Sygnatura akt III U 763/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Koninie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia – SO Elżbieta Majewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Alina Darul przy udziale po rozpoznaniu w dniu 06 lutego 2015 r. w Koninie sprawy K. S. i M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa (...) w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o podleganie ubezpieczeniom na skutek odwołania K. S. i M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z dnia 25.06.2014r. Nr (...) Zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że stwierdza iż K. S. jako pracownik u płatnika składek M. S. podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 01.01.2014r. Sygnatura akt III U 763/14 UZASADNIENIE Decyzją nr (...) z dnia 25 czerwca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. stwierdził, że K. S. jako pracownik u płatnika składek M. S. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu od dnia 1 stycznia 2014 roku. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy stwierdził, że K. S. w krótkim okresie od daty zatrudnienia (tj. w ciągu 2 miesięcy), stała się niezdolna do pracy co nasuwało podejrzenie, że umowa o pracę została zawarta w celu uzyskania wysokiego świadczenia z ubezpieczenia chorobowego. W związku z powyższym organ rentowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające i wezwał płatnika składek do przedłożenia dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy przez K. S.. W wyniku analizy zgromadzonego materiału organ rentowy stwierdził, że K. S. została zatrudniona od dnia 1.01.2014 r. na okres półtora roku na stanowisku pracownika biurowo – administracyjnego w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem miesięcznym wynoszącym 1.680 złotych. Organ rentowy podał, że odwołująca nie posiadała pisemnego zakresu obowiązków a według oświadczeń wykonywała ona bieżące polecenia pracodawcy w tym m.in. sprawdzanie listy pracowników, kontrola na wadze przyniesionych towarów, wypisywanie faktur, kart odpadów, pakowanie paczek do wysyłki, wykonywanie druków na paczki, prowadzenie kasy fiskalnej, wypisywanie umów kupna – sprzedaży. Organ rentowy podał, że brak jest dowodów świadczenia pracy przez odwołującą (przedłożone zostały faktury, jednakże na żadnej nie ma podpisu odwołującej). Powierzone jej obowiązki dotychczas wykonywał pracodawca, który przejął je również po przejściu na zwolnienie lekarskie przez odwołującą. Organ rentowy podał, że wątpliwości budzą przedłożone zeznania świadków - pracowników zatrudnianych przez płatnika składek co do faktu świadczenia przez ubezpieczoną pracy z uwagi na ekonomiczną i finansową zależność świadków od pracodawcy. Zdaniem organu rentowego te argumenty wskazują, że w rzeczywistości zamiarem stron nie było faktyczne świadczenie pracy a zawarcie umowy było czynnością pozorną, mającą na celu uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia w razie choroby i macierzyństwa. Odwołanie od decyzji złożył płatnik składek M. S., nie zgadzając się z zapadłą decyzją wskazując, że w związku ze zmianą profilu działalności na zbiórkę odpadów niebezpiecznych i demontaż pojazdów, doszło mu bardzo dużo pracy i potrzebował osoby, która zajęłaby się prowadzeniem spraw biurowych i w tym celu zatrudnił w dniu 1.01.2014 r. K. S.. Odwołujący odniósł się również do wskazanych w zaskarżonej decyzji argumentów mających świadczyć o pozorności zawartej umowy o pracę wskazując, że ustalenia organu rentowego są bezpodstawne, gdyż potrzebny był mu pracownik przy prowadzonej przez niego działalności. Odwołanie od decyzji złożyła również ubezpieczona K. S., która podała, że nie zgadza się rozstrzygnięciem organu rentowego i wniosła o ustalenie, że podlegała ubezpieczeniom społecznym, gdyż faktycznie wykonywała powierzone jej obowiązki wynikające z umowy o pracę. Wskazała, że pracowała przez okres 2 miesięcy, lecz na skutek złego stanu zdrowia lekarz stwierdził, że nie jest możliwym kontynuowanie przez nią pracy i udzielił jej zwolnienia lekarskiego. Nie posiadała upoważnienia do podpisywania