Sygn. akt IV P 289/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 04 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Staszkiewicz Ławnicy: K. K. B. J. Protokolant: Agnieszka Łakomiak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa W. C. przeciwko I. S. o ustalenie istnienia stosunku pracy, wynagrodzenie za pracę I. zasądza od pozwanej I. S. na rzecz powoda W. C. kwotę 698,94 zł netto (sześćset dziewięćdziesiąt osiem złotych 94/100), tytułem wynagrodzenia za pracę; II. dalej idące powództwo oddala; III. nadaje wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 270 zł; IV. zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 35 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powód był ustawowo zwolniony; V. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; VI. zasadza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 135 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powód W. C.w pozwie wniesionym przeciwko I. S.domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy nawiązanego pomiędzy stronami na podstawie umowy o pracę w okresie od 09 listopada 2012 r. do 04 sierpnia 2013 r., a także zasądzenia od pozwanej kwoty 8.213 zł tytułem wynagrodzenia za pracę za okres od miesiąca marca 2013 r. do 04 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu powód wskazał, że pozwana prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...)przy ul. (...)w S.. Pozostawał w zatrudnieniu u pozwanej od dnia od 09 listopada 2012 r. do dnia 04 sierpnia 2013 r. i według ustaleń z pozwaną pracę miał świadczyć na podstawie umowy o pracę. W czasie zatrudnienia świadczył pracę barmana, dokonywał zakupu towarów, palił w piecu w prowadzonym przez pozwaną pubie (...). Przyjmował dostarczany do pubu towar w imieniu i na ryzyko pozwanej. Czas pracy powoda był nienormowany, pozostawał on w stałej dyspozycji pozwanej, która ustalała jego czas pracy na dzień następny w miarę potrzeby sezonowej i w zależności od liczby zatrudnionych tam pracowników. Przeciętny czas pracy powoda w rozliczeniu miesięcznym wynosił nie mniej niż 200 godzin pracy, za którą pozwana płaciła 8 zł za godzinę, według stawki akceptowanej przez strony, co powodowało, że otrzymywał miesięcznie 1.600 zł na rękę. W miesiącu marcu 2013 r. pozwana zaprzestała wypłaty wynagrodzenia za pracę. Umowę o pracę pozwana przedstawiła powodowi w połowie marca 2013 r. Powód nie przyjął umowy w proponowanym kształcie, ponieważ czas jej obowiązywania został określony od kwietnia 2013 r. w wymiarze 1/6 etatu. Po raz ostatni powód stawił się do pracy w dniu 04 sierpnia 2013 r., informując pozwaną, że nie będzie pracował za darmo. Pozwana zalega z wypłatą wynagrodzenia za okres od 01 marca 2013 r. do 04 sierpnia 2013 r. w kwocie 8.213 zł. W odpowiedzi na pozew pozwana I. S., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że nieprawdziwe są twierdzenia powoda, jakoby pracował po 200 godzin miesięcznie ze stawką 8 zł za godzinę. W sposób obiektywny nie mógł on świadczyć pracy w takim wymiarze. Pierwotnie powód przychodził do pubu (...) z własnej nieprzymuszonej woli, pomagał doraźnie, jak była taka potrzeba. Były to zdarzenia jednostkowe, incydentalne. W prowadzonej przez pozwaną działalności gospodarczej w S.sezon zaczyna się w połowie listopada, a kończy z końcem lutego każdego roku. Po tym okresie prowadzenie działalności w dni powszednie generuje jedynie straty. Do miesiąca marca 2013 r. pozwana zatrudniała na pełny etat wyłącznie N. Ś., która jako swoisty menager pubu decydowała o jego prowadzeniu i rozwoju, wespół z