-0,8 m nastąpi do dnia 29 sierpnia 2007r., a demontaż instalacji zraszania zbiornika oraz demontaż instalacji pianowej zbiornika zostaną wykonane do dnia 16 lipca 2007r. W dniu 5 grudnia 2007r. strony podpisały aneks (...) do umowy z dnia 11 maja 2007r., w którym postanowiły zmienić termin zakończenia prac, określonych w § 6 ust. l 0 umowy na dzień 30 maja 2008r. (§ l ust. 1 aneksu nr (...)). Nadto strony postępowania ustaliły, że dotychczas harmonogram traci moc, a w jego miejsce będzie obowiązywać nowy harmonogram rzeczowo-finansowy, stanowiący załącznik (...) do umowy (§ l ust. 2 aneksu nr (...)). W harmonogramie rzeczowo-finansowym, stanowiącym załącznik(...) do umowy, przygotowanym przez stronę powodową w miesiącu październiku 2007r. przewidziano natomiast, że montaż konstrukcji stalowej płaszcza osłony zbiornika zostanie zakończony do dnia 20 grudnia 2007r.. Wykonanie nowego laminatu na dnie zbiornika i płaszczu O-0,8m nastąpi do dnia 23 listopada 2007r., a demontaż instalacji zraszania zbiornika oraz demontaż instalacji pianowej zbiornika zostaną wykonane do dnia 18 sierpnia 2007r. Następnie w dniu 29 maja 2008r. strony podpisały aneks nr (...) , w którym określiły zakres robót zamiennych i zaniechanych (§ l aneksu nr (...)) , zakres robót dodatkowych (§2 aneksu nr (...)) oraz wartość wykonanych robót rozliczanych kosztorysowo (§ 3 aneksu nr (...)). Jednocześnie strony postanowiły, że harmonogram, stanowiący załącznik (...) do umowy traci moc, a zamiast niego będzie obowiązywał nowy harmonogram, będący załącznikiem (...) Całość robót objętych umową została zakończona przez stronę powodowa do dnia 30 maja 2008r., a roboty dodatkowe zostały zakończone do dnia 20 czerwca 2008r. Natomiast montaż konstrukcji stalowej płaszcza osłony zbiornika został zakończony do dnia 31 grudnia 2007r.. Wykonanie nowego laminatu na dnie zbiornika i płaszczu 0-0,8m nastąpiło do dnia 4 grudnia 2007r., a demontaż instalacji zraszania zbiornika oraz demontaż instalacji pianowej zbiornika zostały wykonane do dnia 30 sierpnia 2007r. W dniu 16 sierpnia 2007r. pozwany otrzymał gwarancję dobrego wykonania urnowy na kwotą 1.729.867,10 zł obowiązującą do dnia 14 stycznia 2008r. Pismem z dnia 12 października 2007r. strona pozwana zwróciła uwagę, że stosownie do treści § 17 umowy gwarancja powinna obejmować również roszczenia z tytułu gwarancji jakości i powinna obejmować, co do kwoty, stanowiącej 30% kwoty zabezpieczenia, okres obejmujący sześciomiesięczną gwarancję, więc powinna być ważna co najmniej do dnia 20 grudnia 2012r. Powód solidarny (...) S.A. wyraził zgodę na wstrzymanie płatności przez pozwanego należności wynikających z faktur VAT o nr (...) na kwotę 427.000,00 zł., nr (...) na kwotę 13.027,90 zł, nr (...) na kwotę 11.960,10 zł oraz wadium wpłaconego przez powodów w dniu 5 lutego 2007r. w wysokości 67.000,00 zł, do czasu przedłożenia pozwanemu przez powodów dodatkowej gwarancji bankowej, co nastąpiło dnia 6 grudnia 2007r. Pomimo złożenia stosownej gwarancji pozwany nie uregulował swoich należności wobec powodów. Zatem powodowie w dniu l grudnia 2009r. wystawili notę odsetkową nr (...) z trzydniowym terminem jej płatności. Wobec braku spłaty zadłużenia, pozwany został wezwany pismem z dnia 8 grudnia 2009r. do zapłaty dochodzonych pozwem kwot. Następnie wobec błędnego wyliczenia odsetek w poz. 6 zestawienia, powodowie dokonali korekty wyliczenia należnych odsetek wystawiając notę księgową nr (...) z dnia 9 grudnia 2009r. Sąd Okręgowy wskazał, powyższy stan faktyczny ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dając wiarę wszystkim zebranym w sprawie dowodom oraz zeznaniom świadka A. L., które uznał za jasne , spójne, logiczne , wzajemnie się uzupełniające i pozwalające ustalić przebieg zdarzeń. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał ,że powództwo zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił , iż twierdzenie pozwanego, że zaprzecza wszystkim twierdzeniom strony przeciwnej poza tymi, które wyraźnie przyzna nie może być skuteczne. Fakty i dowody związane z konkretnymi okolicznościami, z którymi pozwany się nie zgadza powinien on wskazać, jeśli ma to służyć obronie jego racji, powinien się on ustosunkować do twierdzeń strony powodowej (wyrok Sadu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009r., III CSK 341/08). Stwierdził ,że zaprzeczenie wszystkiemu nie jest skuteczne i nie powoduje, że wszystkie fakty istotne dla rozstrzygnięcia sporu stają się sporne i jako takie wymagają dowodu (art. 227 kpc w zw. z art. 229 i 