dokumentów, gdyż była początkującym pracownikiem i wszystkie dokumenty podpisywał właściciel firmy. Zaznaczyła także, że obsługiwała kasę fiskalną, która nie wymagała logowania. Na podstawie art. 219 k.p.c. sąd połączył oba odwołania do wspólnego rozpoznania. W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Obok podtrzymania argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji, podniesiono również to, że nie zostały przedstawione dowody w postaci ukończenia przez K. S. szkoleń związanych z ochroną środowiska w zakresie odpadów i demontażu pojazdów, które to szkolenia były konieczne i uzasadniały zawarcie umowy na dłuższy okres czasu. Sąd ustalił i zważył, co następuje : M. S. od 2001 r. zajmował się prowadzeniem baru działając pod nazwą PUB (...) M. S.. Po pewnym czasie postanowił zmienić profil wykonywanej działalności na selektywną zbiórkę odpadów, skup złomu, metali kolorowych oraz kasację pojazdów. Aktualnie M. S. prowadzi w/w działalność pod nazwą Firma Handlowa (...) M. S.. W 2013 r. M. S. zatrudniał pięć osób w charakterze pracowników fizycznych na stanowiskach mechaników zajmujących się demontażem samochodów. Coraz większa ilość pracy spowodowała, że potrzebował osoby, która mogłaby przejąć prowadzenie spraw biurowych. M. S. opowiadał znajomym że potrzebuje pracownika i dowiedział się, że zainteresowana pracą jest K. S.. Odwołująca poszukiwała wówczas pracy po zakończeniu edukacji. W 2009 r. uczęszczała do Technikum (...)w K., a następnie w okresie 2012-2013 r. ukończyła Studium (...) w K. w zawodzie administracja i zarządzanie. W dniu 31.12.2013 r. została zawarta umowa o pracę na czas określony od 1.01.2014 r. do 31.08.2015 r. na podstawie której K. S. została zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika administracyjno – biurowego z wynagrodzeniem miesięcznym wynoszącym 1.680 złotych brutto. Posiadała zaświadczenie lekarskie, że jest zdolna z uwagi na stan zdrowia do wykonywania pracy na tym stanowisku. Była świadoma, że spodziewa się dziecka, gdyż w grudniu 2013 r. ginekolog stwierdził u niej ciążę. Została przeszkolona w zakresie znajomości przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązujących na powyższym stanowisku. Odwołująca pracowała od godz. 8.00 do 16.00 na terenie zakładu w L.. Obecność w pracy potwierdzała podpisami na listach obecności. Pracowała pod okiem pracodawcy, który wydawał jej polecenia i objaśniał czym ma się zajmować. Do obowiązków odwołującej należało wypisywanie faktur, kompletowanie dokumentacji, sprawdzanie listy obecności, pakowanie paczek do wysyłki, prowadzenie kasy fiskalnej. Odwołująca zajmowała się przyjmowaniem złomu oraz kontrolą na wadze przyniesionych towarów. Czynności te polegały na tym, że w przypadku przywozu przedmiotów do kasacji, odwołująca dokonywała ważenia. Dokumentowała przyjęcie odpadów, wpisując w formularzu przyjęcia odpadów (zwanego także umową kupna – sprzedaży) oznaczenie pochodzenia towaru, ilość, wartością złomu oraz cenę. Na tych drukach znajdowała się pieczątka firmy, parafka osoby przyjmującej odpady w tym m.in. także odwołującej oraz osoby przekazującej odpady. Odwołująca zajmowała się także przyjmowaniem pojazdów do kasacji, przy czym w tym przypadku zakres jej obowiązków ograniczał się do poczynienia ustaleń czy pojazd jest ubezpieczony oraz wypisywania danych z dowodu rejestracyjnego. Pracodawca przekazywał odwołującej pieniądze, które wypłacała klientom a później była z nich rozliczana. Oprócz odwołującej w zakładzie pracowali również między innymi K. K. oraz D. S., którzy zajmowali się rozbiórką i kasacją pojazdów. Widzieli odwołującą pracującą w biurze, lecz mieli z nią sporadyczny kontakt, gdyż wykonywali swoją pracę w innymi miejscu na terenie zakładu. Spotykali odwołującą gdy przynosili do niej towary do wysyłki, którą zajmowała się odwołująca oraz przy podpisywaniu listy obecności. Odwołująca efektywnie pracowała do dnia 28 lutego 2014 r., a od dnia 3 marca 2014 r. korzystała ze zwolnienia lekarskiego z powodu złego samopoczucia i zagrożenia dla prawidłowego przebiegu ciąży. W związku z krótkim okresem