Sygn. akt I ACa 73/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 kwietnia 2013r Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Waldemar Kryślak Sędziowie: SA Elżbieta Fijałkowska (spr) SA Mikołaj Tomaszewski Protokolant: st. sekr. sądowy Agnieszka Paulus na rozprawie, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013r. sprawy z powództwa K. N. i M. K. przeciwko Skarbowi Państwa – (...) w P. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku częściowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 6 listopada 2012r. sygn. akt XII C 261/10 oddala apelację, Mikołaj Tomaszewski Waldemar Kryślak Elżbieta Fijałkowska Sygn. akt I A Ca 73/13 UZASADNIENIE Powodowie K. N. i M. K. po ostatecznym sprecyzowaniu żądania pozwu wnieśli o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa reprezentowanego przez (...) w P. na ich rzecz kwoty 149.700 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wydania opinii do dnia zapłaty w tym 99.700 zł tytułem spadku wartości nieruchomości i 50.000 zł tytułem nakładów na rewitalizację akustyczną budynku mieszkalnego oraz o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów postępowania. Pozwany wniósł o oddalenia powództwa oraz o zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem częściowym z dnia 6 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 99.700 zł tytułem odszkodowania za utratę wartości nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) – z ustawowymi odsetkami od dnia 26 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty (pkt 1), oddalił żądanie powodów w zakresie zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty w pkt 1 wyroku za okres od dnia 11 stycznia 2012 r. do dnia 25 stycznia 2012 r. (pkt 2). Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia i wnioski. Powodowie K. N. i M. K. są właścicielami w 1/2 części każdy nieruchomości gruntowej, zabudowanej częściowo podpiwniczonym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie wolnostojącej, położonej w P. przy ul. (...), obręb S., o powierzchni 0,0719 ha. Na nieruchomości tej zamieszkują powodowie; jest ona wykorzystywana przez nich wyłącznie w celu mieszkaniowym, a powodowie nie mają co do niej planów w obszarze jakiejkolwiek transakcji. Powodowie uzyskali jej własność w drodze umowy darowizny zawartej w dniu 20 sierpnia 1994 r. Zgodnie z ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu przestrzennym z dniem 1 stycznia 2004 r. Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzony w dniu 6 grudnia 1994 r. Uchwałą nr(...) Rady Miasta P., utracił swą moc, a nowy plan nie został uchwalony. W obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. Miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta P. nieruchomość ta była położona na obszarze oznaczonym symbolem (...) - strefa peryferyjna - ekstensywnego zagospodarowania mieszkaniowego (jednorodzinnego) i rekreacyjnego. (...) znacznej uciążliwości akustycznej od lotniska. Na północ od ul. (...), znajdującym się w strefie uciążliwości powyżej 65dB, nie dopuszcza się realizacji zabudowy mieszkaniowej. W ustaleniach imiennych dla przedmiotowego terenu (...) zapisano, co następuje: strefa znacznej uciążliwości od lotniska; na terenie na północ od ul. (...), znajdującym się w strefie uciążliwości akustycznej powyżej 65dB, nie dopuszcza się realizacji zabudowy mieszkaniowej; ze względu na zakładaną transformację lotniska (...)na port lotniczy strefa uciążliwości może się zmieniać; dopuszcza się realizację obiektów usługowych i produkcyjnych na niezabudowanym terenie pod warunkiem: uzbrojenia całego rejonu w sieć kanalizacyjną, zabudowa mieszkaniowa poza strefą uciążliwości hałasu w obszarze istniejących ulic i istniejącego podziału na działki; zakłada się konieczność porządkowania istniejącej struktury między innymi poprzez: modernizację zabudowy, koncentrację zabudowy i wprowadzenie pasów zieleni izolacyjnej strukturalnej. W „Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego Miasta P." obszar działki nr (...) znajduje się w strefie (...) na terenie oznaczonym symbolem (...)