wynika, iż sprostowania usterek wpisó, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, dokonuje się z urzędu. Przepis ten jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 350 k.p.c. w tym znaczeniu, że zawęża jego stosowanie tylko do orzeczeń sądu wieczystoksięgowego będących wpisem. Sąd wskazał jeszcze, iż dział I-O księgi wieczystej nie jest przeznaczony do wpisów praw, lecz wpisywania danych faktycznych. Wpisy w tym dziale nie są objęte domniemaniem prawdziwości z art. 3 u.k.w.h. i mogą być sprostowane w trybie art.
Niekiedy jednak żądanie wykreślenia wpisu w dziale I-O nie dotyczy tylko sprostowania danych faktycznych, lecz zmierza do ustalenia zakresu prawa przysługującego uprawnionemu w celu uzyskania zgodności pomiędzy stanem prawnym wynikającym z wpisu w dziale II księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, którego przedmiot i zakres wyraża dział I-O. W takim przypadku wykreślenie oznaczenia ujawnionego w dziale I-O danej księgi wieczystej musi być postrzegane jako dotyczące praw osoby wpisanej w dziale II tej księgi wieczystej oraz praw osoby trzeciej dotychczas w księdze wieczystej nieujawnionej i nie może być wynikiem sprostowania w trybie art.
27 ustawy, lecz wymaga uzgodnienia na podstawie art. 10 ustawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2006 r. V CSK 284/06, LEX nr 607575). Przedmiotem sprostowania mogą być występujące we wpisie niedokładności, błędy pisarskie albo inne oczywiste omyłki. Ocena, czy wpis jest dotknięty oczywistą omyłką, powinna nastąpić z wielką ostrożnością. Nie mogą być sprostowane w trybie art.
błędy merytoryczne w rozstrzygnięciu. Sprostowanie niedokładności najczęściej dotyczy uzupełnienia wpisu o takie elementy jak sygnatura dokumentu stanowiącej podstawę wpisu, data dokumentu itp. Błędy pisarskie mogą polegać na niewłaściwym użyciu jakiegoś wyrazu, mylnej pisowni, błędach gramatycznych, przekręceniu nazwy czy opuszczeniu jakiegoś wyrazu. Z treści przedmiotowego wniosku wynika, iż żądanie wnioskodawczyni dotyczy wykreślenia z księgi wieczystej nr (...) wszystkich wpisów dotyczących prawa użytkowania wieczystego, w tym prawa własności wpisanego na rzecz Skarbu Państwa z jednoczesnym wpisaniem jej jako jedynego właściciela tejże nieruchomości. W swoim wniosku powołała się ona na następujące dokumenty znajdujące się w aktach księgi wieczystej: akt notarialny zatytułowany „Umowa o oddanie w użytkowanie wieczyste i sprzedaży” z dnia 22 czerwca 1978 r., Rep. A nr (...) oraz decyzję Naczelnika Urzędu Gminy z dnia 7 czerwca 1978 r., znak: (...). Biorąc pod uwagę treść wyżej wymienionych dokumentów, Sąd przyjął, iż A. G.
ewentualnego sprostowania błędów merytorycznych w rozstrzygnięciu już dokonanego wpisu w niniejszej księdze wieczystej. Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy, wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami. Dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu w rozumieniu art. 32 ustawy o księgach wieczystych i hipotece są: akty notarialne, decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, dokumenty bankowe oraz inne dokumenty. Z oczywistych względów, wynikających z tego, że wpis jest orzeczeniem, które z chwilą uprawomocnienia się wiąże sąd, który je wydał, usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy nie może zmierzać do weryfikacji prawidłowości dokonanego już wpisu, co jest możliwe tylko w ramach procedury odwoławczej dotyczącej tego wpisu (w ramach rozpoznania apelacji czy skargi kasacyjnej). Możliwość uwzględnienia takiego orzeczenia albo innego odpowiedniego dokumentu w ramach postępowania wieczystoksięgowego będzie uzależniona od tego, czy ustalenie rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości będzie możliwe na podstawie wskazanego orzeczenia sądu lub innego odpowiedniego dokumentu. W takich przypadkach będzie zachodziła konieczność przedstawienia wyroku wydanego w następstwie rozpoznania powództwa wytoczonego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy. Należy mieć bowiem na uwadze, że istnienie tego powództwa jest związane ze specyficznymi cechami postępowania wieczystoksięgowego, ograniczonego co do zakresu kognicji. Skoro więc w ramach postępowania wieczystoksięgowego nie wszystkie prawnie doniosły okoliczności mogą być uwzględnione, a zakres środków dowodowych jest ograniczony, to musiał zostać stworzony odpowiedni tryb postępowania umożliwiający podnoszenie tego rodzaju okoliczności i przeprowadzenia takich dowodów, których nie można uwzględnić w postępowaniu wieczystoksięgowym w celu podważania domniemań wynikających z art. 3 ustawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2010 r., II CSK 155/10, Lex nr 621140). Sąd zauważył jeszcze, iż aktualnie podstawą wpisu w niniejszej księdze wieczystej nie są wyłącznie dokumenty, na które powołuje