Sygn. akt III AUa 79/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie - Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jolanta Hawryszko Sędziowie: SSA Barbara Białecka (spr.) SSO del. Beata Górska Protokolant: St. sekr. sąd. Edyta Rakowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. w Szczecinie sprawy S. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. o emeryturę na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt IV U 2049/13 oddala apelację. SSO del. Beata Górska SSA Jolanta Hawryszko SSA Barbara Białecka III AUa 79/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 lipca 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił ubezpieczonemu S. D. przyznania emerytury, z uwagi na nie udowodnienie przez niego okresu 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ rentowy nie uwzględnił, jako pracy w szczególnych warunkach, okresów zatrudnienia w Państwowym Ośrodku (...) w T. na stanowisku spawacza (od 13 czerwca 1972r. do 12 grudnia 1975r., od 1 stycznia 1976r. do 3 listopada 1985r. i od 5 czerwca 1993r. do 31 maja 1995r.), ponieważ przedłożone zeznania świadków, nie mogą stanowić dowodu na potwierdzenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach w postępowaniu przed organem rentowym. Ponadto ze świadectwa pracy z dnia 31 maja 1995r. wynika, że ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku montera mechanika (od 13 czerwca 1972r. do 12 grudnia 1975r. i od 1 stycznia 1976r. do 3 listopada 1985r.) oraz mechanika maszyn - spawacza (od 5 czerwca 1993r. do 31 maja 1995r.). W odwołaniu od decyzji ubezpieczony wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do emerytury. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2013r. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie. Swoje rozstrzygnięcie Sąd oparł o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: S. D. urodził się (...) Udokumentował łącznie: 30 lat, 3 miesiące i 27 dni okresów składkowych i nieskładkowych oraz nie przystąpił do Otwartego Funduszu Emerytalnego. Ubezpieczony w okresie od 2 września 1968r. do 31 maja 1995r. był zatrudniony w Państwowym Ośrodku (...) w T.. W trakcie tego okresu był zatrudniony na następujących stanowiskach: - montera mechanika (od 2 września 1968r. do 3 listopada 1985r.), - głównego mechanika (od 4 listopada 1985r. do 30 listopada 1990r.), - zastępcy kierownika warsztatów (od 1 grudnia 1990r. do 4 czerwca 1993r.), - mechanika maszyn - spawacza (od 5 czerwca 1993r. do 31 maja 1995r.). Organ rentowy uznał ubezpieczonemu okres pracy w szczególnych warunkach od 18 lipca 1995r. do 31 grudnia 1998r. (zatrudnienie w Przedsiębiorstwie Usługowo-Produkcyjnym (...) Spółka z o.o. w T.) i przyjął, że wynosi on 3 lata, 5 miesięcy i 14 dni. Odwołanie ubezpieczonego w ocenie Sądu Okręgowego nie jest zasadne. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo do emerytury określonej w przepisie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2013, poz. 1440 ze zm.), zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn, okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn, nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego. Poza sporem pozostawało, że wnioskodawca osiągnął wymagany wiek emerytalny wynoszący 60 lat (nastąpiło to w dniu (...).), udowodnił ponad 25-letni okres składkowy i nieskładkowy (w sumie posiada 30 lat, 3 miesiące i 27 dni takich okresów), a nadto nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Jedyną kwestią sporną było natomiast to, czy odwołujący wykazał na dzień 1 stycznia 1999r. co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. S. D. swoje prawo do emerytury w obniżonym do 60 lat wieku emerytalnym wiązał z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych, a zatem stosownie do art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej wymaganym jest, aby wykazał on na dzień 1 stycznia 1999r. 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.), t.j. pracy wymienionej w wykazie A tegoż rozporządzenia. Zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy natomiast, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2). Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z utartą praktyką i orzecznictwem, w postępowaniu przed sądem, okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem mogą być ustalane także innymi środkami dowodowymi niż dowód z zaświadczenia z zakładu pracy, a więc wszelkimi dopuszczalnymi przez prawo środkami dowodowymi. Uwzględniając, że organ rentowy uznał ubezpieczonemu okres pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 3 lat, 5 miesięcy i 14 dni, pozostał do wykazania okres 11 lat, 6 miesięcy i 16 dni. Ubezpieczony twierdził, że będąc zatrudnionym w Państwowym Ośrodku (...) w T., pracował jako spawacz w okresach: od 13 czerwca 1972r. do 3 listopada 1985r. i od 5 czerwca 1993r. do 31 maja 1995r. Zgodnie z pkt 12 działu XIV wykazu