Sygn. akt. VIII Ga 227/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2015r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie: Przewodniczący Sędzia Sędzia SSO Marek Tauer SO Wojciech Wołoszyk (spr.) SR del. Dorota Podolska – Skwierczyńska Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Bereszyńska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2015r. w Bydgoszczy na rozprawie sprawy z powództwa: (...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko: (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 czerwca 2014r. sygn. akt VIII GC 485/14 1. oddala apelację, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9.900 zł ( dziewięć tysięcy dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą. Sygn. akt VIII Ga 227/14 UZASADNIENIE (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. pozwami wniesionymi w sprawach o sygnaturach akt : VIII GNc 774/14, VIII GNc 775/14, VIII GNc 776/14, VIII GNc 777/14, VIII GNc 778/14, VIII GNc 779/14, VIII GNc 781/14, VIII GNc 782/14 oraz VIII GNc 784/14 domagało się od pozwanego - (...)Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. zapłaty szeregu należności. W sprawie o sygn. akt VIII GNc 774/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.543,32 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.555,32 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 775/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.562,52 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.574,52 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 776/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.520,91 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.532,91 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 777/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.514,50 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.526,50 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 778/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.495,30 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.507,30 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 779/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.492,10 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.504,10 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 781/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.437,68 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.449,68 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 782/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 13.421,67 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 8.988,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 4.433,67 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W sprawie o sygn. akt VIII GNc 784/14 powód domagał się zasądzenia kwoty 1.924,70 złotych wraz z odsetkami ustawowymi od kwot: - od kwoty 1.284,00 złotych od dnia 1 lutego 2014 roku do dnia zapłaty, - od kwoty 640,70 złotych od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, W uzasadnieniu pozwów powód wskazał, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał sprzedaży na rzecz pozwanego skrobi ziemniaczanej, której jest producentem, a pozwany towar zakupił i odebrał. Powód podał w szczególności , że na wierzytelność objętą pozwami składają się roszczenia, których wysokość i wymagalność stwierdzona została wymienionymi powyżej fakturami VAT i potwierdzona dowodami dostawy. Powód powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18 grudnia 2013 roku w sprawie o sygn. akt VIII GC 232/14, gdzie sąd rozstrzygał w „analogicznej sprawie". W sprzeciwach od wymienionych nakazów zapłaty pozwany wnosił o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami postępowania. W uzasadnieniu przyznał, że wiązała go z powodem umowa sprzedaży skrobi ziemniaczanej, w wykonaniu której powód wystawił faktury VAT wymienione w pozwach, których pozwany nie uregulował. Podnosił jednak przede wszystkim , że zakupił od (...) Sp. z o.o. (zwanej dalej (...)), umową cesji zawartą dnia 27 lipca 2010 r., wierzytelność wobec powoda. (...) zawiadomiła powoda o dokonanej cesji. Następnie pozwany dokonał potrącenia wierzytelności nabytych od (...) z wzajemnymi wierzytelnościami powoda, w tym również wierzytelnościami objętymi pozwami w wymienionych na wstępie sprawach, w wyniku czego wierzytelności wygasły. Po skutecznym wniesieniu sprzeciwów od wydanych w powyższych sprawach nakazów zapłaty toczyły się one w trybie zwykłym. Zarządzeniami z dni 8 kwietnia 2014 roku, 17 kwietnia 2014 roku, 15 maja 2014 roku zarządzono połączenie spraw zarejestrowanych pod sygnaturami: VIII GC 485/14, VIII GC 486/14, VIII GC 487/14, VIII GC 488/14, VIII GC 513/14, VIII GC 584/14, VIII GD 725/14, VIII GC 727/14 oraz VIII GC 732 