pozwaną. To ona przyuczała powoda do docelowej pracy za barem. Konieczność zwolnienia N. Ś.wynikała z jednej strony z braku obrotu w martwym sezonie, a także ze względów osobistych pracownika i konieczności opieki nad dzieckiem. W tym okresie pracownicy pracowali jedynie dorywczo, w okresie takiej potrzeby. Byli zatrudnieni na 1/6 etatu i tak byli zgłoszeni do Urzędu Skarbowego i ZUS. Wszyscy pracownicy podpisywali listy płac za otrzymane wynagrodzenie. Pracownicy podpisywali listy płac u księgowej, a pracodawca nie kontrolował tych podpisów z uwagi na zaufanie do pracowników. Od marca 2013 r. w zatrudnieni pozostali tylko pracownicy zatrudnieni na 1/6 etatu, albowiem w tym czasie pub był otwarty tylko w weekendy. Problemy pracownicze rozpoczęły się na przełomie lipca i sierpnia 2013 r., kiedy to powód ponad miarę ociągał się z uregulowaniem kwestii formalnych, w tym z podpisaniem umowy o pracę. Ostatecznie pozwana przymusiła powoda do podjęcia rozmowy w tym względzie i na tej kanwie doszło do czynienia ustaleń w zakresie kształtów zapisów umownych. Wysokość wynagrodzenia nie była negocjowana, była stała i znana powodowi od dłuższego czasu, zgodna z tym, co faktycznie uzyskiwał. W tym czasie wyszły na jaw zachowania powoda noszące znamiona przestępstwa i działania na szkodę pracodawcy i klientów. Pozwana żądała wyjaśnień co do zachowania powoda, jego motywacji i sposobu naprawienia szkody. Takie działanie zakończyło wszelkie rozmowy na tle stosunku pracy, a powód w dniu 04 sierpnia 2013 r. porzucił pracę i nie stawił się do niej. Okazało się bowiem, że powód od dłuższego czasu dopisywał do rachunku różnych klientów dodatkową sprzedaż. Z tych względów żądanie pozwu jest bezzasadne. Powód był zatrudniony tak, jak pozostali pracownicy, na 1/6 etatu. Uzgadniana przez strony umowa o pracę też opiewała na 1/6 etatu ze stałym i jak dotąd niekwestionowanym, wypłacanym wynagrodzeniem w wysokości 270 zł brutto. Nieuprawnionym jest także żądanie sprostowania świadectwa pracy poprzez przyjęcie, że powód pracował na stanowisku barmana, albowiem nie miał on takiego wykształcenia, a pierwotnie jego praca za barem polegała na zmywaniu i pracy czysto kuchennej. Ostatecznie pozwana wystawiła i przesłała na adres powoda świadectwo pracy oraz wyrównała wszelkie należności wynikające z uprzednio przyjętych warunków pracy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W okresie poprzedzającym listopada 2012 r. W. C.spotykał się towarzysko ze znajomymi w pubie (...) mieszczącym się w S.przy ul. (...), który prowadziła I. S.. Dowód: zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; W październiku 2012 r. W. C. rozpoczął studia i codziennie bywał na zajęciach na uczelni. Dowód: zeznania powoda W. C. k. 108v-110v; W czasie, kiedy w pubie było duże natężenie ruchu, W. C. proponował I. S. pomoc w zniesieniu szkła, którego była znaczna ilość. Z rozmów pomiędzy nimi wynikało, że W. C. chciałby się kiedyś szkolić do pracy barmana. Zaproponował I. S., że w godzinach otwarcia pubu będzie tam przychodził, aby się szkolić. I. S. wyraziła na to zgodę i pozwoliła W. C., aby przychodził do pubu i szkolił się, pomagał N. Ś.. I. S. poprosiła N. Ś., aby wszystko pokazywała W. C.. Dowód: zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; N. Ś. była zatrudniona w tym pubie od początku jego istnienia, tj. od 2011 r. Przez I. S. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy i wykonywała obowiązki barmana oraz menagera. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92; W sezonie zimowym, mniej więcej od połowy grudnia 2012 r., pub był otwarty codziennie. Sezon zimowy trwał do końca lutego 2013 r. Poza sezonem pub był otwierany tylko w weekendy, tj. piątki i soboty. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Kiedy W. C. ustalił z I. S., że będzie przychodził do pubu, to wówczas nie rozmawiali o zawarciu umowy o pracę. W. C. przychodził do pubu wtedy, kiedy dysponował wolnym czasem. Nie musiał przychodzić na konkretną godzinę. Kiedy miał czas, to mógł przyjść i pomóc. W. C. nie przychodził codziennie do pubu, aby tam pomagać. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania W. C. k. 108v-110v, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Pomoc W. C. w pubie polegała na tym, że przygotowywał salę, sprzątał, zmywał naczynia i pomagał N. Ś.. Ona uczyła go pracy za barem, obsługi komputera gastronomicznego, przygotowywania drinków z karty, obsługi klientów. W. C. palił też w piecu i odśnieżał przed pubem. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania W. C. k. 108v-110v; W. C. zrezygnował z nauki przed świętami Bożego Narodzenia w 2012 r. Zanim zrezygnował z nauki, to nie rozmawiał z I. S., jaka jest jego przyszłość w tym pubie i nie wiedział, czy może tam liczyć na jakąś stałą pracę. Dowód: zeznania powoda W. C. k. 108v-110v; N. Ś.musiała zrezygnować z pracy w pubie (...) z uwagi na sytuację rodzinną i konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Umówiły się z I. S., że pozostanie w pubie do końca lutego 2013 r., tj. do końca sezonu zimowego. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; W styczniu 2013 r. I. S. przeprowadziła rozmowę z W. C. i zapytała go, czy chce nadal się szkolić. W. C. stwierdził, że tak. I. S. wiedziała, że po odejściu N. Ś. sama nie poradzi sobie z prowadzeniem pubu. Ponadto I. S. stwierdziła, że W. C. ma wyczucie smaku i to zadecydowało o podjęciu przez nią decyzji o pozostawieniu go w pubie i przyuczeniu podczas martwego sezonu do pracy za barem w czasie sezonu letniego. I. S. zaproponował W. C. zatrudnienie w wymiarze 1/6 etatu, albowiem z uwagi na martwy sezon i fakt otwierania pubu tylko w weekendy nie było zapotrzebowania na zatrudnienie go w pełnym wymiarze godzin. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Kiedy I. S. zaproponowała W. C. zatrudnienie na 1/6 etatu, to na początku zakwestionował taką umowę. I. S. stwierdziła jednak, że nie może mu zaproponować innej umowy. Później W. C. nie kwestionował już warunków umowy o pracę zaproponowanych mu przez I. S.. Dowód: zeznania W. C. k. 108v-110v, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Od 15 lutego 2013 r. W. C. był zatrudniony przez I. S. na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 31 sierpnia 2013 r., w wymiarze 1/6 etatu, z wynagrodzeniem 270 zł brutto miesięcznie. W. C. był zapoznany z takimi warunkami zatrudnienia, zaakceptował je, ale zwlekał z podpisaniem umowy o pracę. Dowód: kopia umowy o pracę k. 23, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; W dniu 18 lutego 2013 r. I. S. podpisała umowę na dofinansowanie z funduszu D. M. w celu wysłania W. C., jako swojego pracownika, na szkolenie w zakresie obsługi klientów pubu. Dowód: kopia zaświadczenia k. 24, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Od marca 2013 r. pub (...) funkcjonował tylko w weekendy. Do czasu rozpoczęcia sezonu letniego w pubie tym pracowali tylko W. C.i I. S.. Dowód: zeznania świadka N. Ś. k. 91-92; W sezonie letnim w pubie (...) miała zostać otwarta kuchnia. Po zakończeniu sezonu zimowego w kuchni były prowadzone prace przed dokonaniem odbioru przez Sanepid. W. C.pomagał w tych pracach, kiedy do niego zadzwoniono i poproszono o pomoc. Dowód: zeznania powoda W. C. k. 108v-110v; W okresie po marcu 2013 r. w pensjonacie prowadzonym przez I. S.w S.pokoje wynajęła grupa Hiszpanów, którzy przyjechali tam do pracy. Grupa ta przebywała w S.około miesiąca, do półtora miesiąca. Umówili się z I. S., że będą otrzymywać posiłki. Przygotowywanie i wydawanie posiłków dla tej grupy odbywało się w pubie (...). Obiady były wydawane o godz. 14.00., zaś obiadokolacje około godz. 21.00.