A, do prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego należą prace przy spawaniu i wycinaniu elektrycznym, gazowym, atomowo-wodorowym. Zatem odwołujący musiałby wykazać, że w trakcie zatrudnienia we wskazanych okresach, wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę polegającą na spawaniu. Nie ulega wątpliwości w ocenie Sądu Okręgowego, że nie potwierdzają tego zebrane w sprawie dokumenty. Ubezpieczony nie przedstawił świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach. Z jego świadectwa pracy, wystawionego za okres zatrudnienia w Państwowym Ośrodku (...) w T. wynika, że od 13 czerwca 1972r. do 3 listopada 1985r. zajmował stanowisko montera mechanika, natomiast od 5 czerwca 1993r. do 31 maja 1995r. mechanika maszyn-spawacza. Takie stanowiska podkreślił Sąd Okręgowy wskazane są również w dokumentacji, dotyczącej zatrudnienia w (...) w T., znajdującej się w aktach osobowych ubezpieczonego, które zostały nadesłane przez Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne (...) Spółka z o.o. w T.. W szczególności znajdują się tam dokumenty dotyczące powierzanych stanowisk i przyznawanego wynagrodzenia, arkusz oceny okresowej pracownika ze stażem 10 lat, zakresy obowiązków w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego. Jeden z tych zakresów obowiązków (z 24 kwietnia 1983r.) dotyczy obowiązków spawacza. W ocenie Sądu Okręgowego dokument ten nie może przesądzać, że w tym okresie czasu ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę polegającą na spawaniu zwłaszcza, że S. D. podpisał również obowiązki obsługi wózka akumulatorowego w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego (dokument z 24 kwietnia 1983r.) oraz obowiązki pracownika produkcyjnego (dokument z 9 maja 1983r.) Powyższe może oznaczać jedynie, że ubezpieczony wykonywał między innymi pracę polegającą na spawaniu. Na niektórych listach płac (listy znajdujące się w aktach rentowych oraz aktach osobowych) określano stanowisko pracy ubezpieczonego jako „mechanik monter maszyn i urządzeń rolniczych” z wyjątkiem listy za rok 1985 w której w rubryce charakter zatrudnienia wpisano „spawacz”. W okresie objętym przedmiotem sporu S. D. przebywał na urlopie bezpłatnym (od 29 listopada 1972r. do 12 grudnia 1975r.) i w tym czasie wykonywał pracę na terenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej. W aktach rentowych znajdują się dokumenty (tłumaczenia z języka niemieckiego), z których wynika, że w latach 1972 – 1975 ubezpieczony został zatrudniony jako ślusarz budowli stalowych, a następnie pracował jako monter i spawacz. Nie ulega wątpliwości zdaniem Sądu I instancji, że S. D. uzyskał uprawnienia spawacza w 1973r. to jest w czasie wykonywania pracy na terenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Potwierdza to książeczka spawacza. Jednakże zawarty w niej wpis z (...) w T. nie może być dowodem, że od 1 stycznia 1976r. do 3 listopada 1985r. ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę polegającą na spawaniu. Takim dowodem nie może też być kwestionariusz osobowy z 1979r., tym bardziej, że (za ten rok) w legitymacji ubezpieczeniowej ubezpieczonego poza wysokością wynagrodzenia wpisano jako stanowisko pracy „monter mechanik spawacz”. Na okoliczność charakteru świadczonej pracy w okresach będących przedmiotem sporu S. D. złożył wniosek o przesłuchanie świadków: W. Ż. i J. G.. Sąd Okręgowy dopuścił dowód z zeznań tych świadków, którzy potwierdzili, że ubezpieczony w okresach: od 13 czerwca 1972r. do 3 listopada 1985r. i od 5 czerwca 1993r. do 31 maja 1995r. wykonywał pracę spawacza. Zeznania świadków zdaniem Sądu Okręgowego należało ocenić krytycznie. Wynika to z tego, że ze względu na znaczną odległość czasową, świadkowie mogli nie pamiętać szczegółów dotyczących charakteru świadczonej pracy przez ubezpieczonego w okresach będących przedmiotem sporu. Przykładem tego jest zeznanie W. Ż. (brygadzisty ubezpieczonego), który pierwotnie twierdził, że S. D. w latach 1972 - 1975 wykonywał prace spawalnicze w (...) w T., a następnie (po wskazaniu, że w tym czasie ubezpieczony pracował na terenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej) świadek stwierdził, że wskazane przez niego prace spawalnicze były wykonywane przed wyjazdem do NRD. Z zeznań świadka J. G. wynika, że ubezpieczony mógł wykonywać również prace ślusarskie, ale wykonywanie tych prac było przygotowaniem do wykonania spawania. Świadek również wskazał, że w brygadzie liczącej 13 pracowników było od 5 do 7 spawaczy. Jako nieprzekonywujące jak twierdzi Sąd Okręgowy należało ocenić zeznania ubezpieczonego, który twierdził, że w 100% wykonywał prace spawacza, zaś inne czynności pracownicze były jedynie pracami przygotowawczymi w jego pracy spawacza. Apelację od powyższego wyroku wywiódł ubezpieczony, zaskarżając go w całości. Zarzucił :
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.