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalsze ich prowadzenie pod sygnaturą akt VIII GC 485/14. Sąd Rejonowy rozpoznając łącznie przedmiotowe sprawy ustalił, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej powód sprzedawał pozwanemu skrobię ziemniaczaną. Pozwany odebrał towar. Fakt dokonania sprzedaży została potwierdzona fakturami VAT, wystawionymi przez powoda o numerach: • (...) z dnia 8 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 10 marca 2010 roku, • 040/01-10/FVS z dnia 18 stycznia 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 19 marca 2010 roku, • (...)S z dnia 15 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 17 marca 2010 roku, • (...) z dnia 2 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 4 marca 2010 roku, • (...) z dnia 2 marca 2010 roku na kwotę 1.284,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 1 kwietnia 2010 roku, • (...) z dnia 23 lutego 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 25 marca 2010 roku, • (...) z dnia 18 marca 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 17 kwietnia 2010 roku, • (...)z dnia 12 marca 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 11 kwietnia 2010 roku, • (...) z dnia 25 stycznia 2010 roku na kwotę 8.988,00 złotych z terminem płatności wyznaczonym do dnia 26 marca 2010 roku. Pozwany nie zapłacił za dostarczoną mu skrobię pomimo upływu terminu płatności, wskazanych na wystawionych przez powoda fakturach. W dniu 27 lipca 2010 r. pozwany zawarł umowę cesji z (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. Przedmiotem tej umowy był przelew szeregu wierzytelności przysługujących cedentowi - (...) względem (...)Sp. z o.o. w B. (zwanego dalej (...) powoda w niniejszej sprawie) z tytułu dostawy ziemniaków na łączną kwotę 100.298,74 złotych. 1) nr (...) z dnia 15.09.2009 r. na kwotę 37.388,20 zł - z terminem płatności do dnia 14.12.2009roku, przy czym przedmiotem cesji była część tej wierzytelności w kwocie 30.799,06 złotych, 2) nr (...) z dnia 18.09.2009 roku na kwotę 38.833,08 złotych - z terminem płatności do dnia 17.12.2009 r., 3) nr (...) z dnia 23.09.2009 roku na kwotę 57.307,86 złotych - z terminem płatności do dnia 22.12.2009 roku, przy czym przedmiotem cesji była część tej wierzytelności w kwocie 30.666,60 złotych. W piśmie z dnia 28 lipca 2010 roku pozwany złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności objętych cesją z dnia 27 lipca 2010 roku w łącznej wysokości złotych, opisanych w fakturach VAT nr (...) z wzajemnymi wierzytelnościami powoda względem pozwanego z tytułu sprzedaży skrobi, potwierdzonych trzynastoma wymienionymi i opisanymi w oświadczeniu fakturami VAT na łączną kwotę 100.298,74 złotych. Wśród wymienionych faktur znajdowały się również faktury VAT o numerach (...). W dniu 1 marca 2012 roku powód skierował do Sądu Rejonowego we Włocławku wniosek o zawezwanie pozwanego do próby ugodowej w sprawie spłaty zadłużenia wynikającego z szeregu wymienionych w nim faktur VAT, w tym spornych faktur VAT. W sprawie o sygn. akt V GCo 27/12 nie doszło do zawarcia ugody. Sąd Rejonowy oddalił wnioski dowodowe stron złożone w toku sprawy poza wnioskami o przeprowadzenie dowodu z dokumentów. W ocenie Sądu okoliczności sprawy istotne dla jej rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione w oparciu o opisane wyżej dokumenty i dopuszczenie dalszych dowodów przyczyniłoby się tylko do zbędnego wydłużenia postępowania (art. 227 k.p.c., art. 217 § 3 k.p.c.). Sąd Rejonowy zważył , iż w sprawie bezspornym było, że strony zawarły umowę kontraktacji skrobi ziemniaczanej w zakresie potwierdzonym fakturami VAT o numerach (...). Pozwany nie negował , że w terminie płatności określonym w wymienionych fakturach VAT nie zapłacił wynikających z nich należności. Głównym środkiem obrony strony pozwanej był natomiast zarzut umorzenia dochodzonej przez powoda wierzytelności jeszcze przed procesem, wskutek oświadczenia pozwanego z dnia 28 lipca 2010 roku o potrąceniu wzajemnych wierzytelności stron. W przedmiotowym oświadczeniu pozwany przedstawił do potrącenia wierzytelności wobec powoda nabyte przez niego - jak twierdził - od (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. w drodze cesji z dnia 27 lipca 2010 roku. Nie ulega wątpliwości, że skuteczność oświadczenia o potrąceniu zależy od spełniania przez podlegające potrąceniu wierzytelności przesłanek z art. 498 k.c. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że umowa cesji, na którą powołuje się pozwany była bezprzedmiotowa, gdyż wierzytelności, których dotyczyła nie istniały w dacie dokonywania przelewu. Jak wynika bowiem z przedłożonych do akt dokumentów wierzytelności te zostały umorzone w drodze kompensaty dokonanej na mocy oświadczenia zbywcy wierzytelności - (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 25 stycznia 2010 roku, złożonego (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W oświadczeniu z dnia 25 stycznia 2010 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością potrąciło przysługującą mu wierzytelność w kwocie 173.806,29 złotych z tytułu kary umownej za nie wywiązanie się przez (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z wiążącej strony umowy kontraktacji nr (...) z wzajemnymi wierzytelnościami (...) względem (...) na łączną kwotę 429.334,97 złotych. Kwota 429.334,97 złotych obejmowała między innymi należności z tytułu umowy kontraktacji nr (...) potwierdzone fakturami VAT o numerach: (...) z 10.09.2009 roku, (...) z 15.09.2009 roku, (...) z 18.09.2009 roku, (...) z 23.09.2009 roku, (...) z 26.09.2009 roku, (...) z 30.09.2009 roku i (...) z 02.10.2009 roku. W związku z tym, że przedstawiona do potrącenia kara umowna obciążająca (...) była niższa niż wierzytelność przysługująca (...) od (...), w piśmie z dnia 28 stycznia 2010 roku (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wezwała (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością do wskazania, których wierzytelności (faktur) - spośród tych objętych oświadczeniem z 25 stycznia - dotyczy skutek umorzenia. Poinformowała też, iż brak oświadczenia w tym zakresie w terminie dwóch dni spowoduje objęcie potrąceniem faktur: nr (...) (częściowo - do kwoty 30.666,60 złotych). Zgodnie bowiem z art. 451 § 1 k.c. dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. W myśl § 2, jeżeli dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, a przyjął pokwitowanie, w którym wierzyciel zaliczył otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów, dłużnik nie może już żądać zaliczenia na poczet innego długu. Z mocy z art. 503 k.c. przepisy o zaliczeniu zapłaty stosuje się odpowiednio do potrącenia. Termin do wskazania sposobu zarachowania wzajemnych wierzytelności upłynął bezskutecznie, w związku z czym umorzeniu uległy wierzytelności z faktur VAT wskazanych przez (...) w piśmie z dnia 28 stycznia 2010 roku. W konsekwencji wierzytelności z faktur VAT nr (...) - do kwoty 30.666,60 złotych nie istniały już w dacie zawierania przez pozwanego i (...) umowy cesji z dnia 27 lipca 2010 roku. Okoliczność umorzenia wspomnianych wierzytelności przed datą sporządzenia cesji potwierdzają również ustalenia sądów poczynione w innych sprawach sądowych pomiędzy (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i (...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, do których odwołuje się powód. Orzeczenia wydane w tych sprawach nie mają wprawdzie mocy wiążącej w niniejszym postępowaniu z uwagi na brak tożsamości stron (art. 365 § 1 k.p.c.), ale z pewnością podlegały ocenie Sądu w ramach swobodne oceny dowodów zgodnie z regułami art. 233 § 1 k.p.c. Reasumując powyższe rozważania, skoro pozwany nie nabył wspomnianych wyżej wierzytelności z faktur VAT nr (...) (w części), to nie mógł ich też przedstawić skutecznie do potrącenia. W konsekwencji oświadczenie pozwanego o potrąceniu z dnia 28 lipca 2010 roku nie wywołało pożądanych przez niego skutków prawnych w postaci umorzenia wzajemnych wierzytelności stron. Sąd miał jednocześnie na uwadze, że potwierdzenie zgodności sald stron na dzień 31 grudnia 2012 roku (k. 64 akt o sygn. VIII GC 485/14), nie był podpisany przez strony, a powód zaprzeczył jego mocy dowodowej. Dokument ten ma znaczenie jedynie księgowe i zdaniem sądu nie może stanowić uznania roszczeń. Skoro w przedmiotowej sprawie nie było wątpliwości co do tego, że powód wykonał prawidłowo wiążącą go z powodem umowę kontraktacji, a podnoszony przez pozwanego zarzut wygaśnięcia roszczenia powoda wskutek potrącenia dokonanego przed procesem okazał się nieskuteczny, to żądanie powoda dotyczące zapłaty należnego mu wynagrodzenia ocenić trzeba za w pełni uzasadnione - również w zakresie odsetek za opóźnienie. Bezsporne było to, że pozwany nie uregulował faktur VAT : (...), (...), (...), (...) , (...) , (...) , (...), (...), (...) ani w terminach płatności faktur, ani do dnia wytoczenia powództw połączonych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 613 k.c. oraz art. 481 § 1 i 2 zd. 1 kc i art. 482 k.c. Sąd Rejonowy , wyrokiem z dnia 23 czerwca 2014 r. , uwzględnił w całości wszystkie powództwa i zasądził na rzecz powoda kwoty dochodzone wyżej wymienionymi pozwami wraz z należnymi odsetkami oraz kosztami procesu , o których orzekł zgodnie z art. 98 i 99 kpc. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany , zaskarżonemu wyrokowi zarzucając : I. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1) art. 498 k. c. w zw. z :
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.