się wnioskodawczyni. Zbadanie podstawy wpisu w dziale II wymagałoby także weryfikacji wszystkich wpisów dokonanych po 22 czerwca 1978 r., które są prawomocne m.in wpisu dokonanego na podstawie ugody sądowej z 7 października 2010 r., która odnosi się do prawa wieczystego użytkowania gruntu a nie prawa własności wnioskodawczyni. W ocenie Sądu I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy pozytywne rozpatrzenie przedmiotowego wniosku nie jest możliwe z uwagi na bardzo ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego. Jednakże osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia może domagać się usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Odbywa się to poprzez wytoczenie odpowiedniego powództwa przed sądem cywilnym w trybie postępowania procesowego. Resumując należy przyjąć, iż wnioskodawczyni może być wpisana jako właściciel nieruchomości opisanej w niniejszej księdze wieczystej z jednoczesnym wykreśleniem wpisów dotyczących użytkowania wieczystego dopiero po uzyskaniu odpowiedniego wyroku sądowego uzgadniającego treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wydanego w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Orzeczenie w pkt. III oparte zostało na treści art. 80 ust.1 ustawy o kosztach sadowych w sprawach cywilnych. Wnioskodawczyni zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotne wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art. 626 9 k.p.c. w związku z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, polegające na odmowie dokonania wpisu w dziale drugim poprzez wpisanie prawa własności na rzecz wnioskodawczyni w sytuacji, gdy z dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej nr (...) jednoznacznie wynika, iż wnioskodawczyni przysługuje prawo własności nieruchomości gruntowej, dla której prowadzona jest księga, nie zaś prawo wieczystego użytkowania tak jak to wynika z wpisu, co daje podstawę do usunięcia niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 31 ust. 2 ustawy Wskazując na powyższy zarzut apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i dokonanie w księdze wieczystej nr (...) sprostowania wpisu poprzez wykreślenie prawa wieczystego użytkowania gruntu i zastąpienie ich wpisami prawa własności nieruchomości na rzecz A. G.
31 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż w postępowaniu wieczystoksięgowym podobną rolę, co art. 350 § 1 k.p.c., pełni art.
k.p.c., który zezwala na sprostowanie tego rodzaju usterek wpisu, które nie mogą wywołać niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W świetle tego przepisu nie jest wyłączone np. sprostowanie usterki wpisu w księdze wieczystej dotyczącego powołania podstawy dokonania wpisu, w tych wypadkach, gdy wpis został dokonany zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jednakże, ponieważ w przedmiotowej sprawie sąd przy ujawnianiu praw przysługujących małżonkom G. błędnie wpisał prawo użytkowania wieczystego zamiast własności, a wpis ten jest już od dawna prawomocny i w oparciu o taki stan księgi wieczystej zostały dokonane kolejne czynności prawne – sprostowanie dotyczyłoby w rzeczywistości wpisu, który faktycznie wywołał niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Takie sprostowanie w ramach omawianego przepisu jest zatem niedopuszczalne. Niewątpliwie powstała zatem niezgodność księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, która nie może być jednak rozstrzygnięta w niniejszym postępowaniu wieczystoksięgowym. Jedynie w drodze postępowania cywilnego wszczętego w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece będzie możliwe ustalenie, że przedmiotem obrotu było w istocie prawo własności, a nie prawo użytkowania wieczystego. Podkreślić należy, iż kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona wyłącznie do badania treści i formy wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Powołać się w tym miejscu należy na stanowisko Sądu Najwyższego, który uzasadniając postanowienie z dnia 27 lipca 2010 r. (sygn. II CSK 122/10) wskazał, że postępowanie wieczystoksięgowe nie może służyć do rozstrzygania jakichkolwiek sporów o prawo, ani w charakterze przesłanki rozstrzygnięcia, ani samego rozstrzygnięcia, gdyż właściwa do tego jest droga procesu. Tryb sporny z natury rzeczy lepiej jest przystosowany do rozstrzygania sporów, a powództwo unormowane w art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest w tym wypadku sposobem do doprowadzenia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Niewątpliwie niniejsza sprawa może mieć charakter sporny, albowiem – o czym zdaje się zapominać skarżąca – w sprawie występuje jeszcze Skarb Państwa, na rzecz którego ujawnione jest w księdze wieczystej prawo własności. Dokonanie zmian wnioskowanych przez A. G.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.