230 kpc.). Sąd pierwszej instancji podniósł ,że w jego ocenie sposób realizacji obrony poprzez zaprzeczanie musi być rozpatrywane w kontekście regulacji zawartej w art. 3 kpc. Jeżeli pozwany posługuje się tym środkiem z naruszeniem tego przepisu, trzeba przyjąć, że ogólnikowe zaprzeczenie wszystkim faktom jest bezskuteczne. W konsekwencji Sąd Okręgowy przyjął , iż w niniejszej sprawie jako sporne można potraktować tylko te fakty, którym pozwany wyraźnie zaprzeczył. Odnosząc się do żądania pozwu Sąd pierwszej instancji przytoczył przepis art. 481 § l zgodnie, z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Podniósł, że w niniejszej sprawie strona pozwana przyznała, że powodom przysługiwało roszczenie o zapłatę wynagrodzenia we wskazanej w pozwie wysokości, kwestionując jedynie datę wymagalności roszczenia i podnosząc jego przedwczesność. Zdaniem Sądu Okręgowego wobec treści umowy stron obowiązek dostarczenia przez powodów gwarancji dobrego wykonania umowy nie budzi najmniejszych wątpliwości. Gwarancja ta powinna zostać złożona przed dniem zawarcia umowy {§ 17 ust. l umowy) a ponieważ 30 % zabezpieczenia miało zostać zwolnione w terminie 15 dni od upływu sześciomiesięcznej gwarancji (§ 17 ust. 3 umowy), oczywiste jest, że gwarancja bankowa powinna być udzielona w części dotyczącej 30% kwoty zabezpieczenia na okres obejmujący co najmniej 5 lat po wykonaniu umowy. Gwarancja spełniająca te wymagania została przedstawiona stronie pozwanej dopiero w dniu 6 grudnia 2007r.. Natomiast w dniu 16 sierpnia 2007r. pozwany otrzymał gwarancję dobrego wykonania umowy na kwotę 1.729.867,10 zł obowiązującą tylko do dnia 14 stycznia 2008r. Odnosząc się do stanowiska pozwanego, że wypłata dochodzonych pozwem kwot została wstrzymana w związku z nieustanowieniem gwarancji dobrego wykonania umowy, Sąd Okręgowy wskazał ,że pozwany nie ma racji twierdząc, iż wstrzymanie zapłaty dochodzonej pozwem kwoty było słuszne, nawet po złożeniu przez stronę powodową dodatkowego zabezpieczenia, z uwagi na naliczenie kary umownej za opóźnienia powstałe w wykonaniu zobowiązania. Podkreślił , iż kwestia zasadności dokonania potrącenia należności pozwanego z tytułu kary umownej w kwocie 543.073,40 zł wobec powodów nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Kwestia ta rozpoznawana jest w odrębnym postępowaniu sądowym prowadzonym przed Sądem. Wskazał , iż również powodowie nie kwestionują tego, że wyrazili zgodę na wstrzymanie zapłaty dochodzonej pozwem kwot. wobec braku ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia, jednakże ich zdaniem okres braku realizacji tego świadczenia został znacznie, bezzasadnie wydłużony przez pozwanego. W ocenie Sądu Okręgowego powodowie mają rację twierdząc, iż pozwany uprawniony był do zatrzymania kwoty stanowiącej równowartość gwarancji do czasu przedłożenia oczekiwanej gwarancji, natomiast nie był uprawniony do zatrzymania pozostałych kwot. Zatem w dniu 6 grudnia 2007r. wobec przedłożenia stosownej gwarancji bankowej przez powodów usunięta została przyczyna wstrzymania płatności kwot dochodzonych pozwem w części, tj. kwoty wadium, kwot wynikających z faktur VAT o nr (...) oraz częściowo nr (...), a nie dotyczyło pozostałych należności, które powinny być uregulowane w terminie płatności. W tej sytuacji Sąd Okręgowy przyjął , iż powodowie zasadnie naliczyli odsetki ustawowe od nieterminowo zapłaconych należności z faktur o nr (...) oraz prawidłowo dokonali naliczenia odsetek gdyż zostały one naliczone stosownie do § 16 ust. 8 umowy zgodnie, z którym za dzień zapłaty uważa się dzień wydania polecenia obciążenia rachunku bankowego pozwanego doliczając jeden dzień na dokonanie operacji między bankowych. Zaś biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 647 kc zasądził od pozwanego Przedsiębiorstwa (...) S.A. w P. na rzecz powodów „Y.' 1 S.A. w P. i Przedsiębiorstwa (...) S.A. w P. solidarnie kwotę 110.146,39 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14 grudnia 2009r. do dnia zapłaty oraz kwotę 9.125,00 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. O kosztach postępowania Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 98 § l kpc i § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, z uwzględnieniem opłaty od pozwu oraz kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany zaskarżając go w całości zarzucając mu : 1) niedokonanie dostatecznych ustaleń faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia zasadności powództwa poprzez:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.