Sygn. akt VI ACa 1604/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lipca 2014 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Aldona Wapińska (spr.) Sędzia SA – Regina Owczarek – Jędrasik Sędzia SO (del.) – Aleksandra Kempczyńska Protokolant: – st. sekr. sąd. Ewelina Murawska po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa (...) w P. (Republika Czeska) przeciwko W. P. o wyłączenie wspólnika na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. akt XX GC 506/11 I oddala apelację, II zasądza od W. P. na rzecz (...) w P. (Republika Czeska) kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję. VI ACa 1604/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 2 lipca 2009 r. (...) z siedzibą w P. (Republika Czeska) wystąpił przeciwko W. P., wnosząc o orzeczenie, na podstawie art 266 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych, wyłączenia pozwanego ze spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przy Al. (...), zarejestrowanej przez Krajowy Rejestr Sądowy pod numerem KRS (...). Powód wnosił ponadto o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania. Uzasadniając roszczenie powód wskazał, iż zarówno powód jak i pozwany są wspólnikami spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. Pozwany posiada 5.315 udziałów (38,5 % kapitału), zaś pozostałym wspólnikiem jest powód z udziałami w ilości 7.087. Trzeci wspólnik posiadający ok. 10,5 % udziałów — tj. spółka (...) z siedzibą w W. (dalej: (...)) - nie istnieje i został zlikwidowany. Powód podniósł, że pozwany nie stawia się na zgromadzenia wspólników, paraliżując funkcjonowanie spółki i uniemożliwiając jej prawidłową działalność. Jego nieobecność – z uwagi na liczbę posiadanych udziałów – jest przyczyną nieważności wszystkich zgromadzeń, na których pozwany nie jest obecny. Prowadzenie innych sporów sądowych między wspólnikami, jak też brak możliwości bezkonfliktowego działania uzasadniają, zdaniem powoda, wyłączenie pozwanego ze spółki. Pozwany W. P. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia; wskazał na bezzasadność żądań powoda, przyznając, że nie bierze udziału w zgromadzeniach wspólników oraz, że sytuacja w spółce jest kryzysowa; zarzucił, iż powód nie posiada legitymacji do wystąpienia z żądaniem wyłączenia wspólnika, z uwagi na treść art. 266 § 1 k.s.h., gdyż z żądaniem wyłączenia winni wystąpić wszyscy wspólnicy. Wyrokiem z dnia 29.09.2010 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że powództwo nie zostało wytoczone przez wszystkich pozostałych wspólników spółki (...), zatem nie został spełniony wymóg z art. 266 § 1 k.s.h. Na skutek apelacji powoda Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8.06.2011 r. uchylił powyższy wyrok Sądu Okręgowego i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż wyrok Sądu Okręgowego w ówczesnym stanie faktycznym odpowiadał prawu. Wówczas bowiem (zgodnie z odpisem z KRS) wspólnikami w spółce (...) byli: powód, pozwany oraz (...), zatem po stronie powoda brak było legitymacji do wystąpienia z pozwem o wyłączenie wspólnika (pozwanego). Jednakże istniejący w dniu orzekania przez Sąd Okręgowy stan faktyczny uległ zmianie z uwagi na wykreślenie spółki (...) z rejestru przedsiębiorców prowadzonego dla spółki (...) sp. z o.o. w W.. w związku z czym wspólnikami tej spółki uwidocznionymi w rejestrze są tylko powód i pozwany. W tym stanie rzeczy Sąd drugiej instancji uznał, że z pozwem wystąpili wszyscy pozostali wspólnicy, którzy mają więcej niż połowę kapitału zakładowego (art. 266 k.s.h.). Sąd Apelacyjny wskazał jednak, że powyższe nie oznacza, że sąd pierwszej instancji nie może po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalić, iż faktycznie istnieją wspólnicy nie ujawnieni w rejestrze, a którzy nie wystąpili z pozwem. Sąd Apelacyjny zauważył, że Sąd Okręgowy poprzednio rozpoznający sprawę, nie zajmował się merytoryczną stroną żądania pozwu, dlatego też polecił Sądowi pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przeprowadzić postępowanie dowodowe i dokonać oceny żądania pozwu ponownie pod kątem spełnienia wszystkich przesłanek z art. 266 § 1 k.s.h., w tym