Sygn. akt VI ACa 427/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA– Małgorzata Borkowska Sędzia SA– Aldona Wapińska Sędzia SO (del.) – Magdalena Sajur - Kordula Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Pawłowska po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o. w Ł., Biura (...) spółki z o.o. w G. i Przedsiębiorstwa Usług (...) spółki z o.o. w C. przeciwko miastu (...) W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt XX GC 877/10 uchyla zaskarżony wyrok w punktach pierwszym, trzecim, czwartym i piątym, znosząc postępowanie przed Sądem Okręgowym w Warszawie w zakresie rozprawy z dnia 16 stycznia 2014 r. i przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach procesu za drugą instancję. Sygn. akt VI ACa 427/14 UZASADNIENIE Powodowie - Miejskie Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. w Ł., Biuro (...) sp. z o.o. w G., Przedsiębiorstwo Usług (...) sp. z o.o. w C. w pozwie z dnia 10 grudnia 2010r. domagali się od pozwanego- miasta (...) W. zapłaty kwoty 528.886,95 zł wraz z ustawowymi odsetkami, tytułem należności za wykonane prace t.j. modernizację ewidencji gruntów i budynków dzielnicy W. m. (...) W.. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 392.306,25 zł z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 3 stycznia 2009r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: W dniu 12 września 2006 r. powodowie zawarli umowę o wspólnym przedsięwzięciu w celu przygotowania i złożenia oferty w przetargu organizowanym przez pozwanego na modernizację ewidencji gruntów i budynków oznaczonych w Dzielnicach W., a w przypadku wygrania przetargu - wspólnego wykonania prac. W wyniku wygrania przetargu w dniu 23 października 2006 r. pozwany zawarł umowę z powodami dotyczącą modernizacji gruntów i budynków w Dzielnicy W. m. (...) W.. Umowa była następnie zmieniana aneksami. Strony ustaliły termin wykonania całości umowy na dzień 15 października 2008r. W czasie wykonywania umowy okazało się, że aby ją rzetelnie wykonać konieczne jest wykonanie wielu dodatkowych prac, których zakres nie był objęty umową. W związku z tym powodowie kilkukrotnie zwracali się do pozwanego o zmianę terminu prac z zakresu II i III etapu. Zgłaszane były również problemy techniczne. W dniu 17 listopada 2008 r. powodowie przekazał pozwanemu bazę (...) dla etapu III. W dniu 20 listopada 2008 r. powodowie poinformowali pozwanego o zakończeniu wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego dla III etapu prac oraz zgłosili zakończenie prac dla III etapu umowy. W dniu 24 listopada 2008r. odbył się odbiór III etapu prac realizowanych w ramach umowy. W protokole odbioru komisja wskazała usterki, stwierdziła przekroczenie terminu zakończenia prac w ramach III etapu umowy o 351 dni kalendarzowych. W piśmie z dnia 3 grudnia 2008 r. powód zwrócił się do pozwanego z prośbą o zweryfikowanie okresu przekroczenia terminu realizacji umowy, wskazując na rozszerzenie zakresu prac i brakiem odpowiedzialności powoda za przekroczenie terminu o 282 dni. Pozwany w piśmie z dnia 5 grudnia 2008 r. pozwany uznał, że łącznie 118 dni roboczych, tj. 168 dni kalendarzowych opóźnienia w realizacji nie powstało z winy powoda. W piśmie z dnia 11 grudnia 2008 r. pozwany wskazał, że po uwzględnieniu dodatkowego dnia opóźnienia uznaje 169 dni kalendarzowych opóźnienia w realizacji prac etapu III powstałych nie z winy powoda. W piśmie z dnia 12 grudnia 2008 r. powód jeszcze raz przedstawił swoje stanowisko dot. opóźnienia w realizacji etapu III, wystawił również fakturę na rzecz pozwanego za część I prac etapu III na kwotę 581.194,45 zł z terminem płatności do 2 stycznia 2009 r. W dniu 29 grudnia 2008 r. pozwany wystawił na rzecz powoda notę księgową nr (...), obciążając powoda karą umowną w wysokości 528.886,95 zł za 182 dni zwłoki w wykonaniu umowy. W dniu 31 stycznia 2011 r. pozwany przedstawił powodom oświadczenia o potrąceniu. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu geodezji mgr inż. L. M.. W ocenie biegłego czas kontroli III etapu wynoszący 127 jest niezgodny z § 9 ust. 4 rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych, kartograficznych, ewidencjonowania i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnienie tych baz (Dz. U. nr 78, poz. 837) i że opóźnienie spowodowane przedłużeniem kontroli wyniosło 39 dni kalendarzowych. Sąd I instancji uznał, że powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Kwota objęta pozwem stanowi wartość należności wynagrodzenia powodów za wykonanie III etapu prac objętych umową z dnia 23 października 2006 r., niezapłaconego przez pozwanego. Strony sporu zawarły w dniu 25 września 2009 r. umowę. Przedmiotowa umowa została zakwalifikowana przez Sąd jako umowa o dzieło, do której zastosowanie znajduje art. 627 KC: przez umową o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Zdaniem Sądu, w trakcie umowy doszło do wykonania szeregu dodatkowych prac, których konieczności wykonania nie można było wcześniej przewidzieć, co spowodowało wydłużeniem okresu realizacji umowy. Za wykonaną umowę powód wystawił fakturę na wysokość 581.194,45 zł, z której kwota w wysokości 52.307,50 zł została zapłacona przez pozwanego. Pozwany wskazał, że kwotę w wysokości 528.886,95 zł potrąca w związku z opóźnieniem w wykonaniu umowy, zaistniałym z winy powoda, co uzasadniało naliczenie kary umownej przewidzianej w umowie. Sąd Okręgowy zauważył, że z brzmienia § 8 ust. 1 lit. b umowy zawartej przez strony wynika, że zastrzegły one na wypadek zwłoki w realizacji określonego etapu prac - czyli opóźnienia kwalifikowanego wynikającego z przyczyn zawinionych przez podmiot zobowiązany do spełnienia świadczenia, obowiązek zapłaty przez wykonawcę kar umownych - w wysokości iloczynu 0,5 % oraz kwoty wynagrodzenia 581.194,45 zł za każdy dzień pozostawania w zwłoce. Wskazał przy tym, że do potrącenia doszło dopiero na skutek złożenia przez Pozwanego oświadczenia o dokonaniu potrącenia i tylko w wymiarze, w jakim uzasadnione było naliczenie kary umownej - a zatem skorelowanej z ilością dni opóźnienia zaistniałych z winy powodów, którą biegły sądowy L. M. ustalił na 47 dni kalendarzowych. W związku z powyższym w ocenie Sądu nie ma podstaw do naliczenia kary umownej w wysokości wskazywanej przez pozwanego obejmującej 182 dni kalendarzowe. Zgodnie z art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania łub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Z zebranych w niniejszej sprawie dowodów, zdaniem Sądu I instancji, wynika, że z winy powoda doszło do opóźnienia w wymiarze 47 dni kalendarzowych i w takim wymiarze zasadne było przez pozwanego obciążenie go karą umowną i podnoszenie zarzutu potrącenia. A zatem kwotą uzasadnioną do potrącenia jest kwota stanowiąca iloczyn 47 dni oraz 5 % oraz kwoty wynagrodzenia 581.194,45 zł - czyli 136.580,70 zł. Zdaniem Sądu I instancji, zarzut potrącenia podniesiony przez pozwanego był zasadny co do kwoty 136.580,70 zł. Powyższe oznacza, że powództwo zostało uwzględnione co do kwoty 392.306,25 zł, co stanowi różnicę między kwotą dochodzoną przez powoda (528.886,95 zł) a kwotą naliczonych kar umownych wobec 47 dniowego opóźnienia w realizacji umowy, zawinionego przez powodów oraz dokonanego potrącenia - kwoty 136.580,70 zł. Roszczenie dochodzone przez powoda w zakresie odsetek za opóźnienie w zapłacie było już wymagalne w dniu złożenia powództwa w niniejszej sprawie. Termin spełnienia świadczenia - płatności wystawionej przez powodów faktury upłynął z dniem 2 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 455 k.c. świadczenie w zobowiązaniach terminowych staje się wymagalne z chwilą nadejścia terminu jego spełnienia - w niniejszej sprawie w dniu 3 stycznia 2009 r. W związku z powyższym Sąd Okręgowy, na podstawie art. 627 k.c., art. 449 k.c., art. 498 § 1 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i § 2 k.c., art. 483 § 1 k.c. oraz art. 455 k.c. orzekł jak w punkcie I sentencji. W ocenie Sądu w pozostałym zakresie powództwo okazało się niezasadne, dlatego też Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając go w części t.j. w zakresie pkt I, III, IV, V. Wyrokowi zarzucił: I. Naruszenie przepisów postępowania, to jest:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.