18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego w związku z art. 417 kc, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że roszczenie powódki nie uległo częściowemu przedawnieniu. Wywodziła, że mający w sprawie zastosowanie przepis art. 417 kc traktuje o tzw. delikcie władzy publicznej. Skoro odpowiedzialność gminy za niedostarczenie lokalu socjalnego jest odpowiedzialnością za czyn niedozwolony, to zgodnie z art.
kc roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej takim czynem ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Roszczenia powódki za okres od lipca 2007 r. do listopada 2009 r. uległy zatem przedawnieniu. W dalszej kolejności pozwana zarzuciła naruszenie art. 118 kc w związku z art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego przez uznanie, że roszczenie powódki nie ma charakteru okresowego i nie przedawnia się z upływem lat 3. Wywodziła, że skoro odpowiedzialność odszkodowawcza byłego lokatora względem właściciela lokalu przedawnia się z okresem trzyletnim, to również odpowiedzialność gminy ulega przedawnieniu w tym samym terminie. W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa w zaskarżonej części oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje. Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanej musiała odnieść częściowo skutek, gdyż zasadny okazał się podniesiony w niej zarzut naruszenia art.
18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (dalej w skrócie u.o.p.l.) i art. 417 kc. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do art. 18 ust. 5 u.o.p.l., jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Z treści tego przepisu wynika obecnie wprost, że przewidziana nim odpowiedzialność gminy wobec właściciela lokalu, jest odpowiedzialnością deliktową opartą na art. 417 § 1 kc, który stanowi, że za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Ostatnio wymieniony przepis zawarty został w Tytule VI Księgi trzeciej Kodeksu cywilnego – Czyny niedozwolone. Stosownie do art. 118 kc, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Wspomniany Tytuł VI zawiera przepis szczególny - art.
kc, który w sposób odmienny reguluje kwestię przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym stanowiąc, iż ulegają one przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia; jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Rozstrzygając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji bezzasadnie pominął tę regulację, opierając rozstrzygnięcie na treści art. 118 kc, którego zastosowanie było wyłączone przez wskazany przepis szczególny. Pozwana bowiem odpowiada wobec powódki za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym i stosownie do art. 117 § 2 kc może uchylić się od zaspokojenia roszczenia przedawnionego w terminach ustalonych na podstawie art.
Powódka wniosła pozew 22 listopada 2012 r., występując z roszczeniem o zapłatę odszkodowania za niedostarczenie uprawnionym lokalu socjalnego w okresie od 1 lipca 2007 r. do 30 czerwca 2012 r. Niewątpliwie powódka nieustannie ma wiedzę o osobie obowiązanej do naprawienia poniesionej szkody, skoro przepis ustawy wprost na nią wskazuje (art. 18 ust. 5 u.o.p.l.). Natomiast wiedzę o szkodzie powódka zyskuje z każdym dniem niewskazania przez gminę lokalu socjalnego dla uprawnionych byłych lokatorów i zajmowania przez nich lokalu powódki. Przy uwzględnieniu przesłanek z art.
kc, roszczenie powódki trzeba uznać za przedawnione co do roszczeń za okres od 1 lipca 2007 r. do 21 listopada 2009 r., to jest 28 miesięcy i 20 dni, natomiast nieobjęty przedawnieniem pozostaje okres od 22 listopada 2009 r. do 30 czerwca 2012 r. Wobec bezspornego ustalenia w oparciu o opinię biegłego, że w okresie objętym pozwem powódka mogła uzyskiwać czynsz najmu za lokal zajmowany przez rodzinę O. w kwocie 543 zł miesięcznie, należność za okres objęty przedawnieniem wyniosła 15.566 zł i o tę kwotę, wobec skorzystania przez pozwaną z zarzutu przedawnienia, należy obniżyć należne powódce odszkodowanie. Ostatecznie zasadne okazało się zatem żądanie zasądzenia kwoty 17.014 zł (32.580 zł – 15.566 zł). Jeśli chodzi o odsetki należne stosownie do art. 481 § 1 i 2 kc w związku z art. 455 kc, wskazać należy, że wezwaniem do zapłaty z 14 lutego 2012 r. (k. 10), powódka objęła kwotę 16.494 zł, która miała stanowić odszkodowanie za okres od dnia 1 lutego 2007 r. do 31 grudnia 2011 r., zakreślając termin 14 dni do zapłaty. Odsetki od dnia 2 marca 2012 r. należały się zatem od kwoty 13.737,90 zł, obejmującej odszkodowanie za okres od 22 listopada 2009 r. do 31 grudnia 2011 r., to jest 25 miesięcy i 9 dni, licząc po 543 zł miesięcznie. Od pozostałej kwoty 3.276,10 zł odsetki ustawowe należne są od dnia 26 lipca 2013 r., tj. 7 dni od nadania pisma zawierającego rozszerzenie powództwa. Dalej idące żądanie powódki, zarówno odnośnie roszczenia głównego jak i odsetek, z wyżej wskazanych przyczyn Sąd Okręgowy uznał za bezzasadne, a co za tym idzie – podlegające oddaleniu. Wobec powyższego, na mocy cytowanych przepisów oraz art. 386 § 1 kpc zmieniono zaskarżony wyrok w zakresie, w jakim apelacja okazała się uzasadnioną. Powyższe prowadzić musiało również do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu, które należało stosunkowo rozdzielić wobec częściowego uwzględnienia żądania (art. 100 zd. 1 kpc). Powódka utrzymała się z roszczeniem w 52 %, zatem odpowiada za koszty procesu w 48 %. Łącznie koszty te wyniosły 7.701,05 zł, z czego powódka poniosła 5.301,05 zł, a pozwana 2.400 zł. Ponieważ powódka powinna ponieść koszty w wysokości 3.696,50 zł (7.701,05 zł x 48%), pozwana ma jej zapłacić 1.604,55 zł tytułem częściowego ich zwrotu. W pozostałym zakresie (co do kwoty 181 zł oraz częściowo odsetek) apelację jako bezzasadną oddalono stosownie do art. 385 kpc. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono w oparciu o art. 100 zd. 2 kpc w związku z art. 108 § 1 kpc i § 6 pkt 5 i § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami), obciążając nimi w całości powódkę, gdyż pozwana uległa w postępowaniu odwoławczym tylko co do nieznacznej części swego żądania, wygrywając je w 99 %. Na zasądzone od powódki koszty złożyły się opłata od apelacji (788 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej (1.200 zł). SSO Aleksandra Janas SSO Danuta Pacześniowska SSO Magdalena Hupa - Dębska
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.