Sygnatura akt II Ca 1735/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2014 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Zbigniew Zgud Protokolant: Krystyna Zakowicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2014 roku w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...)Przedsiębiorstwa (...)SA w K. przeciwko (...) Sp. z o.o. w K. o zapłatę na skutek apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 4 czerwca 2014 roku, sygnatura akt VI C 263/14/S
(1)kc, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie lub zasadom współżycia społecznego. Z zasady swobody umów wynika także swoboda wyboru kontrahenta umowy. Istotą stosunku zobowiązaniowego jest to, że jest on skuteczny wyłącznie między jego stronami, a rozszerzona skuteczność umowy musi wynikać albo bezpośrednio z jej treści, albo z przepisów ustawy. Nie budzi więc wątpliwości, że wykonania umowy można dochodzić przede wszystkim od strony stosunku zobowiązaniowego. Bezspornym w sprawie było, że strony postępowania łączył stosunek zobowiązaniowy, na podstawie którego strona powodowa zobowiązała sie dostarczać wodę z urządzeń wodociągowych i odprowadzać ścieki do urządzeń kanalizacyjnych z nieruchomości położonej na ul. (...) w K. (§ 2 umowy), a strona pozwana, jako odbiorca usług, zobowiązała się między innymi do zapłaty ceny (§ 7 umowy). Do zawarcia umowy doszło z inicjatywy strony pozwanej, która wniosła o wpisanie jej jako odbiorcę usług wodno-kanalizacyjnych. Już w świetle powyższego jest niewątpliwym, że odpowiedzialność za wykonanie zobowiązań umownych spoczywa na stronie pozwanej, jako jednym z kontrahentów umowy. Nie można zgodzić się z poglądem, jakoby strona pozwana, zawierając umowę nr (...), mogła działać wyłącznie jako pełnomocnik właściciela nieruchomości i w konsekwencji nie odpowiadała osobiście zaciągnięte przez siebie zobowiązania. Należy wskazać, że legitymacja strony pozwanej, będącej zarządcą nieruchomości przy ul. K. (...)w K. w okresie od 27 maja 2009 roku do 6 listopada 2012 roku, wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Z treści umowy zarządu jednoznaczne wynika, że strona pozwana była zobowiązana między innymi do zapewnienia dla nieruchomości dostaw wody i odprowadzania ścieków przez zawieranie stosownych umów (§ 1 umowy zarządu). Zgodnie z art. 6. ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę... dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Art. 6 ust. 5 przedmiotowej ustawy stanowi natomiast, że przypadku nieruchomości zabudowanych budynkiem wielolokalowym umowa o zaopatrzenie w wodę może być zawarta z właścicielem lub z zarządcą. Z przepisu powyższego jednoznacznie wynika, że stroną umowy o zaopatrzenie w wodę budynku wielolokalowego, a tym samym podmiotem ponoszącym własną odpowiedzialność za jej wykonanie, może być zarówno właściciel jak i zarządca nieruchomości. Nie sposób zgodzić się z Sądem Rejonowym, że przepis powyższy, pozostając w sprzeczności z regulacjami ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie może być stosowany. Słusznie zwraca uwagę skarżący, że zgodnie z art. 185 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia i realizacji umowy, zakres uprawnień i obowiązków zarządcy wynika z przepisów ustawy, z przepisów odrębnych ustaw oraz z umowy o zarządzanie nieruchomością. W świetle powyższego przepisu jest niewątpliwym, że ustawa o gospodarce nieruchomościami jedynie w sposób ogólny określała zasady ustanawiania zarządcy nieruchomości i jego kompetencje, odsyłając wprost do innych regulacji, celem ustalenia szczegółowych uprawnień zarządcy. Za przepis odrębny w rozumieniu art. 185 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy uznać właśnie ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę..., która, odnosząc się do kwestii związanych z zawieraniem i wykonywaniem jednego rodzaju umowy, stanowi regulację szczególną wobec ustawy o gospodarce nieruchomościami. To nie przepisy art. 184-186 