również legitymacji powoda. W toku ponownego rozpoznania sprawy postanowieniem z dnia 14.10.2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zabezpieczył powództwo poprzez zawieszenie pozwanego w wykonywaniu części jego praw udziałowych w spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., tj. w zakresie wykonywania prawa do głosowania na zgromadzeniu wspólników, zaś postanowieniem z dnia 25.01.2012 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił zażalenie pozwanego na powyższe postanowienie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 23 lipca 2013 r. : 1. wyłączył W. P. ze spółki (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. z zastrzeżeniem, że (...) w P. (Republika Czeska) zapłaci W. P. za 5315 udziałów kwotę 1 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 lipca 2009 r. do dnia zapłaty - w terminie 30 dni od dnia prawomocności wyroku, pod rygorem bezskuteczności orzeczenia o wyłączeniu; 2. zasądził od W. P. na rzecz (...) w P. (Republika Czeska) kwotę 7.961 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w tym kwotę 819 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. polecił ściągnąć od W. P. na rzecz Skarbu Państwa -Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.056,63 zł tytułem kosztów sądowych pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego były następujące ustalenia: (...) sp. z o.o. z siedzibą z W. została utworzona na podstawie umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawartej w dniu 22 stycznia 1993 r. ( (...) nr (...)), zaś została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 10.01.2002 r. (KRS nr (...)). Kapitał zakładowy tej Spółki wynosił 694 750 zł i był podzielony na 13 895 udziałów po 50 zł każdy. Przedmiotem działalności spółki było projektowanie, instalacja kompletnych systemów komputerowych, usługi z tym związane, doradztwo w zakresie oprogramowania i dostarczania oprogramowania, doradztwo w zakresie sprzętu komputerowego, reprodukcja komputerowych nośników informacji, przetwarzanie danych, pozostała działalność związana z informatyką, handel sprzętem poligraficznym, komputerowym, oprogramowaniem i materiałami eksploatacyjnymi, reklama oraz działalność wydawnicza i tłumaczenia. Pozwany stał się wspólnikiem (...) sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia 15.03.2000 r. nabycia od powoda 5315 udziałów z puli 12402 udziałów posiadanych przez powoda. (...) sp. z o.o. byli: powód posiadający 7087 udziałów o łącznej wartości 354 350 zł (ok. 51,00 % w kapitale zakładowym), pozwany posiadający 5315 udziałów o łącznej wartości 265 750 zł (ok. 38,25 % w kapitale zakładowym) oraz spółka (...), która posiadała 1 493, udziałów o łącznej wartości 74 650 zł (ok. 10,75 % w kapitale zakładowym). W dniu 5.07.1992 r. została podjęta uchwała o rozwiązaniu spółki (...). Na skutek zakończonej likwidacji, spółka ta został rozwiązana, a następnie wykreślona na podstawie wpisu z dnia 23.09.1997 r. Na wniosek (...) sp. z o.o. postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy, (...) Wydziału (...) z dnia 20.12.2010 r. spółka (...) została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego jako (...) sp. z o.o. Z aktualnego na dzień 4.01.2011 r. (a także na dzień 8.07.2013 r.) odpisu z Rejestru Przedsiębiorców spółki (...) sp. z o.o. wynika, że wspólnikami powoda są powód posiadający 7087 udziałów oraz pozwany posiadający 5315 udziałów (rubryka 7 - „Dane wspólników"). W toku w/w postępowania przed Sądem Rejonowym (...) sp. z o.o. – celem ustalenia następcy prawnego zlikwidowanego wspólnika – zwrócił się o dopuszczenie dowodu (w drodze pomocy prawnej) z przesłuchania likwidatora spółki (...). Wniosek ten nie został rozpoznany, jakkolwiek wykreślenie wspólnika nastąpiło. Z wyciągu z księgi udziałów (...) sp. z o.o., sporządzonego przez zarząd tej spółki w dniu 23.11.2010 r. wynika, że wspólnikami spółki są powód oraz pozwany. Odnośnie trzeciego wspólnika zamieszczono w księdze adnotację o treści „ostatni właściciel udziałów spółka (...) została zlikwidowana". Z listy wspólników spółki (...) sp. z o.o. sporządzonej przez zarząd tej spółki