*- tereny zabudowy niskiej, mieszkaniowej, jednorodzinnej oraz usług i drobnej działalności gospodarczej, położone w obszarze ograniczonego użytkowania lotniska, docelowo przeznaczone do przekształcenia i zagospodarowania zgodnie z zasadami zagospodarowania, aktualnie obowiązującymi w obszarze ograniczonego użytkowania lotniska. Decyzją z dnia 26 marca 1959 r. Prezydium Rady Narodowej w P. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego udzieliło E. N. (ojciec powodów) pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz budowę budynku gospodarczego na tej nieruchomości. Nieruchomość należąca do powodów jest położona na Osiedlu (...) na terenie dzielnicy (...). Osiedla (...) są położone na południu prawobrzeżnego P.. Osiedle (...) obejmuje swym obszarem najdalej wysuniętą na południe część P.. Jest to osiedle o niskiej zabudowie mieszkaniowej i usługowej, graniczące od wschodu z lotniskiem (...) P. - K., na południu granicę stanowi ulica (...), od północy autostrada (...), na zachodzie osiedle dochodzi do rzeki W.. Osiedle posiada ograniczony dostęp do usług i posiada przeciętne wyposażenie w infrastrukturę techniczną. Większość ulic na terenie Osiedla posiada nawierzchnię utwardzoną. Dostępność komunikacyjną do centrum miasta została oceniona jako średnia – z komunikacją autobusową. Sąsiedztwo pod względem przyrodniczym jest korzystne z uwagi na istniejące tereny ekologiczne w dolinie rzeki W. i w okolicach strumyka G.. Położenie nieruchomości w stosunku do ośrodków usługowych i handlowych oraz dostęp do środków komunikacji miejskiej należy uznać jako poprawne dla funkcji mieszkaniowej. Bliskość lotniska (...) oraz uciążliwości i ograniczenia z nim związane sprawiają, że jest to obszar mało atrakcyjny dla inwestorów. Nieruchomość należąca do powodów znajduje się wśród zabudowy jednorodzinnej przy ul. (...). Dostęp do środków komunikacji miejskiej oraz infrastruktury handlowej i usługowej należy uznać jako poprawny dla pełnionej funkcji mieszkaniowej. Nieruchomość ta uzbrojona jest w sieć elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną i gazową. Na terenie nieruchomości nie ma obiektów objętych ochroną konserwatorską. Nieruchomość ta posiada bezpośredni dostęp do miejskiej sieci wodociągowej, elektroenergetycznej, kanalizacyjnej i gazowej. Stan instalacji i urządzeń jest dobry. Nieruchomość powodów stanowi działka gruntu o kształcie trapezu. Jest ona zabudowana jednorodzinnym, częściowo podpiwniczonym budynkiem mieszkalnym w zabudowie wolnostojącej wykonanym w technologii murowanej. Budynek został wybudowany w 1948 r., a następnie rozbudowany w 1959 r. Nieruchomość jest ogrodzona i przylega bezpośrednio do ulicy (...). Niezabudowana część działki jest odpowiednio urządzona do pełnionej funkcji mieszkaniowej: trawnik oraz nasadzenia drzew owocowych i krzewów ozdobnych. Wydanym w dniu 17 grudnia 2003 r. na podstawie art. 135 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska rozporządzeniem w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska (...) P. - K. w P. (Dz.Urz. Województwa (...) Nr(...) poz.(...)), a które weszło w życie w dniu (...)., Wojewoda (...) utworzył, podzielony na(...)stref i oznaczony literami (...)w zależności od odległości od lotniska K. i poziomu hałasu, tzw. obszar ograniczonego użytkowania, a na nim ustanowił ograniczenia w zakresie przeznaczania terenów, wymagań technicznych dotyczących budynków oraz sposobu korzystania z terenów. (...) oznaczona literą A to strefa skrajna, zaś strefa (...) to strefa otaczająca lotnisko. Jednocześnie w tej samej dacie przestał obowiązywać w/w plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Załącznikiem nr (...) do w/w rozporządzenia, należąca do powodów nieruchomość, znalazła się w strefie (...) obszaru ograniczonego użytkowania. W Załączniku nr (...) do w/w rozporządzenia Wojewoda (...) określił dla każdej strefy ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenów, wymagania techniczne dotyczące budynków oraz sposób korzystania z terenów na obszarze ograniczonego użytkowania. Dla strefy (...) Wojewoda (...) określił następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu poprzez zakaz budowy budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki i budynków związanych ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży, takich jak szkoły, przedszkola, internaty, domy dziecka itp., zakaz tworzenia obszarów A ochrony uzdrowiskowej. W strefie tej, w zalecanym sposobie korzystania z terenu przewidziano lokalizowanie jedynie nowych obiektów niewymagających ochrony akustycznej i niepowodujących zwiększenia hałasu dla istniejącej zabudowy mieszkaniowej do czasu jej likwidacji oraz wprowadzenie zieleni. W zakresie wymagań technicznych dotyczących budynków wskazano, że należy dokonać zmiany funkcji istniejących budynków na niepodlegające ochronie akustycznej. Następnie, na mocy rozporządzenia Nr (...)Wojewody (...) z dnia 31 grudnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska (...) P.