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłączają więc zastosowanie art. 6 ust. 5 ustawy o o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę..., ale przepis powyższy w zakresie swojego zastosowania modyfikuje przepisy ogólne, zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Strona pozwana zawarła umowę nr (...) we własnym imieniu, a nie jako pełnomocnik właściciela nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy stwierdził, że strona pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. była biernie legitymowana w przedmiotowym postępowaniu, a zatem Sąd Rejonowy niezasadnie oddalił powództwo na tej podstawie. Wadliwe ustalenie przez Sąd Rejonowy braku legitymacji procesowej po stronie pozwanej skutkowało tym, że Sąd I instancji nie badał zasadności roszczenia strony powodowej. W świetle zapadłego orzeczenia nie było to niezbędne, jednak niewątpliwie Sąd Rejonowy nie odniósł się do głównego przedmiotu procesu. Zdaniem Sądu Odwoławczego nie istniała jednak konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający do oceny zasadności powództwa i wydania w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia przez Sąd Odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Sąd Rejonowy przeprowadził bowiem kompleksowe postępowanie dowodowe, również w zakresie wysokości roszczenia, a przeprowadzone dowody to wyłącznie niekwestionowane przez strony dokumenty. W stanie faktycznym sprawy Sąd Okręgowy uznał powództwo w całości za uzasadnione. Podstawą prawną roszczenia strony powodowej była umowa nr (...) o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków. Powyższa umowa jest umową wzajemną, z czego wynika, że świadczenie jednej strony jest odpowiednikiem świadczenia drugiej (art. 487 § 2 kc). Okoliczność, że strona powodowa wykonała ciążące na niej na mocy umowy nr (...) zobowiązanie i dostarczała wodę do budynku na ul. (...) w K. oraz odprowadzała z niego ścieki była w świetle materiału dowodowego, zebranego w sprawie, niewątpliwa. Okoliczności tej strona pozwana zresztą nie kwestionowała. Strona powodowa mogła więc żądać wykonania zobowiązania przez drugą stronę umowy, w postaci zapłaty ceny, wynikającej z faktury VAT nr (...) w wysokości 1150,04 złotych, faktury Y. Korekty nr (...) w wysokości 315,68 złote oraz noty odsetkowej nr (...) w wysokości 315,68 złotych. W odpowiedzi na pozew strona pozwana zaprzeczyła wprawdzie zasadności roszczenia strony powodowej, wynikającego z faktur VAT nr (...) co do wysokości. Równocześnie jednak strona pozwana nie kwestionowała autentyczności ani rzetelności innych przedłożonych w toku postępowania przez stronę powodową dokumentów, a w szczególności odczytów wodomierzy (k. 53), z których jednoznacznie wynika, że strona powodowa faktycznie dostarczała do lokalu na ul. (...) w K. wodę oraz odprowadzała ścieki w ilościach, które znalazły swoje odzwierciedlenie w wystawianych przez stronę powodową fakturach VAT, które były dostarczane pozwanej. Z § 7 ust. 2
- b)i
- c)umowy nr (...) wynika, że podstawą do ustalenia należności (...) za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki miały być wskazania wodomierza głównego lub wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego. W toku procesu strona pozwana nie kwestionowała prawidłowości dokonanych odczytów, a zatem Sąd Okręgowy uznał je za wystarczający dowód istnienia zobowiązania. W rzeczywistości więc strona pozwana nie zakwestionowała skutecznie rzetelności wystawienia faktur VAT, których zapłaty żądała strona powodowa. Strona pozwana nie podnosiła także żadnych zarzutów odnośnie do sposobu dokonania korekty faktury VAT nr (...). W sytuacji natychmiastowego rozwiązania umowy przez stronę pozwaną i braku stosownego odczytu nie było zresztą możliwe inne rozliczenie jak tylko na podstawie uśrednionego zużycia za cały okres pomiędzy dokonanymi odczytami z uwzględnieniem terminu rozwiązania umowy. Strona pozwana nie zaprzeczyła także