w dniu 30.11.2010 r. wynika, że wspólnikami spółki są powód oraz pozwany. Odnośnie trzeciego wspólnika zamieszczono na liście adnotację o treści (...) została zlikwidowana w 1997 r. i nie istnieje". Zgodnie z § 14 ust. 2 umowy spółki (...) sp. z o.o. „Zgromadzenie Wspólników jest zdolne do podejmowania uchwał, jeżeli w Zgromadzeniu Wspólników uczestniczą Wspólnicy reprezentujący co najmniej 2/3 kapitału zakładowego". Takie brzmienie § 14 ust. 2 umowy spółki uzyskał w związku z uchwałą nr (...) podjętą na zgromadzeniu wspólników spółki (...) sp. z o.o. w dniu 26.04.2000 r. Uchwała ta została podjęta jednomyślnie przez wszystkich obecnych na zgromadzeniu wspólników tj. przez powoda oraz pozwanego. Począwszy od 2001 r. pozwany nie uczestniczył w walnych zgromadzeniach wspólników spółki (...) sp. z o.o. W zgromadzeniach uczestniczył tylko powód. W związku z tym zgromadzenia te – stosownie do treści § 14 ust. 2 umowy spółki - nie były zdolne do podejmowania ważnych uchwał. W walnych zgromadzeniach wspólników nie uczestniczyła również spółka (...). Zarząd spółki (...) sp. z o.o. wiedział, że spółka (...) została zlikwidowana, jednakże z ostrożności wysyłał i nadal wysyła do tej spółki zawiadomienia o zwoływaniu zgromadzeń. Pozwany był zawiadamiany o zwoływaniu walnych zgromadzeń. W zawiadomieniach podpisywanych przez jedną osobę określano termin, miejsce oraz przedmiot obrad poszczególnych zgromadzeń (m.in. podejmowanie uchwał w sprawie: zatwierdzania sprawozdań zarządu za poszczególne lata; udzielania władzom spółki absolutorium; zatwierdzenie sprawozdania finansowego; pokrycia strat; naprawienia szkody wyrządzonej spółce przez W. P. przy sprawowaniu zarządu). Kierowana do pozwanego korespondencja na adres: ul. (...), (...) W. tj. adres wynikający z dokumentów znajdujących się w posiadaniu spółki (...) sp. z o.o. oraz adres wskazywany przez pozwanego w sprawach sądowych, była zwracana nadawcy – spółce (...) sp. z o.o. – z adnotacjami o podwójnym awizowaniu. W zawiadomieniu z dnia 19.07.2001 r. o zwołaniu zgromadzenia wspólników na dzień 8.08.2001 r. pozwany został poinformowany, że zgromadzenie odbędzie się przy. ul. (...) w W.. (...) sp. z o.o. opuściła ten lokal w dniu 1.06.2001 r. Z tą datą został też sporządzony protokół zdawczo odbiorczy. W zawiadomieniu z dnia 23.08.2002 r. o zwołaniu zgromadzenia wspólników na dzień 27.09.2002 r. oraz w zawiadomieniu z dnia 20.08.2003 r. o zwołaniu zgromadzenia wspólników na dzień 12.09.2003 r. pozwany został poinformowany, że zgromadzenie odbędzie się przy. ul. (...) w W.. Siedzibą spółki (...) sp. z o.o. była wówczas W., zaś adresem w okresie od maja 2003 r. do czerwca 2006 r. ul. (...). Próbę wręczenia pozwanemu zaproszenia na zgromadzenie wspólników zarząd (...) sp. z o.o. podjął na rozprawie w dniu 20.01.2006 r. toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko W. P.. W. P. odmówił przyjęcia tego zawiadomienia. Zawiadomienie wręczono pełnomocnikowi W. P., który wraz z nim brał udział w tej rozprawie. W. P. nie pojawił się na zgromadzeniu. W ocenie W. P. takiego doręczenie nie można uznać za skuteczne, gdyż pełnomocnictwo nie obejmowało umocowania pełnomocnika do takich czynności. Pozwany nie brał również udziału w zgromadzeniu wspólników spółki (...) sp. z o.o. zwołanym na dzień 26.02.2010 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie – w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 29.06.2011 r. sygn. akt VI ACa 691/10 wydanego w sprawie z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko W. P. o odszkodowanie – uznał, iż W. P. nie ujawniał w dniu 26.02.2010 r. w żaden sposób woli uczestniczenia w jakimkolwiek zgromadzeniu wspólników, nie podpisał listy obecności, wyraźnie stwierdził, iż nie jest to czas ani miejsce na tego rodzaju zgromadzenie, nie przejawiał żadnych zachowań, które świadczyłyby o tym, że chce wziąć udział w zgromadzeniu. W ocenie Sądu Apelacyjnego, to co miało miejsce na korytarzu sądowym w dniu 26.02.2010 r. było próbą wymuszenia na pozwanym uczestnictwa w zgromadzeniu wspólników, z tym, że próba ta nie odniosła skutku. Na Zgromadzeniu Wspólników spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 27.10.2011 r. (tj. po dniu wydania przez tut. Sąd postanowienia z dnia 14.10.2011 r. w przedmiocie zabezpieczenia niniejszego powództwa) został podjęta uchwała nr (...), stosownie do której zgromadzenie wspólników upoważniło zarząd (...) sp. z o.o. do dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej spółce przy sprawowaniu zarządu przez W. P.. Na zgromadzeniu tym zostały ponadto podjęte uchwały w przedmiocie: zatwierdzenia sprawozdań zarządu za lata 2001-2010, udzielenia członkom zarządu absolutorium za lata 2001-2010, zatwierdzenia sprawozdań finansowych za lata 2001-2010. W zgromadzeniu wspólników uczestniczył jedynie powód. Pozwany W. P. pozwem z dnia 25.11.2011 r. wniósł o ustalenie nieistnienia uchwały nr(...). Na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 21.11.2011 r. uchwałą nr (...) doszło zmiany umowy spółki, m.in. poprzez wykreślenie § 14 ust. 2 . Postanowieniem z dnia 28.12.2011 r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, (...) Wydział (...) wpisał te zmiany w Rejestrze Przedsiębiorców. W. P. pozwem z dnia 3.08.2012 r. wniósł o ustalenie nieistnienia tej uchwały. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 23.07.2013 r. powództwo to zostało oddalone. Na Zgromadzeniu Wspólników spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zwołanym na dzień 17.02.2012 r. została ponownie podjęta uchwała (nr (...)) w przedmiocie upoważnienia zarządu (...) sp. z o.o. do dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej spółce przy sprawowaniu zarządu przez W. P.. W dniu 18.03.2013 r. (...) sp. z o.o. złożyła w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy (...) Wydziale (...) wniosek o zmianę danych w rejestrze przedsiębiorców. Z załączonego do tego wniosku wypisu aktu notarialnego wynika, że przewodnicząca zgromadzenia wspólników (...) sp. z o.o. oświadczyła, że (...) sp. z o.o. nie dysponuje danymi następców prawnych spółki (...), która to spółka została zlikwidowana. Z listy wspólników (dołączonej do wniosku o zmianę danych w rejestrze) wynika natomiast, że spółka (...) została wymieniona jako wspólnik spółki (...) sp. z o.o. z adnotacją że podmiot ten został wykreślony z KRS z powodu, że został zlikwidowany i wykreślony z właściwego Austriackiego rejestru. Wspólnicy spółki (...) sp. z o.o., tj. powód oraz pozwany, są skonfliktowani. Powód zarzucał, iż pozwany wyprowadził ze spółki (...) sp. z o.o. w 2001 roku pracowników, sprzęt oraz klientów do nowo stworzonych firm. Konflikt trwa nieustannie od 2001 r. do chwili obecnej. Pomiędzy powodem, bądź (...) sp. z o.o. z jednej strony a W. P. z drugiej strony toczy się wiele spraw sądowych: 1. sprawa przed Sądem Okręgowym Warszawie sygn. akt XXIV C 362/08 (poprzednia sygn. III C 1308/01) o zwrot zaliczek pobranych przez W. P. oraz o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej spółce (...) sp. z o.o. poprzez nieterminowe rozliczanie pobranych zaliczek. Sprawa jest od 2001 roku rozpatrywana przez Sad pierwszej instancji; 2. sprawa przeciwko W. P. o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną spółce (...) poprzez prowadzenie działalności konkurencyjnej poprzez (...) spółkę z o.o . rozpoznana przez Sąd Apelacyjny w Warszawie pod sygn. akt VI ACa 1530/12 poprzez wydanie wyroku w dniu 28 lutego 2013r. uchylającego wyrok Sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie; 3. sprawa przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. XVI GC 624/12 z powództwa W. P. przeciwko (...) sp. z o.o. o ustalenie nieistnienia uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 21.11.2011 r. w sprawie zmiany umowy spółki. W dniu 23.07.2013r. zapadł wyrok oddalający powództwo (wyrok nie jest prawomocny); 4. sprawa przed Sądem Okręgowym w Warszawie sygn. XVI GC 827/11 z powództwa W. P. przeciwko (...) sp. z o.o. o ustalenie nieistnienia uchwały nr (...) Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 27.10.2011 r. w sprawie upoważnienia zarządu do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych za szkody wyrządzone spółce przez W. P. podczas sprawowania zarządu. Sprawa jest rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji; 5. sprawa przed Sądem Okręgowym w Warszawie sygn. XVI GC 394/13 z powództwa W. P. przeciwko (...) sp. z o.o. o ustalenie nieistnienia uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dn. 12.10.2012r. w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego i zmiany umowy spółki. Sprawa jest rozpoznawana przez Sąd pierwszej instancji W sprawie o sygn. akt XXIV C 362/08 a także w innej sprawie już prawomocnie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 29.06.2011 r., pozwany na uzasadnienie swojego stanowiska co do konieczności oddalenia powództw wskazywał brak uchwał podjętych w trybie art. 228 pkt 2 k.s.h. w sprawie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy sprawowaniu zarządu przez pozwanego. Ponadto część spraw sądowych została już prawomocnie zakończona: 1. sprawa z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko W. P. o odszkodowanie. Wyrokiem z dnia 29.06.2011 r. (sygn. akt VIA Ca 691/10) Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację (...) sp. z o.o. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9.10.2009 r. (sygn. akt III C 991/03) którym powództwo zostało oddalone. 2. sprawa z powództwa (...) z siedzibą w P. przeciwko W. P. o zapłatę. Wyrokiem z dnia 21.02.2006 r. (sygn. akt III C 718/10) Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21.02.2007 r. (sygn. akt VI ACa 752/06) zasadniczo oddalił apelację (apelacja została jedynie częściowo uwzględniona w odniesieniu do kosztów postępowania); 3. sprawa powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko m.in. W. P. o zapłatę. Wyrokiem z dnia 27.03.2008 r. (sygn. akt XVI GC 1449/03) Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. 4. sprawa powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko m.in. W. P. o zapłatę. Wyrokiem z dnia 19.07.2006 r. (sygn. akt XVI GC 1774/02) Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12.04.2007 r. (sygn. akt VI ACa 1144/06) oddalił apelację. 5. sprawa z powództwa W. P. przeciwko (...) sp. z o.o. o odszkodowanie i wynagrodzenie. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 20.08.2009 r. (sygn. akt XXI P 764/06) częściowo uwzględnił powództwo tj. w zakresie kwoty 5 412,72 zł. W pozostałym zakresie tj. w zakresie kwoty 43.417,35 zł tytułem odszkodowania oraz w zakresie kwoty 54. 122,67 zł tytułem wynagrodzenia powództwo zostało oddalone. Sąd Pracy podzielił argumentację (...) sp. z o.o. że zasadne było rozwiązanie umowy o pracę z W. P. bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. 6. sprawa o sygn. akt XXIV C 216/08 z powództwa W. P. przeciwko (...) sp. z o.o. o ochronę dóbr osobistych (...) sp. z o.o. pismem z dnia 19.01.2001 r. skierowała do Prokuratury Rejonowej W.-Ż. w W. zawiadomienie o popełnieniu przez W. P. przestępstwa z art. 300 § 1 k.h. oraz art. 585 §1 k.s.h. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. oraz art. 11 § 2 k.k. a także z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. Postanowieniem z dnia 14.08.2008 r. (sygn. akt Ds. 4/06/Sp) Prokuratura Okręgowa w P. umorzyła śledztwo m.in. w sprawie przeciwko W. P. o czyn z art. 296 §1, 2, i 3 k.k. w zb. z z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. W chwili obecnej toczy się sprawa przed Sądem Okręgowym w Warszawie (...) Wydział (...), sygn. akt VIII K 243/09 przeciwko W. P. o czyn z art. 296§1, §2 i §3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz o czyn z art. 296§1, §2 i §3 k.k. w zb. z art. 284§2 kk. w zb. z art. 294 §1 oraz w zw. z art. 12 kk. Postępowanie to zostało wszczęte na skutek złożenia przez (...) sp. z o.o. subsydiarnego aktu oskarżenia, po tym jak Prokuratura Okręgowa w P. umorzyła postępowanie. Według stanu na dzień 31.07.2009 r. wartość posiadanych przez pozwanego udziałów w spółce (...) sp. z o.o. wynosiła 0 zł. Celem ustalenia tej wartości, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ekonomii, finansów i rachunkowości. Biegły w sporządzonej w dniu 20.04.2012 r. opinii, a także w opinii uzupełniającej, wskazał, że wartość rzeczywista jednego udziału w spółce (...) sp. z o.o. ustalona: • podejściem majątkowym, metodą księgową wynosiła minus 54,87 zł; • podejściem majątkowym, metodą upłynnienia (likwidacyjną) wynosiła minus 65,59 zł. Po wysłuchaniu biegłego strony nie formułowały zastrzeżeń co do sporządzonej przez biegłego opinii, jak również nie wnosiły o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego na okoliczność ustalenia rzeczywistej wartości udziałów pozwanego w spółce (...) sp. z o.o. na dzień doręczenia pozwanemu pozwu. W ocenie Sądu pierwszej instancji w sporządzonych opiniach oraz podczas ustnego wysłuchania biegły w sposób wyczerpujący i fachowy udzielił odpowiedzi na stawiane mu pytania. W związku z powyższym ustalając stan faktyczny Sąd oparł się na dowodzie z tych opinii. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił ponadto w oparciu o dołączone przez strony dokumenty, których istnienie nie było kwestionowane oraz w oparciu o zeznania świadka P. K. – prezesa zarządu (...) sp. z o.o. - które były logiczne i spójne. Sąd pierwszej instancji oddalił wnioski dowodowe stron o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków (za wyjątkiem P. K.) oraz zeznań stron (k. 799), oraz oddalił nierozpoznane wnioski dowodowe w pozostałym zakresie (k. 1424) uznając, iż okoliczności, na które powołano te dowody nie miały dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. Oceniając zasadność żądania pozwu Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności rozważył legitymację czynną powoda – w świetle przesłanek art. 266 § 1 k.s.h., zgodnie z którym z ważnych przyczyn dotyczących danego wspólnika sąd może orzec jego wyłączenie ze spółki na żądanie wszystkich pozostałych wspólników, jeżeli udziały wspólników żądających wyłączenia stanowią więcej niż połowę kapitału zakładowego. Sąd ten wskazał, iż z wynikająca z powyższego przepisu legitymacja procesowa jest łączna, o charakterze bezwzględnym, gdyż w roli stron procesowych muszą wystąpić wszyscy wspólnicy – po stronie powodowej wszyscy wspólnicy, poza tymi, którzy mają być wyłączeni. Zdaniem Sądu Okręgowego nie ulegało w niniejszej sprawie wątpliwości, że spółka (...) została zlikwidowana wiele lat temu i została wykreślona z rejestru przedsiębiorców jako wspólnik (...) sp. z o.o. W związku z tym (...) sp. z o.o. w W. uwidocznionymi w rejestrze są tylko powód i pozwany. W tym stanie rzeczy Sąd ten uznał, iż z pozwem wystąpili wszyscy pozostali wspólnicy, którzy mają więcej niż połowę kapitału zakładowego (art. 266 k.s.h.), co oznacza, że po stronie powoda nie zachodzi brak legitymacji procesowej. Jednocześnie – w ocenie Sądu pierwszej instancji - w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy nie ujawniono żadnych dowodów, które pozwalałyby na ustalenie, iż istnieją wspólnicy nie ujawnieni w rejestrze, a którzy nie wystąpili z pozwem. Pozwany nie wskazał osób innych wspólników jedynie gołosłownie twierdząc, że skoro są udziały (należące wcześniej do spółki (...)), to muszą być też inni wspólnicy. Tymczasem, o ile udział nie powinien nigdy „zaginąć" (utracić właściciela), o tyle nie można wykluczyć sytuacji, gdy wskutek nieprawidłowo przeprowadzonej likwidacji osoby prawnej, nie doszło do przejścia na inną osobę jego własności. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepis art. 266 § 1 k.s.h. wymaga aby z powództwem o wyłączenie wspólnika wystąpili wszyscy wspólnicy, nie odnosi się zaś do kwestii samych udziałów. W sytuacji zaś gdy część udziałów utraci właściciela, a zatem przestanie istnieć wspólnik mogący wykonywać prawa z nich wynikające, nie można uznać, że nie została spełnione przesłanka istnienia legitymacji z art. 266 § 1 k.s.h. Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że ustawodawca tworząc konstrukcję prawną przyjętą w polskim porządku prawnym, zgodnie z którą tak długo jak istnieją udziały, istnieje wspólnik któremu one przysługują, nie mógł wykluczyć zaistnienia sytuacji, gdy rozmaite błędy prawne, choćby powstałe w skutek stosowania innego prawa przez organy innych państw, sprawiają że udziały jednak utracą swego właściciela. Sąd Okręgowy ocenił także spełnienie pozostałych przesłanek wynikających z art. 266 § 1 k.s.h. i wskazał, iż przesłanką wyłączenia wspólnika ze spółki są ważne przyczyny dotyczące takiego wspólnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli w spółce z o.o. przerwana zostanie więź pomiędzy jednym wspólnikiem a pozostałymi wspólnikami – co przekreśla szanse na ich współdziałanie w dążeniu do realizacji celu spółki – wówczas prawo przewiduje możliwość wyłączenia takiego wspólnika ze spółki, co jest równoznaczne z przywróceniem właściwego współdziałania wspólników w spółce. Podnosi się również, że niemożność bezkonfliktowego współdziałania ze wspólnikiem, będąca następstwem relacji interpersonalnych wewnątrz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może stanowić ważną przyczynę wyłączenia wspólnika ze spółki na podstawie art. 266 § 1 k.s.h. (tak Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21.04.2010 r. I ACa 282/10, LEX nr 628192). W ocenie Sądu pierwszej instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że zachodzą ważne przyczyny – w rozumieniu art. 266 § 1 k.s.h. – dotyczące pozwanego, które uzasadniają wyłączenie go ze spółki (...) sp. z o.o. Przede wszystkim za taką przyczynę Sąd ten uznał zachowanie pozwanego, który od roku 2001 nie stawia się na zgromadzenia wspólników spółki (...) sp. z o.o. , co – w kontekście treści ust. 2 § 14 umowy spółki (w brzmieniu istniejącym do dnia podjęcia uchwały nr (...) z dnia 21.11.2011 r.) – paraliżowało funkcjonowanie spółki, gdyż zgromadzenia spółki nie były zdolne do podejmowania ważnych uchwał. Sąd pierwszej instancji zasadniczo nie podzielił zastrzeżeń pozwanego co do prawidłowości zwoływania poszczególnych zgromadzeń wspólników (...) sp. z o.o. Odnosząc się do zarzutu, że zgromadzenia wspólników były zwoływane w sposób nieprawidłowy gdyż zawiadomienia podpisał jeden członek zarządu, Sąd ten wskazał, iż o ile zgodnie z art. 235 § 1 k.s.h. zgromadzenia wspólników zwołuje zarząd, o tyle żaden przepis nie nakazuje aby zawiadomienia o jego zwołaniu cały zarząd miał podpisać. Zawiadomienie o zwołaniu zgromadzenia jest czynnością czysto techniczną dla której przepisy prawa nie przewidują żadnych szczególnych wymogów. Może być ono podpisane przez cały zarząd, zgodnie z zasadami reprezentacji, przez niektórych albo nawet jednego członka (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25.01.2012 r. sygn. akt VI Acz 39/12). Sąd Okręgowy nie uznał też za słuszny zarzutu pozwanego, że zgromadzenie wspólników spółki (...) sp. z o.o. zwołane na dzień 12.09.2003 r. nie odbyło się w siedzibie spółki (miało się odbyć przy. ul. (...) w W., zaś siedzibą spółki była wówczas ul. (...) w W.) , wskazując, iż zgodnie z art. 41 k.c. siedzibą osoby prawnej jest miejscowość. Nie ulega więc wątpliwości że zgromadzenie wspólników zwołane na dzień 12.09.2003 r. miało odbyć się w W. tj. w siedzibie spółki. Za chybiony Sąd pierwszej instancji uznał zarzut pozwanego, że nie były mu doręczane zawiadomienia o zwoływaniu zgromadzeń wspólników, bowiem pozwany nie zarzucał, że listy polecone z zawiadomieniami o zgromadzeniach wspólników zostały wysłane na niewłaściwy adres i nie podnosił również innych okoliczności, które mogłyby wskazywać na to, że zawiadomień tych nie mógł otrzymać (np. że zostały zwrócone nadawcy z przyczyn nie leżących po jego stronie). Natomiast pewne zastrzeżenia Sądu Okręgowego wzbudziła prawidłowość zwołania zgromadzenia wspólników na dzień 8.08.2001 r. albowiem w zawiadomieniu wskazano, że zgromadzenie odbędzie się w lokalu, który został opuszczony przez spółkę. Zdaniem Sądu Okręgowego nieuczestniczenie przez pozwanego w zgromadzeniach wspólników (jeżeli nie we wszystkich to w części z nich) wynikało z jego wyboru, a nie z przyczyn obiektywnych, o czym świadczy jego zachowanie w odniesieniu do zgromadzenia, na które próbowano wręczyć mu zaproszenie na rozprawie w dniu 20.01.2006 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko W. P.. Podobnie Sąd ocenił zachowanie pozwanego w odniesieniu do zgromadzenia wspólników, które zostało zwołane na dzień 26.02.2010 r. Sąd pierwszej instancji przyznał, iż udział wspólnika w zgromadzeniach wspólników jest jego