faktycznego świadczenia pracy, odwołująca nie została wysłana przez pracodawcę na szkolenie związane z ochroną środowiska w zakresie odpadów i demontażu pojazdów. Po odejściu K. S. na zwolnienie lekarskie, M. S. przez pewien czas w sprawach biurowych pomagała matka. Następnie do firmy (...) został skierowana stażystka z urzędu pracy, która w późniejszym czasie została zatrudniona na ½ etatu jako technik prac biurowych na czas określony od 15.12.2014 r. do 14.04.2015 r. z wynagrodzeniem wynoszącym 840 złotych. Z kolei od października 2014 r. M. S. zatrudnił w miejsce odwołującej nowego pracownika administracyjnego na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony do 31.12.2015 r. również z minimalną wysokością miesięcznego wynagrodzenia za pracę. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach ZUS, przedłożonych do sprawy w tym z dokumentacji medycznej z poradni ginekologicznej w K., akt osobowych odwołującej, a także na podstawie zeznań świadka K. K. oraz częściowo zeznań świadka D. S., a także na podstawie zeznań odwołującej K. S. oraz odwołującego M. S.. Wartość dowodowa dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu, nie była również kwestionowana przez strony. Do zeznań świadków K. K. oraz D. S. Sąd podchodził z dużą ostrożnością, z uwagi na fakt, że świadkowie są pracownikami płatnika składek, nie mniej jednak brak było podstaw do zakwestionowania podawanym przez nich okolicznościom dotyczących zatrudnienia odwołującej, skoro ich zeznania w tym zakresie były spójne, logiczne i uzupełniały okoliczności podawane przez odwołującą oraz płatnika składek. Należy jednak zauważyć, że ich wiedza na temat pracy wykonywanej przez K. S. była dość pobieżna i ogólnikowa, albowiem pracowali jako pracownicy fizyczni i wykonywali swoje obowiązki w innym miejscu zakładu, stąd też spotykali się z odwołującą sporadycznie. Nie ulega jednak wątpliwości, iż traktowali ją jako pracownika firmy. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznania świadka D. S. co do okoliczności zatrudnienia innego pracownika na miejsce odwołującej. Świadek najpierw zeznał, że pracodawca nie zatrudnił nowego pracownika, aby potem podać, że w biurze jest jednak osoba, która pomaga pracodawcy przy prowadzeniu działalności. Z treści przedłożonych przez M. S. umów o pracę jednoznacznie wynika, że w miejsce odwołującej został przyjęty nowy pracownik, któremu powierzono analogiczne do odwołującej stanowisko pracy. Sąd dał wiarę zeznaniom K. S. oraz M. S. albowiem były one spójne, zgodne, a argumentacja jaką strony przedstawiły uzasadniając fakt zawarcia umowy i jej warunków jest logiczna i zgodna z zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo zeznania te znalazły oparcie w zeznaniach świadków oraz w przedłożonych dokumentach. Wątpliwości budzą jednak zeznania odwołującej co do tego, że zawierając umowę o pracę jedynie podejrzewała, że spodziewa się dziecka. Z przedłożonej dokumentacji z poradni ginekologicznej wynika, że już w grudniu 2013 r. ginekolog stwierdził u odwołującej ciążę. Twierdzenia K. S., że pomimo tego, lekarz nie poinformował jej o tej okoliczności są nieprzekonujące. Okoliczność ta nie miała jednak istotnego znaczenia dla oceny czy odwołująca świadczyła pracę na rzecz płatnika składek, skoro posiadała aktualne zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że była zdolna do wykonywania pracy, a pozostały materiał dowodowy wskazuje, że wywiązywała się z obowiązków wynikających z umowy o pracę. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2013.1442-j.t) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają m. in. osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są pracownikami. Zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 powołanej ustawy osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, (pracownicy), podlegają także obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu. Natomiast osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu podlegają także obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu - art. 12 ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.