rzetelności noty odsetkowej nr (...), ani nie twierdziła, by dokonywała płatności za wcześniejsze faktury VAT w przewidzianym przez strony terminie. Nie było także sporne, że strona pozwana częściowo uregulowała należność, wynikającą z faktury VAT (...), co świadczy o tym, że faktura powyższa została jej doręczona, a ponadto, że strona pozwana nie kwestionowała dokonanego w niej rozliczenia i w istocie uznała należność we wskazanej w niej wysokości. Za zasadnością roszczenia strony powodowej przemawia także treść wezwania do zapłaty z dnia 20 maja 2013 roku (k.24), wystosowanego przez stronę pozwaną do M. K., pełnomocnika właścicielki nieruchomości, w którym wezwano ją do uregulowania wobec zarządcy szeregu należności, w tym między innymi z tytułu faktur VAT wystawionych przez stronę powodową, o nr (...)na kwotę 1150,04 złotych i o nr (...) (wraz z notą odsetkową) na kwotę 454,03 złote. Nie jest zgodne z doświadczeniem życiowym przyjęcie, że strona pozwana, jako zarządca nieruchomości, żądałaby od właścicielki nieruchomości zwrotu należności, które w jej przekonaniu zostały niezasadnie naliczone. W świetle całokształtu okoliczności sprawy zasadność roszczenia strony powodowej nie budzi więc wątpliwości. Strona pozwana nie podnosiła także, aby zapłaciła należności, dochodzone pozwem, a ciężar udowodnienia powyższej okoliczności spoczywał na stronie pozwanej. Wobec powyższego Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo w całości. Sąd orzekł o odsetkach od zasądzonych kwot na mocy art. 481 § 1 k.c., w myśl którego, jeśli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 6 umowy nr (...) odbiorca usług był zobowiązany uiścić należności za dostarczoną wodę i odprowadzone ścieki w terminie określonym w fakturze VAT, nie krótszym jednak niż 14 dni od jej otrzymania. Strona pozwana pozostaje więc w opóźnieniu od dnia następnego po upływie terminu zapłaty, określonego w fakturach, tj. od dnia 16.11.2012 roku co do płatności kwoty 1150,04 złote, wynikającej z faktury VAT nr(...) (...) oraz od dnia 1 lutego 2013 roku co do płatności kwoty 315,68 złotych, objętej fakturą VAT nr (...) (...), w wysokości wynikającej z korekty nr (...). Odsetki od kwoty 138,35 złotych, objętej notą odsetkową nr (...), Sąd zasądził od dnia wniesienia pozwu, na podstawie art. 482 § 1 kc, zgodnie z którym od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia za nie powództwa. Uwzględniając powództwo w całości Sąd Okręgowy orzekł o kosztach postępowania przed Sądem I instancji na zasadzie art. 98 § 1 i § 3 kpc w zw. z art. 99 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Strona pozwana, jako przegrywająca w całości postępowanie, zobowiązana jest do zwrotu strome powodowej poniesionych przez nią kosztów procesu w wysokości 647 złotych, na które składały się kwoty: 30 złotych tytułem opłaty od pozwu (art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. 2010 r. Nr 90 poz. 594) oraz kwota 617 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictwa ( § 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013 r. poz. 490). W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznając apelację strony powodowej za uzasadnioną zmienił zaskarżony wyrok w sposób określony w punkcie 1 sentencji, o czym orzekł na podstawie art. 386 §1 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy jak w pkt 2 sentencji wyroku, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 § 1 i § 3 kpc i art. 99 kpc w z art. 391 § 1 k.p.c. Apelacja strony powodowej okazała się w całości zasadna, a zatem to strona pozwana, jako przegrywająca sprawę, jest zobowiązana zwrócić (...)Przedsiębiorstwu (...)spółce akcyjnej w K. poniesione przez nią koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w wysokości 300 złotych (§ 6 pkt 3 i § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przed radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2013 r. poz. 490) oraz kwotę 30 złotych tytułem opłaty od apelacji.