-22.00. W. C.otwierał pub w celu wydania posiłków tej grupie, pomagał A. K.w wydawaniu posiłków, a następnie sprzątał. W tym czasie pub był otwierany tylko w celu wydania posiłków tej grupie. Dowód: zeznania świadka A. K. k. 89v-90, zeznania W. C. k. 108v-110v; W. C. nie zawsze pomagał przy wydawaniu posiłków grupie Hiszpanów. Czasami zamiast niego przychodziła N.. Dowód: zeznania świadka A. K. k. 89v-90; Kiedy grupa Hiszpanów wyjechała ze S., wówczas M. S., mąż I. S., postanowił zbudować przy pubie ogródek letni przed rozpoczęciem sezonu letniego. M. S. miał swoich pracowników, którzy się tym zajmowali. M. S. poprosił W. C. o pomoc przy heblowaniu desek i on przyjeżdżał w tym celu dwa dni z rzędu. Dowód: zeznania świadka M. S. k. 100v-102v, zeznania W. C. k. 108v-110v; W dniu 10 lipca 2013 r. w pubie (...)została otwarta kuchnia. W tym też dniu rozpoczął się sezon letni i odtąd pub był otwarty codziennie od godz. 12.00. do 24.00., a w weekendy do godz. 02.00. lub do ostatniego klienta. Na czas sezonu letniego do pubu(...)przyjechał z B. P. S., który miał tam pracować w charakterze barmana i DJ-a w miesiącach lipcu i sierpniu 2013 r. W tym czasie P. S.i W. C.wymieniali się w pracy. Dowód: zeznania świadka P. S. k. 93-94, zeznania W. C. k. 108v-110v; W sezonie letnim W. C.nie pracował codziennie w pubie. W tym czasie pracowały tam również, oprócz P. S., A. i K.. Czynności w pubie wykonywała również I. S.i jej mąż. Dowód: zeznania świadka P. S. k. 93-94, zeznania pozwanej I. S. k. 111-113; Jest bezsporne, że W. C.pracował w pubie(...)do dnia 04 sierpnia 2013 r. W. C. nie otrzymał wynagrodzenia za pracę za miesiące marzec, kwiecień i maj 2013 r. w łącznej wysokości 698,94 zł netto. Dowód: kopie list płac k. 14-21, zeznania powoda W. C. k. k. 108v-110v; W dniu 26 września 2013 r. I. S. przesłała W. C. przekazem pocztowym wynagrodzenie za pracę za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2013 r. w łącznej wysokości 698,94 zł netto. Dowód: kopia przekazu pocztowego k. 28. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, powództwo zasługiwało na uwzględnienie, ale tylko w nieznacznej części. Powód domagał się ustalenia istnienia stosunku pracy w okresie od 09 listopada 2012 r. do 04 sierpnia 2013 r., a także zasądzenia kwoty 8.213 zł tytułem wynagrodzenia za pracę za okres od miesiąca marca 2013 r. do 04 sierpnia 2013 r. Wobec takiej treści żądań powoda, w pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy powód miał interes prawny, aby domagać się ustalenia istnienia stosunku pracy. Roszczenie to powód oparł bowiem na treści art. 189 kpc, zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W ocenie Sądu, powód wykazał istnienie takiego interesu prawnego. Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni popiera bowiem stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2009 r. (II P 156/09, LEX nr 577459), że „skoro sam ustawodawca wyodrębnia jako samodzielną sprawę o ustalenie stosunku pracy (art. 23
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.