-K. w P. (Dz. Urz. Województwa (...) Nr(...) poz. (...), z dniem (...). przedmiotowa nieruchomość znalazła się w strefie I obszaru ograniczonego użytkowania z ograniczeniami, jak wymienione wyżej, przy czym w zakresie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości został wprowadzony dodatkowy zapis o zakazie budowy nowych budynków mieszkalnych. Dla strefy I Wojewoda (...) określił następujące ograniczenia w zakresie przeznaczenia terenu poprzez zakaz przeznaczenia terenu pod budowę budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym pobytem dzieci i młodzieży, takich jak szkoły, przedszkola, internaty, domy dziecka itp., zakaz tworzenia stref ochronnych A uzdrowiska. W strefie tej, w zalecanym sposobie korzystania z terenu przewidziano 1) zakaz budowy budynków mieszkalnych, szpitali, domów opieki społecznej i budynków związanych ze stałym pobytem dzieci i młodzieży, takich jak szkoły, przedszkola, internaty, domy dziecka itp., zakaz tworzenia stref ochronnych A uzdrowiska; 2) zakaz zmiany funkcji istniejących obiektów niewymagających ochrony akustycznej na podlegające ochronie akustycznej; 3) dopuszczalne lokalizowanie jedynie nowych obiektów niewymienionych w punkcie 1 i niepowodujących znaczącego zwiększenia emisji hałasu do środowiska. W zakresie wymagań technicznych dotyczących budynków przewidziano zmianę funkcji istniejących budynków na niepodlegające ochronie akustycznej lub zapewnienie właściwego klimatu akustycznego w pomieszczeniach wymagających ochrony akustycznej poprzez stosowanie przegród budowlanych o odpowiedniej izolacyjności akustycznej. Wnioski osób zamieszkujących w strefie I o.o.u. dla lotniska (...) P. - K. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegających np. na rozbudowie budynków mieszkalnych należących do nich, a położonych w tej strefie, są załatwiane odmownie z uzasadnieniem, iż inwestycje te są przedsięwzięciami objętymi w/w zakazem określonym w cytowanym załączniku nr (...) do rozporządzenia Nr(...) Utrata wartości prawa własności do nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w P. przy ul. (...) (szkoda majątkowa) w związku z położeniem jej w strefie I o.o.u. lotniska (...) wynosi 99.700 zł. Data, na którą określono wartość przedmiotu wyceny to 11 stycznia 2012 r. Data, na którą określono i uwzględniono w opinii stan przedmiotu wyceny to 28 lutego 2008 r. Wartość w/w nieruchomości według stanu na dzień 28 lutego 2008 r., tj. na dzień zaistnienia szkody i poziomu cen aktualnych, czyli na dzień sporządzania opinii określić należy na kwotę 474.747 zł. Ustalona wartość nieruchomości w kwocie 474.747 zł odnosi się do założenia, że obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska(...) P. - K. nie wprowadzono. Mimo wniesienia niniejszego pozwu pozwany nie uiścił powodom żądanej nawet w części. W ocenie Sądu Okręgowego w świetle dokonanych ustaleń stanu faktycznego do rozstrzygnięcia nadawało się żądanie powodów w części dotyczącej odszkodowania za utratę wartości należącej do nich nieruchomości położonej w P. przy ul. (...). Twierdzenia pozwanego w zakresie nieobowiązywania rozporządzeń Wojewody (...) nie były zasadne. Argumentacja o uchyleniu mocy obowiązującej tych aktów prawnych, a co za tym idzie braku podstaw faktycznych i prawnych dla roszczeń powodów nie była przekonująca. Kwestia ta była przedmiotem analizy Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (wyrok z dnia 21.12.2010r. sygn. akt I A Ca 952/09), gdzie wyrażono stanowisko, że rozporządzenie nr(...)Wojewody (...) z dnia 31 grudnia 2007 r. nadal obowiązuje. Nie zasługiwał również na uwazglednienie podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczeń powodów (art. 442
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.