prawem, a nie obowiązkiem. Jednakże, zdaniem tego Sądu, w sytuacji gdy od 2001 r. w zgromadzeniach wspólników nie uczestniczy wspólnik posiadający taką liczbę udziałów, która uniemożliwia podjęcie uchwał bez jego obecności na zgromadzeniu – takie zachowanie wspólnika stanowi ważną przyczynę uzasadniającą wyłączenie go ze spółki (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8.05.2003 r. I ACa 1874/01 OSA 2004/9/26). Niezależnie od powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, iż ważną przyczynę uzasadniającą wyłączenie pozwanego ze spółki (...) sp. z o.o., stanowi istniejący między wspólnikami poważny i trwały konflikt, którego wyrazem są liczne postępowania sądowe toczące się na przestrzeni wielu lat pomiędzy pozwanym z jednej strony, a powodem (ewentualnie spółką (...) sp. z o.o.) z drugiej strony, w tym postępowanie toczące się na skutek złożenia przez (...) sp. z o.o. subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko W. P.. Zdaniem Sądu konflikt ten doprowadził do przerwania więzi pomiędzy pozwanym a powodem - co przekreśla szanse na ich współdziałanie w dążeniu do realizacji celu spółki (sam pozwany przyznał, że istniejąca w spółce (...) sp. z o.o. sytuacja jest kryzysowa). Sąd meriti nie podzielił poglądu pozwanego, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu, bowiem możliwość wyłączenia wspólnika ze spółki pojawia się dopiero wówczas, gdy istnieją ku temu ważne przyczyny. Przyczyną dla której Sąd wyłączył W. P. ze spółki nie jest to, że pozwany nie stawił się na zgromadzeniu wspólników w 2001 roku, lecz fakt, że pozwany w okresie od roku 2001 do chwili obecnej nie uczestniczy w tych zgromadzeniach. Także konflikt między wspólnikami istnieje do chwili obecnej, jest trwały oraz poważny. Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 266 § 1 k.s.h. Sąd Okręgowy wyłączył pozwanego ze spółki (...) sp. z o.o. (pkt. 1 wyroku). W myśl art. 266 § 3 k.s.h. udziały wspólnika wyłączonego muszą być przejęte przez wspólników lub osoby trzecie. Cenę przejęcia ustala sąd na podstawie rzeczywistej wartości udziałów w dniu doręczenia pozwu. Na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości Sąd pierwszej instancji ustalił, iż rzeczywista wartość udziałów pozwanego na dzień doręczenia mu pozwu, tj. na dzień 31.07.2009 r. , wynosi 0 zł. Ponieważ – zdaniem tego Sądu – cena udziałów nie może wynosić 0 zł, w związku z czym oraz z uwagi na treść art. 266 § 3 k.s.h., Sąd ustalił cenę przejęcia na symboliczną złotówkę, wyznaczając – stosownie do treści art. 267 §1 k.s.h. – termin, w ciągu którego wyłączonemu wspólnikowi ma być zapłacona cena przejęcia wraz z odsetkami liczonymi od dnia doręczenia pozwu, tj. 30 dni od dnia prawomocności wyroku, pod rygorem bezskuteczności orzeczenia o wyłączeniu (pkt. 1 wyroku). O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Powód poniósł koszty w łącznej kwocie 7961 w tym: 17 zł - opłata od pełnomocnictwa; 2000 zł - opłata od pozwu; 30 zł - opłata od zażalenia na postanowienie o oddal wniosku o zabezpieczenie; 2000 zł - opłata od apelacji; 100 zł - opłata od wniosku o zabezpieczenie; 3 000 - zaliczka na biegłego; 360 zł - koszt zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji; 180 zł - koszt zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym; 279 zł - koszt zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji. W zakresie kosztów zastępstwa procesowego, wysokość wynagrodzenia radcy prawnego została określona na podstawie § 10 pkt. 22 w zw. z § 12 ust. 2 pkt. 2 oraz w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Ponadto Sąd Okręgowy polecił ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Warszawie) kwotę 1 056,63 zł tytułem kosztów sądowych pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt 3 wyroku) w oparciu o art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Na powyższą kwotę składają się: kwota 608,23 zł (postanowienie z dnia 19.04.2013 r.), kwota 448,40 zł (postanowienie z dnia 23.07.2013 r.). Powyższy wyrok Sądu Okręgowego w całości zaskarżył apelacją pozwany W. P. zarzucając : 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.