rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Za okres składkowy i nieskładkowy wymagany do uzyskania emerytury uważa się okres wynoszący 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia. Sąd Okręgowy podkreślił , że wymagany co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy nie był kwestionowany przez organ rentowy w toku postępowania w sprawie, wnioskodawca ukończył też 60 rok życia. Nie posiada natomiast wymaganego stażu co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Okręgowego nie ma podstaw do uwzględnienia do tego stażu okresu od 24 maja 1971r. do 30 sierpnia 1975r.
rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do wcześniejszej emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy . Przy czym decydujące znaczenie dla oceny charakteru pracy wnioskodawcy z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma możliwość zakwalifikowania jej jako jednej z prac wskazanych w odpowiedniej pozycji załącznika do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. Zatem nawet wykonywanie pewnych czynności w trudnych dla organizmu warunkach, jeżeli nie można ich zakwalifikować pod jedną z pozycji z wykazu, uniemożliwia traktowania takiego zatrudnienia jako mającego znaczenie z punktu widzenia prawa do emerytury, o jakim mowa w art. 32 ustawy emerytalnej . W ocenie Sądu Okręgowego , wnioskodawca nie wykazał , aby w okresie od 24 maja 1971 r. do 30 sierpnia 1975 r. w Przedsiębiorstwie (...) w B. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracę wskazaną w załączniku do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów . Charakter obowiązków pracowniczych wykonywanych przez J. J. nie wskazuje, aby można je było zaliczyć do jednej z kategorii prac, wymienionych w wykazie A, dziale V -budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych. W rezultacie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy, uznając, iż wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych, odwołanie oddalił. Apelację od wyroku złożył wprost wnioskodawca. Apelujący nie zgodził się z ustaleniem sądu pierwszej instancji, który nie uznał za pracę w szczególnych warunkach okresu zatrudnienia od 24 maja 1971 r. do 30 sierpnia 1975 r. w Przedsiębiorstwie (...) w B. z powodu braku wymaganego prawem świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Apelujący podkreślił, że nie ma obecnie możliwości, aby taki dokument przedstawić, ponieważ pracodawca uległ likwidacji. Nadto wskazał, iż na sporne okoliczności pracy w warunkach szczególnych przedstawił dowody z dokumentów pracowniczych z archiwum oraz wnosił o przesłuchanie świadków. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu. Sąd pierwszej instancji przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne, a to sprawia, że nie zachodzi potrzeba ich szczegółowego ponownego przytaczania.
treścią art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczeni urodzeni, jak wnioskodawca, po dniu 31 grudnia 1948 r., uzyskują prawo do emerytury po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32 tej ustawy ( 60 lat dla mężczyzn), jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym oraz mają niezbędny okres składkowy i nieskładkowy, o którym stanowi art. 27 ustawy, tj. 25 lat dla mężczyzn. Niezbędnym warunkiem jest również nieprzystąpienie do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenie wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa .
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.) wnioskodawca winien wykazać co najmniej 15 lat pracy wykonywanej stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wymienionych w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia. Jak wynika z cytowanych przepisów rozporządzenia i ukształtowanego na ich tle orzecznictwa Sądu Najwyższego, praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów (por. wyroki Sądu Najwyższego:z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 281). Decydującą rolę w analizie charakteru pracy wnioskodawcy z punktu widzenia nabycia uprawnień emerytalnych ma możliwość zakwalifikowania wykonywanej przez niego pracy od 24 maja 1971 r. do 30 sierpnia 1975 r. w Przedsiębiorstwie (...) w B. pod którąś z pozycji wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Jak wynika z załączonych do akt emerytalnych archiwalnych dokumentów , na które powołuje się apelujący, w okresie od 24 maja 1971r. do 30 sierpnia 1975r. wnioskodawca pracował w Przedsiębiorstwie (...) w B. na stanowisku robotnika budowlanego . Wskazują na to dwa zaświadczenia kwalifikacyjne, w tym jedno z 1 maja 1973r. ( drugie z datą nieczytelną) oraz oryginał świadectwa pracy z 5 września 1975r., w którym wskazano ostatnio zajmowane stanowisko robotnika budowlanego - pomocnika murarza ( dokumenty –k. 8, 9 akt emerytalnych ZUS). Również w pisemnym oświadczeniu z 26 lipca 2012r. wnioskodawca potwierdził, że w ww. wskazanym okresie zatrudnienia pracował jako robotnik budowlany (dokument-k.3 akt emerytalnych ZUS). W oparciu o te dowody z dokumentów oraz uzupełniające przesłuchanie wnioskodawcy Sąd Okręgowy ustalił niespornie –
twierdzeniami apelującego - rodzaj wykonywanych przez niego prac w ramach zajmowanego stanowiska. W rezultacie nie ma sporu co do tego , jakie prace wykonywał wnioskodawca w kwestionowanym okresie zatrudnienia, ponieważ zostały ustalone w oparciu o dowód z jego przesłuchania. Bez znaczenia jest przy tym ustalenie ,czy wnioskodawca zajmował przez cały okres zatrudnienia stanowisko robotnika budowlanego, czy w jakimś okresie był elektromonterem – to stanowisko wskazuje bowiem wnioskodawca w odwołaniu, ponieważ o tym, czy dany rodzaj czynności zawodowych można przyporządkować do określonych prac, wskazanych w wykazach A lub B, stanowiących załącznik do cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., nie decyduje nazwa zajmowanego stanowiska, tylko rodzaj rzeczywiście wykonywanych obowiązków. W rezultacie sprzeczności w podawanym przez samego wnioskodawcę nazewnictwie zajmowanego przez niego stanowiska są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika z ustalonego przez Sąd Okręgowy stanu faktycznego, którego apelujący nie kwestionuje i który wynika z jego zeznań, w spornym okresie zatrudnienia pracował jako murarz i montażysta konstrukcji bloków 4-ro i 10-ciopiętrowych. Jego praca polegała głównie na ustawianiu i łączeniu (montażu) płyt żelbetowych na wysokości. Wykonywał też prace murarskie i tynkarskie przy budowie ścianek działowych z cegły bądź pustaka wewnątrz budynków oraz prace przy wylewkach podłóg, posadzek. Oprócz bloków, firma zajmowała się również budową pawilonów i garaży dla samochodów ciężarowych. Ponieważ Sąd pierwszej instancji ustalił okoliczności istotne w sprawie w sposób niewątpliwy , w oparciu m.in. o przesłuchanie strony, brak podstaw do dopuszczania dodatkowo dowodu z przesłuchania świadków na te same okoliczności. Tym bardziej, że apelujący nie wskazał, jakie ewentualnie sporne kwestie miałyby zostać wyjaśnione w oparciu o ten dowód.
art.227 k.p.c. przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Nie wymagają jednak dowodu fakty niezaprzeczone , gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, a Sąd , mając na uwadze wynik całej rozprawy, uzna te fakty za przyznane ( art.230 k.p.c.). W rezultacie Sąd Okręgowy zasadnie pominął wniosek dowodowy o przesłuchanie świadków na okoliczności mające istotne znaczenie w sprawie , ale wynikające z twierdzeń wnioskodawcy i niezaprzeczone przez organ rentowy. Oceniając w dalszej kolejności możliwość przyporządkowania niespornie ustalonego rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresie od 24 maja 1971r. do 30 sierpnia 1975r. w Przedsiębiorstwie (...) w B., Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że nie można ich zakwalifikować do żadnych z prac wymienionych w cyt. wyżej wykazach A i B. Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, należało przeanalizować możliwość zakwalifikowania ww. prac wykonywanych przez wnioskodawcę do jednego ( bądź więcej niż jednego) rodzaju prac wymienionych w wykazie A, dziale V – prace w budownictwie i przemyśle materiałów budowlanych. Przy czym apelujący ani w odwołaniu, ani w apelacji nie precyzuje, jakie stanowisko wskazane w ww. wykazie odpowiada charakterowi wykonywanej przez niego pracy. Zaznacza tylko, że była to praca wykonywana w warunkach szczególnych. Odnosząc się do ustaleń Sądu Okręgowego , należy w całości podzielić jego ocenę, że wnioskodawca nie wykonywał stale i w pełnym wymiarze prac wskazanych w ww. dziale V ( ani żadnym innym ujętym w wykazie A i B). W szczególności prace polegające na murowaniu, tynkowaniu ścianek wewnątrz budynku czy wykonywanie wylewek podłóg i posadzek nie są ujęte w wykazie prac w szczególnych warunkach.W rezultacie, nawet gdyby hipotetycznie rozważyć możliwość zakwalifikowania części z wykonywanych przez wnioskodawcę prac, polegających na montażu konstrukcji żelbetowych i prefabrykowanych na wysokości, do prac ujętych w wykazie A, dziale V , poz.5, to nie została spełniona wskazana w §2 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. cecha stałości i pełnego wymiaru czasu pracy. Pracę tę bowiem wnioskodawca wykonywał jako jedną z szeregu różnych prac budowlanych nie- wymienionych w wykazie prac w szczególnych warunkach. Jak wyżej wskazano, rozważania te mają tylko hipotetyczny charakter, ponieważ również prace montażysty konstrukcji żelbetowych i prefabrykowanych na wysokości nie zostały wymienione w przepisach obowiązujących ( tj. w załączniku do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. ), tylko w przepisach resortowych – wykazie stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 1 sierpnia 1983r., na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do wcześniejszego przejścia na emeryturę oraz do wzrostu emerytury lub rent ( Dz.Urz. MB. Z 1983r., Nr 3, poz.6).
e stanowiskiem Sądu Najwyższego "wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, którego nie wymieniono w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. , nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych" (wyroki Sądu Najwyższego z 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306; z dnia 23 listopada 2004 r., I UK 15/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 161). W obowiązującym wykazie A, dziale V, poz.5 wyszczególniono prace przy montażu konstrukcji metalowych na wysokości . Natomiast „konstrukcje żelbetowe i prefabrykowane”, o jakich mowa w przepisach resortowych ( wykaz A, dział V, poz.5, pkt 2) niewątpliwie nie należą do konstrukcji metalowych i stąd wykraczają poza zakres prac wskazanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 19 listopada 2013r., III AUa 391/13, Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 18 września 2012r., III AUa 362/12 i z 5 grudnia 2012r., III AUa 508/12 oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 26 września 2013r., III AUa 1665/12. W rezultacie nie ma podstaw ani faktycznych , ani prawnych do przyporządkowania pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w spornym okresie w Przedsiębiorstwie (...) w B. do jakiegokolwiek rodzaju prac ujętych w wykazie prac w szczególnych warunkach, stanowiącym załącznik do obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r., którą wykonywałby stale i w pełnym wymiarze obowiązującym na danym stanowisku ( w tym wypadku 8 godzin dziennie). W konsekwencji tych ustaleń wnioskodawca nie legitymuje się wymaganym ustawą 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i dlatego nie mógł nabyć prawa do emerytury na podstawie art.184 ust.1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z art.32 tej ustawy. Wobec powyższego należało uznać, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji, a także poprzedzająca go decyzja organu rentowego odpowiadają prawu, a apelacja wnioskodawcy, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw , podlegała oddaleniu na podstawie art.385 k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.